Ủy ban Nobel nhấn mạnh neutrino ''là hạt khó nắm bắt nhất trong vũ trụ’’, vì chúng xuyên qua ‘‘vật chất mà không bị phát hiện’’.

Từ Hà Nội, nhà vật lý lý thuyết Nguyễn Ái Việt giải thích sơ bộ về ý nghĩa của phát hiện được vinh danh. Nhà vật lý Nguyễn Ái Việt hiện là viện trưởng Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh (IGNITE), nguyên viện trưởng Viện Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia Hà Nội).

« Cái hạt này đến từ rất xa, có nguồn gốc vũ trụ. Trước đây, các nhà khoa học đã xác định được các neutrino đến từ Mặt trời (solar neutrino). Còn những hạt neutrino nói trên mang năng lượng cao hơn rất nhiều, đến từ rất xa. Các nhà khoa học đã phát hiện được chúng ở Nam Cực. Thực ra loại hạt năng lượng cao rất khó bắt được, vì tốc độ rất nhanh.

Hạt neutrino năng lượng cao trong tương lai có thể thay thế cho photon và các hạt khác trong việc tìm hiểu về vũ trụ. Trong nhiều việc, photon chưa chắc đã làm được. Còn những hạt mà nặng hơn thì lại không đi xa được. Photon có nhược điểm bị chắn lại khi đi qua môi trường vật chất, bởi vì hạt này có tương tác điện từ. Còn hạt neutrino này không có tương tác điện từ gì, vì thế chúng có khả năng đâm xuyên rất mạnh và đi rất xa. Việc những hạt này đến từ rất xa, từ các lỗ đen, đến từ những thiên hà mới, từ những vụ nổ siêu tân tinh giúp mở ra một thời kỳ mới để chúng ta nghiên cứu thiên văn. Nghiên cứu vũ trụ dựa trên những hạt neutrino năng lượng lớn. »

Theo tờ Guardian, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/10 tuyên bố rằng cuộc xung đột với Iran sẽ sớm kết thúc và giá cả sẽ hạ xuống rất nhanh. Tuy vậy, nhà lãnh đạo Mỹ lại gây tranh cãi khi ám chỉ khả năng Iran có thể tấn công các thành phố Los Angeles và San Diego.

"Cuộc xung đột với Iran sẽ kết thúc rất nhanh. Trong cuộc xung đột này, mọi thứ đều là nhân tạo. Nếu giá cả hàng hóa có cao hơn một chút thì đây cũng chỉ là cái giá nhỏ để giữ cho đất nước của chúng ta an toàn, giữ cho thế giới an toàn. Họ có thể xóa sổ một thành phố, cứ để họ xóa sổ Los Angeles và San Diego. Đó là cái giá rất nhỏ và mọi chuyện sẽ chấm dứt", ông Trump nói trong một sự kiện vận động ở Nebraska.

Trong tuyên bố của mình, Tổng thống Trump nói ông muốn chứng kiến chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11, bởi điều này "là minh chứng cho tất cả những việc nước Mỹ đã làm".

Giới quan sát nhận định rằng Tổng thống Trump dường như chỉ muốn nói đùa về việc để Iran tấn công Los Angeles và San Diego, bởi đây là 2 thành phố có xu hướng ủng hộ đảng Dân chủ. Tuy vậy, tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ vẫn vấp phải phản ứng mạnh từ giới chức địa phương.

"Tổng thống đang nói đến một cuộc tấn công nhằm vào hơn 10 triệu người dân tại hai trong số những thành phố lớn nhất nước Mỹ. Điều này không bình thường", Thống đốc California Gavin Newsom viết trên X.

Trong khi đó, Thị trưởng Los Angeles mô tả tuyên bố của ông Trump là "lời đe dọa vô trách nhiệm" và có thể gây ra nguy cơ với thành phố lớn thứ hai của Mỹ. Thị trưởng San Diego Todd Gloria nhấn mạnh rằng, thành phố "không phải thiệt hại ngoài ý hoặc cái giá nhỏ phải trả cho bất kỳ cuộc xung đột nào".

Điện Kremlin khẳng định Nga sẽ thực hiện các biện pháp đáp trả nếu NATO thiết lập căn cứ quân sự hoặc triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ Lithuania.

Theo TASS, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 6/10 đã lên tiếng về việc Quốc hội Lithuania bỏ phiếu sửa đổi hiến pháp để dỡ bỏ lệnh cấm triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước này.

"Việc NATO tăng cường hiện diện quân sự gần biên giới Nga không thể được nhìn nhận theo cách nào khác ngoài một bước đi làm leo thang căng thẳng. Việc triển khai vũ khí hạt nhân tại một quốc gia láng giềng của chúng tôi cũng không thể được nhìn nhận theo cách nào khác. Không một diễn biến nào trong hai kịch bản này sẽ góp phần vào sự ổn định ở châu Âu. Đối với Nga, tất nhiên chúng tôi sẽ buộc phải thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm an ninh của chính mình", ông Peskov cho hay.

Tuyên bố của quan chức Điện Kremlin được đưa ra trong bối cảnh Quốc hội Lithuania vừa tiến hành vòng bỏ phiếu thứ hai nhằm dỡ bỏ lệnh cấm triển khai vũ khí hạt nhân. Kết quả bỏ phiếu trong ngày 6/10 cho thấy có 106 nghị sĩ ủng hộ việc sửa hiến pháp, 18 người phản đối và 6 người bỏ phiếu trắng. Để chính thức xóa bỏ lệnh cấm vũ khí hạt nhân, Quốc hội Lithuania sẽ phải tiếp tục bỏ phiếu vào ngày 12/1/2027.

Cùng ngày 6/10, Thủ tướng Lithuania Mindaugas Sinkevicius khẳng định Vilnius sẵn sàng trả chi phí để thiết lập một căn cứ quân sự thường trực của Mỹ tại nước này nếu Washington đồng ý. Kể từ năm 2019, Mỹ đã duy trì một tiểu đoàn thiết giáp gồm gần 1.000 binh sĩ tại Lithuania.

Cách đây một tuần, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã chỉ trích đề xuất sửa đổi hiến pháp của Lithuania, gọi đây là hành động vô trách nhiệm. "NATO đang theo đuổi những chính sách mang tính khiêu khích và biến Lithuania thành một địa điểm có thể được sử dụng làm bàn đạp cho các hoạt động nhằm vào Nga", bà Zakharova nói.

Nga hôm nay (29/9) cảnh báo mọi nỗ lực của Anh hoặc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nhằm phong tỏa vùng Kaliningrad của nước này sẽ vấp phải sự đáp trả bằng mọi phương tiện, trong đó có vũ khí hạt nhân.

Điện Kremlin khẳng định Nga sẽ không khơi mào Thế chiến III và không cần sử dụng vũ khí hạt nhân để đạt được mục tiêu ở Ukraine.

Bộ Ngoại giao Nga đã bày tỏ quan ngại trước thông tin một số quốc gia trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) muốn cung cấp công nghệ hoặc đầu đạn hạt nhân cho Ukraine.

Trong một bức thư gửi chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen, mà hãng tin AFP tham khảo được hôm qua 05/10/2026, hai nhà lãnh đạo Pháp, Đức mong muốn châu Âu sở hữu một công cụ cho phép, "nếu cần thiết", loại bỏ ngay lập tức khỏi thị trường chung các loại hàng hóa và dịch vụ từ một quốc gia đang tiến hành chiến tranh thương mại chống Liên Âu. 

Trung Quốc không được nêu đích danh trong thư nhưng lại là tâm điểm chú ý tại Bruxelles, trong bối cảnh Ủy viên Thương mại châu Âu Maros Sefcovic đến Bắc Kinh vào thứ Năm và thứ Sáu tuần này để thảo luận các biện pháp tái cân bằng trao đổi mậu dịch với Trung Quốc. 

Các đề xuất từ ​​Paris và Berlin là nhằm đối phó với kịch bản chiến tranh thương mại, ví dụ một quốc gia cắt nguồn cung ứng nguyên liệu thô. AFP trích một nguồn tin trong chính phủ Đức cho rằng Liên Âu phải có đủ khả năng "gây ra thiệt hại tương đương với những gì chúng ta phải gánh chịu". 

Văn phòng tổng thống Pháp cho biết Paris và Berlin đang kêu gọi Bruxelles kích hoạt ngay lập tức các "biện pháp tự vệ" trong "bộ công cụ" hiện có để hỗ trợ nhiều lĩnh vực đang gặp khó khăn, như hóa chất và dược phẩm. Tuy nhiên, do nhận thấy các công cụ hiện tại của châu Âu quá chậm và yếu kém so với các "vũ khí" thương mại mà Trung Quốc hay Hoa Kỳ đang có, hai lãnh đạo Pháp, Đức đề xuất một cơ chế mới dễ kích hoạt hơn. Tổng thống Macron và thủ tướng Merz ​​sẽ trình bày các đề xuất này tại hội nghị thượng đỉnh châu Âu ở Bruxelles vào giữa tháng Mười. 

Các biện pháp dự kiến ​​sẽ được áp dụng bình đẳng với tất cả các đối tác thương mại, theo đúng các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Mặc dù vậy, Trung Quốc vẫn là mối quan ngại hàng đầu đối với ngành công nghiệp châu Âu. Thâm hụt thương mại của EU với Trung Quốc đã lên đến khoảng một tỷ euro mỗi ngày kể từ năm ngoái. Tháng 9 vừa qua, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen đã cảnh báo mức thâm hụt thương mại "đã chạm tới điểm không thể đảo ngược được", đồng thời cáo buộc "cú sốc Trung Quốc" này đang thúc đẩy quá trình "phi công nghiệp hóa" tại châu Âu.