Tin nóng trong ngày
Tin Tức ngày 03 tháng 9 -2026 :
********
TIN TỔNG HỢP
(Reuters) - Điện Kremlin : Putin, Tập Cận Bình và Trump có thể gặp nhau. Cố vấn Điện Kremlin, Yuri Ushakov, hôm 01/09 cho biết cuộc gặp giữa 3 nhà lãnh đạo Nga - Trung - Mỹ có thể diễn ra bên lề thượng đỉnh sắp tới của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào giữa tháng 11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Ông Ushakov khẳng định « vấn đề này đã được thảo luận ». Tuy nhiên, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết chưa có thông báo nào về việc tổng thống Donald Trump dự APEC.
(Reuters) - Úc và Hoa Kỳ cam kết tài trợ 580 triệu đô la Mỹ cho các đảo quốc Thái Bình Dương. Thông báo được đưa ra hôm nay 02/09/2026, tại cuộc họp của Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương (Pacific Islands Forum) ở Palau, trong bối cảnh hai nước đang cạnh tranh với Trung Quốc để giành ảnh hưởng trong khu vực. Khoản đóng góp của Mỹ, tuy nhỏ hơn Úc, với 150 triệu đô la, là một trong những tín hiệu công khai rõ ràng nhất từ chính quyền Trump cho thấy Washington vẫn duy trì cam kết tại Thái Bình Dương, sau khi giải thể Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) vào năm ngoái.
(Yonhap) - Tổng thống Hàn Quốc : Quyết tâm của Trump đã tạo ra khả năng thay đổi tình hình trên bán đảo Triều Tiên. Tổng thống Lee Jae Myung hôm nay 02/09/2026 nhận định như trên,trong bối cảnh khả năng nối lại đối thoại giữa Washington và Bình Nhưỡng đang dần hình thành. Ông kêu gọi chính phủ Hàn Quốc đóng vai trò tích cực trong việc tạo ra những điều kiện cần thiết để nối lại đối thoại giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên.
(AFP) - Thứ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll đệ đơn từ chức do quan hệ căng thẳng với bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth. Nhà Trắng hôm 31/08/2026 đã xác nhận thông tin. Dan Driscoll là quan chức dân sự cấp cao nhất của Lục quân Mỹ kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025. Ông là người tham gia vào các cuộc đàm phán về chiến tranh Ukraina, cùng với các đặc sứ Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner. Thứ trưởng Driscoll từ chức sau khi tham mưu trưởng Lục quân, tướng Randy George, bị cách chức cách nay 5 tháng, khiến Lục quân Mỹ có nguy cơ lâm cảnh không còn bộ máy lãnh đạo dân sự cũng như quân sự thường trực.
(AFP) - Tổng thống Donald Trump chính thức đề cử ông Hùng Cao làm bộ trưởng Hải Quân Hoa Kỳ. Từ tháng 04/2026 chính khách gốc Việt này tạm thời điều hành bộ Hải Quân Mỹ, thay thế ông John Phelan. Trên mạng xã hội cá nhân sáng nay 02/09/2026, nguyên thủ Mỹ cho rằng « không ai phù hợp hơn » ông Hùng Cao để giữ chức vụ này, Hoa Kỳ « cần những người yêu nước như Hùng (Cao) để lãnh đạo Hải Quân và Thủy Quân Lục chiến ». Tổng thống Trump đồng thời kêu gọi Thượng Viện nhanh chóng phê chuẩn lựa chọn của ông.
(Reuters) - Bộ trưởng Tài Chính Nga kêu gọi Matxcơva và Washington « tiếp tục đối thoại tìm đồng thuận trong lĩnh vực kinh tế ». Hãng tin Interfax hôm 02/09/2026 trích lời ông Anton Siluanov sau trao đổi với đồng cấp Mỹ Scott Bessent bên lề cuộc họp G20 các bộ trưởng Tài Chính tại Ashville, bang North Carolina. Bộ trưởng Tài Chính Nga cho biết đôi bên « nhất trí là vẫn có cơ sở để phát triển quan hệ tài chính » song phương bất chấp môi trường « bất thuận lợi » hiện nay. Việc mời Nga tham dự gây bất đồng giữa Hoa Kỳ với nhiều thành viên khối G20, quy tụ 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới.
(AFP) - Mạng lưới điện của Đức bị phá hoại, cảnh sát điều tra không loại trừ khả năng « hành vi khủng bố ». Trạm điện tại Jänschwalde, miền tây đông nước Đức bị phá hoại hôm 01/09/2026, khiến nhiều đường dây điện bị hư hại và gây gián đoạn cung cấp điện trong thời gian ngắn. Cảnh sát nghi ngờ đây là một vụ « tấn công khủng bố ». Cùng ngày, nhưng ở miền tây nước Đức, một sự cố khác đã xảy ra. Họp báo sáng nay lãnh đạo an ninh bang North Rhine-Westphalia, Herbert Reul nêu lên hai hướng điều tra. Đây có thể là « một vụ phá hoại do một quốc gia nước ngoài chỉ đạo » hoặc là một « hành động do các phần tử cực tả » tiến hành.
(RFI) - Biến đổi khí hậu : Ngưỡng tăng 1,5°C so với thời tiền công nghiệp sẽ bị vượt qua, nhưng vẫn có thể đảo ngược. Báo cáo mới của Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc được công bố vào hôm nay 02/09/2026, theo đó thế giới đang tiến tới việc vượt qua ngưỡng tăng 1,5°C, điều sẽ gây ra những thảm họa khí hậu nghiêm trọng hơn và xảy ra thường xuyên hơn so với hiện nay. Tuy nhiên, vẫn có thể hạn chế mức vượt ngưỡng này, thậm chí đưa nhiệt độ giảm trở lại. Để đạt được điều đó, cần tránh gây ô nhiễm và cắt giảm mạnh khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Ngoài ra, còn cần phải loại bỏ CO2 khỏi khí quyển một cách bền vững.
(AFP) - Liên hoan phim quốc tế Venise 2026 khai mạc. Ngôi sao chính năm nay là nam diễn viên Mỹ George Clooney. Trong 10 ngày kể từ hôm nay 02/09/2026, Venise trải thảm đỏ đón các ngôi sao điện ảnh thế giới. Mọi chú ý hướng về nam diễn viên Mỹ George Clooney bởi hiếm khi nào sự kiện văn hóa này dành nhiều vinh dự cho một ngôi sao điện ảnh của Mỹ. Tối nay, ông sẽ được ban giám khảo vinh danh, trao tặng giải thượng danh dự tôn vinh toàn bộ sự nghiệp. Ban tổ chức Liên hoan Venise lần thứ 83 mời nhiều nhà làm phim độc lập tham dự. Trong số các tác phẩm được mời ở hạng mục chính thức, có đến 4 bộ phim nói về vấn đề Palestine và Iran. Giới quan sát tiếc là ban tổ chức ít quan tâm đến các nữ đạo diễn.
(AFP) - Các trường công ở TP New York cấm học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo. Quyết định này liên quan đến học sinh từ lớp 1 đến lớp 8 trong hệ thống giáo dục ở Mỹ. Học sinh chỉ được dùng AI khi lên trung học phổ thông bắt đầu từ lớp 9. Phụ huynh và học sinh đã được thông báo về quyết định nói trên. Lý do được đưa ra là công nghệ AI có thể làm tổn hại đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển nhận thức của trẻ em.
****************
Matxcơva oanh kích Kiev ngày càng dữ dội, Ukraina đe dọa an ninh không phận Nga - RFI
Tổng thống Ukraina hôm 01/09/2026 cảnh báo ngành hàng không dân dụng và các đối tác của Kiev rằng các drone của Ukraina sẽ khiến không phận Nga trở nên nguy hiểm. Ông Zelensky nhấn mạnh : « Ukraina không muốn làm tổn hại những sinh mạng vô tội. Đó là lý do chúng tôi cảnh báo các đối tác của mình: đã qua rồi những ngày tháng an toàn trên bầu trời Nga ».
Được hỏi về những tuyên bố của ông Zelensky, tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng đó là một « tuyên bố mang tính khủng bố ở cấp Nhà nước » và khẳng định « không đàm phán với những kẻ khủng bố ». Ông cũng dọa : « Nếu những thảm kịch như vậy xảy ra, chúng tôi sẽ biết cách đáp trả ».
Tuyên bố của tổng thống Ukraina được đưa ra trong bối cảnh từ một tuần nay, đêm nào Nga cũng oanh tạc Kiev và vùng lân cận, gây nhiều thương vong, nghiêm trọng nhất là vụ tấn công vào một kho dự trữ đạn dược, gây hỏa hoạn khiến 38 người thiệt mạng, nhiều người khác bị thương.
Đối với tổng thống Ukraina, chừng nào chiến tranh còn tiếp diễn thì vùng trời nước Nga không phải dành cho hàng không dân dụng, hàng không dân dụng « không có chỗ trên vùng trời đầy rẫy drone ».
Trong những tháng gần đây, Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công bằng drone vào lãnh thổ Nga và những vùng lãnh thổ của Ukraina đang bị Matxcơva chiếm đóng, đặc biệt nhằm vào các kho hậu cần cũng như các cơ sở hạ tầng dầu mỏ và cảng. Các vụ tấn công bằng drone của Ukraina cũng thường xuyên làm gián đoạn hoạt động hàng không tại các sân bay lớn của Nga, đối với cả các chuyến bay đi và đến.
Quảng cáo
Lãnh đạo Ukraina khẳng định rằng đây là một phản ứng « chính đáng » trước « mong muốn kéo dài chiến tranh của Nga », đồng thời cáo buộc Nga tiến hành « khủng bố nhằm vào thường dân ».
Theo phía Ukraina, mục tiêu của Nga những ngày qua là « làm tê liệt » thủ đô Kiev. Về điểm này, trên đài RFI, chuyên gia Ulrich Bounat, nhà nghiên cứu hợp tác với tổ chức tư vấn Euro Créative của Pháp phân tích : « Rõ ràng là có ý đồ khiến cuộc sống ở Kiev trở nên bất khả thi. Cần phải hiểu rằng ngay khi có cảnh báo không kích, tàu điện ngầm dừng hoạt động, người ta không còn có thể đi qua các cây cầu, các siêu thị và trung tâm thương mại đóng cửa. Điều đó có nghĩa là trên thực tế, cuộc sống không thể tiếp diễn nếu cứ có cảnh báo hàng giờ như tình trạng đã diễn ra từ 6 ngày nay.
Ngoài ra, phía Nga cũng có ý đồ tận dụng thời điểm Ukraina không còn đủ hệ thống phòng không để chống tên lửa đạn đạo. Ukraina gặp khó khăn trong việc đánh chặn các drone phản lực, vì vậy Nga cho rằng đây là một thời điểm thuận lợi để phóng tất cả những gì họ có.
Và ý đồ của Nga cũng liên quan đến việc chuẩn bị cho mùa đông tới đây. Rõ ràng là mùa đông sắp tới sẽ còn khó khăn hơn đối với người Ukraina so với những mùa đông trước, và nói một cách đại khái thì có lẽ phía Nga tự nhủ rằng : ‘Phá được gì bây giờ thì sau này khỏi cần phá nữa’ ».
**********
Iran tuyên bố gây thương vong cho lính Mỹ, Peru cắt đứt quan hệ với Tehran
Theo Al Jazeera, phát ngôn viên Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari ngày 2/9 đã xác nhận việc Iran tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhắm vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait, UAE, Bahrain và Jordan.
"Đợt tấn công này đã gây thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và vũ khí, đồng thời khiến một số lượng đáng kể chỉ huy và binh sĩ Mỹ thiệt mạng hoặc bị thương. Đây là động thái đáp trả trực tiếp cuộc tấn công trước đó của Mỹ nhắm vào những cơ sở quân sự và dân sự ở miền nam Iran. Nếu Mỹ tiếp tục tấn công Iran, họ sẽ phải hứng chịu những đòn đáp trả mạnh mẽ hơn nữa", ông Zolfaghari nhấn mạnh.
Iran phóng tên lửa tấn công các căn cứ Mỹ ở Vùng Vịnh. Video: RT
Cũng theo quan chức Iran, bất kỳ quốc gia nào hợp tác với quân đội Mỹ cũng sẽ phải đối mặt với những hậu quả nguy hiểm. Sau thông báo của ông Zolfaghari, Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC) tiết lộ rằng cuộc không kích nhắm vào căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait đã gây ra thương vong cho quan đội Mỹ.
Hiện chính phủ Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin của Iran.
Peru cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran
Theo WANA, Bộ Ngoại giao Peru ngày 1/9 đã tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran, đồng thời chỉ trích Tehran kích động leo thang xung đột tại Trung Đông và cản trở vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz.
"Chính quyền Peru quyết định cắt quan hệ ngoại giao với Cộng hòa Hồi giáo Iran, đây là quyết định dựa trên lập trường hòa bình. Chúng tôi kiên quyết phản đối việc Iran kích động bạo lực và làm leo thang xung đột tại Trung Đông. Ngoài ra, những hành động của Tehran tại Hormuz đang đi ngược lại các nguyên tắc tự do hàng hải, gây ra tình trạng đình trệ thương mại quốc tế", thông cáo của Bộ Ngoại giao Peru nêu rõ.
Trong thông cáo, Bộ Ngoại giao Peru cũng phản đối việc Iran "cản trở công việc của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA)". Tuy vậy, Lima sẽ tiếp tục duy trì quan hệ lãnh sự nhằm bảo vệ lợi ích cũng như công dân của cả hai nước.
Ngược lại, Bộ Ngoại giao Yemen ngày 2/9 khẳng định nước này ủng Iran trong việc đối phó với các hành động gây hấn của Mỹ, đồng thời chỉ trích Washington đang đẩy khu vực vào tình trạng căng thẳng gia tăng.
"Yemen tái khẳng định sự ủng hộ đối với Iran trong việc đối phó với các hành động gây hấn. Phản ứng của Tehran trước các cuộc tấn công của Mỹ là quyền tự vệ chính đáng, được bảo đảm bởi mọi chuẩn mực, công ước và luật pháp", phía Yemen cho hay.
*******
Thủ tướng Canada nói Mỹ 'nên nghiêm túc và bớt ra vẻ cứng rắn'
Theo Guardian, Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 1/9 đã chỉ trích những hành động gần đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh Ottawa chuẩn bị đáp trả các mức thuế quan diện rộng của Washington bằng việc áp thuế lên hàng hóa Mỹ.
"Khi nào người Mỹ ngừng chế ảnh, ngừng mỉa mai, ngừng cố tỏ ra cứng rắn và bắt đầu nghiêm túc thảo luận, thì khi đó chúng ta mới có thể tiến hành các cuộc đàm phán về thương mại. Những hành động như vậy không xứng tầm với vị thế của Mỹ, không mang tính xây dựng, nhưng tiếc rằng thể chế của họ là như vậy", ông Carney cho biết.
Thủ tướng Carney nhận định rằng Mỹ đang tìm kiếm một thỏa thuận "gây bất lợi" cho Canada trong các ngành then chốt, thậm chí còn muốn giới hạn các thỏa thuận thương mại tương lai của Canada.
"Chúng tôi sẽ không chấp nhận những điều khoản như vậy. Canada là một quốc gia có chủ quyền. Chúng tôi sẽ ký kết thỏa thuận thương mại tự do với bất kỳ đối tác nào mà chúng tôi muốn", ông Carney nhấn mạnh.
Tuyên bố của Thủ tướng Carney được đưa ra sau khi Tổng thống Trump đổi tên hồ Ontario thành hồ Mỹ, đồng thời cảnh báo đã đến lúc "dạy cho Canada một bài học"; Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thì nói rằng Canada không thể "ăn miếng trả miếng" với một nền kinh tế lớn hơn họ gấp 13 lần; trong khi Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth có bài đăng chế giễu quân đội Canada.
Hồi giữa tháng 8, Tổng thống Trump đã áp thuế 50% với số hàng hoá trị giá 20 tỷ USD nhập từ Canada, sau khi đàm phán giữa hai bên sụp đổ. Canada sau đó đáp trả bằng cách đánh thuế với 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu hàng năm từ Mỹ từ ngày 8/9.
*********
Cựu Bộ trưởng Ukraine tuyên bố thành lập công ty công nghệ quốc phòng
Theo Kyiv Independent, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngày 1/9 đã xác nhận việc xúc tiến thành lập một công ty công nghệ quốc phòng của riêng mình, với nhà đầu tư lớn nhất là công ty Palantir của Mỹ.
"Ukraine luôn là ưu tiên của tôi. Đội ngũ của chúng tôi đã tích lũy được kinh nghiệm độc đáo khi làm việc với công nghệ quốc phòng tại Ukraine và trực tiếp chứng kiến công nghệ đang làm thay đổi tiền tuyến ra sao. Giờ đây, chúng tôi muốn sử dụng kinh nghiệm này để phát triển những công nghệ sẽ củng cố Ukraine, hỗ trợ các đồng minh của chúng tôi và cuối cùng làm cho thế giới an toàn hơn", ông Fedorov cho biết.
Về phía Palantir, công ty này khẳng định "rất vui mừng" khi có thể giúp Ukraine tăng cường an ninh, đồng thời giúp xây dựng một tương lai an toàn hơn cho toàn thế giới. Các thông tin chi tiết về công ty mới của ông Fedorov sẽ được công bố trong thời gian tới.
Trong cuộc phỏng vấn mới đây với Financial Times, ông Fedorov cũng tiết lộ về việc đang tìm kiếm nguồn đầu tư của Mỹ cho một quỹ công nghệ quốc phòng mới, đồng thời đề nghị giúp Washington phát triển năng lực UAV để đổi lấy các tên lửa đánh chặn Patriot cho Kiev.
Khi còn làm lãnh đạo Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Fedorov đã trở thành một trong những quan chức chính phủ được yêu thích nhất nước này nhờ việc giám sát nhiều cuộc cải cách lớn và những sáng kiến quan trọng nhằm củng cố quân đội. Các đề xuất của ông Fedorov nhận được sự ủng hộ của nhiều người Ukraine, khiến việc Tổng thống Zelensky cách chức ông vào giữa tháng 7 gây bất ngờ đối với công chúng.
Hướng đi sau đó của ông Fedorov cũng thu hút được sự chú ý rất lớn của dư luận, khi ông từ chối các vị trí khác do Tổng thống Zelensky đề nghị. Vào cuối tháng 8, ông Fedorov đã đồng ý đảm nhiệm vị trí cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Italia Guido Crosetto.
Theo Kyiv Independent, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngày 1/9 đã xác nhận việc xúc tiến thành lập một công ty công nghệ quốc phòng của riêng mình, với nhà đầu tư lớn nhất là công ty Palantir của Mỹ.
"Ukraine luôn là ưu tiên của tôi. Đội ngũ của chúng tôi đã tích lũy được kinh nghiệm độc đáo khi làm việc với công nghệ quốc phòng tại Ukraine và trực tiếp chứng kiến công nghệ đang làm thay đổi tiền tuyến ra sao. Giờ đây, chúng tôi muốn sử dụng kinh nghiệm này để phát triển những công nghệ sẽ củng cố Ukraine, hỗ trợ các đồng minh của chúng tôi và cuối cùng làm cho thế giới an toàn hơn", ông Fedorov cho biết.
Về phía Palantir, công ty này khẳng định "rất vui mừng" khi có thể giúp Ukraine tăng cường an ninh, đồng thời giúp xây dựng một tương lai an toàn hơn cho toàn thế giới. Các thông tin chi tiết về công ty mới của ông Fedorov sẽ được công bố trong thời gian tới.
Trong cuộc phỏng vấn mới đây với Financial Times, ông Fedorov cũng tiết lộ về việc đang tìm kiếm nguồn đầu tư của Mỹ cho một quỹ công nghệ quốc phòng mới, đồng thời đề nghị giúp Washington phát triển năng lực UAV để đổi lấy các tên lửa đánh chặn Patriot cho Kiev.
Khi còn làm lãnh đạo Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Fedorov đã trở thành một trong những quan chức chính phủ được yêu thích nhất nước này nhờ việc giám sát nhiều cuộc cải cách lớn và những sáng kiến quan trọng nhằm củng cố quân đội. Các đề xuất của ông Fedorov nhận được sự ủng hộ của nhiều người Ukraine, khiến việc Tổng thống Zelensky cách chức ông vào giữa tháng 7 gây bất ngờ đối với công chúng.
Hướng đi sau đó của ông Fedorov cũng thu hút được sự chú ý rất lớn của dư luận, khi ông từ chối các vị trí khác do Tổng thống Zelensky đề nghị. Vào cuối tháng 8, ông Fedorov đã đồng ý đảm nhiệm vị trí cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Italia Guido Crosetto.
****
Cuộc sống 'như hố đen' của người Iran sau nửa năm chiến sự
6 tháng sau khi chiến sự nổ ra, cuộc sống của người Iran liên tục rơi vào vòng luẩn quẩn giữa xung đột, ngừng bắn và phong tỏa kinh tế.
"Tôi chỉ muốn một cuộc sống không phải liên tục xung đột với các nước khác, không bị cô lập với phần còn lại của thế giới và không phải nghĩ cách để sinh tồn như thế này", Marjan, một phụ nữ trẻ ở Tehran, nói với Al Jazeera ngày 30/8, khi cuộc chiến với Mỹ bắt đầu bước sang tháng thứ 7.
Xung đột bùng phát hôm 28/2, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích khiến lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao Iran thiệt mạng. Sau những tổn thất ban đầu, Iran vẫn duy trì được bộ máy lãnh đạo và thích ứng với những thay đổi do chiến tranh gây ra, đồng thời không chấp nhận nhượng bộ trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
Trong nửa năm qua, người dân Iran phải liên tục thích nghi với tình trạng lửng lơ giữa chiến tranh và hòa bình, trong khi hạ tầng thiết yếu bị tàn phá và nền kinh tế bị bóp nghẹt.
3
"Tôi cứ hy vọng về một cuộc sống bình yên, rồi lại thất vọng vì chúng tôi không có quyền lựa chọn và lại phải cố sống sót thêm một ngày nữa. Một vòng lặp mệt mỏi", Marjan cho hay.
Một căn nhà trúng tập kích tại Tehran hồi tháng 3, đến ngày 27/8 vẫn chưa được phá dỡ hay sửa chữa. Ảnh: AP
Nền kinh tế Iran ngày càng bị bóp nghẹt khi chiến sự kéo dài. Theo Trung tâm Thống kê Iran, trong một tháng qua, lạm phát tăng 89% so với cùng kỳ năm trước, riêng ở mảng thực phẩm là 127%.
Esmaeil, một nghệ sĩ 37 tuổi ở Tehran, mô tả người Iran đang rơi vào một hố đen. "Người dân đói khát, bối rối và không thể tìm được lối thoát. Chúng tôi đơn độc trong một tình cảnh hỗn loạn và bị bỏ mặc", anh nói.
Bijan, chuyên viên phân tích dữ liệu tại công ty công nghệ ở trung tâm Tehran, cho biết khi bắt đầu làm việc cách đây khoảng 3 năm, mức lương của anh tương đương hơn 1.000 USD mỗi tháng. Sau ba lần tăng lương, giá trị thực tế thu nhập giờ đây của anh còn chưa đến 500 USD.
"Tôi đôi khi tự hỏi cuộc sống sẽ thế nào nếu mình rời Iran sau khi tốt nghiệp đại học hơn một thập niên trước", người đàn ông 33 tuổi nói. "Khi đó không ai nghĩ tình hình sẽ trở nên tồi tệ đến vậy".
Đồng rial của Iran cũng liên tục mất giá. Trên thị trường giao dịch ngoại tệ ở Tehran hôm 23/8, tỷ giá xuống mức thấp kỷ lục mới: 2,06 triệu rial đổi một USD.
Một người phụ nữ Iran mua nhu yếu phẩm tại khu Grand Bazaar của thủ đô Tehran ngày 25/8. Ảnh: AP
Iran, một trong những quốc gia giàu tài nguyên nhất thế giới, giờ phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu và điện ngày càng nghiêm trọng. Giới chức đang chuẩn bị cho nguy cơ thiếu khí đốt khi mùa đông tới. Chính phủ đã giảm hạn mức nhiên liệu dành cho phương tiện cá nhân và dự định tăng giá xăng trong vài tuần tới.
Bất ổn kinh tế đang tác động trực tiếp đến đời sống thường nhật. Marzieh, một giáo viên 44 tuổi ở thành phố cảng Bandar Abbas, cho biết người dân đang đổ xô mua và tích trữ thực phẩm, đặc biệt là gạo nhập từ Pakistan.
Ngay cả những mặt hàng thiết yếu như đậu cũng trở nên đắt đỏ. Marzieh đã phải từ bỏ những thói quen như ra quán cà phê hay mời bạn đến thăm nhà.
"Điều đáng sợ là tiền lương của chúng tôi thường cạn trước khi tháng mới bắt đầu", cô nói.
Khi chiến sự bắt đầu 6 tháng trước, một bộ phận người Iran từng nghĩ rằng mọi thứ sẽ qua và tình hình sẽ thay đổi. Negar, một luật sư 35 tuổi, cho biết cô không cảm thấy buồn khi chiến tranh bắt đầu. "Có lo lắng, có bất an. Nhưng không có đau buồn", cô nói.
Tuy nhiên, sau 6 tháng, hy vọng này phần lớn biến mất, thay thế bằng nỗi lo dai dẳng về tương lai, sự hoài nghi đối với ý định của Mỹ và tuyệt vọng khi phải sống trong một nền kinh tế suy yếu.
"Tôi không còn chờ đợi điều gì nữa", Fahimeh, một cựu người mẫu 43 tuổi ở Tehran, nói. "Tôi đã ngừng cố gắng tiến về phía trước và chuyển sang đơn giản là tìm cách tồn tại".
Một cửa hàng tại khu Grand Bazaar ở thủ đô Tehran ngày 25/8. Ảnh: AP
Cách hành xử khó đoán của Tổng thống Mỹ Donald Trump càng khiến người dân Iran thêm hoài nghi về ý định từ Washington.
Sau khi Mỹ không đạt được những mục tiêu đã tuyên bố như xóa sổ chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran hay thay đổi chính quyền tại Tehran, ông Trump từng đe dọa xóa sổ toàn bộ nền văn minh Iran, tấn công cơ sở hạ tầng và đưa nước này "trở lại thời kỳ đồ đá".
Mỹ gần đây tiếp tục phát động "cuộc chiến kinh tế" nhằm tăng sức ép với Iran, nhưng cũng có thể khiến cuộc sống của người dân nước này thêm khó khăn.
Mostafa, một nhân viên công nghệ 38 tuổi ở tỉnh Gilan, cho biết ông nhìn Mỹ hiện nay như một quốc gia hành động vì lợi ích riêng, nhưng cũng thiếu năng lực và không nhất quán. "Tôi không nghĩ họ lại thể hiện những lập trường mâu thuẫn và trẻ con đến vậy", ông nói.
Thanh Danh (Theo Al Jazeera, NYT)
*****
Bàn ra tán vào (0)
Tin Tức ngày 03 tháng 9 -2026 :
********
TIN TỔNG HỢP
(Reuters) - Điện Kremlin : Putin, Tập Cận Bình và Trump có thể gặp nhau. Cố vấn Điện Kremlin, Yuri Ushakov, hôm 01/09 cho biết cuộc gặp giữa 3 nhà lãnh đạo Nga - Trung - Mỹ có thể diễn ra bên lề thượng đỉnh sắp tới của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào giữa tháng 11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Ông Ushakov khẳng định « vấn đề này đã được thảo luận ». Tuy nhiên, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết chưa có thông báo nào về việc tổng thống Donald Trump dự APEC.
(Reuters) - Úc và Hoa Kỳ cam kết tài trợ 580 triệu đô la Mỹ cho các đảo quốc Thái Bình Dương. Thông báo được đưa ra hôm nay 02/09/2026, tại cuộc họp của Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương (Pacific Islands Forum) ở Palau, trong bối cảnh hai nước đang cạnh tranh với Trung Quốc để giành ảnh hưởng trong khu vực. Khoản đóng góp của Mỹ, tuy nhỏ hơn Úc, với 150 triệu đô la, là một trong những tín hiệu công khai rõ ràng nhất từ chính quyền Trump cho thấy Washington vẫn duy trì cam kết tại Thái Bình Dương, sau khi giải thể Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) vào năm ngoái.
(Yonhap) - Tổng thống Hàn Quốc : Quyết tâm của Trump đã tạo ra khả năng thay đổi tình hình trên bán đảo Triều Tiên. Tổng thống Lee Jae Myung hôm nay 02/09/2026 nhận định như trên,trong bối cảnh khả năng nối lại đối thoại giữa Washington và Bình Nhưỡng đang dần hình thành. Ông kêu gọi chính phủ Hàn Quốc đóng vai trò tích cực trong việc tạo ra những điều kiện cần thiết để nối lại đối thoại giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên.
(AFP) - Thứ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll đệ đơn từ chức do quan hệ căng thẳng với bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth. Nhà Trắng hôm 31/08/2026 đã xác nhận thông tin. Dan Driscoll là quan chức dân sự cấp cao nhất của Lục quân Mỹ kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025. Ông là người tham gia vào các cuộc đàm phán về chiến tranh Ukraina, cùng với các đặc sứ Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner. Thứ trưởng Driscoll từ chức sau khi tham mưu trưởng Lục quân, tướng Randy George, bị cách chức cách nay 5 tháng, khiến Lục quân Mỹ có nguy cơ lâm cảnh không còn bộ máy lãnh đạo dân sự cũng như quân sự thường trực.
(AFP) - Tổng thống Donald Trump chính thức đề cử ông Hùng Cao làm bộ trưởng Hải Quân Hoa Kỳ. Từ tháng 04/2026 chính khách gốc Việt này tạm thời điều hành bộ Hải Quân Mỹ, thay thế ông John Phelan. Trên mạng xã hội cá nhân sáng nay 02/09/2026, nguyên thủ Mỹ cho rằng « không ai phù hợp hơn » ông Hùng Cao để giữ chức vụ này, Hoa Kỳ « cần những người yêu nước như Hùng (Cao) để lãnh đạo Hải Quân và Thủy Quân Lục chiến ». Tổng thống Trump đồng thời kêu gọi Thượng Viện nhanh chóng phê chuẩn lựa chọn của ông.
(Reuters) - Bộ trưởng Tài Chính Nga kêu gọi Matxcơva và Washington « tiếp tục đối thoại tìm đồng thuận trong lĩnh vực kinh tế ». Hãng tin Interfax hôm 02/09/2026 trích lời ông Anton Siluanov sau trao đổi với đồng cấp Mỹ Scott Bessent bên lề cuộc họp G20 các bộ trưởng Tài Chính tại Ashville, bang North Carolina. Bộ trưởng Tài Chính Nga cho biết đôi bên « nhất trí là vẫn có cơ sở để phát triển quan hệ tài chính » song phương bất chấp môi trường « bất thuận lợi » hiện nay. Việc mời Nga tham dự gây bất đồng giữa Hoa Kỳ với nhiều thành viên khối G20, quy tụ 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới.
(AFP) - Mạng lưới điện của Đức bị phá hoại, cảnh sát điều tra không loại trừ khả năng « hành vi khủng bố ». Trạm điện tại Jänschwalde, miền tây đông nước Đức bị phá hoại hôm 01/09/2026, khiến nhiều đường dây điện bị hư hại và gây gián đoạn cung cấp điện trong thời gian ngắn. Cảnh sát nghi ngờ đây là một vụ « tấn công khủng bố ». Cùng ngày, nhưng ở miền tây nước Đức, một sự cố khác đã xảy ra. Họp báo sáng nay lãnh đạo an ninh bang North Rhine-Westphalia, Herbert Reul nêu lên hai hướng điều tra. Đây có thể là « một vụ phá hoại do một quốc gia nước ngoài chỉ đạo » hoặc là một « hành động do các phần tử cực tả » tiến hành.
(RFI) - Biến đổi khí hậu : Ngưỡng tăng 1,5°C so với thời tiền công nghiệp sẽ bị vượt qua, nhưng vẫn có thể đảo ngược. Báo cáo mới của Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc được công bố vào hôm nay 02/09/2026, theo đó thế giới đang tiến tới việc vượt qua ngưỡng tăng 1,5°C, điều sẽ gây ra những thảm họa khí hậu nghiêm trọng hơn và xảy ra thường xuyên hơn so với hiện nay. Tuy nhiên, vẫn có thể hạn chế mức vượt ngưỡng này, thậm chí đưa nhiệt độ giảm trở lại. Để đạt được điều đó, cần tránh gây ô nhiễm và cắt giảm mạnh khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Ngoài ra, còn cần phải loại bỏ CO2 khỏi khí quyển một cách bền vững.
(AFP) - Liên hoan phim quốc tế Venise 2026 khai mạc. Ngôi sao chính năm nay là nam diễn viên Mỹ George Clooney. Trong 10 ngày kể từ hôm nay 02/09/2026, Venise trải thảm đỏ đón các ngôi sao điện ảnh thế giới. Mọi chú ý hướng về nam diễn viên Mỹ George Clooney bởi hiếm khi nào sự kiện văn hóa này dành nhiều vinh dự cho một ngôi sao điện ảnh của Mỹ. Tối nay, ông sẽ được ban giám khảo vinh danh, trao tặng giải thượng danh dự tôn vinh toàn bộ sự nghiệp. Ban tổ chức Liên hoan Venise lần thứ 83 mời nhiều nhà làm phim độc lập tham dự. Trong số các tác phẩm được mời ở hạng mục chính thức, có đến 4 bộ phim nói về vấn đề Palestine và Iran. Giới quan sát tiếc là ban tổ chức ít quan tâm đến các nữ đạo diễn.
(AFP) - Các trường công ở TP New York cấm học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo. Quyết định này liên quan đến học sinh từ lớp 1 đến lớp 8 trong hệ thống giáo dục ở Mỹ. Học sinh chỉ được dùng AI khi lên trung học phổ thông bắt đầu từ lớp 9. Phụ huynh và học sinh đã được thông báo về quyết định nói trên. Lý do được đưa ra là công nghệ AI có thể làm tổn hại đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển nhận thức của trẻ em.
****************
Matxcơva oanh kích Kiev ngày càng dữ dội, Ukraina đe dọa an ninh không phận Nga - RFI
Tổng thống Ukraina hôm 01/09/2026 cảnh báo ngành hàng không dân dụng và các đối tác của Kiev rằng các drone của Ukraina sẽ khiến không phận Nga trở nên nguy hiểm. Ông Zelensky nhấn mạnh : « Ukraina không muốn làm tổn hại những sinh mạng vô tội. Đó là lý do chúng tôi cảnh báo các đối tác của mình: đã qua rồi những ngày tháng an toàn trên bầu trời Nga ».
Được hỏi về những tuyên bố của ông Zelensky, tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng đó là một « tuyên bố mang tính khủng bố ở cấp Nhà nước » và khẳng định « không đàm phán với những kẻ khủng bố ». Ông cũng dọa : « Nếu những thảm kịch như vậy xảy ra, chúng tôi sẽ biết cách đáp trả ».
Tuyên bố của tổng thống Ukraina được đưa ra trong bối cảnh từ một tuần nay, đêm nào Nga cũng oanh tạc Kiev và vùng lân cận, gây nhiều thương vong, nghiêm trọng nhất là vụ tấn công vào một kho dự trữ đạn dược, gây hỏa hoạn khiến 38 người thiệt mạng, nhiều người khác bị thương.
Đối với tổng thống Ukraina, chừng nào chiến tranh còn tiếp diễn thì vùng trời nước Nga không phải dành cho hàng không dân dụng, hàng không dân dụng « không có chỗ trên vùng trời đầy rẫy drone ».
Trong những tháng gần đây, Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công bằng drone vào lãnh thổ Nga và những vùng lãnh thổ của Ukraina đang bị Matxcơva chiếm đóng, đặc biệt nhằm vào các kho hậu cần cũng như các cơ sở hạ tầng dầu mỏ và cảng. Các vụ tấn công bằng drone của Ukraina cũng thường xuyên làm gián đoạn hoạt động hàng không tại các sân bay lớn của Nga, đối với cả các chuyến bay đi và đến.
Quảng cáo
Lãnh đạo Ukraina khẳng định rằng đây là một phản ứng « chính đáng » trước « mong muốn kéo dài chiến tranh của Nga », đồng thời cáo buộc Nga tiến hành « khủng bố nhằm vào thường dân ».
Theo phía Ukraina, mục tiêu của Nga những ngày qua là « làm tê liệt » thủ đô Kiev. Về điểm này, trên đài RFI, chuyên gia Ulrich Bounat, nhà nghiên cứu hợp tác với tổ chức tư vấn Euro Créative của Pháp phân tích : « Rõ ràng là có ý đồ khiến cuộc sống ở Kiev trở nên bất khả thi. Cần phải hiểu rằng ngay khi có cảnh báo không kích, tàu điện ngầm dừng hoạt động, người ta không còn có thể đi qua các cây cầu, các siêu thị và trung tâm thương mại đóng cửa. Điều đó có nghĩa là trên thực tế, cuộc sống không thể tiếp diễn nếu cứ có cảnh báo hàng giờ như tình trạng đã diễn ra từ 6 ngày nay.
Ngoài ra, phía Nga cũng có ý đồ tận dụng thời điểm Ukraina không còn đủ hệ thống phòng không để chống tên lửa đạn đạo. Ukraina gặp khó khăn trong việc đánh chặn các drone phản lực, vì vậy Nga cho rằng đây là một thời điểm thuận lợi để phóng tất cả những gì họ có.
Và ý đồ của Nga cũng liên quan đến việc chuẩn bị cho mùa đông tới đây. Rõ ràng là mùa đông sắp tới sẽ còn khó khăn hơn đối với người Ukraina so với những mùa đông trước, và nói một cách đại khái thì có lẽ phía Nga tự nhủ rằng : ‘Phá được gì bây giờ thì sau này khỏi cần phá nữa’ ».
**********
Iran tuyên bố gây thương vong cho lính Mỹ, Peru cắt đứt quan hệ với Tehran
Theo Al Jazeera, phát ngôn viên Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari ngày 2/9 đã xác nhận việc Iran tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhắm vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait, UAE, Bahrain và Jordan.
"Đợt tấn công này đã gây thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và vũ khí, đồng thời khiến một số lượng đáng kể chỉ huy và binh sĩ Mỹ thiệt mạng hoặc bị thương. Đây là động thái đáp trả trực tiếp cuộc tấn công trước đó của Mỹ nhắm vào những cơ sở quân sự và dân sự ở miền nam Iran. Nếu Mỹ tiếp tục tấn công Iran, họ sẽ phải hứng chịu những đòn đáp trả mạnh mẽ hơn nữa", ông Zolfaghari nhấn mạnh.
Iran phóng tên lửa tấn công các căn cứ Mỹ ở Vùng Vịnh. Video: RT
Cũng theo quan chức Iran, bất kỳ quốc gia nào hợp tác với quân đội Mỹ cũng sẽ phải đối mặt với những hậu quả nguy hiểm. Sau thông báo của ông Zolfaghari, Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC) tiết lộ rằng cuộc không kích nhắm vào căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait đã gây ra thương vong cho quan đội Mỹ.
Hiện chính phủ Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin của Iran.
Peru cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran
Theo WANA, Bộ Ngoại giao Peru ngày 1/9 đã tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran, đồng thời chỉ trích Tehran kích động leo thang xung đột tại Trung Đông và cản trở vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz.
"Chính quyền Peru quyết định cắt quan hệ ngoại giao với Cộng hòa Hồi giáo Iran, đây là quyết định dựa trên lập trường hòa bình. Chúng tôi kiên quyết phản đối việc Iran kích động bạo lực và làm leo thang xung đột tại Trung Đông. Ngoài ra, những hành động của Tehran tại Hormuz đang đi ngược lại các nguyên tắc tự do hàng hải, gây ra tình trạng đình trệ thương mại quốc tế", thông cáo của Bộ Ngoại giao Peru nêu rõ.
Trong thông cáo, Bộ Ngoại giao Peru cũng phản đối việc Iran "cản trở công việc của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA)". Tuy vậy, Lima sẽ tiếp tục duy trì quan hệ lãnh sự nhằm bảo vệ lợi ích cũng như công dân của cả hai nước.
Ngược lại, Bộ Ngoại giao Yemen ngày 2/9 khẳng định nước này ủng Iran trong việc đối phó với các hành động gây hấn của Mỹ, đồng thời chỉ trích Washington đang đẩy khu vực vào tình trạng căng thẳng gia tăng.
"Yemen tái khẳng định sự ủng hộ đối với Iran trong việc đối phó với các hành động gây hấn. Phản ứng của Tehran trước các cuộc tấn công của Mỹ là quyền tự vệ chính đáng, được bảo đảm bởi mọi chuẩn mực, công ước và luật pháp", phía Yemen cho hay.
*******
Thủ tướng Canada nói Mỹ 'nên nghiêm túc và bớt ra vẻ cứng rắn'
Theo Guardian, Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 1/9 đã chỉ trích những hành động gần đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh Ottawa chuẩn bị đáp trả các mức thuế quan diện rộng của Washington bằng việc áp thuế lên hàng hóa Mỹ.
"Khi nào người Mỹ ngừng chế ảnh, ngừng mỉa mai, ngừng cố tỏ ra cứng rắn và bắt đầu nghiêm túc thảo luận, thì khi đó chúng ta mới có thể tiến hành các cuộc đàm phán về thương mại. Những hành động như vậy không xứng tầm với vị thế của Mỹ, không mang tính xây dựng, nhưng tiếc rằng thể chế của họ là như vậy", ông Carney cho biết.
Thủ tướng Carney nhận định rằng Mỹ đang tìm kiếm một thỏa thuận "gây bất lợi" cho Canada trong các ngành then chốt, thậm chí còn muốn giới hạn các thỏa thuận thương mại tương lai của Canada.
"Chúng tôi sẽ không chấp nhận những điều khoản như vậy. Canada là một quốc gia có chủ quyền. Chúng tôi sẽ ký kết thỏa thuận thương mại tự do với bất kỳ đối tác nào mà chúng tôi muốn", ông Carney nhấn mạnh.
Tuyên bố của Thủ tướng Carney được đưa ra sau khi Tổng thống Trump đổi tên hồ Ontario thành hồ Mỹ, đồng thời cảnh báo đã đến lúc "dạy cho Canada một bài học"; Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thì nói rằng Canada không thể "ăn miếng trả miếng" với một nền kinh tế lớn hơn họ gấp 13 lần; trong khi Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth có bài đăng chế giễu quân đội Canada.
Hồi giữa tháng 8, Tổng thống Trump đã áp thuế 50% với số hàng hoá trị giá 20 tỷ USD nhập từ Canada, sau khi đàm phán giữa hai bên sụp đổ. Canada sau đó đáp trả bằng cách đánh thuế với 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu hàng năm từ Mỹ từ ngày 8/9.
*********
Cựu Bộ trưởng Ukraine tuyên bố thành lập công ty công nghệ quốc phòng
Theo Kyiv Independent, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngày 1/9 đã xác nhận việc xúc tiến thành lập một công ty công nghệ quốc phòng của riêng mình, với nhà đầu tư lớn nhất là công ty Palantir của Mỹ.
"Ukraine luôn là ưu tiên của tôi. Đội ngũ của chúng tôi đã tích lũy được kinh nghiệm độc đáo khi làm việc với công nghệ quốc phòng tại Ukraine và trực tiếp chứng kiến công nghệ đang làm thay đổi tiền tuyến ra sao. Giờ đây, chúng tôi muốn sử dụng kinh nghiệm này để phát triển những công nghệ sẽ củng cố Ukraine, hỗ trợ các đồng minh của chúng tôi và cuối cùng làm cho thế giới an toàn hơn", ông Fedorov cho biết.
Về phía Palantir, công ty này khẳng định "rất vui mừng" khi có thể giúp Ukraine tăng cường an ninh, đồng thời giúp xây dựng một tương lai an toàn hơn cho toàn thế giới. Các thông tin chi tiết về công ty mới của ông Fedorov sẽ được công bố trong thời gian tới.
Trong cuộc phỏng vấn mới đây với Financial Times, ông Fedorov cũng tiết lộ về việc đang tìm kiếm nguồn đầu tư của Mỹ cho một quỹ công nghệ quốc phòng mới, đồng thời đề nghị giúp Washington phát triển năng lực UAV để đổi lấy các tên lửa đánh chặn Patriot cho Kiev.
Khi còn làm lãnh đạo Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Fedorov đã trở thành một trong những quan chức chính phủ được yêu thích nhất nước này nhờ việc giám sát nhiều cuộc cải cách lớn và những sáng kiến quan trọng nhằm củng cố quân đội. Các đề xuất của ông Fedorov nhận được sự ủng hộ của nhiều người Ukraine, khiến việc Tổng thống Zelensky cách chức ông vào giữa tháng 7 gây bất ngờ đối với công chúng.
Hướng đi sau đó của ông Fedorov cũng thu hút được sự chú ý rất lớn của dư luận, khi ông từ chối các vị trí khác do Tổng thống Zelensky đề nghị. Vào cuối tháng 8, ông Fedorov đã đồng ý đảm nhiệm vị trí cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Italia Guido Crosetto.
Theo Kyiv Independent, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngày 1/9 đã xác nhận việc xúc tiến thành lập một công ty công nghệ quốc phòng của riêng mình, với nhà đầu tư lớn nhất là công ty Palantir của Mỹ.
"Ukraine luôn là ưu tiên của tôi. Đội ngũ của chúng tôi đã tích lũy được kinh nghiệm độc đáo khi làm việc với công nghệ quốc phòng tại Ukraine và trực tiếp chứng kiến công nghệ đang làm thay đổi tiền tuyến ra sao. Giờ đây, chúng tôi muốn sử dụng kinh nghiệm này để phát triển những công nghệ sẽ củng cố Ukraine, hỗ trợ các đồng minh của chúng tôi và cuối cùng làm cho thế giới an toàn hơn", ông Fedorov cho biết.
Về phía Palantir, công ty này khẳng định "rất vui mừng" khi có thể giúp Ukraine tăng cường an ninh, đồng thời giúp xây dựng một tương lai an toàn hơn cho toàn thế giới. Các thông tin chi tiết về công ty mới của ông Fedorov sẽ được công bố trong thời gian tới.
Trong cuộc phỏng vấn mới đây với Financial Times, ông Fedorov cũng tiết lộ về việc đang tìm kiếm nguồn đầu tư của Mỹ cho một quỹ công nghệ quốc phòng mới, đồng thời đề nghị giúp Washington phát triển năng lực UAV để đổi lấy các tên lửa đánh chặn Patriot cho Kiev.
Khi còn làm lãnh đạo Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Fedorov đã trở thành một trong những quan chức chính phủ được yêu thích nhất nước này nhờ việc giám sát nhiều cuộc cải cách lớn và những sáng kiến quan trọng nhằm củng cố quân đội. Các đề xuất của ông Fedorov nhận được sự ủng hộ của nhiều người Ukraine, khiến việc Tổng thống Zelensky cách chức ông vào giữa tháng 7 gây bất ngờ đối với công chúng.
Hướng đi sau đó của ông Fedorov cũng thu hút được sự chú ý rất lớn của dư luận, khi ông từ chối các vị trí khác do Tổng thống Zelensky đề nghị. Vào cuối tháng 8, ông Fedorov đã đồng ý đảm nhiệm vị trí cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Italia Guido Crosetto.
****
Cuộc sống 'như hố đen' của người Iran sau nửa năm chiến sự
6 tháng sau khi chiến sự nổ ra, cuộc sống của người Iran liên tục rơi vào vòng luẩn quẩn giữa xung đột, ngừng bắn và phong tỏa kinh tế.
"Tôi chỉ muốn một cuộc sống không phải liên tục xung đột với các nước khác, không bị cô lập với phần còn lại của thế giới và không phải nghĩ cách để sinh tồn như thế này", Marjan, một phụ nữ trẻ ở Tehran, nói với Al Jazeera ngày 30/8, khi cuộc chiến với Mỹ bắt đầu bước sang tháng thứ 7.
Xung đột bùng phát hôm 28/2, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích khiến lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao Iran thiệt mạng. Sau những tổn thất ban đầu, Iran vẫn duy trì được bộ máy lãnh đạo và thích ứng với những thay đổi do chiến tranh gây ra, đồng thời không chấp nhận nhượng bộ trong các cuộc đàm phán với Mỹ.
Trong nửa năm qua, người dân Iran phải liên tục thích nghi với tình trạng lửng lơ giữa chiến tranh và hòa bình, trong khi hạ tầng thiết yếu bị tàn phá và nền kinh tế bị bóp nghẹt.
3
"Tôi cứ hy vọng về một cuộc sống bình yên, rồi lại thất vọng vì chúng tôi không có quyền lựa chọn và lại phải cố sống sót thêm một ngày nữa. Một vòng lặp mệt mỏi", Marjan cho hay.
Một căn nhà trúng tập kích tại Tehran hồi tháng 3, đến ngày 27/8 vẫn chưa được phá dỡ hay sửa chữa. Ảnh: AP
Nền kinh tế Iran ngày càng bị bóp nghẹt khi chiến sự kéo dài. Theo Trung tâm Thống kê Iran, trong một tháng qua, lạm phát tăng 89% so với cùng kỳ năm trước, riêng ở mảng thực phẩm là 127%.
Esmaeil, một nghệ sĩ 37 tuổi ở Tehran, mô tả người Iran đang rơi vào một hố đen. "Người dân đói khát, bối rối và không thể tìm được lối thoát. Chúng tôi đơn độc trong một tình cảnh hỗn loạn và bị bỏ mặc", anh nói.
Bijan, chuyên viên phân tích dữ liệu tại công ty công nghệ ở trung tâm Tehran, cho biết khi bắt đầu làm việc cách đây khoảng 3 năm, mức lương của anh tương đương hơn 1.000 USD mỗi tháng. Sau ba lần tăng lương, giá trị thực tế thu nhập giờ đây của anh còn chưa đến 500 USD.
"Tôi đôi khi tự hỏi cuộc sống sẽ thế nào nếu mình rời Iran sau khi tốt nghiệp đại học hơn một thập niên trước", người đàn ông 33 tuổi nói. "Khi đó không ai nghĩ tình hình sẽ trở nên tồi tệ đến vậy".
Đồng rial của Iran cũng liên tục mất giá. Trên thị trường giao dịch ngoại tệ ở Tehran hôm 23/8, tỷ giá xuống mức thấp kỷ lục mới: 2,06 triệu rial đổi một USD.
Một người phụ nữ Iran mua nhu yếu phẩm tại khu Grand Bazaar của thủ đô Tehran ngày 25/8. Ảnh: AP
Iran, một trong những quốc gia giàu tài nguyên nhất thế giới, giờ phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu và điện ngày càng nghiêm trọng. Giới chức đang chuẩn bị cho nguy cơ thiếu khí đốt khi mùa đông tới. Chính phủ đã giảm hạn mức nhiên liệu dành cho phương tiện cá nhân và dự định tăng giá xăng trong vài tuần tới.
Bất ổn kinh tế đang tác động trực tiếp đến đời sống thường nhật. Marzieh, một giáo viên 44 tuổi ở thành phố cảng Bandar Abbas, cho biết người dân đang đổ xô mua và tích trữ thực phẩm, đặc biệt là gạo nhập từ Pakistan.
Ngay cả những mặt hàng thiết yếu như đậu cũng trở nên đắt đỏ. Marzieh đã phải từ bỏ những thói quen như ra quán cà phê hay mời bạn đến thăm nhà.
"Điều đáng sợ là tiền lương của chúng tôi thường cạn trước khi tháng mới bắt đầu", cô nói.
Khi chiến sự bắt đầu 6 tháng trước, một bộ phận người Iran từng nghĩ rằng mọi thứ sẽ qua và tình hình sẽ thay đổi. Negar, một luật sư 35 tuổi, cho biết cô không cảm thấy buồn khi chiến tranh bắt đầu. "Có lo lắng, có bất an. Nhưng không có đau buồn", cô nói.
Tuy nhiên, sau 6 tháng, hy vọng này phần lớn biến mất, thay thế bằng nỗi lo dai dẳng về tương lai, sự hoài nghi đối với ý định của Mỹ và tuyệt vọng khi phải sống trong một nền kinh tế suy yếu.
"Tôi không còn chờ đợi điều gì nữa", Fahimeh, một cựu người mẫu 43 tuổi ở Tehran, nói. "Tôi đã ngừng cố gắng tiến về phía trước và chuyển sang đơn giản là tìm cách tồn tại".
Một cửa hàng tại khu Grand Bazaar ở thủ đô Tehran ngày 25/8. Ảnh: AP
Cách hành xử khó đoán của Tổng thống Mỹ Donald Trump càng khiến người dân Iran thêm hoài nghi về ý định từ Washington.
Sau khi Mỹ không đạt được những mục tiêu đã tuyên bố như xóa sổ chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran hay thay đổi chính quyền tại Tehran, ông Trump từng đe dọa xóa sổ toàn bộ nền văn minh Iran, tấn công cơ sở hạ tầng và đưa nước này "trở lại thời kỳ đồ đá".
Mỹ gần đây tiếp tục phát động "cuộc chiến kinh tế" nhằm tăng sức ép với Iran, nhưng cũng có thể khiến cuộc sống của người dân nước này thêm khó khăn.
Mostafa, một nhân viên công nghệ 38 tuổi ở tỉnh Gilan, cho biết ông nhìn Mỹ hiện nay như một quốc gia hành động vì lợi ích riêng, nhưng cũng thiếu năng lực và không nhất quán. "Tôi không nghĩ họ lại thể hiện những lập trường mâu thuẫn và trẻ con đến vậy", ông nói.
Thanh Danh (Theo Al Jazeera, NYT)
*****
