Tin nóng trong ngày

Tin Tức ngày 09 tháng 01 -2026 :

xxx

Maruno-trump
***********

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI

(AFP) - 100 người chết trong vụ Mỹ đột kích bắt giữ vợ chồng tổng thống Maduro tại Caracas. Theo thông báo ngày 07/01/2026 của bộ trưởng Nội Vụ Venezuela, con số này tăng lên so với thông kê trước đây. Tổng thống Maduro bị thương ở chân, còn vợ bị thương ở đầu. Bộ Tư Pháp Mỹ cũng sửa đổi cáo trạng đối với ông Nicolás Maduro. Ông đã bị cáo buộc là từ năm 2020 cầm đầu “Băng đảng Los Soles”, bị Mỹ coi là một “tổ chức tội phạm”. Tuy nhiên, vài giờ sau khi Nicolás Maduro bị bắt, văn phòng công tố đã sửa bản cáo trạng cho rằng tổng thống Venezuela “tham gia, duy trì và bảo vệ một nền văn hóa tham nhũng trong đó giới cầm quyền của Venezuela làm giàu cho bản thân thông qua buôn bán ma túy và bảo vệ các đối tác buôn bán”.

(AFP) - Tổng thống Colombia Gustavo Petro điện đàm với đồng nhiệm Mỹ Donald Trump vào hôm qua, 07/01/2026. Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo sau nhiều tháng khẩu chiến qua các phương tiện truyền thông, đặc biệt là về những đe dọa của Mỹ tấn công quân sự Colombia. Gustavo Petro đã gọi điện cho Donald Trump để giải thích về tình hình liên quan đến ma túy và các bất đồng khác. Chủ nhân Nhà Trắng cho biết đánh giá cao giọng điệu của tổng thống Colombia và mong được tiếp ông tại Nhà Trắng. Trước đó, ông Petro đã chỉ trích việc Hoa Kỳ bắt giữ tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, trong khi Donald Trump gọi Gustavo Petro là "kẻ bệnh hoạn" và cáo buộc tổng thống Colombia thích sử dụng cocaine.

(AFP) - Sau Maduro, tổng thống Ukraina đề xuất Hoa Kỳ có hành động tương tự với nhà lãnh đạo Chechnya, Ramzan Kadyrov. Ông Volodymyr Zelensky đưa ra đề xuất này vào hôm qua, 07/01/2026, với mục đích gây áp lực buộc Nga chấm dứt chiến tranh Ukraina. Về phần mình, Ramzan Kadyrov đã phản ứng gay gắt, cho rằng lời lẽ của Zelensky mang tính hạ nhục. Ông Kadyrov, vốn ủng hộ cuộc xâm lược Ukraina, bị cộng đồng quốc tế cáo buộc vi phạm nhân quyền. Gần đây có những tin đồn về tình trạng sức khỏe của ông, nhưng Ramzan Kadyrov đã phủ nhận việc từng phải nhập viện.

(Le Monde) - Đặc sứ Nga dường như đang ở Paris. Theo một nguồn tin của báo Le Monde, ông Kirille Dmitriev dường như được trông thấy ngày 07/01/2026 ở phố Faubourg-Saint-Honoré, trung tâm Paris. Điện Elysée bác thông tin ông Dmitriev đến phủ tổng thống Pháp. Dường như đặc sứ Nga đã được tiếp tại đại sứ quán Mỹ, nằm ngay cạnh điện Elysée. Sau cuộc họp với Liên minh tình nguyện hỗ trợ Ukraina, được tổ chức ở Paris, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky cho biết “chưa nhận được câu trả lời rõ ràng” của các nước châu Âu về hành động của họ trong trường hợp Nga tiến hành một cuộc tấn công mới sau thỏa thuận. Song song với đàm phán, Nga tiếp tục oanh kích Ukraina trong đêm 07-08/01, gây mất điện ở các vùng Dnipro và Zaporijia. Theo Kiev, 70 trên tổng số 97 drone do Nga phóng đi đã bị vô hiệu hóa.

(Le Figaro) - Một nhà báo Nga tị nạn tại Pháp thiệt mạng sau khi ngã từ tầng bảy. Vụ việc xảy ra tại Meudon, ngoại ô Paris, hôm 06/01/2026. Cảnh sát đã tìm thấy một chiếc ghế gần cửa sổ và thuốc trong thùng rác tại căn hộ của người này. Mặc dù giả thuyết tự sát đang được xem xét, cảnh sát đã mở điều tra để xác định hoàn cảnh cái chết. Nhà báo này, 38 tuổi, sinh ra ở Krachorpok, đã từng nhận được những lời đe dọa từ Nga.

(France 24) - Iran : Phe đối lập Kurdistan kêu gọi tổng đình công để ủng hộ người biểu tình. Lời kêu gọi được 7 đảng đối lập Kurdistan Iran nhưng có trụ sở ở Irak công bố ngày 08/01/2026 để ủng hộ phong trào biểu tình đang lan rộng và kéo theo nhiều vụ bạo lực. Ngày 07/01, cuộc biểu tình của tiểu thương ở thành phố Lordegan (tây nam Iran), cách Teheran 455 km, đã biến thành các cuộc đối đầu vũ trang với lực lượng an ninh, khiến hai cảnh sát bị thiệt mạng và 30 người bị thương, theo hãng thông tấn Fars. Cuộc biểu tình, bắt đầu ngày 28/12/2025 tại Teheran, hiện lan ra 25 trên 31 tỉnh trên cả nước.

(AFP) - Đài Loan ngừng hoạt động của phi đội F-16 sau một vụ tai nạn trên biển. Quyết định được bộ trưởng Quốc Phòng Đài Loan Wellington Ko đưa ra ngày 08/01/2026 để “thanh tra” các chiến đấu cơ F-16 do Mỹ sản xuất cho đến ngày 10/01. Trước đó, một phi công đã mất tích sau khi bật dù rời khỏi máy bay bị rơi ngoài khơi hòn đảo chính hôm 06/01 sau khi bay được 70 phút trong khuôn khổ một buổi luyện tập thông thường. Khoảng 30 máy bay, 22 tàu của hải quân và hải cảnh cùng với hai drone được huy động để tìm phi công.

(AFP) - Nhân viên về hạt nhân Nhật Bản đánh mất ở Trung Quốc điện thoại chứa nhiều thông tin nhạy cảm. Ngày 08/01/2026, một quan chức xin ẩn danh cho biết trong điện thoại công vụ của nhân viên Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản đó có chứa một danh bạ bí mật. Vụ việc đã được báo cáo tháng 11/2025 cho một cơ quan bảo vệ dữ liệu của Nhật Bản. Điện thoại này được sử dụng để gọi điện và nhắn tin, chứ không phải để truy cập dữ liệu hạt nhân của cơ quan. Thông tin được tiết lộ vào lúc căng thẳng giữa hai nước gia tăng sau phát biểu của thủ tướng Sanae Takaichi về vấn đề Đài Loan.

(Le Figaro) - Nhật Bản : Một cụ bà bị nghẹt thở chết ở Tokyo do ăn bánh mochi. Đây là loại bánh gạo truyền thống được tiêu thụ trong dịp Tết Nguyên Đán và tai nạn bi thảm kiểu này thường xuyên xảy ra ở xứ hoa anh đào, nơi hàng ngàn người, đặc biệt là người cao tuổi, bị thương mỗi năm do kết cấu dính của mochi. Trong ba ngày đầu của năm 2026, ngoài cụ bà thiệt mạng, đã có sáu người khác phải nhập viện sau khi bị nghẹt thở. Mặc dù các chiến dịch phòng ngừa vẫn được tổ chức hàng năm, khuyến khích cắt nhỏ mochi và duy trì tư thế ăn đúng cách, nhưng nguy cơ gặp tai nạn vẫn rất cao.


***********

Can thiệp quân sự chống Venezuela giúp Trump áp đặt quan điểm « Nước Mỹ trên hết »

Trọng Thành

Cuộc can thiệp quân sự chớp nhoáng trong vài tiếng đồng hồ của các lực lượng Mỹ tại Venezuela để bắt tổng thống Nicolas Maduro đưa sang Hoa Kỳ ngày 03/01/2026 là một diễn biến bất ngờ với đông đảo công chúng. Hành động không thông qua Quốc Hội Mỹ, đứng ngoài mọi khuôn khổ luật pháp quốc tế của chính quyền Trump được nhiều nhà quan sát xem như là một cuộc tấn công vào nền móng của kiến trúc an ninh quốc tế, do chính Hoa Kỳ chủ trương.

Quảng cáo

Với những ai tin tưởng tổng thống Mỹ Donald Trump là người theo chủ nghĩa biệt lập, xa lánh mọi can thiệp quân sự bên ngoài, và chỉ hành động trong trường hợp bất đắc dĩ, sẽ ngạc nhiên về chiến dịch quân sự quy mô lớn, bắt giữ tổng thống một quốc gia có chủ quyền. Tuy nhiên, giới quan sát ghi nhận chiến lược của phe cầm quyền tại Mỹ đối với Venezuela thể hiện rõ quốc gia Nam Mỹ này đã được sử dụng như một phương tiện thực thi chủ trương « Nước Mỹ trên hết » của Donald Trump, và chủ trương « Nước Mỹ trên hết » chỉ có thể thành công nếu Washington áp đặt trở lại quyền kiểm soát với khu vực Tây Bán Cầu.

Chống « khủng bố ma túy » chỉ là bình phong

Vì sao Donald Trump chọn Venezuela làm mục tiêu của cuộc can thiệp quân sự chưa từng có này ? Nhà báo Gille Paris của Le Monde, trong bài « Đối với Donald Trump, chủ trương ‘‘Nước Mỹ trên hết’’ được thực thi trước hết qua trường hợp Venezuela », nêu bật việc tổng thống Mỹ ngay từ khi trở lại cầm quyền đầu năm 2025, đã chuẩn bị các điều kiện cho mục tiêu kiểm soát Venezuela : từ việc ban hành sắc lệnh tổng thống về việc xác định các tổ chức tội phạm và các băng đảng buôn lậu ma túy là « tổ chức khủng bố nước ngoài », một công cụ tư pháp chống lại chế độ Caracas, cho đến việc triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn áp sát Venezuela nhân danh lá bài chống « khủng bố ma túy ».

Các hoạt động này diễn ra song hành với nỗ lực của chính quyền Trump khẳng định quyền lực của một siêu cường có thể hành xử tùy ý, bất chấp mọi khuôn khổ, đặc biệt tại khu vực châu Mỹ Latinh, vốn được coi là « sân sau » của nước Mỹ trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh cũng như nhiều thập niên trước đó.

Kẻ mạnh có thể chà đạp mọi khuôn khổ: « Sự thật vĩnh cửu trong quan hệ quốc tế »

Cuộc chiến chống « khủng bố ma túy » của chính quyền Trump được nhiều chuyên gia xem như là một bình phong để che đậy các tham vọng khác. Tháng 6/2025, trả lời phỏng vấn tạp chí The Atlantic, tổng thống Mỹ khẳng định có toàn quyền quyết định điều gì có thể đưa vào hay không đưa vào định nghĩa « Nước Mỹ trên hết ». Chiến lược an ninh quốc gia điều chỉnh, được công bố vào tháng 12/2025, ít tuần lễ trước cuộc can thiệp quân sự tại Venezuela, cho thấy rõ chủ trương của tổng thống Mỹ sẵn sàng hành động bất chấp mọi khuôn khổ pháp lý hay đạo lý: « Ảnh hưởng của các quốc gia lớn nhất, giàu nhất và mạnh nhất luôn vượt ra mọi khuôn khổ là một sự thật vĩnh cửu trong quan hệ quốc tế ».

Liên quan đến khu vực Mỹ Latinh, chiến lược này nêu rõ là Mỹ phải tìm cách tiếp cận các nguồn tài nguyên và vị trí chiến lược, đồng thời đảm bảo rằng các chính phủ trong khu vực « đủ ổn định và được quản lý tốt để ngăn chặn và hạn chế tình trạng di cư ồ ạt đến Hoa Kỳ ». Theo tài liệu này, Hoa Kỳ « sẽ ngăn chặn các đối thủ ngoài khu vực có cơ hội triển khai lực lượng hoặc các khả năng đe dọa khác, hoặc sở hữu hoặc kiểm soát các tài sản chiến lược » trong khu vực, ám chỉ đến Trung Quốc, quốc gia mua dầu mỏ chính của Venezuela.

Châu Mỹ Latinh nói riêng và Tây Bán Cầu nói chung đã được tái xác định là khu vực gắn liền với lợi ích sống còn của nước Mỹ dưới thời Trump. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, tổng thống Mỹ đã nhiều lần tuyên bố về chủ trương sáp nhập Canada, Groenland và kênh đào Panama. Tuy nhiên, Venezuela đã được chọn làm điểm tấn công đầu tiên.

Dầu mỏ Venezuela: Duyên nợ trăm năm và tham vọng thống trị của Mỹ

Nếu như chế độ độc tài của tổng thống Nicolas Maduro thường xuyên bị chính quyền Trump lên án, dầu mỏ được coi là lý do chủ yếu khiến Nhà Trắng can thiệp quân sự tại Venezuela. Ông Trump liên tục khẳng định nước Mỹ phải giành lại quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên đã bị chế độ Chavez tước đoạt. Việc lãnh đạo cánh tả Hugo Chavez lên nắm quyền vào năm 1999 đã chấm dứt giai đoạn quan hệ được coi là ổn định, kéo dài gần thế kỉ giữa chính quyền Venezuela trong các thời kỳ khác nhau và Washington. Chính quyền của tổng thống Bush con từng ủng hộ cuộc đảo chính hụt chống chế độ Chavez hồi năm 2002.

Quan hệ « dầu mỏ » Mỹ - Venezuela bắt đầu từ năm 1908, sau khi tư lệnh quân đội, phó tổng thống Juan Vicente Gómez lật đổ tổng thống Cipriano Castro, với sự hỗ trợ của hải quân Mỹ, Venezuela bước vào một thời kỳ liên minh thực dụng với Washington. Gómez mở cửa hoàn toàn ngành dầu mỏ cho các tập đoàn dầu khí Mỹ, đặt nền móng cho mối « quan hệ dầu mỏ » kéo dài hàng thập kỷ.

Tranh chấp lãnh thổ với Anh, Venezuela thỉnh cầu Hoa Kỳ

(Cuối thế kỉ 19: Học thuyết Monroe trở thành công cụ của bá quyền Mỹ tại Tây Bán Cầu)

Venezuela khẳng định nền độc lập với đế chế Tây Ban Nha với Tuyên ngôn năm 1811 (Acta de la Declaración de Independencia de Venezuela). Quốc gia Nam Mỹ tuyên bố biên giới kéo dài đến tận sông Essequibo, thuộc xứ Guiana (thuộc Anh), trong lúc nước Anh tìm cách mở rộng lãnh thổ. Năm 1876, Venezuela kêu gọi Hoa Kỳ giúp đỡ, viện dẫn tuyên bố của tổng thống Mỹ James Monroe năm 1823 (trong thông điệp thường niên đọc trước Quốc Hội), về đoàn kết giữa các quốc gia châu Mỹ chống các cường quốc thực dân châu Âu. 

Suốt 19 năm tiếp theo, Venezuela « liên tục thỉnh cầu nước Mỹ giúp đỡ bằng cơ chế trọng tài hoặc can thiệp bằng vũ lực ». Năm 1895, ngoại trưởng Mỹ Richard Olney gửi công hàm đến thủ tướng kiêm ngoại trưởng Anh Lord Salisbury, yêu cầu đưa vụ việc ra trọng tài. Anh thoạt tiên không chấp nhận, không coi tuyên bố của tổng thống Monroe có giá trị pháp lý quốc tế.

Trước thái độ phớt lờ của Anh, tổng thống Mỹ Grover Cleveland yêu cầu Quốc Hội lập ủy ban biên giới xem xét vụ việc. Lo ngại chiến tranh với Mỹ, Luân Đôn rút cuộc phải chấp nhận đưa vụ việc ra ủy ban biên giới Mỹ. Vụ tranh chấp nói trên « lần đầu tiên khẳng định chính sách đối ngoại hướng ngoại hơn của Mỹ, đặc biệt ở Tây Bán Cầu », khẳng định « vị thế cường quốc thế giới của Mỹ » và báo hiệu nước Mỹ có nhiều quyền hạn tại Tây Bán Cầu, theo « học thuyết Monroe » (trang nhà của bộ Ngoại Giao Mỹ). 

Năm 1899, tòa trọng tài họp tại Paris, với hai trọng tài viên là thành viên Tòa án Tối cao Mỹ (đại diện cho Venezuela), hai thành viên người Anh, và chủ tọa là một nhà ngoại giao Nga. Phán quyết trao hơn 90% lãnh thổ tranh chấp cho Anh. Năm 1962, Venezuela bác bỏ với lý do phán quyết không tuân thủ « quy trình tư pháp mà dựa trên một thỏa thuận chính trị » (trang mạng về Công pháp Quốc tế Đại học Oxford).

Đối với Venezuela, đây là một thất bại. Với Washington, đây là một thắng lợi chiến lược : « học thuyết Monroe chính thức trở thành công cụ khẳng định bá quyền của Mỹ tại khu vực » (Le Point).

Tuần báo Le Point, trong bài phân tích mang tựa đề « De Monroe à Trump : Le Venezuela éternel laboratoire de l’empire américain » (Từ Monroe đến Trump : Venezuela luôn là địa bàn thử nghiệm cho chính sách đế quốc của nước Mỹ), ghi nhận : bất chấp quan hệ song phương căng thẳng, Venezuela vẫn tiếp tục là nhà cung cấp dầu mỏ chính của Mỹ, cho dù chính quyền Chavez mở rộng quan hệ với Cuba, Iran, Nga và Trung Quốc. Dưới thời Chavez, trao đổi thương mại Mỹ - Venezuela, với hàng hóa chính là dầu mỏ, lên tới 50 tỉ đô la vào năm 2007.

Sự phụ thuộc lẫn nhau về năng lượng khiến Washington hạn chế các trừng phạt đối với chế độ Caracas. Việc chính quyền Venezuela quốc hữu hóa ngành dầu mỏ từ năm 1976 đã không phá vỡ thế cân bằng này : Venezuela tiếp tục được coi là nhà cung cấp đáng tin cậy cho Mỹ, nên Washington chấp nhận sự độc lập tương đối của Caracas trong Tổ chức các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC).

Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ nhất đã thi hành chiến lược « gây áp lực tối đa » với Venezuela, nhằm buộc tổng thống Maduro, cầm quyền từ năm 2013, phải có nhiều nhân nhượng. Tập đoàn Mỹ Chevron, đối tác liên doanh chính của tập đoàn dầu mỏ quốc gia Venezuela (PDVSA), là công ty duy nhất được phép vận chuyển dầu thô từ Venezuela sang Mỹ với khoảng 100.000 đến 150.000 thùng dầu mỗi ngày, ngay trong thời gian Washington phong tỏa các tuyến đường hàng hải, và ra lệnh cấm Venezuela xuất khẩu dầu.

Hơn 40 lần Mỹ thay đổi chính quyền tại châu Mỹ Latinh, nhưng Venezuela là trường hợp đặc biệt

Theo thống kê của nhà sử học John Coatsworth, được trang mạng Le Grand Continent dẫn lại, từ năm 1898 đến năm 1994, nước Mỹ đã can thiệp 41 lần vào khu vực châu Mỹ Latinh để thay đổi chính quyền. Tuy nhiên, cuộc can thiệp vừa qua chống tổng thống Nicolas Maduro được xem như một trường hợp đặc biệt. Việc Mỹ đưa binh sĩ can thiệp trực tiếp vào lãnh thổ một quốc gia Mỹ Latinh để bắt giữ hoặc loại bỏ người đứng đầu nhà nước đương nhiệm chỉ xảy ra hai lần. Một lần tại Grenada năm 1983, và một lần vào năm 1989 tại Panama.

Hai chiến dịch này đều nhắm vào lãnh đạo các quốc gia nhỏ với ít ảnh hưởng quốc tế. Với việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, mặc dù Washington không công nhận ông là tổng thống hợp pháp, Hoa Kỳ đã tấn công một quốc gia có tầm vóc hoàn toàn khác, cả về quy mô và tầm ảnh hưởng khu vực và quốc tế.

Thách thức Nga, Trung, hạ nhục cánh tả

Về các lý do Mỹ can thiệp vào Venezuela, chuyên gia về châu Mỹ Latinh Clément Thibaud, giám đốc nghiên cứu trường Cao học Khoa học Xã hội (EHESS), đưa ra một nhận định tổng quan trong cuộc trả lời phỏng vấn đài Pháp France Culture (La Doctrine Monroe expliquée):  

« Châu Mỹ Latinh phần nào giống như một phòng thí nghiệm cho những gì có thể xảy ra tiếp theo phần còn lại của thế giới, bởi vì Hoa Kỳ khá quen thuộc với khu vực này, họ ít gặp rủi ro hơn khi hành động. Thực tế, tôi cho rằng chúng ta không thể tìm ra một lời giải thích duy nhất cho quyết định của Trump vừa qua.

Có nhiều nguyên nhân. Điều đầu tiên là tổng thống Mỹ muốn cho Nga thấy rằng ông ấy có thể làm được trong ba giờ những gì người đã không thể làm được trong ba năm ở Ukraina. Trump cũng đang cho Trung Quốc thấy rằng họ không phải là một cường quốc toàn cầu thực thụ. Trung Quốc có sự hiện diện đáng kể ở châu Mỹ Latinh, đã trở thành đối tác thương mại chính của nhiều quốc gia, nhưng họ không có sự hiện diện quân sự như Mỹ. Vì vậy, rõ ràng đây là một thông điệp rất mạnh gửi đến Trung Quốc.

Sau đó, tôi cho rằng còn một yếu tố quan trọng khác, khi hiểu rõ khu vực Mỹ Latinh, đó là trong mối quan hệ phức tạp giữa Cuba và Venezuela, hai nước vốn cực kỳ gắn bó, có các thế lực cánh tả chống đế quốc, chống Mỹ.  Các chế độ này từ lâu đã mất đi hào quang trong con mắt cánh tả Mỹ Latinh, nhưng vẫn là những biểu tượng rất quan trọng. Và giờ đây các biểu tượng ấy đã bị hạ nhục, bởi vụ bắt giữ này và bởi việc đối xử với ông Maduro như một tên tội phạm thông thường, một kẻ buôn ma túy ».

***

Lịch sử dường như đang lặp lại. Từ cuộc xung đột lãnh thổ Essequibo với Anh Quốc năm 1895 đẩy Venezuela vào vòng tay Mỹ (xem phần đóng khung trong bài) đến chiến dịch can thiệp bắt Nicolas Maduro, Venezuela luôn là chiến trường thử nghiệm chính cho bá quyền của Mỹ ở châu Mỹ Latinh. Điều khác biệt hiện nay là hành động tàn bạo công khai chưa từng thấy, không cần che đậy. Đối với tất cả các quốc gia châu Mỹ, cảnh báo của chính quyền Trump là rất rõ: Hoặc sẵn sàng đối mặt với cơn thịnh nộ Mỹ, hoặc phải nhường bước trước học thuyết« Nước Mỹ trên hết ».


***************

Nga cảnh báo lính châu Âu đến Ukraine sẽ là mục tiêu hợp pháp

Nga tuyên bố binh sĩ phương Tây tới Ukraine sẽ là mục tiêu hợp pháp, sau khi Anh, Pháp nói sẽ triển khai lực lượng nếu đạt lệnh ngừng bắn.

Bộ Ngoại giao Nga hôm nay cảnh báo hành động triển khai binh sĩ, cơ sở quân sự, kho chứa và hạ tầng của phương Tây tại Ukraine sẽ bị coi là "động thái can thiệp từ nước ngoài", gây ra mối đe dọa trực tiếp đến không chỉ Nga mà cả các nước châu Âu.

"Mọi cơ sở và đơn vị như vậy sẽ được coi là mục tiêu tấn công hợp pháp đối với quân đội Nga", cơ quan này nhấn mạnh.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Liên minh Thiện chí, gồm 35 quốc gia ủng hộ Ukraine, ngày 6/1 tổ chức cuộc họp tại Pháp và ký ý định thư, trong đó Anh, Pháp và các đồng minh châu Âu cam kết triển khai lực lượng tới Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn giữa Kiev và Moskva có hiệu lực.

Quân nhân Pháp trong cuộc diễn tập tại UAE tháng 12/2025. Ảnh: AFP

Quân nhân Pháp trong cuộc diễn tập tại UAE tháng 12/2025. Ảnh: AFP

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova chỉ trích rằng ý định thư này nhằm mục đích tăng cường quân sự hóa Ukraine, cũng như làm leo thang và mở rộng xung đột.

Nga từng nhiều lần tuyên bố không chấp nhận cho NATO điều động binh sĩ đến Ukraine làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình.

Thông tin cụ thể về lực lượng gìn giữ hòa bình mà châu Âu định triển khai tới Ukraine, trong đó có cách thức triển khai, chưa được tiết lộ. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết "chưa nhận được câu trả lời rõ ràng" về phương án hành động của lực lượng này trong trường hợp Nga tiếp tục mở chiến dịch nhằm vào Ukraine.

Giới chức Mỹ đã bác bỏ kịch bản triển khai binh sĩ tới Ukraine. Dù vậy, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff hôm 6/1 lưu ý rằng Tổng thống Donald Trump "hoàn toàn ủng hộ" các biện pháp an ninh giúp ngăn chặn nguy cơ Ukraine bị tấn công sau khi đạt được lệnh ngừng bắn.

Nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình tại Ukraine vẫn gặp nhiều thách thức. Ông Zelensky cho biết các vấn đề nan giải nhất, gồm quyền kiểm soát vùng Donbass và số phận nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia hiện do Nga kiểm soát, vẫn chưa được giải quyết.

Phạm Giang (Theo Reuters, AFP, Sputnik)


**********

Lừa đảo trực tuyến : Cam Bốt ra lệnh thanh lý ngân hàng Prince, trục xuất Trần Chí về Trung Quốc - RFI

Phan Minh

Cam Bốt đang đẩy mạnh chiến dịch chống tội phạm lừa đảo trực tuyến. Chính quyền Phnom Penh hôm nay, 08/01/2026, thông báo ra lệnh thanh lý một ngân hàng do Trần Chí (Chen Zhi), doanh nhân gốc Trung Quốc, sáng lập. Ông Trần Chí bị cáo buộc điều hành các trung tâm lừa đảo trực tuyến và đã bị dẫn độ về Trung Quốc một ngày trước đó.Quảng cáo

Theo AFP, ngân hàng Prince của ông Trần Chí hiện đang trong quá trình thanh lý và không được cung cấp dịch vụ mới. Khách hàng vẫn có thể rút tiền bình thường nếu chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, và những ai có khoản vay vẫn phải trả nợ. Ngân hàng nắm giữ khoảng 1 tỷ đô la tài sản và thuộc tập đoàn Prince Holding Group, bị Mỹ cáo buộc là cơ sở bình phong cho một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lớn ở châu Á.

Tối qua, 07/01, chính quyền Cam Bốt cũng thông báo đã bắt giữ và dẫn độ ba công dân Trung Quốc, trong đó có Trần Chí, sang Trung Quốc, trong khuôn khổ hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia. Bắc Kinh đã xác nhận vụ việc.

Tuy nhiên, chuyên gia về tội phạm xuyên quốc gia Jacob Sims cho rằng vụ bắt giữ này chỉ là “một bước nhỏ” trong cuộc chiến chống tội phạm mạng tại Cam Bốt, bởi nhiều thủ lĩnh khác trong những đường dây lừa đảo cùng với các nhà tài phiệt liên quan vẫn chưa bị đụng đến.

Cam Bốt khẳng định không liên quan và đang nỗ lực triệt phá các mạng lưới này, nhưng Tổ chức Ân xá Quốc tế đã lên án các vi phạm nhân quyền quy mô lớn tại nhiều trung tâm lừa đảo và cho rằng chính quyền Phnom Penh có thể bị xem là đồng lõa do thái độ chần chừ.


**********

Ông Trump ‘bật đèn xanh’ cho dự luật mới trừng phạt Nga

Tuấn Anh

Vào tháng 11 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Trump đã đề xuất một lộ trình giải quyết xung đột Nga - Ukraine. Tuy nhiên, Kiev và các đồng minh châu Âu đã bác bỏ vì cho rằng đề xuất này có lợi cho Nga, đồng thời cáo buộc Moscow trì hoãn hòa bình.

Trump Lindsey Graham EPA.jpg
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham và Tổng thống Donald Trump tại một sự kiện ở Nam Carolina. Ảnh: EPA

Theo đài RT, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, nhà lập pháp Mỹ từ lâu đã có quan điểm cứng rắn với Nga, có cùng quan điểm với Ukraine và tin Moscow sẽ không ký một thỏa thuận hòa bình cho đến khi họ tăng cường áp lực.

Ông Graham đang đề cập đến một dự luật do ông soạn thảo, cho phép áp thuế lên tới 500% đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia tiếp tục mua các sản phẩm năng lượng của Nga. 

“Sau cuộc gặp rất hiệu quả hôm nay với Tổng thống Trump về nhiều vấn đề, ông ấy đã bật đèn xanh cho dự luật lưỡng đảng trừng phạt Nga mà tôi đã soạn thảo trong nhiều tháng cùng Thượng nghị sĩ Blumenthal và nhiều người khác”, ông Graham viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X hôm 7/1. Ông Graham nói thêm rằng dự luật được đề xuất sẽ cho phép Tổng thống Trump “trừng phạt những quốc gia mua dầu giá rẻ của Nga”.

TÀI TRỢ

Trước đó, ông Trump từng đưa ra ý tưởng trừng phạt các đối tác thương mại của Nga khi bày tỏ sự thất vọng về những nỗ lực hòa bình bế tắc. Song, cho đến nay, lãnh đạo Nhà Trắng vẫn chưa tiến xa hơn việc áp thuế bổ sung 25% đối với hàng hóa Ấn Độ với lý do nước này giao dịch với Moscow.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã phản đối việc áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt hoặc thuế quan thứ cấp đối với các nước mua lượng lớn dầu mỏ của Nga vì lo ngại động thái có thể dẫn đến sự tăng vọt của giá năng lượng toàn cầu. Ngay cả Liên minh châu (EU) dù đã triển khai 19 gói trừng phạt Nga vì cuộc xung đột ở Ukraine, cũng kiềm chế ban hành trừng phạt các đối tác là nước thứ 3.

Moscow đã nhiều lần chỉ trích các biện pháp trừng phạt của phương Tây, cảnh báo chúng vi phạm luật pháp quốc tế và gây hại cho sự ổn định kinh tế toàn cầu.


**********

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ công khai 'chê' hệ thống phòng không Nga

Hoài Linh

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth - EPA

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: EPA/EFE

Trong bài phát biểu tại xưởng đóng tàu Newport ở Virginia hồi đầu tuần này, ông Hegseth đã ca ngợi chiến dịch quân sự chớp nhoáng của Mỹ ở Caracas hôm 3/1. Sau khi tuyên bố sẽ đánh chìm mọi tàu chở ma túy hướng đến Mỹ, quan chức này đã đề cập tới thất bại của hệ thống phòng không Venezuela trong việc đẩy lùi các cuộc tấn công của Mỹ trong chiến dịch quân sự bất ngờ đó. 

Theo báo Kyiv Independent, quân đội Venezuela đang vận hành một số hệ thống phòng không do Nga cung cấp, gồm cả Buk-M2 và S-300VM. 

Ông Hegseth nói thêm: "Ba đêm trước, chúng ta đã chứng kiến gần 200 người Mỹ ưu tú nhất tiến vào trung tâm thành phố Caracas. Có vẻ hệ thống phòng không của Nga hoạt động không hiệu quả lắm". 

Mỹ yêu cầu Venzuela cắt quan hệ với một loạt quốc gia

TÀI TRỢ

Kênh ABC News dẫn 3 nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết, Mỹ đã yêu cầu Venezuela cắt đứt quan hệ kinh tế với Nga, Trung Quốc, Iran và Cuba nếu muốn khai thác thêm dầu. Washington cũng đề nghị Caracas hợp tác độc quyền với Mỹ trong sản xuất dầu mỏ và ưu tiên bán dầu thô cho nước này. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các công ty nước này cần được tiếp cận ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela, với lý do ngành này đã bị người tiền nhiệm của Tổng thống Maduro là Hugo Chavez "quốc hữu hóa một cách bất công". 

Trước đó, ông Trump tuyên bố chính quyền lâm thời của Venezuela sẽ chuyển từ 30 - 50 triệu thùng dầu bị trừng phạt cho Mỹ.


**********

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Tin Tức ngày 09 tháng 01 -2026 :

xxx

Maruno-trump
***********

TIN TỔNG HỢP - RFI

RFI

(AFP) - 100 người chết trong vụ Mỹ đột kích bắt giữ vợ chồng tổng thống Maduro tại Caracas. Theo thông báo ngày 07/01/2026 của bộ trưởng Nội Vụ Venezuela, con số này tăng lên so với thông kê trước đây. Tổng thống Maduro bị thương ở chân, còn vợ bị thương ở đầu. Bộ Tư Pháp Mỹ cũng sửa đổi cáo trạng đối với ông Nicolás Maduro. Ông đã bị cáo buộc là từ năm 2020 cầm đầu “Băng đảng Los Soles”, bị Mỹ coi là một “tổ chức tội phạm”. Tuy nhiên, vài giờ sau khi Nicolás Maduro bị bắt, văn phòng công tố đã sửa bản cáo trạng cho rằng tổng thống Venezuela “tham gia, duy trì và bảo vệ một nền văn hóa tham nhũng trong đó giới cầm quyền của Venezuela làm giàu cho bản thân thông qua buôn bán ma túy và bảo vệ các đối tác buôn bán”.

(AFP) - Tổng thống Colombia Gustavo Petro điện đàm với đồng nhiệm Mỹ Donald Trump vào hôm qua, 07/01/2026. Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo sau nhiều tháng khẩu chiến qua các phương tiện truyền thông, đặc biệt là về những đe dọa của Mỹ tấn công quân sự Colombia. Gustavo Petro đã gọi điện cho Donald Trump để giải thích về tình hình liên quan đến ma túy và các bất đồng khác. Chủ nhân Nhà Trắng cho biết đánh giá cao giọng điệu của tổng thống Colombia và mong được tiếp ông tại Nhà Trắng. Trước đó, ông Petro đã chỉ trích việc Hoa Kỳ bắt giữ tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, trong khi Donald Trump gọi Gustavo Petro là "kẻ bệnh hoạn" và cáo buộc tổng thống Colombia thích sử dụng cocaine.

(AFP) - Sau Maduro, tổng thống Ukraina đề xuất Hoa Kỳ có hành động tương tự với nhà lãnh đạo Chechnya, Ramzan Kadyrov. Ông Volodymyr Zelensky đưa ra đề xuất này vào hôm qua, 07/01/2026, với mục đích gây áp lực buộc Nga chấm dứt chiến tranh Ukraina. Về phần mình, Ramzan Kadyrov đã phản ứng gay gắt, cho rằng lời lẽ của Zelensky mang tính hạ nhục. Ông Kadyrov, vốn ủng hộ cuộc xâm lược Ukraina, bị cộng đồng quốc tế cáo buộc vi phạm nhân quyền. Gần đây có những tin đồn về tình trạng sức khỏe của ông, nhưng Ramzan Kadyrov đã phủ nhận việc từng phải nhập viện.

(Le Monde) - Đặc sứ Nga dường như đang ở Paris. Theo một nguồn tin của báo Le Monde, ông Kirille Dmitriev dường như được trông thấy ngày 07/01/2026 ở phố Faubourg-Saint-Honoré, trung tâm Paris. Điện Elysée bác thông tin ông Dmitriev đến phủ tổng thống Pháp. Dường như đặc sứ Nga đã được tiếp tại đại sứ quán Mỹ, nằm ngay cạnh điện Elysée. Sau cuộc họp với Liên minh tình nguyện hỗ trợ Ukraina, được tổ chức ở Paris, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky cho biết “chưa nhận được câu trả lời rõ ràng” của các nước châu Âu về hành động của họ trong trường hợp Nga tiến hành một cuộc tấn công mới sau thỏa thuận. Song song với đàm phán, Nga tiếp tục oanh kích Ukraina trong đêm 07-08/01, gây mất điện ở các vùng Dnipro và Zaporijia. Theo Kiev, 70 trên tổng số 97 drone do Nga phóng đi đã bị vô hiệu hóa.

(Le Figaro) - Một nhà báo Nga tị nạn tại Pháp thiệt mạng sau khi ngã từ tầng bảy. Vụ việc xảy ra tại Meudon, ngoại ô Paris, hôm 06/01/2026. Cảnh sát đã tìm thấy một chiếc ghế gần cửa sổ và thuốc trong thùng rác tại căn hộ của người này. Mặc dù giả thuyết tự sát đang được xem xét, cảnh sát đã mở điều tra để xác định hoàn cảnh cái chết. Nhà báo này, 38 tuổi, sinh ra ở Krachorpok, đã từng nhận được những lời đe dọa từ Nga.

(France 24) - Iran : Phe đối lập Kurdistan kêu gọi tổng đình công để ủng hộ người biểu tình. Lời kêu gọi được 7 đảng đối lập Kurdistan Iran nhưng có trụ sở ở Irak công bố ngày 08/01/2026 để ủng hộ phong trào biểu tình đang lan rộng và kéo theo nhiều vụ bạo lực. Ngày 07/01, cuộc biểu tình của tiểu thương ở thành phố Lordegan (tây nam Iran), cách Teheran 455 km, đã biến thành các cuộc đối đầu vũ trang với lực lượng an ninh, khiến hai cảnh sát bị thiệt mạng và 30 người bị thương, theo hãng thông tấn Fars. Cuộc biểu tình, bắt đầu ngày 28/12/2025 tại Teheran, hiện lan ra 25 trên 31 tỉnh trên cả nước.

(AFP) - Đài Loan ngừng hoạt động của phi đội F-16 sau một vụ tai nạn trên biển. Quyết định được bộ trưởng Quốc Phòng Đài Loan Wellington Ko đưa ra ngày 08/01/2026 để “thanh tra” các chiến đấu cơ F-16 do Mỹ sản xuất cho đến ngày 10/01. Trước đó, một phi công đã mất tích sau khi bật dù rời khỏi máy bay bị rơi ngoài khơi hòn đảo chính hôm 06/01 sau khi bay được 70 phút trong khuôn khổ một buổi luyện tập thông thường. Khoảng 30 máy bay, 22 tàu của hải quân và hải cảnh cùng với hai drone được huy động để tìm phi công.

(AFP) - Nhân viên về hạt nhân Nhật Bản đánh mất ở Trung Quốc điện thoại chứa nhiều thông tin nhạy cảm. Ngày 08/01/2026, một quan chức xin ẩn danh cho biết trong điện thoại công vụ của nhân viên Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản đó có chứa một danh bạ bí mật. Vụ việc đã được báo cáo tháng 11/2025 cho một cơ quan bảo vệ dữ liệu của Nhật Bản. Điện thoại này được sử dụng để gọi điện và nhắn tin, chứ không phải để truy cập dữ liệu hạt nhân của cơ quan. Thông tin được tiết lộ vào lúc căng thẳng giữa hai nước gia tăng sau phát biểu của thủ tướng Sanae Takaichi về vấn đề Đài Loan.

(Le Figaro) - Nhật Bản : Một cụ bà bị nghẹt thở chết ở Tokyo do ăn bánh mochi. Đây là loại bánh gạo truyền thống được tiêu thụ trong dịp Tết Nguyên Đán và tai nạn bi thảm kiểu này thường xuyên xảy ra ở xứ hoa anh đào, nơi hàng ngàn người, đặc biệt là người cao tuổi, bị thương mỗi năm do kết cấu dính của mochi. Trong ba ngày đầu của năm 2026, ngoài cụ bà thiệt mạng, đã có sáu người khác phải nhập viện sau khi bị nghẹt thở. Mặc dù các chiến dịch phòng ngừa vẫn được tổ chức hàng năm, khuyến khích cắt nhỏ mochi và duy trì tư thế ăn đúng cách, nhưng nguy cơ gặp tai nạn vẫn rất cao.


***********

Can thiệp quân sự chống Venezuela giúp Trump áp đặt quan điểm « Nước Mỹ trên hết »

Trọng Thành

Cuộc can thiệp quân sự chớp nhoáng trong vài tiếng đồng hồ của các lực lượng Mỹ tại Venezuela để bắt tổng thống Nicolas Maduro đưa sang Hoa Kỳ ngày 03/01/2026 là một diễn biến bất ngờ với đông đảo công chúng. Hành động không thông qua Quốc Hội Mỹ, đứng ngoài mọi khuôn khổ luật pháp quốc tế của chính quyền Trump được nhiều nhà quan sát xem như là một cuộc tấn công vào nền móng của kiến trúc an ninh quốc tế, do chính Hoa Kỳ chủ trương.

Quảng cáo

Với những ai tin tưởng tổng thống Mỹ Donald Trump là người theo chủ nghĩa biệt lập, xa lánh mọi can thiệp quân sự bên ngoài, và chỉ hành động trong trường hợp bất đắc dĩ, sẽ ngạc nhiên về chiến dịch quân sự quy mô lớn, bắt giữ tổng thống một quốc gia có chủ quyền. Tuy nhiên, giới quan sát ghi nhận chiến lược của phe cầm quyền tại Mỹ đối với Venezuela thể hiện rõ quốc gia Nam Mỹ này đã được sử dụng như một phương tiện thực thi chủ trương « Nước Mỹ trên hết » của Donald Trump, và chủ trương « Nước Mỹ trên hết » chỉ có thể thành công nếu Washington áp đặt trở lại quyền kiểm soát với khu vực Tây Bán Cầu.

Chống « khủng bố ma túy » chỉ là bình phong

Vì sao Donald Trump chọn Venezuela làm mục tiêu của cuộc can thiệp quân sự chưa từng có này ? Nhà báo Gille Paris của Le Monde, trong bài « Đối với Donald Trump, chủ trương ‘‘Nước Mỹ trên hết’’ được thực thi trước hết qua trường hợp Venezuela », nêu bật việc tổng thống Mỹ ngay từ khi trở lại cầm quyền đầu năm 2025, đã chuẩn bị các điều kiện cho mục tiêu kiểm soát Venezuela : từ việc ban hành sắc lệnh tổng thống về việc xác định các tổ chức tội phạm và các băng đảng buôn lậu ma túy là « tổ chức khủng bố nước ngoài », một công cụ tư pháp chống lại chế độ Caracas, cho đến việc triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn áp sát Venezuela nhân danh lá bài chống « khủng bố ma túy ».

Các hoạt động này diễn ra song hành với nỗ lực của chính quyền Trump khẳng định quyền lực của một siêu cường có thể hành xử tùy ý, bất chấp mọi khuôn khổ, đặc biệt tại khu vực châu Mỹ Latinh, vốn được coi là « sân sau » của nước Mỹ trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh cũng như nhiều thập niên trước đó.

Kẻ mạnh có thể chà đạp mọi khuôn khổ: « Sự thật vĩnh cửu trong quan hệ quốc tế »

Cuộc chiến chống « khủng bố ma túy » của chính quyền Trump được nhiều chuyên gia xem như là một bình phong để che đậy các tham vọng khác. Tháng 6/2025, trả lời phỏng vấn tạp chí The Atlantic, tổng thống Mỹ khẳng định có toàn quyền quyết định điều gì có thể đưa vào hay không đưa vào định nghĩa « Nước Mỹ trên hết ». Chiến lược an ninh quốc gia điều chỉnh, được công bố vào tháng 12/2025, ít tuần lễ trước cuộc can thiệp quân sự tại Venezuela, cho thấy rõ chủ trương của tổng thống Mỹ sẵn sàng hành động bất chấp mọi khuôn khổ pháp lý hay đạo lý: « Ảnh hưởng của các quốc gia lớn nhất, giàu nhất và mạnh nhất luôn vượt ra mọi khuôn khổ là một sự thật vĩnh cửu trong quan hệ quốc tế ».

Liên quan đến khu vực Mỹ Latinh, chiến lược này nêu rõ là Mỹ phải tìm cách tiếp cận các nguồn tài nguyên và vị trí chiến lược, đồng thời đảm bảo rằng các chính phủ trong khu vực « đủ ổn định và được quản lý tốt để ngăn chặn và hạn chế tình trạng di cư ồ ạt đến Hoa Kỳ ». Theo tài liệu này, Hoa Kỳ « sẽ ngăn chặn các đối thủ ngoài khu vực có cơ hội triển khai lực lượng hoặc các khả năng đe dọa khác, hoặc sở hữu hoặc kiểm soát các tài sản chiến lược » trong khu vực, ám chỉ đến Trung Quốc, quốc gia mua dầu mỏ chính của Venezuela.

Châu Mỹ Latinh nói riêng và Tây Bán Cầu nói chung đã được tái xác định là khu vực gắn liền với lợi ích sống còn của nước Mỹ dưới thời Trump. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, tổng thống Mỹ đã nhiều lần tuyên bố về chủ trương sáp nhập Canada, Groenland và kênh đào Panama. Tuy nhiên, Venezuela đã được chọn làm điểm tấn công đầu tiên.

Dầu mỏ Venezuela: Duyên nợ trăm năm và tham vọng thống trị của Mỹ

Nếu như chế độ độc tài của tổng thống Nicolas Maduro thường xuyên bị chính quyền Trump lên án, dầu mỏ được coi là lý do chủ yếu khiến Nhà Trắng can thiệp quân sự tại Venezuela. Ông Trump liên tục khẳng định nước Mỹ phải giành lại quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên đã bị chế độ Chavez tước đoạt. Việc lãnh đạo cánh tả Hugo Chavez lên nắm quyền vào năm 1999 đã chấm dứt giai đoạn quan hệ được coi là ổn định, kéo dài gần thế kỉ giữa chính quyền Venezuela trong các thời kỳ khác nhau và Washington. Chính quyền của tổng thống Bush con từng ủng hộ cuộc đảo chính hụt chống chế độ Chavez hồi năm 2002.

Quan hệ « dầu mỏ » Mỹ - Venezuela bắt đầu từ năm 1908, sau khi tư lệnh quân đội, phó tổng thống Juan Vicente Gómez lật đổ tổng thống Cipriano Castro, với sự hỗ trợ của hải quân Mỹ, Venezuela bước vào một thời kỳ liên minh thực dụng với Washington. Gómez mở cửa hoàn toàn ngành dầu mỏ cho các tập đoàn dầu khí Mỹ, đặt nền móng cho mối « quan hệ dầu mỏ » kéo dài hàng thập kỷ.

Tranh chấp lãnh thổ với Anh, Venezuela thỉnh cầu Hoa Kỳ

(Cuối thế kỉ 19: Học thuyết Monroe trở thành công cụ của bá quyền Mỹ tại Tây Bán Cầu)

Venezuela khẳng định nền độc lập với đế chế Tây Ban Nha với Tuyên ngôn năm 1811 (Acta de la Declaración de Independencia de Venezuela). Quốc gia Nam Mỹ tuyên bố biên giới kéo dài đến tận sông Essequibo, thuộc xứ Guiana (thuộc Anh), trong lúc nước Anh tìm cách mở rộng lãnh thổ. Năm 1876, Venezuela kêu gọi Hoa Kỳ giúp đỡ, viện dẫn tuyên bố của tổng thống Mỹ James Monroe năm 1823 (trong thông điệp thường niên đọc trước Quốc Hội), về đoàn kết giữa các quốc gia châu Mỹ chống các cường quốc thực dân châu Âu. 

Suốt 19 năm tiếp theo, Venezuela « liên tục thỉnh cầu nước Mỹ giúp đỡ bằng cơ chế trọng tài hoặc can thiệp bằng vũ lực ». Năm 1895, ngoại trưởng Mỹ Richard Olney gửi công hàm đến thủ tướng kiêm ngoại trưởng Anh Lord Salisbury, yêu cầu đưa vụ việc ra trọng tài. Anh thoạt tiên không chấp nhận, không coi tuyên bố của tổng thống Monroe có giá trị pháp lý quốc tế.

Trước thái độ phớt lờ của Anh, tổng thống Mỹ Grover Cleveland yêu cầu Quốc Hội lập ủy ban biên giới xem xét vụ việc. Lo ngại chiến tranh với Mỹ, Luân Đôn rút cuộc phải chấp nhận đưa vụ việc ra ủy ban biên giới Mỹ. Vụ tranh chấp nói trên « lần đầu tiên khẳng định chính sách đối ngoại hướng ngoại hơn của Mỹ, đặc biệt ở Tây Bán Cầu », khẳng định « vị thế cường quốc thế giới của Mỹ » và báo hiệu nước Mỹ có nhiều quyền hạn tại Tây Bán Cầu, theo « học thuyết Monroe » (trang nhà của bộ Ngoại Giao Mỹ). 

Năm 1899, tòa trọng tài họp tại Paris, với hai trọng tài viên là thành viên Tòa án Tối cao Mỹ (đại diện cho Venezuela), hai thành viên người Anh, và chủ tọa là một nhà ngoại giao Nga. Phán quyết trao hơn 90% lãnh thổ tranh chấp cho Anh. Năm 1962, Venezuela bác bỏ với lý do phán quyết không tuân thủ « quy trình tư pháp mà dựa trên một thỏa thuận chính trị » (trang mạng về Công pháp Quốc tế Đại học Oxford).

Đối với Venezuela, đây là một thất bại. Với Washington, đây là một thắng lợi chiến lược : « học thuyết Monroe chính thức trở thành công cụ khẳng định bá quyền của Mỹ tại khu vực » (Le Point).

Tuần báo Le Point, trong bài phân tích mang tựa đề « De Monroe à Trump : Le Venezuela éternel laboratoire de l’empire américain » (Từ Monroe đến Trump : Venezuela luôn là địa bàn thử nghiệm cho chính sách đế quốc của nước Mỹ), ghi nhận : bất chấp quan hệ song phương căng thẳng, Venezuela vẫn tiếp tục là nhà cung cấp dầu mỏ chính của Mỹ, cho dù chính quyền Chavez mở rộng quan hệ với Cuba, Iran, Nga và Trung Quốc. Dưới thời Chavez, trao đổi thương mại Mỹ - Venezuela, với hàng hóa chính là dầu mỏ, lên tới 50 tỉ đô la vào năm 2007.

Sự phụ thuộc lẫn nhau về năng lượng khiến Washington hạn chế các trừng phạt đối với chế độ Caracas. Việc chính quyền Venezuela quốc hữu hóa ngành dầu mỏ từ năm 1976 đã không phá vỡ thế cân bằng này : Venezuela tiếp tục được coi là nhà cung cấp đáng tin cậy cho Mỹ, nên Washington chấp nhận sự độc lập tương đối của Caracas trong Tổ chức các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC).

Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ nhất đã thi hành chiến lược « gây áp lực tối đa » với Venezuela, nhằm buộc tổng thống Maduro, cầm quyền từ năm 2013, phải có nhiều nhân nhượng. Tập đoàn Mỹ Chevron, đối tác liên doanh chính của tập đoàn dầu mỏ quốc gia Venezuela (PDVSA), là công ty duy nhất được phép vận chuyển dầu thô từ Venezuela sang Mỹ với khoảng 100.000 đến 150.000 thùng dầu mỗi ngày, ngay trong thời gian Washington phong tỏa các tuyến đường hàng hải, và ra lệnh cấm Venezuela xuất khẩu dầu.

Hơn 40 lần Mỹ thay đổi chính quyền tại châu Mỹ Latinh, nhưng Venezuela là trường hợp đặc biệt

Theo thống kê của nhà sử học John Coatsworth, được trang mạng Le Grand Continent dẫn lại, từ năm 1898 đến năm 1994, nước Mỹ đã can thiệp 41 lần vào khu vực châu Mỹ Latinh để thay đổi chính quyền. Tuy nhiên, cuộc can thiệp vừa qua chống tổng thống Nicolas Maduro được xem như một trường hợp đặc biệt. Việc Mỹ đưa binh sĩ can thiệp trực tiếp vào lãnh thổ một quốc gia Mỹ Latinh để bắt giữ hoặc loại bỏ người đứng đầu nhà nước đương nhiệm chỉ xảy ra hai lần. Một lần tại Grenada năm 1983, và một lần vào năm 1989 tại Panama.

Hai chiến dịch này đều nhắm vào lãnh đạo các quốc gia nhỏ với ít ảnh hưởng quốc tế. Với việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, mặc dù Washington không công nhận ông là tổng thống hợp pháp, Hoa Kỳ đã tấn công một quốc gia có tầm vóc hoàn toàn khác, cả về quy mô và tầm ảnh hưởng khu vực và quốc tế.

Thách thức Nga, Trung, hạ nhục cánh tả

Về các lý do Mỹ can thiệp vào Venezuela, chuyên gia về châu Mỹ Latinh Clément Thibaud, giám đốc nghiên cứu trường Cao học Khoa học Xã hội (EHESS), đưa ra một nhận định tổng quan trong cuộc trả lời phỏng vấn đài Pháp France Culture (La Doctrine Monroe expliquée):  

« Châu Mỹ Latinh phần nào giống như một phòng thí nghiệm cho những gì có thể xảy ra tiếp theo phần còn lại của thế giới, bởi vì Hoa Kỳ khá quen thuộc với khu vực này, họ ít gặp rủi ro hơn khi hành động. Thực tế, tôi cho rằng chúng ta không thể tìm ra một lời giải thích duy nhất cho quyết định của Trump vừa qua.

Có nhiều nguyên nhân. Điều đầu tiên là tổng thống Mỹ muốn cho Nga thấy rằng ông ấy có thể làm được trong ba giờ những gì người đã không thể làm được trong ba năm ở Ukraina. Trump cũng đang cho Trung Quốc thấy rằng họ không phải là một cường quốc toàn cầu thực thụ. Trung Quốc có sự hiện diện đáng kể ở châu Mỹ Latinh, đã trở thành đối tác thương mại chính của nhiều quốc gia, nhưng họ không có sự hiện diện quân sự như Mỹ. Vì vậy, rõ ràng đây là một thông điệp rất mạnh gửi đến Trung Quốc.

Sau đó, tôi cho rằng còn một yếu tố quan trọng khác, khi hiểu rõ khu vực Mỹ Latinh, đó là trong mối quan hệ phức tạp giữa Cuba và Venezuela, hai nước vốn cực kỳ gắn bó, có các thế lực cánh tả chống đế quốc, chống Mỹ.  Các chế độ này từ lâu đã mất đi hào quang trong con mắt cánh tả Mỹ Latinh, nhưng vẫn là những biểu tượng rất quan trọng. Và giờ đây các biểu tượng ấy đã bị hạ nhục, bởi vụ bắt giữ này và bởi việc đối xử với ông Maduro như một tên tội phạm thông thường, một kẻ buôn ma túy ».

***

Lịch sử dường như đang lặp lại. Từ cuộc xung đột lãnh thổ Essequibo với Anh Quốc năm 1895 đẩy Venezuela vào vòng tay Mỹ (xem phần đóng khung trong bài) đến chiến dịch can thiệp bắt Nicolas Maduro, Venezuela luôn là chiến trường thử nghiệm chính cho bá quyền của Mỹ ở châu Mỹ Latinh. Điều khác biệt hiện nay là hành động tàn bạo công khai chưa từng thấy, không cần che đậy. Đối với tất cả các quốc gia châu Mỹ, cảnh báo của chính quyền Trump là rất rõ: Hoặc sẵn sàng đối mặt với cơn thịnh nộ Mỹ, hoặc phải nhường bước trước học thuyết« Nước Mỹ trên hết ».


***************

Nga cảnh báo lính châu Âu đến Ukraine sẽ là mục tiêu hợp pháp

Nga tuyên bố binh sĩ phương Tây tới Ukraine sẽ là mục tiêu hợp pháp, sau khi Anh, Pháp nói sẽ triển khai lực lượng nếu đạt lệnh ngừng bắn.

Bộ Ngoại giao Nga hôm nay cảnh báo hành động triển khai binh sĩ, cơ sở quân sự, kho chứa và hạ tầng của phương Tây tại Ukraine sẽ bị coi là "động thái can thiệp từ nước ngoài", gây ra mối đe dọa trực tiếp đến không chỉ Nga mà cả các nước châu Âu.

"Mọi cơ sở và đơn vị như vậy sẽ được coi là mục tiêu tấn công hợp pháp đối với quân đội Nga", cơ quan này nhấn mạnh.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Liên minh Thiện chí, gồm 35 quốc gia ủng hộ Ukraine, ngày 6/1 tổ chức cuộc họp tại Pháp và ký ý định thư, trong đó Anh, Pháp và các đồng minh châu Âu cam kết triển khai lực lượng tới Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn giữa Kiev và Moskva có hiệu lực.

Quân nhân Pháp trong cuộc diễn tập tại UAE tháng 12/2025. Ảnh: AFP

Quân nhân Pháp trong cuộc diễn tập tại UAE tháng 12/2025. Ảnh: AFP

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova chỉ trích rằng ý định thư này nhằm mục đích tăng cường quân sự hóa Ukraine, cũng như làm leo thang và mở rộng xung đột.

Nga từng nhiều lần tuyên bố không chấp nhận cho NATO điều động binh sĩ đến Ukraine làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình.

Thông tin cụ thể về lực lượng gìn giữ hòa bình mà châu Âu định triển khai tới Ukraine, trong đó có cách thức triển khai, chưa được tiết lộ. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết "chưa nhận được câu trả lời rõ ràng" về phương án hành động của lực lượng này trong trường hợp Nga tiếp tục mở chiến dịch nhằm vào Ukraine.

Giới chức Mỹ đã bác bỏ kịch bản triển khai binh sĩ tới Ukraine. Dù vậy, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff hôm 6/1 lưu ý rằng Tổng thống Donald Trump "hoàn toàn ủng hộ" các biện pháp an ninh giúp ngăn chặn nguy cơ Ukraine bị tấn công sau khi đạt được lệnh ngừng bắn.

Nỗ lực nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình tại Ukraine vẫn gặp nhiều thách thức. Ông Zelensky cho biết các vấn đề nan giải nhất, gồm quyền kiểm soát vùng Donbass và số phận nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia hiện do Nga kiểm soát, vẫn chưa được giải quyết.

Phạm Giang (Theo Reuters, AFP, Sputnik)


**********

Lừa đảo trực tuyến : Cam Bốt ra lệnh thanh lý ngân hàng Prince, trục xuất Trần Chí về Trung Quốc - RFI

Phan Minh

Cam Bốt đang đẩy mạnh chiến dịch chống tội phạm lừa đảo trực tuyến. Chính quyền Phnom Penh hôm nay, 08/01/2026, thông báo ra lệnh thanh lý một ngân hàng do Trần Chí (Chen Zhi), doanh nhân gốc Trung Quốc, sáng lập. Ông Trần Chí bị cáo buộc điều hành các trung tâm lừa đảo trực tuyến và đã bị dẫn độ về Trung Quốc một ngày trước đó.Quảng cáo

Theo AFP, ngân hàng Prince của ông Trần Chí hiện đang trong quá trình thanh lý và không được cung cấp dịch vụ mới. Khách hàng vẫn có thể rút tiền bình thường nếu chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, và những ai có khoản vay vẫn phải trả nợ. Ngân hàng nắm giữ khoảng 1 tỷ đô la tài sản và thuộc tập đoàn Prince Holding Group, bị Mỹ cáo buộc là cơ sở bình phong cho một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lớn ở châu Á.

Tối qua, 07/01, chính quyền Cam Bốt cũng thông báo đã bắt giữ và dẫn độ ba công dân Trung Quốc, trong đó có Trần Chí, sang Trung Quốc, trong khuôn khổ hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia. Bắc Kinh đã xác nhận vụ việc.

Tuy nhiên, chuyên gia về tội phạm xuyên quốc gia Jacob Sims cho rằng vụ bắt giữ này chỉ là “một bước nhỏ” trong cuộc chiến chống tội phạm mạng tại Cam Bốt, bởi nhiều thủ lĩnh khác trong những đường dây lừa đảo cùng với các nhà tài phiệt liên quan vẫn chưa bị đụng đến.

Cam Bốt khẳng định không liên quan và đang nỗ lực triệt phá các mạng lưới này, nhưng Tổ chức Ân xá Quốc tế đã lên án các vi phạm nhân quyền quy mô lớn tại nhiều trung tâm lừa đảo và cho rằng chính quyền Phnom Penh có thể bị xem là đồng lõa do thái độ chần chừ.


**********

Ông Trump ‘bật đèn xanh’ cho dự luật mới trừng phạt Nga

Tuấn Anh

Vào tháng 11 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Trump đã đề xuất một lộ trình giải quyết xung đột Nga - Ukraine. Tuy nhiên, Kiev và các đồng minh châu Âu đã bác bỏ vì cho rằng đề xuất này có lợi cho Nga, đồng thời cáo buộc Moscow trì hoãn hòa bình.

Trump Lindsey Graham EPA.jpg
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham và Tổng thống Donald Trump tại một sự kiện ở Nam Carolina. Ảnh: EPA

Theo đài RT, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, nhà lập pháp Mỹ từ lâu đã có quan điểm cứng rắn với Nga, có cùng quan điểm với Ukraine và tin Moscow sẽ không ký một thỏa thuận hòa bình cho đến khi họ tăng cường áp lực.

Ông Graham đang đề cập đến một dự luật do ông soạn thảo, cho phép áp thuế lên tới 500% đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia tiếp tục mua các sản phẩm năng lượng của Nga. 

“Sau cuộc gặp rất hiệu quả hôm nay với Tổng thống Trump về nhiều vấn đề, ông ấy đã bật đèn xanh cho dự luật lưỡng đảng trừng phạt Nga mà tôi đã soạn thảo trong nhiều tháng cùng Thượng nghị sĩ Blumenthal và nhiều người khác”, ông Graham viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X hôm 7/1. Ông Graham nói thêm rằng dự luật được đề xuất sẽ cho phép Tổng thống Trump “trừng phạt những quốc gia mua dầu giá rẻ của Nga”.

TÀI TRỢ

Trước đó, ông Trump từng đưa ra ý tưởng trừng phạt các đối tác thương mại của Nga khi bày tỏ sự thất vọng về những nỗ lực hòa bình bế tắc. Song, cho đến nay, lãnh đạo Nhà Trắng vẫn chưa tiến xa hơn việc áp thuế bổ sung 25% đối với hàng hóa Ấn Độ với lý do nước này giao dịch với Moscow.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã phản đối việc áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt hoặc thuế quan thứ cấp đối với các nước mua lượng lớn dầu mỏ của Nga vì lo ngại động thái có thể dẫn đến sự tăng vọt của giá năng lượng toàn cầu. Ngay cả Liên minh châu (EU) dù đã triển khai 19 gói trừng phạt Nga vì cuộc xung đột ở Ukraine, cũng kiềm chế ban hành trừng phạt các đối tác là nước thứ 3.

Moscow đã nhiều lần chỉ trích các biện pháp trừng phạt của phương Tây, cảnh báo chúng vi phạm luật pháp quốc tế và gây hại cho sự ổn định kinh tế toàn cầu.


**********

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ công khai 'chê' hệ thống phòng không Nga

Hoài Linh

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth - EPA

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: EPA/EFE

Trong bài phát biểu tại xưởng đóng tàu Newport ở Virginia hồi đầu tuần này, ông Hegseth đã ca ngợi chiến dịch quân sự chớp nhoáng của Mỹ ở Caracas hôm 3/1. Sau khi tuyên bố sẽ đánh chìm mọi tàu chở ma túy hướng đến Mỹ, quan chức này đã đề cập tới thất bại của hệ thống phòng không Venezuela trong việc đẩy lùi các cuộc tấn công của Mỹ trong chiến dịch quân sự bất ngờ đó. 

Theo báo Kyiv Independent, quân đội Venezuela đang vận hành một số hệ thống phòng không do Nga cung cấp, gồm cả Buk-M2 và S-300VM. 

Ông Hegseth nói thêm: "Ba đêm trước, chúng ta đã chứng kiến gần 200 người Mỹ ưu tú nhất tiến vào trung tâm thành phố Caracas. Có vẻ hệ thống phòng không của Nga hoạt động không hiệu quả lắm". 

Mỹ yêu cầu Venzuela cắt quan hệ với một loạt quốc gia

TÀI TRỢ

Kênh ABC News dẫn 3 nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết, Mỹ đã yêu cầu Venezuela cắt đứt quan hệ kinh tế với Nga, Trung Quốc, Iran và Cuba nếu muốn khai thác thêm dầu. Washington cũng đề nghị Caracas hợp tác độc quyền với Mỹ trong sản xuất dầu mỏ và ưu tiên bán dầu thô cho nước này. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các công ty nước này cần được tiếp cận ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela, với lý do ngành này đã bị người tiền nhiệm của Tổng thống Maduro là Hugo Chavez "quốc hữu hóa một cách bất công". 

Trước đó, ông Trump tuyên bố chính quyền lâm thời của Venezuela sẽ chuyển từ 30 - 50 triệu thùng dầu bị trừng phạt cho Mỹ.


**********

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Tin Tức ngày 07 tháng 03 -2025:

tờ bao nay co phải anh em voi SBTN ?

Xem Thêm

Đề bài :Tin Tức ngày 18 - 02 -2025:

tơ bào này toàn dich tin tưc tui liberal AU CHAU khong à chỉ đung 1/2tụi AU CHAU cư sưvoi nươc MY kong băng và dân AU CHAU lười biêng , tôi đả đi choi AU CHAU mừoi ngày ròi thừ bay chăng cò cửa tiệm mở ...dân AU CHAU lười như hủi .

Xem Thêm

Đề bài :Chuyện “Phố Vải” - by Phạm Thành Nhân / Trần Văn Giang (ghi lại).

Đây là một bài viết thú vị nêu bật tầm quan trọng của việc bảo tồn bản sắc văn hóa thông qua ngôn ngữ. Sự thay đổi về thuật ngữ có thể mang tính tích cực nếu chúng vẫn giữ được mối liên hệ với truyền thống và lịch sử địa phương. Văn bản này cũng gợi lên những cảm xúc và suy nghĩ tương tự như những gì bạn trải qua khi mua bất động sản. Quá trình này cũng tràn đầy sự phấn khích và niềm vui. Điều này đặc biệt đúng đối với các dự án mới của Al Sharq Investment https://dubai-new-developments.com/al-sharq-investment, cung cấp các lựa chọn nhà ở hiện đại và tiện lợi để giúp bạn tìm được ngôi nhà lý tưởng.

Xem Thêm

Đề bài :"Tiếng Việt, yêu & ghét" - Lê Hữu ( Trần Văn Giang ghi lại )

'vô hình trung' là nghĩa gì vậy, sao cứ thích dùng, hình như có nghĩa là 'vô tình'

Xem Thêm

Đề bài :TIN CHIẾN SỰ MỚI NHẤT[ CẬP NHẬT NGÀY 20 -5 - 2022 ]

Suu cao,thue nang,nhu yeu pham tang gia.Kinh te eo seo...Vay ma dang Lua van lay tien cua dan tro giup linh tinh.Mo cua bien gioi.Ung ho toi ac truc tiep khi sua luat cho phep trom cuop o muc do <1.000 dollars thi vo toi....Neu vao thoi diem Trump,bon Lua da ho hoan nhu the nao ??? Nhung nguoi bau ban vi chut tu loi ,nghi gi ve dat nuoc ??? Phai chang day khong phai la dat nuoc minh ??? bat qua,lai tro ve que huong cu...Neu vay,ban la thang cho chet ! mien ban !

Xem Thêm

Đề bài :Tin Mới Nhất Về Chiến Sư Ucraina [ CẬP NHẬT NGÀY 14-5-2022 ]

Chung nao moi vet nho cua ho nha Dan da duoc tay xoa trang boc,thi Uk moi co hy vong...ngung chien.Cung vay,ngay nao ma cac cong ty ,co goc gac tu cac dang bac nu luu-anh hao cua khoi tu do va ong chief police va dang Lua thi moi giai xong phuong trinh tau cong !

Xem Thêm

Đề bài :Người Việt Nam Nghĩ Gì? -Từ Đức Minh ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?

Xem Thêm

Đề bài :Người Việt Nam Nghĩ Gì? -Từ Đức Minh ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?

Xem Thêm

Đề bài :Hình cũ - Hà Thượng Thủ

Ngắm lại hình xưa chịu mấy ông Những Linh, Tùng, Duẫn với Mười, Đồng Mặt mày ai lại đi hồ hởi Phấn khởi khi Tàu cướp Biển Đông Phải chăng “quý” mặt đã thành mông Con mắt nay đà có nhưng không Nên mới chổng khu vào hải đảo Gia tài gấm vóc của tổ tông?

Xem Thêm