TIN TỔNG HỢP

(AFP) – Việt Nam : Giá nhiên liệu tăng vọt trong một đêm. Ít phút trước nửa đêm qua, 19/03/2026, chính phủ Việt Nam thông báo tăng giá xăng không chì 95 thêm 20% so với mức giá cuối tuần trước, lên thành  30.690 đồng/lít, trong khi giá dầu diezel tăng vọt gần 34% lên mức 33.420 đồng/lít. Tính từ đầu cuộc xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran, giá xăng không chì 95 và dầu diezel tại Việt Nam đã tăng lần lượt hơn 50% và 70%. Thủ tướng Việt Nam Pham Minh Chính đã có nhiều cuộc điện đàm với nhiều lãnh đạo các nước, bao gồm cả Qatar, Koweit , Algerie và Nhật Bản đề nghị cung ứng thêm nhiên liệu.

(AFP) – Biển Đông : Philippines tố cáo tầu chiến Trung Quốc có hành vi « khiêu khích ». Hải quân Philippines ngày 20/03/2026, cho biết, một tầu chiến Trung Quốc gần đây đã chĩa ra-đa điều khiển hỏa lực vào chiếc khu trục hạm của Philippines. Vụ việc xảy ra hôm 07/03, gần bãi cạn Sabina, cách quần đảo Palawan của Philippines 150 km. Ra-đa điều khiển hỏa lực cung cấp cho hệ thống vũ khí thông tin về mục tiêu tiềm năng như vị trí, độ cao, tốc độ…  

(AFP) – Sri Lanka từ chối cho chiến đấu cơ Mỹ trú đóng trên lãnh thổ. Tổng thống Sri Lanka, Anura Kumara Dissanayake, hôm nay, 20/03/2026, phát biểu trước Nghị Viện, đã tiết lộ rằng, vào ngày 26/02, Washington có đề nghị cho hai chiến đấu cơ có trang bị 8 tên lửa chống hạm được đưa từ căn cứ Djibouti về trú đóng tại sân bay quốc tế Mattala (miền nam Sri Lanka) từ ngày 04-08/03/2026. Cũng theo nguyên thủ Sri Lanka, cùng ngày, Iran có xin phép cho ba tầu chiến trở về từ sau cuộc tập trận với Ấn Độ được quá cảnh. Tổng thống Sri Lanka khẳng định để duy trì lập trường trung lập, ông đã từ chối cả hai yêu cầu.

(AFP) – Hàn Quốc : Cháy lớn tại một xưởng xe ô tô. Giới chức Hàn Quốc hôm nay, 20/03/2026, cho biết hỏa hoạn đã xảy ra tại một nhà xưởng chuyên sản xuất các linh kiện rời cho ô tô ở thành phố Daejeon, miền trung đất nước. Vụ cháy bùng phát lúc 13 giờ, theo địa phương, 14 người mất tích hơn 45 người khác bị thương, trong số này, có khoảng 20 người trong tình trạng nguy kịch.

(AFP) – Mỹ khẳng định lệnh cấm giao dầu hỏa của Nga cho Cuba vẫn có hiệu lực. Bất chấp thông báo nới lỏng cấm vận dầu lửa của Nga đưa ra hôm 12/03, để bình ổn thị trường năng lượng, hôm qua, 19/03/2026, chính phủ Mỹ tái khẳng định rằng lượng dầu hỏa này vẫn bị cấm chuyển giao cho Cuba cũng như là Bắc Triều Tiên. Quyết định nới lỏng cấm vận dầu hỏa Nga chỉ liên quan đến số dầu đang được chở trên tàu, và có hiệu lực đến hết ngày 11/04/2026.

(AFP) – Tập đoàn điện tử Xiaomi của Trung Quốc tuyên bố sẽ đầu tư ít nhất 7,5 tỷ euro vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong ba năm tới. Tối hôm qua, 19/03/2026, ông Lei Jun, người sáng lập Xiaomi, cho biết thông tin nói trên. Chiến lược AI của Xiaomi, được khởi động năm ngoái với mô hình ngôn ngữ lớn đầu tiên (MiMo-V2-Flash), đang được dẫn dắt bởi Luo Fuli, nguyên là một nhà nghiên cứu tại công ty khởi nghiệp DeepSeek của Trung Quốc, với các chuyên gia có độ tuổi trung bình là 25.

(AFP) – Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ lại từ chối xác nhận tuyên bố của tổng thống Trump rằng Iran gây ra « mối đe dọa cận kề » trước các cuộc tấn công Mỹ-Israel. Giám đốc Tulsi Gabbard, trong cuộc điều trần trước một ủy ban Hạ Viện hôm qua, 19/03/3026, cho biết bà đã chuyển cho tổng thống « phân tích khách quan » của các cơ quan tình báo, còn việc đánh giá mức độ khẩn cấp của mối đe dọa là tùy thuộc vào tổng thống. Ngày 18/03, trong phiên điều trần trước một ủy ban Thượng Viện, bà Gabbard cho biết Iran chưa khởi động chương trình hạt nhân. Tuyên bố này trái ngược với khẳng định của tổng thống Mỹ Donald Trump để biện minh cho cuộc chiến mà ông phát động.

Chiến sự Trung Đông ngày 20-3: Iran tiến hành đợt tấn công thứ 66; Mỹ không triển khai bộ binh

Hoa Kỳ và Nhật Bản thông báo đầu tư 40 tỷ đôla xây lò phản ứng hạt nhân ở Mỹ - RFI

Hãng tin AFP cho biết, liên doanh GE Vernova Hitachi, được thành lập năm 2007, hiện đang phát triển một lò phản ứng với công suất 300 megawatt (MW), thuộc thế hệ lò phản ứng cỡ nhỏ SMR, trong khi các lò phản ứng thông thường có công suất ít nhất 900 MW. Lò SMR được cho là ít tốn kém hơn, có thể được xây dựng nhanh hơn và an toàn hơn nhiều so với các thế hệ trước.

Tuy nhiên, chưa có lò phản ứng hạt nhân module nhỏ nào đi vào hoạt động tại Hoa Kỳ, và cho đến nay chỉ có một bản thiết kế được cơ quan quản lý hạt nhân dân sự Hoa Kỳ (NRC) phê duyệt, đó là thiết kế của công ty khởi nghiệp NuScale.

Liên doanh Mỹ-Nhật GE Vernova Hitachi có lợi thế là đã xây dựng nhiều nhà máy điện hạt nhân thông thường tại Hoa Kỳ và trên toàn thế giới. Theo tập đoàn này, hơn một phần ba số lò phản ứng hiện đang hoạt động tại Hoa Kỳ là sản phẩm của GE. 

Thông cáo chung của Hoa Kỳ và Nhật Bản cho biết: "Việc triển khai các lò phản ứng SMR tại Hoa Kỳ sẽ cung cấp một nguồn năng lượng ổn định, sẽ giúp ổn định giá điện cho người dân Mỹ và củng cố vị thế dẫn đầu về công nghệ của Hoa Kỳ và Nhật Bản." 

Ngoài các lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới, Hoa Kỳ và Nhật Bản hôm qua cũng cam kết sẽ phát triển một mạng lưới các quốc gia đối tác để cung cấp những khoáng sản chiến lược. Theo Nhà Trắng, hai nước sẽ hợp tác khai thác các khoáng sản quan trọng dưới đáy biển sâu, "bao gồm cả trầm tích chứa đất hiếm nằm gần đảo Minami Torishima của Nhật Bản". Đầu tháng 2, Tokyo thông báo trầm tích chứa đất hiếm đã được thu thập từ độ sâu 6.000 mét trong một cuộc thử nghiệm của Nhật Bản tại vùng biển xung quanh đảo Minami Torishima, nằm ở Thái Bình Dương. 

Thông báo về các hợp tác nói trên được đưa ra đúng vào ngày thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hội kiến tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Nhà Trắng, trong bối cảnh cuộc chiến Iran đang thử thách liên minh Mỹ-Nhật, với việc Washington thúc ép Tokyo gởi lực lượng đến để tham gia khai thông eo biển Hormuz, hiện đang bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn.

Trump: NATO 'hèn nhát'

Tổng thống Trump chỉ trích các đồng minh NATO là "những kẻ hèn nhát" vì không đáp ứng yêu cầu hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển Hormuz.

"Không có Mỹ, NATO chỉ là hổ giấy", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 20/3, các buộc các thành viên liên minh quân sự này không muốn tham gia cuộc chiến chống lại Iran.

Ông khẳng định cuộc chiến "đã thắng về mặt quân sự", cho rằng các thành viên NATO "cứ phàn nàn về giá dầu cao mà không muốn giúp mở lại eo biển Hormuz", nhấn mạnh đây là lý do duy nhất đẩy giá dầu tăng cao.

"Quá dễ dàng cho họ, với quá ít rủi ro. Đúng là những kẻ hèn nhát, và chúng tôi sẽ ghi nhớ", Tổng thống Mỹ viết.

Ông Trump gần đây kêu gọi NATO cùng một số quốc gia trên thế giới triển khai tàu chiến để giúp khai thông eo biển Hormuz, nơi đang bị Iran gần như phong tỏa, khiến tuyến hàng hải huyết mạch này tê liệt.

6 cường quốc, bao gồm Anh, Pháp, Đức và Nhật Bản hôm 19/3 cho biết họ sẵn sàng "đóng góp vào những nỗ lực thích hợp" để bảo đảm an ninh eo biển Hormuz, nhưng chưa chính thức cam kết hành động cụ thể nào.

Đức và Italy đã loại trừ việc làm bất cứ điều gì trước khi có thỏa thuận ngừng bắn cho xung đột hiện tại ở Trung Đông.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu sau hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels rằng bảo vệ luật pháp quốc tế và thúc đẩy giảm leo thang là "điều tốt nhất chúng ta có thể làm".

"Tôi chưa nghe thấy ai ở đây bày tỏ ý muốn tham gia vào xung đột này, mà hoàn toàn ngược lại", ông nói.

Ông Trump từ lâu bày tỏ hoài nghi về vai trò của liên minh quân sự phương Tây và nhiều lần chỉ trích NATO trong những ngày gần đây. Ông thậm chí cho rằng Mỹ cần xem xét lại tư cách thành viên trong khối NATO.

Kể từ khi xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel nổ ra cuối tháng 2, hoạt động ở eo biển Hormuz đã gần như đình trệ hoàn toàn. Tuyến hàng hải này vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Bên cạnh đó, các cuộc tập kích vào cơ sở hạ tầng dầu khí ở vùng Vịnh trong những ngày qua càng khiến thị trường năng lượng thêm chao đảo, với giá dầu liên tục gia tăng.

Thanh Tâm (Theo AFP, Reuters)

Ngoại trưởng Pháp kêu gọi Iran nhượng bộ để chấm dứt chiến sự

Ngoại trưởng Pháp cho rằng chính quyền Iran cần đưa ra "những nhượng bộ lớn" để mang lại giải pháp chính trị dài hạn cho xung đột hiện tại.

"Bất kể kết quả của các hoạt động quân sự đang diễn ra như thế nào, giải pháp chính trị mới có thể mang lại kết quả lâu dài. Về vấn đề này, chính quyền Iran phải sẵn sàng đưa ra những nhượng bộ lớn, sự thay đổi hoàn toàn về lập trường", Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot nói trong chuyến thăm Israel hôm nay.

Ngoại trưởng Barrot cho hay ông không nhìn thấy khả năng cuộc chiến sớm chấm dứt, nhưng khẳng định Pháp và các đồng minh sẽ tiếp tục nỗ lực để tìm giải pháp lâu dài.

"Không có con đường trong ngắn hạn để thoát khỏi tình hình leo thang hiện nay tại Trung Đông, vốn phần nào đó bắt đầu từ ngày 7/10/2023", ông nói, đề cập đến cuộc đột kích của Hamas vào lãnh thổ Israel gần ba năm trước. "Nhưng điều này không nên được coi là cái cớ để các bên không hành động".

Ông cũng nhắc lại lời kêu gọi của châu Âu về dừng tấn công vào hạ tầng năng lượng trong khu vực, sau khi đòn tập kích của Israel vào mỏ khí đốt trọng yếu của Iran đã khiến giá năng lượng tăng cao.

Iran chưa bình luận về tuyên bố này. Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm nay tuyên bố Tehran "quyết không để mọi kẻ thù dù trong hay ngoài nước được an toàn", cho thấy nước này sẽ không sớm nhượng bộ.

Kể từ khi chiến sự bùng phát ở Iran ngày 28/2, Pháp đã nỗ lực duy trì quan điểm cân bằng, khi vừa chỉ trích các cuộc không kích của Mỹ và Israel là "bất hợp pháp và thiếu thẩm quyền", nhưng cũng cáo buộc Iran gây bất ổn khu vực.

Ngoại trưởng Pháp nhận định sự ổn định ở khu vực Trung Đông còn phụ thuộc vào việc thực thi kế hoạch hòa bình của Tổng thống Donald Trump ở Dải Gaza.

Kế hoạch của ông Trump gồm giải giáp vũ khí của nhóm Hamas, song song với lộ trình rút dần quân đội Israel và triển khai một lực lượng ổn định quốc tế tại dải đất. Trong giai đoạn chuyển tiếp, một ủy ban kỹ trị Palestine sẽ đảm nhiệm việc điều hành các hoạt động thường nhật.

Iran là bên hậu thuẫn cho Hamas và các nhóm dân quân thuộc "Trục Kháng chiến" ở Trung Đông. Trong những năm qua, Israel đã liên tiếp tấn công các nhóm này, làm suy giảm đáng kể ảnh hưởng của Iran trong khu vực.

Chiến sự giữa Mỹ - Israel với Iran sắp bước sang tuần thứ tư nhưng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Các cuộc giao tranh đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng, đe dọa nguồn cung dầu khí ở Trung Đông và khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo.

Thanh Tâm (Theo AFP, Reuters)