Theo WANA, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 12/10 đã bác bỏ các tuyên bố của Mỹ về việc Washington kiểm soát eo biển Hormuz, nhấn mạnh an ninh tại tuyến hàng hải này sẽ không được đảm bảo chừng nào Mỹ còn duy trì lệnh phong tỏa hải quân với Tehran.

"Các tuyên bố của Mỹ về Hormuz không đúng với tình hình thực tế. Những gì đang xảy ra tại eo biển này là hệ quả từ các hành động của Mỹ và Israel. Nếu sự thật đúng như những gì Washington nói, vậy tại sao họ lại mua dầu của Nga?", ông Baghaei nói.

Quan chức Bộ Ngoại giao Iran khẳng định việc bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy chiến lược này có tầm quan trọng hàng đầu đối với Tehran. Bên cạnh đó, ông Baghaei cũng lập luận rằng các thị trường tài chính sẽ không quan tâm đến những tuyên bố của Mỹ về việc kiểm soát eo biển Hormuz.

Khi được hỏi về tiến trình đàm phán giữa hai bên, ông Baghaei trả lời: "Mỹ và Iran vẫn liên lạc thông qua trung gian. Chúng tôi sẽ không từ bỏ các yêu cầu của mình. Ưu tiên của Tehran là chấm dứt các hành động can thiệp và gây hấn của Washington".

Trước đó, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei nhấn mạnh rằng Mỹ đã chấp nhận một số điều kiện để mở lại eo biển Hormuz, nhưng Washington cần thể hiện thiện chí hơn nữa.

"Chúng tôi đã đưa ra 7 điều kiện cho Mỹ và tuyên bố rõ ràng là eo biển Hormuz sẽ không mở cửa cho đến khi toàn bộ được đáp ứng. Họ mới chỉ đồng ý 1 điều kiện, còn những điều khác thì chưa có lập trường rõ ràng. Cách phản ứng này là chưa thỏa đáng", ông Rezaei cho biết.

Ông Rezaei tiết lộ rằng lưu lượng giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz hiện thấp hơn nhiều so với mức trước khi xảy ra xung đột, đồng thời cáo buộc Mỹ và các đồng minh "buôn lậu" dầu qua khu vực này.

Lãnh tụ tối cao Iran khẳng định các cuộc tấn công của Mỹ và Israel không thể làm suy yếu an ninh của nước này, đồng thời ca ngợi các lực lượng hành pháp của Tehran.

Tờ Kronen Zeitung ngày 10/10 đưa tin một chiếc xe tải nhỏ hiệu Volkswagen thuộc quyền quản lý của tình báo Ukraine đã vận chuyển 200kg "hàng hóa đặc biệt" không khai báo qua Áo vào tháng 1. Lô hàng này được cho có liên quan đến phái đoàn Ukraine tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới tại Davos, Thụy Sĩ, sự kiện có sự tham dự của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Vụ việc bị phanh phui sau khi đảng Tự do Áo (FPO) đối lập cánh hữu có được công hàm ngoại giao đề nghị cấp phép cho chiếc xe đi qua lãnh thổ Áo. Theo báo Kronen Zeitung, Bộ Ngoại giao Áo sau đó đã xác nhận sự tồn tại của công hàm trên khi trả lời chất vấn của quốc hội.

Lô hàng được cho đã đi qua Áo mà không trải qua thủ tục thông quan hay kiểm tra an ninh. Nội dung bên trong lô hàng vẫn chưa được xác định.

Tổng thư ký FPO Christian Hafenecker đã yêu cầu làm rõ những gì tình báo Ukraine đã vận chuyển và lý do tại sao chính quyền lại cho phép việc này. "Có gì trong 200kg hàng hóa đó? Tiền mặt, vàng, vũ khí, tài liệu hay một thứ gì khác hoàn toàn? Áo không phải là hành lang trung chuyển vô pháp luật dành cho các cơ quan tình báo nước ngoài. Chúng ta vẫn là một quốc gia trung lập!", ông Hafenecker nhấn mạnh.

Khi được hỏi về lô hàng trên, Bộ Ngoại giao Áo từ chối cung cấp thêm chi tiết, đồng thời lưu ý họ nhận được hàng trăm công hàm ngoại giao mỗi ngày và đã chuyển yêu cầu này sang Bộ Nội vụ.

Đảng FPO dự định sẽ thực hiện một cuộc chất vấn khác tại Quốc hội Áo để xác định ai là người đã cấp phép cho lô hàng, tại sao nó không bị kiểm tra và bên trong chứa những gì.

Theo đài RT, trước đó trong năm nay, Tổng thư ký FPO cũng đã chất vấn chính quyền về các lô hàng đáng ngờ được chuyển đến Ukraine. Hồi tháng 5, ông Hafenecker đã yêu cầu Bộ Tài chính Áo giải trình về việc gần 22 tỷ USD tiền mặt và vàng được vận chuyển từ Áo đến Kiev kể từ năm 2022 mà không gây ra lo ngại về rửa tiền hay sự giám sát của cơ quan quản lý.

Con số 22 tỷ USD được đưa ra tại một cuộc chất vấn tại Quốc hội Áo, do đảng FPO thực hiện đối với Bộ trưởng Tài chính Markus Marterbauer. Cuộc chất vấn này tiết lộ có 1.011 tờ khai xuất khẩu tiền mặt trong các lô hàng vận chuyển từ Vienna đến Kiev trong giai đoạn 2022 - 2026.

Ông Hafenecker lưu ý đến các quy định chống rửa tiền của Áo, trong đó yêu cầu các cá nhân rút số tiền chỉ từ 12.000 Euro (13.400 USD) từ các tài khoản thừa kế phải chứng minh nguồn gốc số tiền, đồng thời bất kỳ ai vượt qua biên giới EU với hơn 10.000 Euro tiền mặt đều phải khai báo.

Đảng FPO của ông Hafenecker, vốn có quan điểm hoài nghi về EU, trước đó đã yêu cầu chấm dứt viện trợ tài chính của Áo cho Ukraine vì cho rằng quốc gia Đông Âu là "hố không đáy" với tình trạng tham nhũng nghiêm trọng và vô số các vụ bê bối biển thủ công quỹ ở cấp cao.

Giới chức Ukraine hiện vẫn chưa lên tiếng bình luận về các thông tin trên.

Theo hãng tin TASS, hãng thông tấn Axios ngày 11/10 đã dẫn nguồn tin từ giới chức Mỹ tiết lộ lý do các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner hoãn công du Nga: "Ông Witkoff và ông Kushner đã tạm hoãn chuyến đi dự kiến tới Moscow, ít nhất cho đến khi làm rõ liệu Ukraine và các nước châu Âu có sẵn sàng cho một thỏa thuận thống nhất hay không".

Theo kế hoạch trước đó, ông Witkoff và ông Kushner sẽ tới Nga trong vòng 2 tuần tới để thảo luận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về các phương án giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine.

Căng thẳng giữa Kiev và Washington có dấu hiệu leo thang sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Kiev cần một nhà lãnh đạo mới vì Tổng thống Volodymyr Zelensky đã nhiều lần từ chối cơ hội đạt được thỏa thuận với Nga. Ông Zelensky trước đó đã chỉ trích Mỹ vì thỏa thuận mua dầu diesel của Nga.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula Von der Leyen ngày 11/10 tuyên bố liên minh này sẽ bổ sung thêm kinh phí mua tên lửa và máy bay không người lái (UAV) cho Ukraine.

"Chúng tôi đã bày tỏ tình đoàn kết với người dân Ukraine và sự ủng hộ hoàn toàn dành cho ông Zelensky. EU sẽ xem xét nhu cầu tài chính của Kiev trong năm tới và các biện pháp huy động thêm sự hỗ trợ quốc tế", bà Von der Leyen nói.

Một chiếc UAV giá 500 USD mang theo lựu đạn đã phá hủy một xe bọc thép trị giá 4 triệu USD. Người điều khiển là một thanh niên 22 tuổi đeo kính chuyên dụng cho đua UAV, ngồi trong tầng hầm cách tiền tuyến 2km.

Thanh niên này tự lắp ráp chiếc UAV từ các linh kiện có sẵn trên thị trường, gồm khung đua bằng sợi carbon, động cơ không chổi than, pin lithium-polymer và camera góc nhìn thứ nhất (FPV) truyền hình ảnh trực tiếp đến kính điều khiển. Quả lựu đạn được gắn bên dưới thiết bị.

Theo trang Military Machine, toàn bộ hệ thống vũ khí này có giá thấp hơn một chiếc máy tính xách tay loại tốt và đang làm thay đổi cục diện xung đột sâu sắc hơn bất kỳ hệ thống vũ khí nào từng xuất hiện trong 30 năm qua.

FPV thực chất là gì?

Về cơ bản, FPV chính là thiết bị bay không người lái dùng để đua. Công nghệ này do những người đam mê phát triển. Các phi công đua UAV sẽ điều khiển thiết bị bay 4 cánh quạt với tốc độ hơn 160km/h qua các đường đua có chướng ngại vật. Họ sử dụng kính chuyên dụng hiển thị hình ảnh trực tiếp từ camera gắn trên UAV.

Người điều khiển nhìn thấy những gì UAV quan sát được theo thời gian thực, với độ trễ rất thấp. Các thao tác điều khiển tương đối trực quan, trong đó nghiêng cần điều khiển khiến UAV nghiêng theo hướng tương ứng, đẩy cần về phía trước giúp thiết bị tăng tốc. Những người điều khiển lão luyện có thể đưa FPV bay xuyên cửa sổ, luồn dưới cầu hoặc lách giữa các cành cây ở tốc độ cao.

Ứng dụng công nghệ này vào quân sự gần như là điều tất yếu. Chỉ cần sử dụng một UAV đua, thay camera GoPro bằng hệ thống truyền hình ảnh trực tiếp, gắn thêm khối thuốc nổ, lựu đạn, người ta có thể tạo ra một loại đạn dẫn đường có khả năng bay với tốc độ 96 - 160 km/h, luồn lách qua các ô cửa và đánh trúng mục tiêu với độ chính xác tính bằng centimet.

Người điều khiển dẫn đường cho UAV đến tận thời điểm va chạm, liên tục điều chỉnh hướng bay cho đến ngay trước khi phát nổ. Không có biện pháp đối phó nào có thể ngăn chặn được sự phán đoán của con người trong giai đoạn cuối của cuộc tấn công.

Bài toán chi phí thấp, hiệu quả cao

Chính sự chênh lệch về chi phí khiến các nhà hoạch định quốc phòng đặc biệt lo ngại. Một chiếc FPV có giá khoảng 200 - 500 USD chi phí linh kiện. Người điều khiển có kỹ năng có thể tự lắp ráp một thiết bị trong vài giờ từ những linh kiện được bán phổ biến trên thị trường.

Khối nổ, thường là đầu đạn RPG-7 được cải biến hoặc đầu nổ lõm chế tạo bằng công nghệ in 3D, có thể tốn thêm 50 - 200 USD. Tổng chi phí cho mỗi phương tiện tấn công vì thế dưới 1.000 USD.

Trong khi đó, các mục tiêu mà loại UAV này phá hủy có giá cao hơn nhiều lần. Một xe tăng T-72 có giá khoảng 1-2 triệu USD, xe chiến đấu bộ binh BMP có giá 500.000 - 1 triệu USD/chiếc, pháo tự hành có giá 3 - 5 triệu USD/hệ  thống, xe bọc thép chở quân có giá 500.000 - 2 triệu USD/chiếc. Ngay cả một xe tải tiếp tế chở đầy đạn dược cũng đại diện cho lượng phương tiện và giá trị hậu cần không dễ thay thế, ước tính khoảng 50.000 - 100.000 USD/chiếc.

Một người điều khiển FPV với kho linh kiện và thuốc nổ trị giá 5.000 USD có thể phá hủy lượng trang thiết bị quân sự trị giá hàng triệu USD của đối phương chỉ trong một ngày.

Theo Military Machine, chưa có hệ thống vũ khí nào trong lịch sử đạt được tỷ lệ chênh lệch chi phí tấn công - hiệu quả như vậy.

Các tên lửa chống tăng như Javelin có giá khoảng 178.000 USD/ quả hay NLAW giá khoảng 30.000 USD/quả từng được xem là bước đột phá khi giúp bộ binh tiêu diệt xe tăng với chi phí thấp hơn nhiều so với giá trị mục tiêu. Tuy nhiên, FPV còn có giá rẻ hơn từ 100 - 350 lần.

Ukraine - nơi thử nghiệm thực tế

Cuộc xung đột tại Ukraine đã trở thành cuộc thử nghiệm thực tế lớn nhất thế giới về tác chiến bằng FPV. Cả Nga và Ukraine đều sản xuất và triển khai loại UAV này với số lượng khổng lồ. Đến năm 2024, Ukraine đã sản xuất hàng chục nghìn chiếc FPV mỗi tháng thông qua mạng lưới gồm các nhà máy quân sự, xưởng tình nguyện và những người vận hành cá nhân. Nga cũng mở rộng sản xuất với quy mô tương tự, khiến chiến tuyến dày đặc loại vũ khí này.

Tác động về chiến thuật mang tính đột phá. Các loại xe bọc thép từng có thể di chuyển tương đối an toàn qua địa hình trống trải nay phải đối mặt với nguy cơ bị UAV tấn công theo đàn. Một xe tăng di chuyển qua cánh đồng trống, trong tầm hoạt động của FPV từ vị trí của đối phương có thể phải hứng chịu 5 - 10 đợt tấn công chỉ trong một lần cơ động.

Một số FPV đánh trúng mục tiêu, số khác bị hệ thống tác chiến điện tử đánh chặn. Tuy nhiên, số lượng quá lớn đảm bảo vẫn có đủ thiết bị bay không người lái xuyên thủng hệ thống phòng thủ, biến việc di chuyển mà không có biện pháp bảo vệ thành hoạt động cực kỳ nguy hiểm.

FPV đã mở rộng vùng tiêu diệt vượt ra ngoài tầm giao chiến bằng hỏa lực trực tiếp truyền thống. Một tay súng bắn tỉa có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách 800 - 1.200m, trong khi tên lửa chống tăng có tầm bắn 2 - 5km. Tùy dung lượng pin và khả năng kết nối vô tuyến, một chiếc FPV có thể bay xa 5 - 15km, bay vòng qua chướng ngại vật, vượt địa hình và tiếp cận những vị trí mà vũ khí đòi hỏi tầm nhìn trực tiếp không thể vươn tới.

Một xe tăng đỗ sau tòa nhà có thể tránh được tên lửa chống tăng nhưng không thể tránh khỏi việc bị FPV tập kích nếu khí tài này có thể bay qua tòa nhà rồi bổ nhào xuống từ phía trên.