NÓNG: Ông Trump dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, ra nhiều thông báo quan trọng về Iran

TIN TỔNG HỢP - RFI

(AFP) - World Cup 2026: Tuyển Iran vẫn chưa có visa vào Mỹ. Đại sứ Iran tại Mehicô Abolfazl Pasandideh, hôm qua 28/05/2026, đã tới thành phố biên giới Tijuana ở tây bắc Mêhicô, nơi đội tuyển Iran chuyển đến đóng quân, thay vì tại Tucson, bang Arizona của Mỹ như ban đầu. Trong cuộc họp báo, ông cho biết do chưa có visa vào Mỹ, đội tuyển Iran không thể tham dự World Cup trong “điều kiện công bằng” do gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị trước giải đấu. Tuyển Iran sẽ thi đấu ba trận vòng bảng World Cup tại hai thành phố ven bờ tây nước Mỹ là Los Angeles và Seattle. Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Iran hy vọng FIFA sẽ can thiệp để các cầu thủ được cấp thị thực nhập cảnh nhiều lần.

(AFP) - Tên lửa đẩy của Jeff Bezos nổ ngay trên bệ phóng thử. Tên lửa khổng lồ New Glenn chuẩn bị cho chương trình chính phục không gian của Blue Origin đã phát nổ hôm 28/05/2026 trong một cuộc thử nghiệm mặt đất tại Cap Canaveral, bang Florida. Không có thương vong, nhưng đây là cú giáng mạnh đối với công ty của Jeff Bezos. Nguyên nhân vụ nổ hiện chưa được xác định và giới chức lo ngại bãi phóng đã bị hư hại nghiêm trọng. NASA cho biết sẽ mở cuộc điều tra. Một video được một hãng truyền thông chuyên ngành công bố cho thấy vụ nổ cực mạnh, ngọn lửa bốc cao gần 100 mét vào ban đêm.

(AFP) - Nhật Bản: Dân số giảm kỷ lục. Theo số liệu điều tra dân số được công bố ngày 29/05/2026, dân số Nhật Bản đã giảm 2,5% trong vòng 5 năm, mức giảm kỷ lục kể từ khi cuộc điều tra bắt đầu vào năm 1920. Dân số của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới đã giảm xuống còn 123 triệu người vào năm 2025, ít hơn hơn 3 triệu người so với cuộc điều tra dân số trước đó vào năm 2020. Mức giảm này lớn hơn gấp ba lần so với mức giảm được ghi nhận từ năm 2015 đến năm 2020. Theo Ngân hàng Thế giới, Nhật Bản có dân số già nhất thế giới sau Monaco. Vào năm 2023, tỷ lệ sinh của nước này ở mức 1,2, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 trẻ em cần thiết để duy trì mức ổn định dân số.

(AFP) - Chính quyền Mỹ gây áp lực để in một tờ tiền mệnh giá 250 đô la có hình TT. D.Trump. Nếu được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ hình ảnh một người còn sống được in trên tiền giấy và được xem là nỗ lực của ông Trump trong việc ghi dấu ấn cá nhân lên các biểu tượng quốc gia. AFP hôm nay 29/05/2026 trích dẫn báo Mỹ Washington Post, theo đó một số nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của Cục Khắc và In tiền (BEP) cho biết ẩn danh là đã nhận được nhiều chỉ thị từ các quan chức cấp cao của bộ Ngân Khố để in tờ tiền có hình ông Trump. Sự xuất hiện trên tờ tiền giấy hình ảnh của một người còn sống bị cấm từ năm 1866. Vào tháng 03, bộ Tài Chính Mỹ xác nhận chữ ký của tổng thống D.Trump sẽ xuất hiện trên tiền giấy, nhằm kỷ niệm 250 năm ngày độc lập. Đây là lần đầu tiên chữ ký của đương kim tổng thống Mỹ được in trên đồng tiền quốc gia.

(AFP) - Đàm phán Israel-Liban về an ninh diễn ra tại Washington dưới sự bảo trợ của chính quyền Trump. Đàm phán diễn ra hôm nay 29/05/2026, trong bối cảnh leo thang quân sự tại Liban khiến lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 17/04 gần như không còn hiệu lực. Các vụ oanh tạc của Israel vào miền nam Liban hôm qua khiến 17 người chết. Theo Unicef, 15 trẻ em tại Liban đã thiệt mạng, 62 em khác bị thương, tính từ 1 tuần trở lại đây. Về Gaza, thủ tướng Israel Netanyahu hôm qua 28/05 thông báo đã ra lệnh cho quân đội mở rộng quyền kiểm soát dải Gaza, chiếm 70% vùng lãnh thổ này của người Palestine.

(AFP ) - Tổng thống Pháp : Sẽ có những thông báo “ấn tượng” về các khoản đầu tư tại hội nghị cấp cao Choose France lần thứ 9. Hội nghị cấp cao thường niên Choose France (Lựa chọn nước Pháp) năm nay được tổ chức tại cung điện Versailles, ở ngoại ô Paris, từ thứ Hai 01/06/2026. Thông báo của tổng thống Pháp được đưa ra trong chuyến thăm một nhà máy sản xuất của Đức tại tỉnh Eure-et-Loir. Ông Macron ước tính rằng tổng đầu tư tại Pháp từ các doanh nghiệp quốc tế kể từ hội nghị cấp cao Choose France đầu tiên hồi năm 2018 đã đạt 87 tỷ euro. Tổng thống Macron nhấn mạnh suốt 7 năm liên tiếp Pháp là nước châu Âu thu hút nhiều đầu tư nước ngoài nhất, và khẳng định đây là kết quả của nhiều cải cách, chính sách “đơn giản hóa” thủ tục hành chính của Paris…

(AFP) - Bắc Triều Tiên không sẵn sàng nối lại liên lạc với Mỹ và Hàn Quốc, theo ngoại trưởng Singapore. Trả lời báo chí Hàn Quốc hôm qua, 28/05/2026, ông Vivian Balakrishnan cho biết Bình Nhưỡng trong hiện nay dường như thiên về tăng cường năng lực răn đe quân sự và tự cung tự cấp hơn là mở ra các tiếp xúc với bên ngoài. Ngoại trưởng Singapore đưa ra phát biểu nói trên sau chuyến công du hiếm hoi của một nhà ngoại giao nước ngoài đến Bắc Triều Tiên, và cũng là chuyến đi đầu tiên của một ngoại trưởng Singapore đến Bắc Triều Tiên từ tám năm nay.

(AFP) - Liên Âu phạt Temu, tập đoàn Trung Quốc bán hàng qua mạng, 200 triệu euro. Phán quyết được đưa ra ngày hôm qua, 28/05/2026, sau khi Ủy Ban Châu Âu kết thúc cuộc điều tra, mở ra từ năm 2024, về "các rủi ro mang tính hệ thống" do việc Temu không kiểm soát được các mặt hàng bất hợp pháp được bán ra qua nền tảng của công ty, cũng như các tổn hại gây ra cho người tiêu thụ tại Liên Âu. Phó chủ tịch Ủy Ban Châu Âu phụ trách kĩ thuật số, Henna Virkkunen, cho biết, Temu có đến 130 triệu khách hàng tại châu Âu, tác hại của các sản phẩm bị cấm mà hãng bán ra như vậy là rất lớn.

(AFP) - Cơ quan khí tượng Liên Hiệp Quốc : Gần như chắc chắn là nhiệt độ Trái đất sẽ tiếp tục tăng, phá kỉ lục, trong những năm tới. Theo dự báo của Cơ quan Liên Hiệp Quốc, công bố hôm qua 28/05/2026, cuối năm nay, thế giới sẽ phải đối mặt với chu kỳ nóng El Nino, khiến năm 2027 chắc chắn phá  kỷ lục về nóng. Và xác suất đến 75% là nhiệt độ Trái đất sẽ vượt quá mức hơn 1,5°C so với thời tiền công nghiệp ngay trong 5 năm tới. Giới hạn nhiệt độ trung bình Trái đất không tăng quá 1,5°C là mục tiêu được cộng đồng thế giới đề ra với thỏa thuận Paris 2015.

(AFP) - Ukraina dùng tên của một tổ chức dân tộc chủ nghĩa tàn sát người Ba Lan trong Đệ nhị Thế chiến đặt cho một đơn vị quân đội : Ba Lan lo ngại. Trả lời báo giới hôm qua, 28/05/2026, thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho rằng quyết định của tổng thống Volodymyr Zelensky sử dụng tên của lực lượng UPA "làm tổn thương" và "gây lo ngại" cho quan hệ song phương.

Iran nêu số phận của hàng trăm kg uranium làm giàu

UAV đâm vào tòa nhà dân cư, Romania triệu tập đại sứ Nga

Sức mạnh tiêm kích Ukraine vừa đặt mua 20 chiếc từ Thụy Điển

Trực thăng đưa bệ Pantsir chống UAV lên nóc nhà cao tầng ở Moskva

Trực thăng Mi-26 Nga đưa tổ hợp Pantsir-SMD-E chuyên chống UAV lên nóc tòa nhà cao tầng ở thủ đô Moskva để đối phó các vụ tấn công của Ukraine.

Video được tài khoản mạng xã hội VK Osvedomitel công bố ngày 28/5 cho thấy một trực thăng Mi-26 cẩu bệ phòng không Pantsir-SMD-E lên nóc tòa Tháp Nordstar cao 42 tầng ở thủ đô Moskva. Tòa tháp này cao khoảng 162 m, nằm ở trung tâm Moskva và cách Điện Kremlin không xa.

"Động thái này cho thấy Nga đang triển khai nỗ lực tăng cường lưới phòng không ở Moskva để đối phó máy bay không người lái (UAV) của Ukraine", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.

Pantsir-SMD-E được Nga ra mắt vào tháng 8/2024, là vũ khí chuyên chống UAV nhờ trang bị 48 tên lửa TKB-1055 có tầm bắn 7 km và trần bắn 5.000 m, có khả năng đối phó hiệu quả với mục tiêu cỡ nhỏ. Tổ hợp này cũng có thể mang 12 tên lửa tiêu chuẩn 57E6-E, tầm bắn 20 km, phục vụ mục đích phòng không khu vực.

Khác với các biến thể Pantsir trước đó, Pantsir-SMD-E loại bỏ pháo 30 mm để lắp một số cụm 4 ống phóng chứa tên lửa TKB-1055. Nga đang phát triển vũ khí laser và một số khí tài khác để tích hợp lên hệ thống Pantsir, song chưa rõ sẽ trang bị cho biến thể nào.

Nga từng dùng các mẫu Pantsir đời trước đối phó với UAV, bảo vệ căn cứ, trụ sở cơ quan công quyền và cơ sở công nghiệp trọng yếu. Ước tính trong năm ngoái, Nga đã triển khai thêm hơn 40 bệ Pantsir tới khu vực xung quanh thủ đô Moskva.

Theo Newdick, Nga phát triển Pantsir-SMD-E dựa trên kinh nghiệm sử dụng các mẫu đời trước trong chống UAV. Việc đưa bệ Pantsir lên nóc nhà chọc trời cho phép radar có tầm hoạt động thông thoáng hơn, tăng thời gian phản ứng và mở rộng góc bắn.

Cách bố trí này cũng giúp Pantsir có vị trí khai hỏa an toàn hơn so với vị trí dưới mặt đất.

Newdick cho biết sau vụ tấn công ngày 11/9/2001, thủ đô Washington của Mỹ cũng được tăng cường phòng không bằng các bệ phóng tên lửa đối không FIM-92 Stinger.

Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, AP)