Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ thu giữ uranium từ Iran

Ngày 21-5, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ không muốn thu phí qua eo biển Hormuz, đồng thời sẽ thu giữ kho uranium được làm giàu cao của Iran, bất chấp tuyên bố từ phía Tehran rằng họ sẽ không bàn giao vật liệu này.

“Chúng tôi sẽ thu giữ nó. Chúng tôi không cần nó. Chúng tôi không muốn nó. Chúng tôi có thể sẽ tiêu hủy nó sau khi lấy được, nhưng chúng tôi sẽ không để họ giữ nó”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Theo Hãng tin Reuters, việc kiểm soát kho uranium của Iran là một trong những mục tiêu cốt lõi của Washington trong chiến dịch quân sự nhằm vào quốc gia Hồi giáo này.

Tuy nhiên, hai nguồn tin cấp cao của Iran tiết lộ lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã ban hành chỉ thị rằng lượng uranium gần đạt cấp độ vũ khí của nước này không được phép chuyển ra nước ngoài.

Ông Trump thông báo điều 5.000 binh sĩ Mỹ đến Ba Lan

Ngày 21-5, Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ điều 5.000 quân đến Ba Lan trong bối cảnh lục địa già đang đối mặt với áp lực phải tự lo cho an ninh của mình.

“Dựa trên chiến thắng bầu cử của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki, người mà tôi tự hào ủng hộ, cùng với mối quan hệ của chúng tôi, tôi vui mừng thông báo rằng Mỹ sẽ điều thêm 5.000 quân đến Ba Lan”, nhà lãnh đạo Mỹ thông báo trên mạng xã hội Truth Social.

Thông báo trên đưa ra hai ngày sau khi Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với các phóng viên rằng việc triển khai quân đến Ba Lan đã bị trì hoãn.

Sau những yêu cầu của ông Trump rằng NATO phải đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc bảo vệ châu Âu, giới phân tích dự đoán Mỹ đang xem xét lại sự hiện diện quân sự tại châu Âu và không loại trừ khả năng sẽ tiếp tục thu hẹp quy mô trong tương lai.

Mỹ trừng phạt 9 người có liên hệ với nhóm Hezbollah tại Lebanon

Ngày 21-5 (giờ Mỹ), Washington đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với 9 cá nhân với cáo buộc liên hệ với lực lượng Hezbollah tại Lebanon, với lý do “cản trở tiến trình hòa bình tại Lebanon” trong bối cảnh các cuộc không kích của Israel vào miền nam nước này vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn.

“Hezbollah là một tổ chức khủng bố và phải được giải giáp hoàn toàn.

Bộ Tài chính Mỹ sẽ tiếp tục hành động chống lại những quan chức Hezbollah đã thâm nhập vào Chính phủ Lebanon và đang tạo điều kiện cho Hezbollah tiến hành chiến dịch bạo lực phi nghĩa nhắm vào người dân Lebanon, cũng như cản trở nền hòa bình lâu dài”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu trong một tuyên bố.

Trong một tuyên bố riêng, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đang treo thưởng tới 10 triệu USD cho những ai có thể cung cấp thông tin “giúp triệt phá các cơ chế tài chính của Hezbollah”.

Sau tuyên bố trừng phạt từ phía Mỹ, Hezbollah khẳng định: “Những lệnh trừng phạt này là huy chương danh dự cho những ai có tên trong đó và là bằng chứng thêm cho thấy sự đúng đắn trong lựa chọn của chúng tôi”.

Ukraine không kích vào vùng Bryansk của Nga, ba công nhân đường sắt thiệt mạng

Ngày 21-5, mạng lưới đường sắt nhà nước Liên bang Nga tuyên bố Ukraine đã triển khai cuộc không kích bằng drone vào một thị trấn thuộc vùng biên giới Bryansk của Nga, khiến ít nhất ba công nhân đường sắt thiệt mạng.

Theo tuyên bố trên, ba người thiệt mạng gồm một lái tàu, một phụ lái và một thợ sửa chữa. Người trẻ nhất sinh năm 2007.

Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã đánh chặn 101 drone của Ukraine từ 15h - 20h trên 12 vùng lãnh thổ của nước này, bao gồm Bryansk và thủ đô Matxcơva.

Các đợt không kích của Ukraine diễn ra trong bối cảnh Nga và Belarus đang tiến hành tập trận, với sự tham gia của lực lượng hạt nhân.

Ngoại trưởng Cuba: Ông Rubio đang kích động việc gây hấn quân sự

Ngày 21-5, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez tuyên bố rằng người đồng cấp Mỹ Marco Rubio đang "kích động hành động gây hấn quân sự và cố tình gán nhãn sai Cuba là quốc gia tài trợ khủng bố".

"Ngoại trưởng Mỹ một lần nữa nói dối để kích động một cuộc gây hấn quân sự, điều này sẽ gây ra cảnh đổ máu của cả người Cuba lẫn người Mỹ", ông Rodriguez nêu trong tuyên bố.

Nhà ngoại giao Cuba khẳng định Havana không gây ra bất kỳ mối đe dọa nào đối với an ninh của Mỹ, đồng thời cáo buộc Washington "cố tình kích động sự sụp đổ kinh tế và tình trạng tuyệt vọng trong xã hội tại Cuba".

Trước đó, Ngoại trưởng Rubio cho biết khả năng Washington - Havana đạt được một giải pháp đàm phán là "không cao" trong bối cảnh Mỹ đang gia tăng các lệnh phong tỏa lên quốc gia này.

Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Iran Esmaïl Baghaï, được AFP trích dẫn, cho biết “đã nhận được và đang xem xét đề xuất mới từ phía Hoa Kỳ ”, nhưng đồng thời bày tỏ “sự hoài nghi lớn” đối với Washington. Ông tái khẳng định các đòi hỏi của Cộng hòa Hồi giáo, bao gồm việc “giải tỏa các tài sản bị phong tỏa của Iran ở nước ngoài” và Hoa Kỳ chấm dứt phong tỏa các cảng của nước này.

Về phần mình, tổng thống Donald Trump để ngỏ cánh cửa ngoại giao với Teheran và khẳng định ông “không vội vàng”. Ông nói : “Chúng ta sẽ xem chuyện gì sẽ xảy ra. Hoặc chúng ta đạt được một thỏa thuận, hoặc chúng ta sẽ có những biện pháp mạnh mẽ hơn, nhưng tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra. Tình hình rất mong manh bởi nếu chúng ta không nhận được câu trả lời thỏa đáng, mọi việc có thể diễn ra rất nhanh chóng.” Chủ nhân Nhà Trắng nhấn mạnh một thỏa thuận với Iran sẽ giúp tiết kiệm “rất nhiều thời gian, năng lượng và sinh mạng” và dự đoán thỏa thuận có thể được ký kết “rất sớm, có thể chỉ trong vài ngày tới”.

Trước đó, Donald Trump đã tuyên bố sẽ cho Teheran “hai hoặc ba ngày” để chấp nhận thỏa thuận, nhưng Iran đã bác bỏ tối hậu thư đó. Trưởng đoàn đàm phán của Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, cảnh báo “Cộng hòa Hồi giáo sẽ không bao giờ nhượng bộ trước sự đe dọa” và sẽ “tăng cường sự chuẩn bị để đáp trả mạnh mẽ mọi cuộc tấn công mới”, đồng thời nhấn mạnh kẻ thù “chưa từ bỏ các mục tiêu quân sự và đang tìm cách khơi mào một cuộc chiến mới”. Lực lượng Vệ binh Cách mạng của Iran cũng đe dọa sẽ mở rộng cuộc chiến “ra ngoài khu vực”.

Trong khi đó, theo truyền thông Iran, tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir trên nguyên tắc sẽ đến Teheran hôm nay để tiếp tục nỗ lực làm trung gian giữa Hoa Kỳ và Iran.

Iran tuyên bố kiểm soát vùng biển phía nam một cảng của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Cơ quan mới thành lập của Iran để quản lý eo biển Hormuz, mang tên “Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư”, hôm qua, chính thức công bố bản đồ các khu vực thuộc vùng quản lý của Iran trên mạng Twitter.

Khu vực này trải dài “từ Kuh-e Mubarak ở Iran đến phía nam Fujairah ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất”, liên quan đến lối vào phía đông của eo biển, và ở phía tây “từ đảo Qeshm đến Umm Al-Quwain ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất”. Cơ quan này nêu rõ : “Việc quá cảnh qua các khu vực này nhằm mục đích vượt qua eo biển Hormuz phải có sự phối hợp và cho phép từ Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư.”

Một quan chức của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hôm nay đã gọi dự án nói trên của Iran là một “ảo tưởng hão huyền”.

Ông Anwar Gargash, cố vấn của tổng thống UAE, khẳng định : “Chế độ (Iran) đang cố gắng áp đặt một thực tế mới do thất bại rõ ràng về quân sự.”

Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng, đe dọa đẩy thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng và lương thực nghiêm trọng.

Ngày 20-5, bên lề lễ tốt nghiệp Học viện Lực lượng Cảnh sát biển Mỹ, ông Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang ở "giai đoạn cuối" - hoặc hai bên đạt thỏa thuận, hoặc Mỹ buộc phải thực hiện "một số việc hơi khó chịu". 

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Pakistan đang nỗ lực làm trung gian, còn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn liên tục phát đi những cảnh báo cứng rắn.

Vẫn đe dọa nhau không ngừng

Phát biểu với các phóng viên tại căn cứ không quân liên hợp Andrews, ông Trump mô tả tình hình "đang ở sát ranh giới", đồng thời khẳng định nếu không nhận được "những câu trả lời tốt 100%", mọi chuyện "sẽ diễn ra rất nhanh". Ông cũng nói thêm: "Nó có thể diễn ra rất nhanh, hoặc vài ngày, có thể là vài ngày - nhưng nó có thể diễn ra rất nhanh".

Theo truyền thông Mỹ, Pakistan đang giúp hai bên soạn thảo một thư bày tỏ ý định, xác định các điểm cần thảo luận cho vòng đàm phán mới tại Islamabad, nếu Iran sẵn sàng thảo luận về việc từ bỏ tham vọng hạt nhân và mở trở lại eo biển Hormuz.

Đài Al Jazeera ngày 20-5 đưa tin một thỏa thuận có thể đạt được trong vòng "vài giờ tới", và Thống chế Pakistan Asim Munir có thể đến Iran để trực tiếp thúc đẩy Tehran tiến đến một thỏa thuận. Tuy nhiên, đài này cũng nhận định bất kỳ thỏa thuận nào cũng chỉ dừng ở mức chấm dứt xung đột trực tiếp hiện tại, thay vì mang tính toàn diện với những vấn đề phức tạp còn tồn đọng.

Ở chiều ngược lại, IRGC cảnh báo nếu "hành vi xâm lược chống Iran lặp lại", họ sẽ giáng đòn "ở những nơi mà các người thậm chí không thể tưởng tượng được" - tức là mở rộng chiến tranh ra ngoài phạm vi Trung Đông.

Mối đe dọa này không thể xem nhẹ: một cuộc điều tra hình sự được công bố tại Mỹ tuần trước cáo buộc một chỉ huy cấp cao của Kataib Hezbollah - lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn ở Iraq - đã lên kế hoạch tấn công tại Mỹ, châu Âu và Canada từ khi chiến tranh bắt đầu, theo báo The New York Times.

Hai bên hiện vẫn cách xa nhau về lập trường. Ông Trump đòi Iran cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân bằng văn bản, nhưng Tehran kiên quyết bác bỏ, khẳng định chương trình hạt nhân của họ là vì mục đích hòa bình, đồng thời yêu cầu Mỹ trước tiên chấm dứt phong tỏa và ngừng mọi hành động gây hấn.

Hormuz bao giờ có giải pháp?

Eo biển Hormuz tiếp tục là mấu chốt của bế tắc. Iran coi đây là vùng lãnh hải của mình và muốn thu phí lưu thông tàu thương mại, trong khi Mỹ duy trì phong tỏa các cảng Iran - đòn bẩy gây sức ép mà Washington xem là lợi thế chiến lược then chốt với Tehran hiện nay.

Ngày 20-5, IRGC tuyên bố đã điều phối cho 26 tàu thuyền đi qua Hormuz "trong 24 giờ qua", nhấn mạnh rằng mọi lưu thông qua eo biển này đều phải có sự cho phép của Hải quân IRGC, theo Hãng thông tấn nhà nước Iran ISNA.

Cùng ngày, Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran (PGSA) công bố trên mạng xã hội X một bản đồ mới xác định vùng kiểm soát, trải dài từ Kuh-e Mubarak ở Iran đến phía nam Fujairah thuộc UAE ở lối vào phía Đông, và từ mũi đảo Qeshm đến Umm al-Quwain ở lối vào phía Tây.

Tình trạng tắc nghẽn kéo dài đang gây áp lực nặng nề lên các thị trường năng lượng toàn cầu. Ngày 20-5, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo các hành động phong tỏa có thể kích hoạt khủng hoảng giá lương thực toàn cầu trong vòng 6 - 12 tháng tới. 

FAO gọi đây là "khởi đầu của một cú sốc hệ thống với nông lương" và diễn ra theo chuỗi: năng lượng - phân bón - hạt giống - năng suất thấp hơn - giá hàng hóa tăng - lạm phát lương thực.