TIN TỔNG HỢP

(Reuters) - Mỹ có khả năng bán vũ khí cho Đài Loan sau chuyến công du Trung Quốc của tổng thống Trump. Tổng thống Mỹ dự kiến công du Bắc Kinh từ ngày 31/03 đến ngày 02/04/2026. Theo nhiều nguồn tin nắm rõ hồ được Reuters trích dẫn ngày 13/03, đây là một thỏa thuận quan trọng, bao gồm tên lửa chống tăng TOW, pháo tự hành M109A7, tên lửa Javelin và hệ thống tên lửa HIMARS. Thỏa thuận trị giá khoảng 9 tỷ đô la đã được Quốc Hội Đài Loan thông qua ngày 13/03 và là một phần của gói 11 tỷ đô la được Washington công bố tháng 12/2025. Theo tổng thống Lại Thanh Đức, Đài Loan đang phát triển mạnh mẽ và hoàn toàn có khả năng chi tiêu quân sự nhiều hơn. Trước đó, chủ tịch Tập Cận Bình cảnh cáo Mỹ « thận trọng » khi bán vũ khí cho Đài Loan mà Bắc Kinh coi là vùng lãnh thổ ly khai.

(AFP) - Pháp : Chiến dịch vận động tranh cử cấp thành phố kết thúc. Kể từ 1 giờ hôm nay 14/03/2026, các chương trình vận động tranh cử tạm dừng trong 24 giờ đồng hồ. Đây là thời gian để các cử tri suy nghĩ và bầu chọn lại các thị trưởng và hội đồng cấp địa phương trong cuộc bỏ phiếu diễn ra vào ngày 15/03 cho một nhiệm kỳ 6 năm mới, điều hành gần 35.000 thành phố và thị trấn trên toàn quốc. Theo các thống kê của chính phủ Pháp, năm nay có hơn 900.000 ứng cử viên, đại diện cho 50.000 danh sách ra tranh cử.

(AFP) - Bolivia trục xuất sang Mỹ một trùm ma túy Uruguay. Sebastian Marset, một trong những trùm ma túy Uruguay bị truy nã từ năm 2023, đã bị bắt ở Bolivia ngày 13/03/2026 sau trận bố ráp huy động hàng trăm cảnh sát. Trùm ma túy 34 tuổi bị chính quyền Mỹ tình nghi đứng đầu một mạng lưới vận chuyển ít nhất 16 tấn cocain sang châu Âu. Chính quyền Bolivia đã trao Sebastian Marset cho nhân viên của cơ quan phòng chống ma túy Mỹ ở sân bay Santa Cruz để đưa sang Mỹ. Trên mạng X ngày 13/03, bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ hoan nghênh « sự tăng cường hợp tác giữa các lực lượng an ninh » Mỹ và Bolivia.

(AFP) - Venezuela đề nghị Mỹ dỡ bỏ cấm vận. Ngày 13/03/2026, khi tiếp phái đoàn bộ trưởng Colombia tại Caracas, tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez nhấn mạnh « những biện pháp cưỡng ép đơn phương nhắm vào người dân Venezuela tác động đến các dân tộc ở Nam Mỹ chúng ta » và « cũng tác động đến nền kinh tế Colombia ». Năm 2019, Mỹ áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ, cùng với nhiều biện pháp trừng phạt đối với Venezuela sau cuộc bầu cử gây tranh cãi năm 2018 và ông Nicolás Maduro tái đắc cử.

(Báo chí Việt Nam) - Việt Nam khánh thành Trung tâm vũ trụ tại Hòa Lạc. Đây là dự án khoa học công nghệ cao đầu tiên được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của chính phủ Nhật Bản. Tại lễ khánh thành ngày 13/03/2026 và diễn đàn về hợp tác vũ trụ Việt-Nhật, thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Việt Nam tiến tới xây dựng Luật Vũ trụ. Việt Nam hướng tới việc đến năm 2030 trở thành quốc gia có trình độ phát triển về khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á. Sau năm 2030, xây dựng năng lực quốc gia tự chủ về công nghệ vệ tinh, ứng dụng dữ liệu không gian.

(The Investor) - Việt Nam : Tập đoàn xây dựng Trung Quốc lên kế hoạch đầu tư trong vòng 5 năm vào tỉnh Bắc Ninh. Bản ghi nhớ được ký ngày 10/03/2026 giữa lãnh đạo tỉnh và tập đoàn xây dựng Tô Thương (Su Shang), liên quan đến các công trình đô thị, giao thông, thủy lợi và khu công nghiệp với tổng trị giá ít nhất 3,5 tỷ đô la. Trong số các dự án trọng điểm của tỉnh Bắc Ninh có sân bay Gia Bình, dự kiến ​​sẽ đi vào hoạt động năm 2027 để đón các nhà lãnh đạo quốc tế dự Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) được tổ chức ở Việt Nam. Bắc Ninh cũng nghiên cứu các kế hoạch xây dựng đường cao tốc nối sân bay Gia Bình với trung tâm tỉnh. Tập đoàn Tô Thương đang hợp tác với Hà Nội trong ba dự án cơ sở hạ tầng liên quan đến đường sắt và cầu, và đang đẩy nhanh tiến độ để rút ngắn thời gian thi công so với hợp đồng đã ký.

(Reuters) - Hà Lan : Một trường học Do Thái ở Amsterdam bị phá hoại. Vụ nổ xảy ra sáng 14/03/2026 ở một khu dân cư cao cấp và bị thị trưởng lên án « một cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào cộng đồng Do Thái ». Ngay lập tức, Israel lên án « làn sóng bài Do Thái » ở Hà Lan. Hà Lan đã tăng cường bảo đảm an ninh xung quanh các địa điểm thờ cúng và các tổ chức Do Thái kể từ sau vụ tấn công đốt phá nhắm vào một giáo đường Do Thái ở trung tâm Rotterdam vào tối 12/03. Trước đó, tại Bỉ cũng xảy ra một vụ nổ nhắm vào một giáo đường Do Thái ở Liège, miền nam Bỉ.

(AFP) - Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ nêu khả năng tân lãnh đạo tối cao Iran đã bị thương, thậm chí là có thể là đã « biến dạng ». Có nhiều tin đồn và nghi vấn về tình trạng sức khỏe của tân lãnh đạo Iran, giáo chủ Mojtaba Khamenei. Việc ông chưa từng xuất hiện từ hai tuần qua, cũng như kể từ khi chính thức được chỉ định kế vị cha, cố giáo chủ Ali Khamenei, đã thổi bùng nhiều đồn đoán về nhân vật này. Hôm 12/03/2026, tân lãnh đạo Iran đã gửi đi một thông điệp cứng rắn nhắm tới Hoa Kỳ và Israel nhưng phát biểu đã do một xướng ngôn viên đọc trên đài truyền hình nhà nước. Việc không có hình ảnh và âm thanh của giáo chủ Mojtaba Khamenei càng củng cố giả thuyết nhân vật này đã bị thương nhưng không biết rõ tình hình nghiêm trọng đến mức độ nào. Cùng lúc Washington treo thưởng 10 triệu đô la cho những ai cung cấp thông tin về 10 lãnh đạo quyền lực nhất tại Teheran. Tuyên bố này lập tức khiến truyền thông cho rằng quyền lực thực sự đang trong tay ông Ali Larijani, người đứng đầu cơ quan an ninh quốc gia Cộng Hòa Hồi Giáo Iran.

(AFP) - Ít nhất 4 người thiệt mạng, 15 người bị thương tại thủ đô Ukraina và các vùng lân cận do Nga oanh kích. Kiev và các vùng phụ cận « đã trải qua một đêm gian khổ », sau các tấn công ồ ạt của Nga trong đêm 13/03/2026. Thống đốc vùng này Mykola Kalachnyk chờ đợi thiệt hại về nhân mạng sẽ còn còn nghiêm trọng hơn. Tổng thống Volodymyr Zelensky đưa ra báo động vào lúc cộng đồng quốc tế dồn chú ý vào chiến sự ở Trung Đông. Ngoài Kiev và các khu vực lân cận, Nga đã « ồ ạt nhắm vào các vùng Soumy (bắc), Kharkiv (đông bắc) Dnippr (trung) và Mykolaïv (nam) ». Gần như không thay đổi, Nga vẫn chủ trương nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của Kiev cũng như các khu chung cư, trường học và các khu thương mại. Đêm qua, Nga đã phóng đi 430 drone và 68 tên lửa về phía Ukraina. Ukraina đã chặn được một phần lớn trong số đó. Mỹ đề nghị một vòng đàm phán mới vào tuần sau giữa Nga và Ukraina để chấm dứt xung đột.

(AFP) - Nga triệu tập đại sứ Anh và Pháp tại Matxcơva. Mục đích là để phản đối vụ tên lửa của phương Tây đã được Ukraina sử dụng để nhắm vào thành phố Briansk, miền đông nước Nga, làm 7 người chết và khoảng 40 người bị thương. Thông cáo của bộ Ngoại Giao Nga hôm 13/03/2026 nói rõ : Ukraina đã được các chuyên gia Anh và Pháp hỗ trợ trong đợt tấn công nhắm vào Briansk hôm 10/03. Brianks là một thành phố với 400.000 dân cư, sát biên giới Nga và Ukraina. Matxcơva dọa Anh và Pháp phải chịu trách nhiệm về các hành động « đồng lõa », tiếp tay với Kiev trong các « tội ác chiến tranh ».

(AFP) - Tổng thống Trump giải mã nghi vấn về đôi giày không vừa chân của ngoại trưởng Hoa Kỳ. Báo chí Mỹ đã thu vào hình ảnh ông Marco Rubio đi những đôi giày quá rộng. Hôm 13/03/2026 chính tổng thống Hoa Kỳ cho biết ông « thích thú » tặng cho các bộ trưởng nam cùng một kiểu giày. Đó là kiểu giày da đen của hãng Florsheim, một đôi giày đẹp làm tăng vẻ lịch sự của người nhận quà. Nhưng ông không bắt buộc bất kỳ một ai phải đi loại giày đó. Theo báo The Wall Street Journal, tổng thống Trump thích các cộng tác viên trông phải lịch sự với những đôi giày đen bóng loáng. Không ai dám bước vào phòng họp với những đôi giày thể thao. Có điều món quà ông Trump tặng cho ngoại trưởng Rubio có vẻ như không đúng kích cỡ. Nhưng đôi giày rộng quá khổ đó lại trở thành chủ đề rất « ăn khách » trên các mạng xã hội.

Cuộc giằng co trong Nhà Trắng về chiến sự Iran

Thông điệp của Tổng thống Trump về chiến sự Iran liên tục thay đổi, cho thấy nội bộ Nhà Trắng có nhiều luồng ý kiến liên quan cuộc xung đột.

Chiến dịch Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran đã kéo dài hai tuần, Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên thay đổi thông điệp về cuộc chiến, lúc nghiêng về những tuyên bố "chiến thắng", lúc lại kêu gọi tiếp tục chiến đấu.

Theo giới quan sát, sự thay đổi này cho thấy vòng thân cận của Tổng thống Trump đang giằng co giữa nhiều luồng ý kiến khác nhau. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến hướng đi của cuộc chiến, mà còn tiềm ẩn hệ lụy đến chính trường và kinh tế Mỹ.

Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng tháng 1/2025 với cam kết giúp Mỹ tránh khỏi những cuộc can thiệp quân sự mà ông gọi là "ngu ngốc". Tuy nhiên, chính ông giờ đây lại đưa Mỹ vào một cuộc chiến làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu và dòng chảy năng lượng thế giới.

Nguồn thạo tin cho biết nhiều cố vấn kinh tế và quan chức, trong đó có cả từ Bộ Tài chính và Hội đồng Kinh tế Quốc gia, đã cảnh báo Tổng thống Trump rằng cú sốc giá xăng dầu tăng cao có thể nhanh chóng làm xói mòn sự ủng hộ tại Mỹ đối với cuộc chiến.

Các cố vấn chính trị, bao gồm Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và cấp phó James Blair, cũng đưa ra lập luận tương tự. Họ tập trung vào những hệ quả chính trị từ việc giá nhiên liệu tăng và khuyên ông Trump nên thu hẹp tiêu chí cần thiết để tuyên bố chiến thắng. Họ cũng đề nghị ông phát tín hiệu rằng chiến dịch là ngắn hạn và sắp kết thúc.

Ở chiều ngược lại là phe theo đường lối cứng rắn, đang thúc giục ông Trump duy trì sức ép quân sự với Iran. Trong số này có các nghị sĩ Cộng hòa như Lindsey Graham và Tom Cotton, cùng các nhà bình luận nổi tiếng trong giới bảo thủ như Mark Levin. Họ cho rằng Mỹ cần ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và phải đáp trả mạnh mẽ các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ Mỹ cũng như hoạt động vận tải hàng hải.

Ngoài ra, ông Trump còn đối mặt sức ép đến từ nhóm cử tri theo khuynh hướng dân túy, cùng những cá nhân như chiến lược gia Steve Bannon và người dẫn chương trình Tucker Carlson. Họ đã công khai lẫn riêng tư kêu gọi Tổng thống tránh để Mỹ bị cuốn vào một cuộc chiến kéo dài khác ở Trung Đông.

"Đây là cuộc chiến của Israel. Đây không phải cuộc chiến của Mỹ", ông Carlson, một trong những tiếng nói có ảnh hưởng của phe cánh hữu, nhận xét trong video đăng trên YouTube ngày 2/3. "Hãy thoát ra ngay lập tức. Đơn giản là vậy. Tất nhiên, trên thực tế điều đó vô cùng phức tạp, nhưng bước đầu tiên là phải quyết định rằng chúng ta sẽ rời đi".

Theo một cố vấn, ông chủ Nhà Trắng đang phải thực hiện một cuộc "đi dây" về thông điệp để làm hài lòng cả ba nhóm: phe diều hâu muốn chiến đấu, phe kinh tế sợ giá xăng tăng, nhóm dân túy vốn kịch liệt phản đối các cuộc can thiệp quân sự nước ngoài. "Ông ấy để phe cứng rắn tin rằng chiến dịch vẫn đang tiếp diễn, mang lại kỳ vọng xung đột sắp kết thúc cho thị trường và trấn an nhóm cử tri ủng hộ rằng Mỹ hạn chế leo thang", quan chức này nói.

Sự thay đổi trong thông điệp thể hiện rõ trong các phát biểu công khai của Tổng thống Trump.

Ông chủ Nhà Trắng phát động chiến dịch ngày 28/2 với những mục tiêu rất rộng, từ việc ngăn chặn "nguy cơ Iran tấn công" cho đến làm tê liệt chương trình hạt nhân của nước này. Tuy nhiên trong những ngày gần đây, ông ngày càng mô tả cuộc xung đột là chiến dịch ngắn hạn mà phần lớn mục tiêu đã hoàn thành.

Trong tuần này, ông Trump nhấn mạnh chiến dịch chỉ là một "chuyến xuất quân ngắn hạn". Nguồn thạo tin cho biết cụm từ này đã được nhắc tới trong một cuộc họp tại Nhà Trắng với các trợ lý, trước khi ông Trump lần đầu sử dụng nó trong cuộc gặp các nghị sĩ Cộng hòa ở bang Florida hôm 9/3.

Tại sự kiện ở bang Kentucky hôm 12/3, ông Trump tuyên bố "chúng ta đã thắng". Nhưng chỉ một lúc sau, ông lại thay đổi thông điệp. "Chúng ta không muốn rời đi sớm phải không? Chúng ta phải hoàn thành công việc", ông Trump tiếp tục.

Nỗ lực dung hòa những tiếng nói khác biệt này của Tổng thống Trump đang bị thách thức bởi việc Iran siết kiểm soát Eo biển Hormuz cũng như tấn công vào các nước láng giềng. Eo biển Hormuz được ví như "yết hầu" với dòng chảy năng lượng thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua.

Nếu việc Iran phong tỏa Eo biển Hormuz khiến giá nhiên liệu tại Mỹ tăng quá mạnh, áp lực chính trị buộc Tổng thống Trump chấm dứt chiến dịch quân sự có thể gia tăng, bởi đảng Cộng hòa của ông đang phải bảo vệ thế đa số mong manh ở lưỡng viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Tổng thống Trump cho biết ông sẽ tự quyết định thời điểm kết thúc chiến dịch quân sự. Ông chủ Nhà Trắng và các trợ lý khẳng định tiến độ hiện tại đã vượt xa khung thời gian 4-6 tuần đặt ra ban đầu cho chiến dịch.

Giới phân tích cho rằng Iran cũng sẽ tuyên bố chiến thắng, đơn giản vì họ đã trụ vững sau hàng loạt đợt không kích từ Mỹ và Israel và vẫn thể hiện được khả năng phản công, gây thiệt hại cho đối thủ. Kịch bản mỗi bên tự nhận thắng lợi có thể tạo lối thoát để Washington sớm khép lại chiến dịch.

Theo hai nguồn thạo tin, một số trợ lý Nhà Trắng đang thảo luận về kịch bản kết thúc chiến dịch, trong đó ông Trump sẽ tuyên bố các mục tiêu quân sự đã đạt được, sau đó chuyển sang gây sức ép bằng trừng phạt, răn đe và đàm phán. Tuy nhiên, không phải tất cả các trợ lý đều ủng hộ cách tiếp cận này.

Khi được hỏi về các thông tin, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump nổi tiếng là người sẵn sàng lắng nghe nhiều ý kiến khác nhau, nhưng mọi người đều hiểu rằng ông mới là người đưa ra quyết định cuối cùng và tự truyền tải thông điệp đó.

Như Tâm (Theo Reuters, AFP, BBC)

Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu, cảng trọng yếu của Nga