Ông Bessent cam kết Mỹ sẽ "làm mọi cách" hỗ trợ đồng yen

Ngày 4-8, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ "làm mọi cách" để hỗ trợ nỗ lực ổn định đồng yen của Nhật Bản, sau đợt can thiệp chung Mỹ - Nhật hôm 31-7 nhằm mua vào đồng yen.

Trả lời phỏng vấn CNBC, ông Bessent nói: "Chúng tôi sẽ làm mọi cách để hỗ trợ họ theo hướng có lợi cho kinh tế Mỹ, cho người đóng thuế Mỹ".

Ông cho rằng việc đồng yen bị định giá thấp đáng kể có thể gây ra các vấn đề kinh tế khác hoặc kích hoạt phá giá cạnh tranh giữa các đồng tiền, điều ông gọi là "không lành mạnh".

Theo Reuters, trước phát biểu của ông Bessent, đồng yen đã giảm về mức 158 yen đổi 1 USD, sau đó phục hồi nhẹ lên 157,55 yen/USD.

Ông Bessent cho biết Nhật Bản muốn sử dụng một công cụ hỗ trợ ngân hàng trung ương từ thời đại dịch để Ngân hàng Trung ương Nhật (BOJ) có thể vay tới 60 tỉ USD hỗ trợ đồng yen, đồng thời cho rằng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) nên cân nhắc nâng quy mô cơ chế này.

Về việc Mỹ bán euro để mua yen, ông khẳng định đây chỉ là "tái phân bổ nguồn lực" và cho rằng đồng euro "gần với mức giá cân bằng hơn" so với đồng yen.

Mỹ trục xuất hơn 1,46 triệu người nhập cư trái phép trong 12 tháng

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho biết đã trục xuất hơn 1,46 triệu người nhập cư trái phép trong 12 tháng qua (tính ra trung bình 4.000 trường hợp mỗi ngày), trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục đẩy mạnh các chiến dịch thực thi luật nhập cư trên toàn quốc.

Phóng viên TTXVN tại Washington dẫn lời người phát ngôn của tổ chức Turning Point USA, ông Andrew Kolvet, cho biết sau khi trao đổi với DHS, cơ quan này xác nhận đã thực hiện 1.461.529 trường hợp buộc rời khỏi Mỹ trong 12 tháng gần đây, thông qua các chuyến bay thương mại và máy bay do chính phủ vận hành. 

Trong tuần gần nhất, trung bình mỗi ngày có 4.291 người bị trục xuất, chưa bao gồm những trường hợp tự nguyện rời khỏi Mỹ.

Ông Kolvet cho rằng tình trạng nhập cư trái phép kéo dài nhiều năm đã tạo sức ép đối với thị trường lao động, nhà ở và các dịch vụ công, đồng thời nhận định việc tăng cường trục xuất có thể góp phần giảm bớt các áp lực kinh tế - xã hội.

Cựu luật sư của ông Trump đến gần ghế Bộ trưởng Tư pháp

Theo Hãng tin Reuters, ngày 4-8 (giờ địa phương), Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ đã thông qua việc đề cử ông Todd Blanche - cựu luật sư riêng của Tổng thống Donald Trump - làm Bộ trưởng Tư pháp, sau cuộc bỏ phiếu với kết quả sát sao 12-10.

Đề cử ông Blanche từng bị trì hoãn vì lo ngại liên quan "Quỹ phòng chống vũ khí hóa (chính trị)" trị giá 1,8 tỉ USD nhằm hỗ trợ nạn nhân bị truy tố vì động cơ chính trị, cũng như thỏa thuận miễn trừ kiểm toán thuế đối với ông Trump, gia đình và các doanh nghiệp họ sở hữu.

Đến cuối tuần qua, ông Blanche trong vai trò quyền Bộ trưởng Tư pháp đã ký lệnh xóa bỏ quỹ trên và tuyên bố thỏa thuận miễn trừ thuế chỉ áp dụng hồi tố cho các năm thuế trước và không áp dụng cho tương lai.

Toàn thể Thượng viện, nơi Đảng Cộng hòa chiếm đa số, dự kiến bỏ phiếu phê chuẩn ông Blanche trong tuần này. Đây hứa hẹn cũng sẽ là cuộc bỏ phiếu sát sao khi toàn bộ Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đều sẽ bỏ phiếu chống.

Mỹ thu hồi visa đại sứ Brazil

Ngày 4-8, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ chia sẻ với Reuters rằng Washington đã thu hồi visa của bà Maria Luiza Ribeiro Viotti, đại sứ Brazil tại Mỹ.

Động thái này diễn ra sau khi Brazil trì hoãn việc phê chuẩn ông Daniel Perez - người được ông Trump đề cử làm đại sứ Mỹ tại Brazil từ ngày 1-6 - và từ chối cấp visa cho một số quan chức Mỹ.

Quan chức này nói visa của bà Viotti sẽ được khôi phục nếu Brazil chấp thuận đề cử đại sứ Mỹ: "Động thái này không đồng nghĩa trục xuất người này khỏi đất nước. Điều đó có nghĩa là bà ấy vẫn ở đây nhưng không có visa và sẽ được khôi phục nếu cán cân được khôi phục bằng việc chấp thuận đại sứ do chúng tôi đề cử".

Đây là diễn biến mới nhất trong quan hệ căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Trump và Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva. 

Phía Mỹ cáo buộc chính quyền ông Lula không công bằng với phe bảo thủ và thiên vị trong xét xử tư pháp. Ngược lại, Brazil chỉ trích Mỹ can thiệp chính trị vào khu vực Mỹ - Latin, thôi thúc các nước này nghiêng về phe bảo thủ. 

Ông Trump từ nhiệm kỳ trước đã có mối quan hệ thân thiết với cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, người đang thụ án 27 năm tù và bị quản thúc tại gia vì cáo buộc cầm đầu âm mưu đảo chính hồi đầu năm 2023.

Brazil sẽ bầu cử tổng thống vào tháng 10 tới và con trai ông Bolsonaro, ông Flavio cũng ra tranh cử. Suốt nhiều tháng qua, ông Flavio đã nhiều lần cáo buộc chính quyền ông Lula sẽ thực hiện gian lận bầu cử. 

Do đó, vài tuần qua, Mỹ đã yêu cầu Brazil để một số quan chức Cục Dân chủ, quyền con người và lao động thuộc Bộ Ngoại giao nước này đến để kiểm tra tiến trình bầu cử. Brazil đã từ chối cấp visa cho những người này.

Vừa IPO, doanh thu SpaceX tăng vọt

Ngày 4-8, SpaceX công bố báo cáo tài chính quý đầu tiên kể từ khi niêm yết, cho thấy doanh thu gần như tăng gấp đôi và lỗ hoạt động thu hẹp mạnh.

Theo Reuters, doanh thu quý 2 (tháng 4 đến tháng 6) đạt 7,8 tỉ USD, so với 4,1 tỉ USD cùng kỳ năm ngoái, vượt dự báo 6,93 tỉ USD của giới phân tích. 

Doanh thu Starlink - chiếm hơn một nửa tổng doanh thu - tăng 66%, trong khi doanh thu mảng AI mà tỉ phú Elon Musk xem là động lực tăng trưởng tương lai tăng khoảng 250%. 

Lỗ hoạt động mảng AI cũng như tổng lỗ hoạt động thu hẹp còn 143 triệu USD, so với 970 triệu USD cùng kỳ. Tuy nhiên, chi tiêu vốn phình to lên hơn 18 tỉ USD, so với 2,83 tỉ USD cùng kỳ và được Giám đốc tài chính Bret Johnsen dự báo sẽ duy trì tương tự trong vài quý tới.

"Chúng tôi đang xây dựng năng lực tính toán AI với quy mô nhanh hơn bất kỳ ai khác và đang cải thiện đáng kể các mô hình AI của mình", ông Musk nói trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh.

Bà Kim Yo Jong chỉ trích Nhật Bản thử tên lửa Tomahawk

Ngày 5-8, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) dẫn tuyên bố của bà Kim Yo Jong, em gái quyền lực của lãnh đạo Kim Jong Un, chỉ trích các vụ phóng thử tên lửa của Nhật Bản, trong đó có vụ phóng thử tên lửa hành trình Tomahawk từ tàu khu trục Aegis Chokai trên Thái Bình Dương. 

Bà Kim cũng chỉ trích việc Tokyo tham gia cuộc tập trận chung do Mỹ dẫn đầu tại Philippines hồi tháng 5.

Theo KCNA, bà Kim cho rằng Nhật Bản lâu nay tìm cách "che đậy tham vọng trở thành cường quốc quân sự", đồng thời cáo buộc "Mỹ đứng sau những động thái quân sự nguy hiểm này của Nhật Bản". 

Bà tuyên bố để đối phó các hoạt động quân sự của Tokyo mà Bình Nhưỡng cho là có thể đe dọa an ninh Triều Tiên, nước này "sẽ thiết lập thêm các phương án quân sự bổ sung", nhưng không nêu chi tiết.

Nhật Bản hiện chưa phản hồi những tuyên bố trên.

Nga - Ukraine tiếp tục tấn công nhau

Rạng sáng 5-8, Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cáo buộc lực lượng Nga tiếp tục tấn công thành phố này bằng nhiều đợt tên lửa đạn đạo, gây cháy tại một chung cư 20 tầng và nhiều tòa nhà khác.

Ông cho rằng mảnh vỡ từ một tên lửa rơi xuống cạnh một tòa nhà dân cư khác, đồng thời ghi nhận báo cáo cháy tại một chung cư nữa.

Ngược lại, thị trưởng Matxcơva Sergei Sobyanin cũng tố 184 máy bay không người lái (drone) Ukraine đã nhắm vào Matxcơva và khu vực xung quanh. Phần lớn số này bị đánh chặn từ xa và 18 chiếc bị phá hủy khi tiếp cận thành phố.

Trước đó, ngày 4-8, truyền thông Ukraine lan truyền đoạn clip cáo buộc Nga phạm tội ác chiến tranh, ghi lại cảnh một drone truy đuổi và tấn công một người bán rau tại thành phố Kherson.

Đoạn phim do cảnh sát Ukraine công bố cho thấy drone liên tục bám theo một người đàn ông quanh chiếc xe tải nhỏ vốn được dùng làm sạp bán hàng trên phố. Chiếc drone sau đó đã phát nổ ngay khoảnh khắc nạn nhân lao người ra sau xe để tìm chỗ nấp. 

Theo thông tin từ phía cảnh sát, người đàn ông may mắn sống sót nhưng bị chấn động tâm lý và dính nhiều vết thương do mảnh văng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã viết trên mạng xã hội: "Hôm nay, rất nhiều người đã thực sự bị sốc khi chứng kiến thêm một đoạn video về trò 'săn lùng' bằng drone mà lực lượng Nga đang tiến hành nhắm vào dân thường ở Kherson". 

Hiện Nga chưa phản hồi những cáo buộc này. Suốt nhiều tuần qua, Ukraine cũng duy trì các cuộc tấn công nhắm vào hạ tầng kho bãi của Wildberries - chuỗi thương mại điện tử lớn nhất Nga - với mục tiêu "khiến tác động chiến tranh lên người Nga nhiều hơn".

Sau nhiều năm bị Israel và Mỹ liên tục gây sức ép, "trục kháng chiến" - mạng lưới các lực lượng vũ trang thân Iran trải khắp Trung Đông - từng được xem đã mất đáng kể khả năng răn đe, khiến không ít chuyên gia nhận định chiến lược "phòng thủ từ xa" của Tehran đã thất bại.

Tuy nhiên, khoảng 6 tháng sau khi xung đột trực tiếp giữa Iran với Mỹ và Israel nổ ra, cục diện dường như đang cho thấy sự biến chuyển.

"Trục kháng chiến" hồi phục và trở lại vai trò lá chắn của Iran

"Trục kháng chiến" là tên gọi mà Iran và các đồng minh sử dụng để chỉ mạng lưới các lực lượng chống Israel và phản đối ảnh hưởng của Mỹ tại Trung Đông - gồm Hezbollah ở Lebanon, Houthi tại Yemen, các nhóm vũ trang thân Iran ở Iraq, Hamas cùng một số lực lượng Palestine tại Dải Gaza.

Trong nhiều thập kỷ, mạng lưới này là một phần quan trọng trong chiến lược "phòng thủ từ xa" của Tehran. Thay vì để lãnh thổ Iran trở thành tiền tuyến, Tehran sử dụng các đồng minh để tạo sức ép lên Mỹ và Israel từ nhiều hướng, hình thành một lớp răn đe khiến đối phương phải cân nhắc trước khi trực tiếp tấn công Iran.

Tuy nhiên, sau chiến dịch quân sự quy mô lớn của Israel nhằm đáp trả Hamas từ cuối năm 2023, "trục kháng chiến" này đã hứng chịu những tổn thất nặng nề.

Nhiều thủ lĩnh cấp cao khi đó bị tiêu diệt, trong đó có lãnh đạo Hamas Yahya Sinwar và thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah. Các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq liên tục hứng không kích, còn Houthi ở Yemen cũng trở thành mục tiêu của nhiều chiến dịch quân sự.

Theo giới phân tích, chính khi mạng lưới này suy yếu, Mỹ và Israel mới quyết định tiến hành chiến dịch quân sự trực tiếp nhằm vào Iran.

Ông Trita Parsi, Phó chủ tịch Viện Quincy vì Nghệ thuật quản trị có trách nhiệm, nhận định với Đài CNN rằng "trục kháng chiến" đã giúp Iran tránh bị tấn công trực tiếp trong hơn hai thập kỷ. Khi mạng lưới này mất đi khả năng răn đe, Tehran lập tức phải đối mặt với sức ép quân sự từ cả Mỹ lẫn Israel.

Song thay vì từ bỏ chiến lược này, Iran lại lựa chọn tái đầu tư vào mạng lưới đồng minh. Sau nhiều tháng giao tranh, các lực lượng thân Tehran dần thích nghi với cục diện mới và khôi phục hoạt động.

Theo cựu quan chức tình báo quân đội Israel Danny Citrinowicz, "trục kháng chiến" không mất đi, mà các lực lượng này đang tìm cách thay đổi. Ông cho rằng Hezbollah đã phục hồi nhanh hơn dự đoán của Israel, trong khi Houthi và các nhóm vũ trang tại Iraq cũng ngày càng phối hợp chặt chẽ hơn với Tehran.

Đáng chú ý, nhiều chuyên gia cho rằng các lực lượng này không đơn thuần là những "lực lượng ủy nhiệm" của Iran. Dù mỗi nhóm có mục tiêu và lợi ích riêng, họ vẫn gắn kết với Tehran vì chia sẻ nhiều lợi ích chung.

Nhờ đó, Iran vẫn có thể duy trì ảnh hưởng tại Trung Đông thông qua các đồng minh thay vì phải trực tiếp triển khai lực lượng.

Chiến lược kéo dài cuộc chiến buộc Mỹ phải nhượng bộ

Nếu giai đoạn đầu của cuộc chiến chứng kiến Iran chủ yếu đáp trả các đòn tấn công từ Mỹ và Israel, thì những tuần gần đây, Tehran được cho là đã chuyển sang chủ động mở rộng quy mô xung đột.

Theo phân tích của Hãng tin Reuters ngày 3-8, mục tiêu của Iran không đơn thuần là chỉ giành ưu thế trên chiến trường, mà là buộc Washington phải chiến đấu theo nhịp độ do Tehran đặt ra.

Trong hai tuần qua, Iran liên tiếp mở các cuộc tấn công phủ đầu, nhằm vào căn cứ Mỹ ở Jordan, mở rộng hoạt động sang Syria và bị nghi đứng sau một vụ tấn công bằng máy bay không người lái tại Ai Cập.

Song song đó, các lực lượng Houthi tại Yemen cũng gia tăng sức ép với Saudi Arabia thông qua các cuộc tấn công vào cơ sở dầu khí, tàu chở dầu và tuyến vận tải qua eo biển Bab al-Mandeb.

Những diễn biến này, cùng với sức ép tại eo biển Hormuz và khu vực gần kênh đào Suez, đã mở rộng đáng kể phạm vi bất ổn tại khu vực Trung Đông.

Theo ông Michael Knights thuộc Viện Washington, lợi thế lớn nhất của Iran không nằm ở khả năng gây thiệt hại trực tiếp cho Mỹ hay Israel, mà ở việc có thể khiến các nước trong khu vực và nền kinh tế toàn cầu phải gánh chịu hậu quả.

"Ngay từ đầu, Iran đã tìm cách leo thang hơn Mỹ bằng cách liên tục mở rộng các lựa chọn leo thang của mình, để tuần nào cũng có một quân bài mới: một khu vực mới, một loại vũ khí mới hoặc một mục tiêu mới", ông nói.

Đây cũng được xem là cách Tehran tạo thêm đòn bẩy trước các cuộc thương lượng trong tương lai.

Theo một nguồn tin cấp cao của Iran, Tehran cho rằng chỉ khi tạo đủ đòn bẩy về quân sự và địa chính trị, nước này mới có thể bước vào đàm phán với Mỹ ở vị thế thuận lợi hơn.

Nhìn rộng hơn, đây gần như là cuộc cạnh tranh về sức chịu đựng của các bên hơn là về hỏa lực. Iran đặt cược rằng họ có thể cầm cự trước sức ép kinh tế lâu hơn khoảng thời gian Mỹ và các đồng minh có thể chấp nhận những gián đoạn kéo dài đối với thương mại, thị trường năng lượng và an ninh khu vực.

Dĩ nhiên, chiến lược này cũng chứa đựng nhiều rủi ro. Việc liên tục mở rộng chiến trường có thể khiến xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát, trong khi chính Iran cũng phải đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng lớn.

Thế nhưng ở thời điểm hiện tại, nhiều chuyên gia nhận định Iran dường như không còn đặt mục tiêu nhanh chóng kết thúc cuộc chiến.

Thay vào đó, nước này đang cố gắng kéo dài xung đột, mở rộng áp lực trên nhiều mặt trận và sử dụng "trục kháng chiến" như công cụ để nâng cao vị thế của mình, với kỳ vọng khi các cuộc đàm phán cuối cùng diễn ra, Tehran sẽ là bên có nhiều lợi thế hơn trên bàn thương lượng.

Hãng tin Anadolu dẫn lời ông Pezeshkian phát biểu trên truyền hình: "Nếu tôi định từ chức, tôi sẽ công khai thông báo. Tôi sẽ không từ chức và sẽ tiếp tục cuộc đấu tranh". 

Ông Pezeshkian cũng phủ nhận thông tin bất đồng với Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và lực lượng vũ trang, khẳng định họ "đang làm việc hoàn toàn hòa hợp". "Mọi người đều biết nếu xảy ra bất kỳ bất đồng nào, lực lượng vũ trang sẽ đứng về phía ông Khamenei", Tổng thống Iran nói.

Trước đó, một số hãng truyền thông đối lập của Iran đưa tin ông Pezeshkian đã nhiều lần nộp đơn xin từ chức lên Lãnh tụ tối cao Khamenei.

Cuộc xung đột giữa Iran và Mỹ bùng phát từ tháng 2, sau khi Washington và Tel Aviv phát động chiến dịch tấn công phối hợp nhằm vào Tehran. Iran sau đó đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào các quốc gia Vùng Vịnh có triển khai tài sản quân sự và lực lượng đồn trú Mỹ.

Hai bên đã đạt thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 4 và tiếp đó ký một bản ghi nhớ do Pakistan làm trung gian vào tháng 6 với mục tiêu chấm dứt xung đột quân sự và hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Tuy nhiên, thỏa thuận này đã đổ vỡ vào tháng trước khi Mỹ và Iran tấn công qua lại trong gần hai tuần, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ ra lệnh dừng chiến dịch không kích trong bối cảnh xuất hiện các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột.