TIN TỔNG HỢP

(AFP) - Pháp : Cựu đệ nhất phu nhân Bernadette Chirac từ trần. Bà qua đời hôm qua 05/06/2026, hưởng thọ 93 tuổi. Bà được nhiều người biết đến không chỉ với tư cách là phu nhân của cố tổng thống Jacques Chirac, mà còn là một chính trị gia độc lập, có nhiều đóng góp cho xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Tổng thống Emmanuel Macron gọi bà là « một người phụ nữ giàu lòng nhân ái », nhấn mạnh đến những đóng góp của bà cho hàng triệu bệnh nhân thông qua hoạt động tại Quỹ Bệnh viện Paris – Bệnh viện Pháp.

(AFP) - Chung kết Roland Garros đầy bất ngờ. Bên nội dung đơn nữ, tay vợt Ba Lan Maja Chwalińska (hạng 114 thế giới) đã làm nên lịch sử khi là tay vợt đầu tiên vượt qua vòng đấu loại và tiến vào chung kết Roland Garros trong kỷ nguyên Mở, sau chiến thắng trước Diana Shnaider để bước vào trận chung kết hôm nay 06/06/2026 gặp tay vợt Nga 19 tuổi Mirra Andreeva, xếp hạng 5 thế giới, cũng lần đầu tiên góp mặt ở một trận chung kết Grand Slam. Ở nội dung đơn nam, tay vợt số 3 thế giới Alexander Zverev của Đức đánh bại Jakub Menšík 7-5, 6-2, 3-6, 6-3 để lần thứ tư trong sự nghiệp giành quyền vào chung kết một giải Grand Slam. Đối thủ của Zverev trong trận chung kết ngày Chủ nhật là Flavio Cobolli, người được vào thẳng do đồng hương Matteo Arnaldi rút lui trước trận bán kết vì nhiễm virus. Arnaldi, tay vợt hạng 104 thế giới, là người có thứ hạng thấp nhất lọt vào bán kết Roland Garros trong gần 30 năm qua. Đây là cơ hội lớn để Zverev giành danh hiệu Grand Slam đầu tiên trong sự nghiệp, sau ba lần thất bại ở các trận chung kết trước đó. Trong khi đó, Cobolli lần đầu tiên góp mặt ở chung kết một giải Grand Slam.

(AFP) - Tòa án Mỹ bác bỏ các hạn chế nhập cư của chính quyền Trump. Một thẩm phán liên bang ngày 05/06/2026 đã tuyên bố bất hợp pháp và hủy bỏ loạt biện pháp hạn chế nhập cư hợp pháp do chính quyền của tổng thống Donald Trump ban hành sau vụ tấn công khiến một binh sĩ Vệ binh Quốc gia thiệt mạng hồi tháng 11 năm ngoái. Các biện pháp này đã đình chỉ hoặc làm chậm việc xét duyệt đơn xin tị nạn, giấy phép lao động, thẻ xanh và nhập quốc tịch đối với công dân của 39 quốc gia bị Washington xếp vào diện « rủi ro cao ». Theo phán quyết của tòa, hàng nghìn người đã bị mắc kẹt trong tình trạng không có việc làm hoặc quy chế pháp lý rõ ràng suốt hơn 6 tháng.

(AFP) - Tổng thống Ukraina cử đặc sứ đến Ba Lan để xoa dịu bất đồng lịch sử. Ngày 05/06/2026, ông Kyrylo Boudanov, chánh văn phòng tổng thống Ukraina, gặp thứ trưởng ngoại giao Ba Lan Marcin Bosacki để thảo luận về việc Kiev đặt tên cho một đơn vị quân đội là Quân đội Kháng chiến Ukraina (UPA). Lực lượng dân tộc chủ nghĩa này hoạt động ở miền tây Ukraina trong những năm 1940-1950 và bị Vacxava cáo buộc đã giết hại hơn 100.000 người Ba Lan trong giai đoạn 1943-1945. Trước đó, tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã bày tỏ « phẫn nộ » và đề xuất tước Huân chương Đại bàng trắng, danh hiệu cao quý nhất của Ba Lan, được trao cho tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky cách đây 3 năm. Ngày 05/06, bộ trưởng Quốc Phòng Ba Lan tiếp tục kêu gọi chính quyền Kiev « cân nhắc lại » quyết định gần đây, cho dù trước đó tên của đơn vị này đã được Ukraina đặt cho một số đơn vị khác.

(Libération) - Pháp : Một ngôi làng ở Normandie phản đối bộ trưởng Chiến Tranh Mỹ dự lễ kỷ niệm 82 năm Ngày Đổ bộ của quân đồng minh. Sự kiện diễn ra ngày 06/06/2026 tại làng Langrune-sur-Mer có khoảng 1.900 dân. Trong thông cáo mang tên « Vì danh dự » (Pour l’honneur), tập thể dân làng giải thích ông Pete Hegseth là bộ trưởng « Chiến tranh chứ không phải là Quốc Phòng » của Mỹ. Họ lên án « nhân vật này có những giá trị trái ngược với dân chủ, nhân quyền và hòa bình. Điều này được chứng minh bằng nhiều phát ngôn chống châu Âu của ông (« chủ nghĩa ký sinh châu Âu », « Hỡi các chiến binh, chúng ta hãy cầu nguyện cho mọi viên đạn của Mỹ đều trúng mục tiêu kẻ thù »). Ngoài ông Pete Hegseth, đại diện cho tổng thống Mỹ, còn có 400 khách mời.

(Reuters) - Mỹ phê duyệt thương vụ bán trực thăng hải quân trị giá 1,5 tỷ đô la cho New Zealand. Ngày 05/06/2026, bộ Ngoại Giao Mỹ cho biết thương vụ liên quan đến « 5 máy bay trực thăng đa nhiệm MH-60R và các thiết bị liên quan » và sẽ giúp New Zealand cải thiện khả năng đối phó với các mối đe dọa chiến tranh hiện tại và tương lai. New Zealand đã cam kết tăng gần gấp đôi chi tiêu quân sự nhằm tăng cường khả năng phòng thủ.

(AFP) - Nhật Bản muốn tái thúc đẩy năng lượng hạt nhân để đáp ứng nhu cầu điện. Theo thông báo ngày 05/06/2026 của bộ trưởng Công Nghiệp, Tokyo muốn thay thế đến 14 lò phản ứng hạt nhân sẽ cũ đi trong 20 năm tới trong bối cảnh Nhật Bản có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu điện tương đương với 5 lò phản ứng hạt nhân vào năm 2040. Chính phủ của thủ tướng Sanae Takaichi đặt mục tiêu tăng gấp đôi tỷ lệ điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng quốc gia vào năm 2040, từ 10% lên 20%, tiến gần đến mức trước thảm họa hạt nhân năm 2011. Vào thời điểm đó, Nhật Bản là nhà sản xuất điện hạt nhân lớn thứ ba thế giới, sau Mỹ và Pháp. Hiện nay, Nhật Bản đứng thứ bảy, trong khi Trung Quốc đã vươn lên vị trí thứ hai.

(RFI) - Giữa khủng hoảng thể chế, Kosovo bước vào cuộc bầu Quốc Hội mới lần thứ ba. Người dân Kosovo sẽ đi bỏ phiếu vào Chủ nhật 07/06/2026 trong cuộc bầu cử Quốc Hội lần thứ ba chỉ trong vòng 16 tháng. Tuy nhiên, không có gì bảo đảm cuộc bầu cử này sẽ giúp đất nước thoát khỏi cuộc khủng hoảng Hiến Pháp chưa từng có, 18 năm sau khi tuyên bố độc lập và trở thành quốc gia trẻ nhất châu Âu. Dù vẫn nhận được sự ủng hộ lớn từ công chúng, thủ tướng theo đường lối dân túy và chủ quyền quốc gia Albin Kurti có nguy cơ đánh mất đa số tuyệt đối trong Quốc Hội, thậm chí có thể phải chuyển thành phe đối lập.

(AFP) - Các phi hành gia sơ tán khỏi ISS một thời gian ngắn để sửa chữa theo kế hoạch. Vì « muốn thận trọng và đề phòng », Cơ quan Hàng Không và Vũ Trụ Hoa Kỳ NASA đã « yêu cầu phi hành đoàn tạm trú ở một nơi an toàn » trên tàu vũ trụ Dragon ngày 05/06/2026 trong thời gian bịt kín một vết rò rỉ được phát hiện trên một trong các mô-đun trên Trạm Vũ trụ Quốc tế - ISS. Công việc do cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos thực hiện.

Bầu cử Quốc Hội Armenia : Cơ hội xoay trục của thủ tướng Pachinian để thoát khỏi ảnh hưởng Nga

Lầu Năm Góc 'báo động đỏ' trước nguy cơ do thám từ đồng minh Israel

Mỹ công bố video không kích Iran, Tehran 'khẩu chiến' với Lebanon

Video do CENTCOM công bố trên mạng xã hội X trưa nay (6/6) cho thấy camera trên máy bay không người lái (UAV) đã ghi lại khoảnh khắc Không quân Mỹ dội bom và tên lửa nhằm vào các hệ thống radar và hạ tầng quân sự của Iran tại thành phố Goruk và đảo Qeshm.

“Mục đích của các đòn không kích trên nhằm ngăn quân Iran tiếp tục tấn công… Ngoài ra, tuyên bố mà Iran đưa ra với nội dung ‘những thiệt hại của trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ ở Bahrain’ là thông tin sai lệch”, đoạn trích thông cáo đăng kèm video viết.

Tehran 'khẩu chiến' với Lebanon

Hãng thông tấn CNN đưa tin, trong tuyên bố mới nhất, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã phản bác bài phỏng vấn gần đây của Tổng thống Lebanon Joseph Aoun có nội dung chỉ trích Tehran can thiệp vào công việc nội bộ của Lebanon.

“Dựa trên những phát ngôn của ông Aoun, người ta có thể nghĩ rằng chính Iran đang kiểm soát 1/5 lãnh thổ Lebanon, khiến 1/4 dân số Lebanon phải rời bỏ nhà cửa và thực hiện các cuộc ném bom vào đất nước Lebanon mỗi ngày”, một phần thông cáo của ông Araghchi viết.

Trước đó, khi trả lời phỏng vấn truyền thông phương Tây, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cáo buộc Iran đang can thiệp vào quốc gia Trung Đông này và coi Lebanon “như con bài mặc cả trong quá trình đàm phán với Mỹ”.

Trong một cuộc phỏng vấn mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói lý do khiến giới lãnh đạo Iran chưa đồng ý thỏa thuận chấm dứt xung đột vì họ “mạnh mẽ và tự mãn”.

Lãnh đạo Lebanon kêu gọi Iran, Israel 'ngừng can thiệp'

Giới lãnh đạo Lebanon kêu gọi Iran và Israel chấm dứt can thiệp chính trị hay quân sự, ngừng biến nước này thành quân bài mặc cả.

"Xin thương xót miền nam đất nước chúng tôi. Hãy ngừng đối xử với khu vực này và người dân nơi đây như những lá bài mặc cả. Chúng tôi là công dân của một quốc gia có chủ quyền và không chấp nhận trở thành chiến trường cho cuộc chiến của nước khác", Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam phát biểu tại cuộc họp báo ngày 5/6, khi gửi thông điệp đến giới lãnh đạo Iran.

Trong cuộc phỏng vấn được CNN công bố cùng ngày, Tổng thống Joseph Aoun cáo buộc Iran đang sử dụng Lebanon làm "công cụ mặc cả" trong quá trình đàm phán với Mỹ. Ông nói rằng lợi ích của Iran không trùng khớp với lợi ích của cư dân Lebanon, những người "đang phải trả giá" cho cuộc xung đột Trung Đông.

"Lebanon không phải đất nước của các vị, mà là của chúng tôi. Các vị không có việc gì phải can thiệp vào đất nước chúng tôi", ông nói.

Tuy nhiên, Tổng thống Lebanon cũng chỉ trích chiến lược quân sự của Israel, trong đó tập trung vào xóa sổ nhóm vũ trang Hezbollah. Ông khẳng định xung đột chỉ chấm dứt thông qua đàm phán, còn quá trình xử lý Hezbollah là trách nhiệm của chính phủ Lebanon và diễn ra sau khi Israel rút hoàn toàn lực lượng.

"Họ có thể xâm lược và san phẳng cả đất nước Lebanon, nhưng sẽ không bao giờ đạt được mục đích. Hezbollah không phải mục tiêu hữu hình, mà là một hệ tư tưởng. Họ đã thử điều đó ở Dải Gaza và Hamas vẫn tồn tại", ông Aoun cho hay.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phủ nhận cáo buộc do Tổng thống Lebanon đưa ra. "Nếu Lebanon là quân bài mặc cả của Iran, chúng tôi đã có thỏa thuận từ lâu rồi. Ngài Tổng thống, xin hãy cứu Lebanon khỏi kẻ thù thật sự", ông nói, dường như đề cập tới Israel.

Thông điệp đưa ra giữa lúc xung đột giữa Hezbollah và quân đội Israel ở phía nam sông Litani tiếp tục leo thang. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hôm 5/6 không kích hơn 40 địa điểm trên lãnh thổ Lebanon, trong khi Hezbollah tuyên bố sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ Israel đang tham chiến ở khu vực.

Đặc phái viên Lebanon và Israel tại Mỹ tuần qua nhất trí về thỏa thuận ngừng bắn, với điều kiện Hezbollah cần chấm dứt hoàn toàn hoạt động tấn công, song văn bản không đề cập điều khoản Israel ngừng chiến dịch quân sự.

Hezbollah ngày 5/6 bác bỏ đề xuất, yêu cầu phải có lệnh ngừng bắn toàn diện và Israel rút hết lực lượng khỏi miền nam Lebanon. Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri, đồng minh của Hezbollah, cho biết nhóm vũ trang sẵn sàng rút khỏi vùng phía nam sông Litani nếu các điều kiện trên được đáp ứng.

Lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem gọi các cuộc đàm phán Lebanon - Israel là "màn kịch" và bác bỏ hoàn toàn thỏa thuận đình chiến mới, cho rằng mọi lệnh đình chiến phải mang tính toàn diện và không cho phép Israel tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công.

Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2/3 đã khiến ít nhất 3.558 người thiệt mạng.

Ngoại trưởng của 11 nước cùng Liên minh châu Âu (EU) ra tuyên bố chung bày tỏ "quan ngại sâu sắc" khi xung đột tiếp tục mở rộng. Các bên nhấn mạnh người dân Lebanon đã phải chịu đựng quá nhiều khó khăn và kêu gọi chấm dứt bạo lực.

Thanh Danh (Theo AFP, CNN)

Mỹ duyệt bán lô vũ khí chống UAV gần 2 tỷ USD cho Kuwait

Mỹ duyệt thương vụ bán vũ khí chống UAV trị giá 1,98 tỷ USD cho Kuwait, một trong những quốc gia vùng Vịnh thường xuyên hứng đòn từ Iran.

Trong thông báo công bố hôm 5/6, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã phê duyệt thương vụ tiềm năng để bán cho Kuwait các hệ thống Roadrunner-Munition và Anvil-Kinetic chuyên chống máy bay không người lái (UAV), bệ phóng, hệ thống chỉ huy Lattice, thiết bị cảnh giới, tổ hợp tác chiến điện tử Pulsar, trung tâm điều hành chiến thuật, cùng những thiết bị và dịch vụ hỗ trợ khác.

Thương vụ có giá trị ước tính 1,98 tỷ USD. Nhà thầu chính sẽ là công ty Anduril có trụ sở tại bang California.

"Hợp đồng sẽ hỗ trợ các mục tiêu đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ bằng cách nâng cao an ninh cho đồng minh lớn ngoài NATO, vốn là bên quan trọng đối với ổn định chính trị và tiến trình phát triển kinh tế ở Trung Đông", thông báo có đoạn.

Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định những hệ thống này sẽ nâng cao năng lực của Kuwait trong đối phó các mối đe dọa hiện tại và tương lai, thông qua những giải pháp chế áp điện tử và đánh chặn UAV. Cơ quan này nhấn mạnh hợp đồng sẽ không gây ảnh hưởng đến cán cân quân sự trong khu vực.

Số lượng khí tài và mức giá cuối cùng sẽ được chốt trong quá trình đàm phán giữa bên mua với nhà cung cấp.

Quốc hội Mỹ sẽ có 30 ngày kể từ khi nhận thông báo để quyết định có chặn thương vụ hay không. Nếu không gặp sự phản đối từ quốc hội Mỹ, hợp đồng sẽ được trình lên Tổng thống Donald Trump ký duyệt.

Giới chức Kuwait hồi đầu tuần cáo buộc Iran tập kích UAV nhằm vào sân bay quốc tế của nước này, khiến một người thiệt mạng và 63 người bị thương. Tehran phủ nhận liên quan, khẳng định chỉ nhắm vào căn cứ quân sự và cho rằng sự việc bắt nguồn từ tổ hợp tên lửa phòng không Patriot do Mỹ sản xuất.

Bộ Quốc phòng Kuwait hôm 3/6 tuyên bố đã đánh chặn 30 tên lửa đạn đạo phóng từ Iran, nói rằng Tehran có "hành động gây hấn nguy hiểm". Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, sau đó nói rằng đòn tấn công của Iran "không đánh trúng mục tiêu nào".

Anduril Industries là một trong những doanh nghiệp nổi bật trong lĩnh vực khởi nghiệp quốc phòng ở Mỹ, với cam kết cung cấp thiết bị và phần mềm giúp quân đội nước này bắt kịp xu thế thiết bị không người lái (drone) trên thế giới.

Tận dụng làn sóng đầu tư vào công nghệ quân sự, Anduril đã nâng giá trị công ty lên 30,5 tỷ USD vào cuối năm 2025, tăng hơn ba lần so với thời điểm năm 2022. Công ty đã được trao nhiều hợp đồng với quân đội Mỹ, nhằm chế tạo hàng loạt nguyên mẫu thiết bị, từ drone tự sát đến hệ thống quản lý chiến trường.

Tuy nhiên, Wall Street Journal hồi tháng 11/2025 dẫn lời các nguồn tin giấu tên tiết lộ hàng loạt sản phẩm của Anduril đã trục trặc trong quá trình thử nghiệm, cũng như liên tục gặp vấn đề và gây thất vọng khi thử lửa tại Ukraine.

Vũ Hoàng (Theo Reuters, AFP, AP)