Sức khỏe và đời sống

Tìm Hiểu Về Tế Bào Gốc - BS. Hồ Ngọc Minh

Định nghĩa một cách đơn sơ, tế bào gốc (stem cells) là những tế bào “nguồn gốc” mà từ đó sẽ sanh sản và biến đổi ra những loại tế bào khác, nhằm mục đích phát triển hay bảo trì cơ thể.

Tìm Hiểu Về Tế Bào Gốc - BS. Hồ Ngọc Minh

Tế bào gốc được quan sát trên máy vi tính ở Trung tâm nghiên cứu Tế bào Gốc của trường Đại Học Connecticut. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)

Gần đây chúng ta nghe nói khá nhiều về tế bào gốc và những áp dụng có vẻ huyền diệu của chúng. Thật sự ra, thì những áp dụng ấy, theo đúng danh nghĩa, hãy còn xa vời lắm, có thể vài thập niên nữa là ít.
Định nghĩa một cách đơn sơ, tế bào gốc (stem cells) là những tế bào “nguồn gốc” mà từ đó sẽ sanh sản và biến đổi ra những loại tế bào khác, nhằm mục đích phát triển hay bảo trì cơ thể.

Ở loài động vật, trong đó có con người, có hai loại tế bào gốc, một là tế bào gốc từ phôi vào khoảng 5-6 ngày tuổi gọi là embryonnic stem cells,và loại bào gốc trưởng thành gọi là adult stem cells. Loại tế bào gốc từ phôi có thể biến đổi thành tất cả các cơ phận trong cơ thể như tim, óc, phổi…phèo. Ngược lại tế bào gốc trưởng thành chỉ có tác dụng tương đối giới hạn, sản xuất ra những tế bào riêng biệt của cơ phận để bảo trì cơ phận đó.

Hai chữ “trưởng thành” ở đây không nhất thiết là chỉ có ở người lớn mà để dùng phân biệt với loại tế bào gốc phôi. Hiện nay có 3 tiểu loại tế bào gốc trưởng thành có thể sử dụng được, đó là tủy sống (bone marow), tế bào mỡ (adipose tissue), và tế bào máu. Máu được lấy từ cuống nhau của em bé mới sanh, umbilical cord blood, thuộc thể loại thứ ba. Tất cả những loại tế bào gốc này, nếu sử dụng cho chính đương sự, thí dụ như tế bào gốc từ cuống nhau dùng cho chính em bé đó khi cần, sẽ ít bị nguy hiểm hơn là dùng cho người khác.

Sử dụng tế bào gốc từ phôi hiện nay bị ngăn cấm ở nhiều nước, vì phải hủy diệt phôi thai, trên nguyên tắc là hủy diệt nguồn sống. Nếu được phép, chỉ trong vòng nghiên cứu khi lấy từ những phôi được hiến tặng cho khoa học. Do đó, chỉ có tế bào gốc trưởng thành được cho phép sử dụng, và, công dụng chính được công nhận, là, để chữa trị ung thư máu và các bệnh về máu.

Một nhân viên phòng thí nghiệm đang cầm một khay đựng các tế bào gốc ở Trung tâm nghiên cứu Tế bào Gốc của trường Đại Học Connecticut. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)

Thu hoạch và cấy tế bào gốc từ tủy sống, và tế bào mỡ thì đau đớn và bất tiện, do vậy, tế bào gốc cấy từ máu của cuống nhau trở thành thông dụng hơn. Về cơ bản, thì các loại tế bào nầy chỉ sử dụng cho chính thân chủ, và có thể cho anh em, nhưng gần đây một số phương pháp chế biến có thể dùng cho nhiều người khác. Tuy nhiên, “sự cố,” vẫn có thể xảy ra khi dùng.

Loại tế bào gốc về máu này, gọi là hematopoietic stem cells, gồm những tế bào có thể sanh sản ra hồng huyết cầu, bạch huyết cầu, và tiểu cầu vì chúng chính là những tế bào máu còn non. Vì thế, dùng tế bào gốc vê huyết nầy để chữa trị các bệnh ung thư máu, liệt kháng rất hiệu nghiệm.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu gia, cho rằng, các loại tế bào máu nầy có thể áp dụng để chữa trị các bệnh khác như về thần kinh, thoái vị thần kinh, và kể cả bệnh tự kỷ! Cho đến nay, không có một nghiên cứu nào có tính cách đại quy mô, chứng minh các giả thuyết nầy cả.

Một loại tế bào gốc khác có nguồn gốc về xương và sụn gọi là mesenchymal stem cell, có triển vọng dùng chữa các bệnh về xương và khớp xương, bệnh bắp thịt, bệnh da. Tuy nhiên kết quả nghiên cứu còn hạn chế. Tuyệt nhiên, không có nghiên cứu nào chứng minh rằng, tế bào gốc về máu có thể dùng để chữa bệnh về khớp xương cả.

Trên thị trường, hiện nay có nhiều công ty quảng cáo dùng tế bào gốc về máu để chữa trị bá bệnh, như cải lão hoàn đồng, các bệnh thoái hóa về xương sụn, và kể cả bệnh hiếm muộn, tạo ra trứng cho phụ nữ đã nghỉ kinh!

Chuyện đương nhiên sẽ đến. Sẽ có một ngày, với những đột phá mới, người ta có thể sử dụng tế bào gốc để chữa trị mọi loại bệnh. Hiện nay người ta đang tìm cách để biến đổi các tế bào gốc loại trưởng thành trở về có khả năng như loại tế bào gốc từ phôi. Ví dụ, những tin tức về khả năng dùng tế bào gốc để chữa trị bệnh tim mạch, bệnh mù vì hư hại võng mạc, bệnh liệt vì chấn thương cột sống… hay tạo ra trứng và tinh trùng từ tế bào gốc mỡ, là có thực, nhưng vẫn còn trong vòng thí nghiệm.

Trong khi chờ đợi, các chuyên gia khuyến cáo, nên cẩn trọng về ý tưởng dùng tế bào gốc bán trên thị trường, nhất là loại tế bào gốc đến từ máu để chữa bá bệnh. Nếu cần, nên tìm hiểu kỹ lưỡng nguồn gốc và cơ sở của việc chữa trị với tế bào gốc trước khi quyết định.

BS. Hồ Ngọc Minh

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Tìm Hiểu Về Tế Bào Gốc - BS. Hồ Ngọc Minh

Định nghĩa một cách đơn sơ, tế bào gốc (stem cells) là những tế bào “nguồn gốc” mà từ đó sẽ sanh sản và biến đổi ra những loại tế bào khác, nhằm mục đích phát triển hay bảo trì cơ thể.

Tìm Hiểu Về Tế Bào Gốc - BS. Hồ Ngọc Minh

Tế bào gốc được quan sát trên máy vi tính ở Trung tâm nghiên cứu Tế bào Gốc của trường Đại Học Connecticut. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)

Gần đây chúng ta nghe nói khá nhiều về tế bào gốc và những áp dụng có vẻ huyền diệu của chúng. Thật sự ra, thì những áp dụng ấy, theo đúng danh nghĩa, hãy còn xa vời lắm, có thể vài thập niên nữa là ít.
Định nghĩa một cách đơn sơ, tế bào gốc (stem cells) là những tế bào “nguồn gốc” mà từ đó sẽ sanh sản và biến đổi ra những loại tế bào khác, nhằm mục đích phát triển hay bảo trì cơ thể.

Ở loài động vật, trong đó có con người, có hai loại tế bào gốc, một là tế bào gốc từ phôi vào khoảng 5-6 ngày tuổi gọi là embryonnic stem cells,và loại bào gốc trưởng thành gọi là adult stem cells. Loại tế bào gốc từ phôi có thể biến đổi thành tất cả các cơ phận trong cơ thể như tim, óc, phổi…phèo. Ngược lại tế bào gốc trưởng thành chỉ có tác dụng tương đối giới hạn, sản xuất ra những tế bào riêng biệt của cơ phận để bảo trì cơ phận đó.

Hai chữ “trưởng thành” ở đây không nhất thiết là chỉ có ở người lớn mà để dùng phân biệt với loại tế bào gốc phôi. Hiện nay có 3 tiểu loại tế bào gốc trưởng thành có thể sử dụng được, đó là tủy sống (bone marow), tế bào mỡ (adipose tissue), và tế bào máu. Máu được lấy từ cuống nhau của em bé mới sanh, umbilical cord blood, thuộc thể loại thứ ba. Tất cả những loại tế bào gốc này, nếu sử dụng cho chính đương sự, thí dụ như tế bào gốc từ cuống nhau dùng cho chính em bé đó khi cần, sẽ ít bị nguy hiểm hơn là dùng cho người khác.

Sử dụng tế bào gốc từ phôi hiện nay bị ngăn cấm ở nhiều nước, vì phải hủy diệt phôi thai, trên nguyên tắc là hủy diệt nguồn sống. Nếu được phép, chỉ trong vòng nghiên cứu khi lấy từ những phôi được hiến tặng cho khoa học. Do đó, chỉ có tế bào gốc trưởng thành được cho phép sử dụng, và, công dụng chính được công nhận, là, để chữa trị ung thư máu và các bệnh về máu.

Một nhân viên phòng thí nghiệm đang cầm một khay đựng các tế bào gốc ở Trung tâm nghiên cứu Tế bào Gốc của trường Đại Học Connecticut. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)

Thu hoạch và cấy tế bào gốc từ tủy sống, và tế bào mỡ thì đau đớn và bất tiện, do vậy, tế bào gốc cấy từ máu của cuống nhau trở thành thông dụng hơn. Về cơ bản, thì các loại tế bào nầy chỉ sử dụng cho chính thân chủ, và có thể cho anh em, nhưng gần đây một số phương pháp chế biến có thể dùng cho nhiều người khác. Tuy nhiên, “sự cố,” vẫn có thể xảy ra khi dùng.

Loại tế bào gốc về máu này, gọi là hematopoietic stem cells, gồm những tế bào có thể sanh sản ra hồng huyết cầu, bạch huyết cầu, và tiểu cầu vì chúng chính là những tế bào máu còn non. Vì thế, dùng tế bào gốc vê huyết nầy để chữa trị các bệnh ung thư máu, liệt kháng rất hiệu nghiệm.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu gia, cho rằng, các loại tế bào máu nầy có thể áp dụng để chữa trị các bệnh khác như về thần kinh, thoái vị thần kinh, và kể cả bệnh tự kỷ! Cho đến nay, không có một nghiên cứu nào có tính cách đại quy mô, chứng minh các giả thuyết nầy cả.

Một loại tế bào gốc khác có nguồn gốc về xương và sụn gọi là mesenchymal stem cell, có triển vọng dùng chữa các bệnh về xương và khớp xương, bệnh bắp thịt, bệnh da. Tuy nhiên kết quả nghiên cứu còn hạn chế. Tuyệt nhiên, không có nghiên cứu nào chứng minh rằng, tế bào gốc về máu có thể dùng để chữa bệnh về khớp xương cả.

Trên thị trường, hiện nay có nhiều công ty quảng cáo dùng tế bào gốc về máu để chữa trị bá bệnh, như cải lão hoàn đồng, các bệnh thoái hóa về xương sụn, và kể cả bệnh hiếm muộn, tạo ra trứng cho phụ nữ đã nghỉ kinh!

Chuyện đương nhiên sẽ đến. Sẽ có một ngày, với những đột phá mới, người ta có thể sử dụng tế bào gốc để chữa trị mọi loại bệnh. Hiện nay người ta đang tìm cách để biến đổi các tế bào gốc loại trưởng thành trở về có khả năng như loại tế bào gốc từ phôi. Ví dụ, những tin tức về khả năng dùng tế bào gốc để chữa trị bệnh tim mạch, bệnh mù vì hư hại võng mạc, bệnh liệt vì chấn thương cột sống… hay tạo ra trứng và tinh trùng từ tế bào gốc mỡ, là có thực, nhưng vẫn còn trong vòng thí nghiệm.

Trong khi chờ đợi, các chuyên gia khuyến cáo, nên cẩn trọng về ý tưởng dùng tế bào gốc bán trên thị trường, nhất là loại tế bào gốc đến từ máu để chữa bá bệnh. Nếu cần, nên tìm hiểu kỹ lưỡng nguồn gốc và cơ sở của việc chữa trị với tế bào gốc trước khi quyết định.

BS. Hồ Ngọc Minh

BẢN TIN MỚI NHẤT

NƠI VƯỜN TÌNH. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Còn ngại ngùng hoa nở Nơi vườn tình trầm luân

Xem Thêm

Khẩu hiệu

Nước Mỹ không co' những khẩu hiệu như: "Hoa Kỳ muôn năm" hay: "Washington vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp chúng ta"..., vậy mà vẫn là cường quốc số 1 thế giới

Xem Thêm

Thế giới hôm nay: 14/11/2019

Israel tăng cường các cuộc tấn công không quân và pháo kích vào dải Gaza, giết chết ít nhất 24 người, theo Bộ Y tế Palestine.

Xem Thêm

Điểm Tin Thứ Năm 14/11/2019

Dân biểu Liên bang Australia lên tiếng về bản án đối với ông Châu Văn Khảm (RFA)

Xem Thêm

“ Bần cùng sinh đạo tặc” - Lỗ trí Thâm

Nhân dịp 39 nguời Việt bị chết trong xe đông lạnh ở Anh

Xem Thêm

THẦY ƠI , ĐIỀU THẦY DẠY CHÚNG EM LÀ SAI HAY SAO ?

Nhớ hồi học đại học sư phạm , thầy giáo dạy chúng tôi rằng Mỹ và các nước tư bản là xứ giãy chết còn Việt Nam ta là thiên đường xhcn .

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Tái Lập Hiệp định Pari 1973

Tranh đấu cho VN là chuyện tùy thich của mỗi cá nhân..Còn hô hào tái lập hiệp định Paris ̃73 là một chuyên mơ giữa ban ngày cũa các ông chính khách salon....?? Hồi hiệp định còn hiệu lực, VC vi phạm rầm rầm, quốc tế còn No Care, huống hồ đã 44 năm qua mà mơ phục họat hiệp định này qủa thật là giấc mơ dài...?? Ai đủ tư cách để nói chuyện với quôc tế xin moi cái hiệp định đã cũ mèn... không ai còn quan tâm ra bàn cãi....?? Ai đứng tên quyên góp tiền ủng hộ mướn luật sư....?? có chắc ăn không mà thưa LHQ..?? xưa nay LHQ đã nổi tiếng là cơ quan NATO cho những việc hệ trọng..chỉ giỏi đem tiền bá tánh đi làm từ thiện.....Mỹ đòi gia6i tan LHQ là một ý nghĩ hợp thời....!!!!

Xem Thêm

Đề bài :Thích Trí Quang - Hà Thượng Thủ

Tên hắn Trí Quang, trí hắn quàng Vì làm theo hắn, nước tan hoang Tu không nên nết, ham quyền lực Yêu nước đầu môi, dạ ngoại bang Chống Diệm ra mưu đi sát hại Xui Minh bày kế phải đầu hàng Bàn thờ hắn đẩy ra đường phố Thử hỏi Phật nào độ kẻ gian? Nguyên Bá Chổi

Xem Thêm

Đề bài :Thích Trí Quang - Hà Thượng Thủ

Tên hắn Trí Quang, trí hắn quàng Vì làm theo hắn, nước tan hoang Tu không nên nết, ham quyền lực Yêu nước đầu môi, dạ ngoại bang Chống Diệm ra mưu đi sát hại Xui Minh bày kế phải đầu hàng Bàn thờ hắn đẩy ra đường phố Thử hỏi Phật nào độ kẻ gian? Nguyên Bá Chổi

Xem Thêm

Đề bài :Thích Trí Quang - Hà Thượng Thủ

Tên hắn Trí Quang, trí hắn quàng Vì làm theo hắn, nước tan hoang Tu không nên nết, ham quyền lực Yêu nước đầu môi, dạ ngoại bang Chống Diệm ra mưu đi sát hại Xui Minh bày kế phải đầu hàng Bàn thờ hắn đẩy ra đường phố Thử hỏi Phật nào độ kẻ gian?

Xem Thêm

Đề bài :Tái Lập Hiệp định Pari 1973

Trong 1 lần về thăm lại nơi chôn rau cắt rốn trước khia quá già,tôi đã quan sát và nói chuyện với vài người bà con vẫn còn sống tại miền Bắc sau 75,tôi đã có ý định viết về cái ý tưởng này.Bởi vì hầu hết dân miền Bắc vẫn còn tin vào chế độ CS nên chuyện thống nhất như hiện nay chỉ là chuyện cưỡng bức,chỉ là chuyện cả vú lấp miệng em.Dĩ nhiên cưỡng bức là ý nghĩ của miền Nam,còn miền Bắc thì ok.Mà chuyện dân Bắc tin và phù trợ chế độ CS nói về phương diện cuộc sống, chúng ta ko trách họ được,cũng tựa như chuyện họ mừng ngày 30/4 như ngày giải phóng cũng hoàn toàn đúng,vì nếu ko có ngày 30/4 thì dân Bắc vẫn còn lầm than và tệ hơn nữa là có thể họ đã là vợ những tên Chệt ghẻ rồi vì chiến tranh đã cướp đi những thanh niên VN,còn ai để mà làm chồng họ? Nói khác đi,ngày 30/4 đã giải phóng dân Bắc khỏi nạn diệt vong và nghèo đói,nhưng nó lại tàn phá cả miền Nam thịnh vượng và tự do. Đó là cái mâu thuẫn tự nhiên gây ra bởi sự chiến thắng của VC.Nếu VNCH là kẻ chiến thắng thì chắc không có hiện tượng này.

Xem Thêm

Đề bài :Tái Lập Hiệp định Pari 1973

Trong 1 lần về thăm lại nơi chôn rau cắt rốn trước khia quá già,tôi đã quan sát và nói chuyện với vài người bà con vẫn còn sống tại miền Bắc sau 75,tôi đã có ý định viết về cái ý tưởng này.Bởi vì hầu hết dân miền Bắc vẫn còn tin vào chế độ CS nên chuyện thống nhất như hiện nay chỉ là chuyện cưỡng bức,chỉ là chuyện cả vú lấp miệng em.Dĩ nhiên cưỡng bức là ý nghĩ của miền Nam,còn miền Bắc thì ok.Mà chuyện dân Bắc tin và phù trợ chế độ CS nói về phương diện cuộc sống, chúng ta ko trách họ được,cũng tựa như chuyện họ mừng ngày 30/4 như ngày giải phóng cũng hoàn toàn đúng,vì nếu ko có ngày 30/4 thì dân Bắc vẫn còn lầm than và tệ hơn nữa là có thể họ đã là vợ những tên Chệt ghẻ rồi vì chiến tranh đã cướp đi những thanh niên VN,còn ai để mà làm chồng họ? Nói khác đi,ngày 30/4 đã giải phóng dân Bắc khỏi nạn diệt vong và nghèo đói,nhưng nó lại tàn phá cả miền Nam thịnh vượng và tự do. Đó là cái mâu thuẫn tự nhiên gây ra bởi sự chiến thắng của VC.Nếu VNCH là kẻ chiến thắng thì chắc không có hiện tượng này.

Xem Thêm

Đề bài :Ai đã ra lệnh giết ông Ngô Đình Diệm? Tại sao? - Phan Đức Minh

Kinh Phật :'Muốn biết nhân Quá Khứ, nhìn quả Hiện Tai. NHÂN gieo Hiện Tại, chính là QUẢ trong Tương Lai".Ác nghiệp đã gieo, trốn đi đâu cho thoát?

Xem Thêm

Đề bài :ĐI ĂN PHỞ - DODUYNGOC

Kakaka, Đoạn kết hay và chí lý quá ... không tiền không có phở, không tiền gái VN kẹp cứng không có hở !!!

Xem Thêm

Đề bài :MỎ NEO HKMH NGA -Trọng Nghĩa

Nghèo đói là căn bản của 1 nước CS,thế nên tham nhũng là phương tiện duy nhất để cán bộ CS có ăn.Trong khi tại các nước tư bản,nạn tham nhũng sẽ giết chết chế độ,thì ngược lại nạn tham nhũng có vẻ như đang làm chế độ CS vững mạnh hơn.Các nhà nghiên cứu cần quan sát hiện tượng này.

Xem Thêm

TIN MỚI

Khẩu hiệu

Nước Mỹ không co' những khẩu hiệu như: "Hoa Kỳ muôn năm" hay: "Washington vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp chúng ta"..., vậy mà vẫn là cường quốc số 1 thế giới

Xem Thêm

Thế giới hôm nay: 14/11/2019

Israel tăng cường các cuộc tấn công không quân và pháo kích vào dải Gaza, giết chết ít nhất 24 người, theo Bộ Y tế Palestine.

Xem Thêm

Điểm Tin Thứ Năm 14/11/2019

Dân biểu Liên bang Australia lên tiếng về bản án đối với ông Châu Văn Khảm (RFA)

Xem Thêm

“ Bần cùng sinh đạo tặc” - Lỗ trí Thâm

Nhân dịp 39 nguời Việt bị chết trong xe đông lạnh ở Anh

Xem Thêm

THẦY ƠI , ĐIỀU THẦY DẠY CHÚNG EM LÀ SAI HAY SAO ?

Nhớ hồi học đại học sư phạm , thầy giáo dạy chúng tôi rằng Mỹ và các nước tư bản là xứ giãy chết còn Việt Nam ta là thiên đường xhcn .

Xem Thêm

SÓNG SÔNG. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Đôi bờ vẫn một dòng sông Nước đầy hay tại vơi lòng thiết tha

Xem Thêm

Dân tộc Việt: 10 sự khốn nạn

Chưa bao giờ trong lịch sử đất nước và dân tộc, người Việt lại khổ như ngày hôm nay.

Xem Thêm

Người Mỹ gầy đến nỗi chỉ còn lại 18 kg

nhưng chồng cô vẫn không hề bỏ rơi mà ở bên cô suốt 10 năm trời, đã làm xúc động người đọc.

Xem Thêm

Điểm Tin Thứ Tư 13/11/2019

Xem xét xếp hạng di tích Nhà thờ và Tu viện Thủ Thiêm (RFA)

Xem Thêm

Thích Trí Quang - Hà Thượng Thủ

Thử hỏi Phật nào độ kẻ gian ?

Xem Thêm