Theo Hãng tin Reuters ngày 16-10, hai quan chức Nhà Trắng xác nhận nữ Thư ký báo chí Nhà Trắng Katie Zacharia đã bị cho thôi việc, sau khi liên tục đối mặt với những chỉ trích về cách thể hiện trước truyền thông và tranh cãi xoay quanh bằng cấp.

Bà Zacharia nhậm chức ngày 12-10, thay thế người tiền nhiệm Karoline Leavitt. Tuy nhiên bà nhanh chóng vướng tranh cãi về tư cách hành nghề luật sư, khi tự nhận từng hành nghề luật tại Mỹ nhưng không có hồ sơ chứng minh được cấp phép.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 15-10, bà thừa nhận chưa vượt qua kỳ thi cấp phép hành nghề luật sư.

Trước khi quyết định sa thải được xác nhận, Tổng thống Donald Trump đã khuyên bà Zacharia cân nhắc lại việc tiếp tục đảm nhiệm chức vụ. Trả lời Đài Fox News ngày 16-10, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông sẽ không vội bổ nhiệm một người phát ngôn mới.

Việc rời nhiệm sở chóng vánh khiến bà Zacharia được cho là thư ký báo chí có nhiệm kỳ ngắn nhất lịch sử Nhà Trắng.

Ông Trump phủ nhận liên quan đến việc Ukraine bị hạn chế Starlink

Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định cả ông lẫn tỉ phú Elon Musk đều không chịu trách nhiệm về việc Ukraine bị gián đoạn dịch vụ Starlink, gây ảnh hưởng đến hoạt động quân sự của nước này.

Phát biểu với các phóng viên trước chuyến đi tới bang Georgia ngày 16-10, ông Trump bác bỏ trách nhiệm của mình và ông Musk đối với việc Ukraine bị hạn chế quyền truy cập Starlink.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định Washington không áp đặt bất kỳ hạn chế nào đối với quyền truy cập hệ thống Starshield của Ukraine.

Trước đó, Hãng thông tấn Reuters đưa tin Nhà Trắng đã phê duyệt việc cắt giảm dịch vụ Starshield, khiến liên lạc giữa các đơn vị quân đội Ukraine với sở chỉ huy bị gián đoạn, đồng thời làm giảm tốc độ kết nối Internet.

Starshield là hệ thống do Công ty SpaceX phát triển phục vụ chính phủ và các cơ quan an ninh quốc gia, đặc biệt là Bộ Quốc phòng Mỹ, sử dụng mạng lưới vệ tinh Starlink làm nền tảng.

Ông Trump cũng khẳng định vẫn duy trì quan hệ tốt đẹp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Nga đặt mục tiêu kiểm soát toàn bộ Donetsk

Theo Hãng tin AFP ngày 16-10, phát biểu trước các lãnh đạo quân sự Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết lực lượng Ukraine hiện chỉ còn kiểm soát một phần nhỏ tỉnh Donetsk, trong khi quân đội Nga đang tiến hành các cuộc tấn công trên toàn bộ chiến tuyến.

"Nhìn chung, tôi nhận thấy xu hướng tích cực trong hoạt động của các nhóm lực lượng quân đội", ông Putin nhận định. Nhà lãnh đạo khẳng định việc giành quyền kiểm soát toàn bộ khu vực này là một trong những mục tiêu chính của Nga.

Nga từ lâu đã yêu cầu Ukraine nhượng lại toàn bộ Donetsk, khu vực mà Matxcơva tuyên bố sáp nhập, đồng thời cảnh báo sẽ giành quyền kiểm soát bằng vũ lực nếu Kiev không chấp thuận thông qua đàm phán.

Tuy nhiên Ukraine bác bỏ yêu cầu này, cho rằng việc nhượng lãnh thổ chẳng khác nào đầu hàng và có thể khiến nước này đối mặt với nguy cơ bị Nga tấn công trong tương lai.

Iran bác cáo buộc đứng sau các cuộc tấn công của Houthi vào Saudi Arabia

Theo Hãng tin AFP ngày 16-10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei khẳng định Tehran không liên quan đến các hoạt động quân sự của Houthi, nhấn mạnh lực lượng này hành động dựa trên những lợi ích và đánh giá riêng.

Ông Baqaei cũng cho biết Iran không ủng hộ leo thang căng thẳng trong khu vực và sẵn sàng đóng vai trò trung gian hòa giải.

Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi Saudi Arabia cáo buộc Iran khuyến khích Houthi đẩy mạnh các cuộc tấn công.

Kể từ tháng 7, Houthi liên tục tập kích các mục tiêu tại Saudi Arabia, bao gồm cơ sở dầu khí, tàu chở dầu trên Biển Đỏ và sân bay quốc tế Riyadh, nơi một vụ tấn công tuần trước khiến 13 người thiệt mạng.

Thâm hụt ngân sách Mỹ lên gần 2.000 tỉ USD, cao nhất trong 5 năm

Thâm hụt ngân sách Mỹ tăng mạnh trong năm tài khóa 2026, chủ yếu do chi phí trả nợ công lập kỷ lục và nguồn thu từ thuế quan sụt giảm.

Ngày 16-10, Bộ Tài chính Mỹ công bố thâm hụt ngân sách năm tài khóa 2026, kết thúc ngày 30-9, đạt 1.990 tỉ USD - tăng 217 tỉ USD so với năm trước. Đây là mức thâm hụt cao nhất kể từ năm 2021 và lớn thứ ba trong lịch sử Mỹ.

Tổng thu ngân sách đạt kỷ lục 5.400 tỉ USD, tăng 3%. Trong khi đó tổng chi tăng 6%, lên 7.400 tỉ USD.

Đáng chú ý, chi phí trả nợ công tăng 12%, lên mức kỷ lục 1.360 tỉ USD, trong bối cảnh tổng nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỉ USD.

Ngoài ra, phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến chính phủ phải hoàn trả 145 tỉ USD, kéo nguồn thu ròng từ thuế quan giảm 11%.

Chi tiêu quốc phòng cũng tăng 6%, lên 917 tỉ USD, góp phần làm gia tăng thâm hụt ngân sách.

Các đòn tấn công của Houthi nhằm vào Saudi Arabia đang đẩy cuộc chiến Yemen vào vòng xoáy leo thang nguy hiểm. Việc nhắm vào hạ tầng dân sự, trong đó có sân bay ở thủ đô Riyadh, cùng vụ tấn công khu phức hợp Dinh Tổng thống Yemen khiến 5 người thiệt mạng, cho thấy những giới hạn kiềm chế trước đây dường như đang bị phá vỡ, làm dấy lên nguy cơ xung đột lan rộng.

Theo Hãng tin Reuters, các cuộc tấn công của Houthi dường như là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Iran và các đồng minh, nhằm định hình lại cán cân quyền lực khu vực. 

Tuy nhiên Houthi cũng có những yêu sách riêng, trong đó có việc Saudi Arabia chấm dứt can thiệp quân sự và ngừng hậu thuẫn Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận. Đáp ứng các yêu sách này sẽ giúp Houthi củng cố quyền lực tại phần lớn Yemen.

Xuất phát từ động cơ leo thang căng thẳng nêu trên, tình hình căng thẳng Saudi Arabia - Houthi có thể phát triển theo hai kịch bản bên dưới, theo Kênh Al Jazeera.

Cuộc chiến diện rộng

Nhằm đáp trả các hành động leo thang của Houthi, Saudi Arabia đang nỗ lực tranh thủ tối đa sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, đồng thời làm sâu sắc thêm các liên minh khu vực và toàn cầu.

Theo chuyên gia Abdulsamad Elfgeeh - Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Yemen tại Washington DC (Mỹ), mục tiêu của nỗ lực này là thiết lập một mặt trận thống nhất đủ sức đối phó với mối đe dọa chung của toàn khu vực.

Riyadh chắc chắn đang hướng tới các quốc gia láng giềng vùng Vịnh, những nước vốn dĩ cũng chịu tác động bởi cuộc xung đột kéo dài. Có một nhận thức chung rằng tất cả đều đang đối mặt với hiểm họa khôn lường, chứ không riêng gì Saudi Arabia.

Do đó các quốc gia vùng Vịnh (có thể ngoại trừ Oman) rất có thể sẽ hỗ trợ Riyadh cả trực tiếp lẫn gián tiếp trong các chiến dịch tại Yemen.

Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng có khả năng tham gia mặt trận này, sau khi ký kết với Saudi Arabia thỏa thuận quốc phòng mang tên Hiệp ước Mecca.

Hiệp ước này dự kiến sẽ được Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ phê chuẩn trong vài ngày tới, mở đường cho việc triển khai lực lượng quân sự của Ankara nhằm hỗ trợ Saudi Arabia. Trong khi đó sự can dự gián tiếp từ Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, cùng với công tác hỗ trợ hậu cần và tình báo, dường như đã được tiến hành thuận lợi.

Khả năng can thiệp của Mỹ cũng có thể xảy ra, dù điều này khó trở thành hiện thực trước thềm bầu cử giữa kỳ, bởi các chiến dịch can dự quân sự tại Trung Đông vẫn là vấn đề không được lòng phần đông cử tri Mỹ.

Một liên minh quy mô toàn khu vực có thể hỗ trợ hiệu quả cho cuộc phản công đang diễn ra của các lực lượng trung thành với Chính phủ Yemen (được quốc tế công nhận). Điều này sẽ tạo cú hích cần thiết để giành lại quyền kiểm soát khu vực ven biển phía tây, bao gồm các vùng lãnh thổ nằm ngoài eo biển Bab al-Mandeb và Dhubab.

Những bước tiến như vậy có thể giảm bớt áp lực đối với hoạt động hàng hải trên Biển Đỏ, đồng thời có khả năng làm thay đổi cán cân quân sự theo hướng có lợi cho Chính phủ Yemen. 

Việc mở thêm các mặt trận mới tại các thành phố và tỉnh thành khác của Yemen có thể kéo căng lực lượng Houthi, phân tán nguồn lực của phiến quân và gia tăng triển vọng tiến quân của chính phủ.

Việc giành lại thủ đô Sanaa, hiện nằm dưới sự kiểm soát của Houthi, cũng có thể là một mục tiêu chiến lược. Tuy nhiên con đường tiến tới mục tiêu này không chỉ bị cản trở bởi sức kháng cự của Houthi, mà còn bởi những chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Chính phủ Yemen. 

Sự can thiệp từ bên ngoài càng khoét sâu bất đồng giữa các phe phái, khiến các lực lượng khó phối hợp hành động và làm suy yếu nỗ lực chung nhằm đẩy lùi Houthi.

Những nỗ lực gần đây của Chính phủ Yemen nhằm thống nhất đầu mối ra quyết định và củng cố bộ máy chỉ huy quân sự đã giúp cải thiện đáng kể tình hình trên thực địa. Dù vậy để đạt được mục tiêu tối hậu là tái chiếm Sanaa, đòi hỏi những nỗ lực bền bỉ và sự quyết tâm cao độ.

Cuộc chiến tiêu hao

Nếu liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu và Chính phủ Yemen không thể vượt qua những chia rẽ, bất đồng nội bộ, chiến dịch tiến công Houthi có nguy cơ mất đà. 

Điều này có thể giúp lực lượng Houthi củng cố các vị trí đang kiểm soát, gia tăng sức ép lên Taiz - thành phố có vị trí chiến lược tại Yemen, đồng thời tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu dân sự ở Saudi Arabia.

Diễn biến này có thể khiến cuộc xung đột thêm phần phức tạp, làm gia tăng thương vong đối với dân thường cùng tình trạng tị nạn, và kéo dài cuộc chiến mà không đem lại bất kỳ kết quả quân sự mang tính quyết định nào.

Tình trạng này sẽ giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế của Saudi Arabia và làm phức tạp hóa tiến trình thực hiện các mục tiêu phát triển của vương quốc này, do Riyadh buộc phải ưu tiên ngân sách cho quốc phòng.

Các nền kinh tế khác trong khu vực vùng Vịnh cũng sẽ chịu tác động tiêu cực, bởi Saudi Arabia giữ vai trò trung tâm tại khu vực. Hơn thế nữa, việc đánh mất ưu thế trên thực địa vào tay Houthi đồng nghĩa với việc cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz sẽ tiếp diễn, làm gián đoạn các hoạt động xuất khẩu năng lượng từ khu vực.

Trong kịch bản này, cuộc chiến tại Yemen sẽ rơi vào bế tắc theo kiểu "không có kẻ thắng, người thua", nhưng ông Elfgeeh cho rằng Iran sẽ nổi lên như bên hưởng lợi lớn nhất.

Một cuộc chiến tiêu hao dọc theo bờ Biển Đỏ sẽ cung cấp cho Tehran một "khoảng thở" đáng kể, tạo điều kiện để Iran sử dụng "lá bài" Houthi làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán của họ.

Cựu phái viên đàm phán Mỹ Aaron David Miller cho rằng lợi thế của nhóm vũ trang này không chỉ nằm ở vị trí địa lý án ngữ yết hầu eo biển Bab el-Mandeb, mà còn ở sự bất cân xứng về rủi ro và thiệt hại.