Các chiến dịch truy quét những trung tâm lừa đảo trực tuyến tại Madagascar đã phanh phui mối liên hệ giữa các đường dây tội phạm ở quốc đảo này với những tổ chức từng vận hành hoạt động lừa đảo tương tự tại Campuchia. Các mạng lưới này bị cáo buộc sử dụng chiêu trò tuyển dụng lao động, sau đó ép buộc công dân châu Phi tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Giới chức trách tin rằng các trung tâm lừa đảo trực tuyến đã được thiết lập ở Madagascar sau một chiến dịch trấn áp ở Đông Nam Á. Ảnh CamboJA/Soveit Yarn
Theo thông tin từ giới chức Madagascar, các trung tâm này chuyên thực hiện hành vi lừa đảo tình cảm, tiền điện tử và đầu tư. Phần lớn cơ sở do công dân Trung Quốc điều hành, trong đó 148 người đã bị dẫn độ về Trung Quốc.
Trong các chiến dịch phối hợp với Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) hồi tháng 8 và tháng 9, lực lượng chức năng đã triệt phá 13 khu tổ hợp lừa đảo do người Trung Quốc vận hành.
Theo thông cáo của phía Mỹ, chỉ trong một ngày, nhà chức trách đã thu giữ lượng tiền điện tử trị giá khoảng 52 triệu USD và kiểm tra hơn 3.200 thiết bị điện tử.
Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) từng cảnh báo hồi năm ngoái về sự mở rộng của các mạng lưới này, đặc biệt là tại khu vực miền Nam châu Phi.
Một vụ bê bối khác cũng xảy ra tại Madagascar khi 11 công dân Trung Quốc bị bắt trong chiến dịch truy quét lừa đảo trực tuyến bất ngờ được thả khỏi nhà tù hồi tháng 8. Vụ việc gây chấn động dư luận và bị cáo buộc có liên quan đến người đứng đầu cơ quan quản lý trại giam.
Trong khi đó, một số công dân châu Phi vẫn bị tạm giữ, mặc dù những kết quả điều tra ban đầu cho thấy họ có thể là nạn nhân của nạn buôn người.
Tuyển dụng qua mạng xã hội, ép buộc tham gia lừa đảo
Tương tự các trung tâm lừa đảo tại Đông Nam Á, những cơ sở ở Madagascar bị cáo buộc đã dụ dỗ người châu Phi đến quốc đảo ở Ấn Độ Dương thông qua mạng xã hội, với lời hứa hẹn về công việc và mức lương hấp dẫn.
Giới chức cho biết khoảng 20 công dân Kenya, Rwanda, Uganda và Zimbabwe đang bị tạm giữ trong vụ việc.
Hassan Mouigni, người đứng đầu đơn vị điều tra tội phạm thuộc lực lượng cảnh sát Madagascar, nói: "Theo lời khai của họ, những người này được tuyển dụng qua Facebook để sang Madagascar làm việc trong lĩnh vực thương mại. Tuy nhiên, khi đến đây, phần lớn hộ chiếu của họ bị chủ sử dụng lao động tịch thu và họ bị ép buộc tham gia lừa đảo. Họ là nạn nhân của sự lừa dối".
Theo nhà chức trách Mỹ, người bị cáo buộc điều hành một đường dây lừa đảo tình cảm là công dân Malaysia có tên Chui Kok Wa. Người này sinh sống trong một biệt thự tại khu Ivato sang trọng, gần thủ đô Antananarivo.
Ông Mouigni cho biết, căn cứ vào thị thực trong hộ chiếu, nhà chức trách xác định người này lần đầu đến Madagascar vào năm 2024 và trước đó từng có mặt tại Campuchia.
Bộ Tư pháp Mỹ nhận định, tổ chức tội phạm có liên hệ với Malaysia và Trung Quốc của ông trùm Chui Kok Wa đã mở các khu tổ hợp lừa đảo tại Madagascar vào đầu năm 2025, nhiều khả năng sau khi chuyển hoạt động khỏi Campuchia do các chiến dịch truy quét của lực lượng chức năng nước này.
Tsitohaina Ralihivao, điều phối viên đơn vị chống tội phạm mạng thuộc Bộ Truyền thông Madagascar, cũng liên hệ sự việc với chiến dịch truy quét các tổ hợp lừa đảo tại Campuchia gần biên giới Thái Lan năm 2025, trong bối cảnh quân đội hai nước xảy ra đụng độ.
"Khi phía Thái Lan triệt phá các cơ sở này, họ chỉ đơn giản là chuyển địa điểm hoạt động. Những tổ chức lừa đảo tương tự đã đến Madagascar", điều phối viên Ralihivao nói.
Các đường dây lừa đảo tiếp tục dịch chuyển sang châu Phi
Một tài liệu của FBI được Bộ Tư pháp Mỹ công bố tại tòa án cũng đưa ra nhận định tương tự sau khi thẩm vấn ba công dân Brazil từng làm việc tại một khu tổ hợp lừa đảo ở Antananarivo.
Theo tài liệu, ba người này ban đầu tìm kiếm việc làm thông qua các thông tin tuyển dụng trên mạng, nhưng cuối cùng lại bị đưa đến làm việc tại một cơ sở ở Campuchia.
Sau đó, một phần do xung đột vũ trang giữa Campuchia và Thái Lan, đồng thời trước sức ép từ các chiến dịch truy quét của cảnh sát Campuchia, họ được chuyển đến Antananarivo, Madagascar vào đầu tháng 5/2026.
FBI nhận định: "Các trung tâm lừa đảo mạng ngày càng mở rộng hoạt động sang châu Phi sau khi những tổ hợp tương tự bị đóng cửa tại Đông Nam Á".
Theo ông Mouigni, giới chức Mỹ tham gia điều tra vì các trung tâm này chủ yếu nhắm mục tiêu vào những quốc gia nói tiếng Anh, trong đó có Mỹ, Canada và Pakistan.
Điều này lý giải nhu cầu tuyển dụng lao động đến từ các quốc gia châu Phi sử dụng tiếng Anh, Ralihivao cho biết.
Thuê cả khách sạn để mở trung tâm lừa đảo
Sự xuất hiện của các trung tâm lừa đảo không qua mắt được người dân tại thủ đô Madagascar.
Ông Mouigni cho biết ban đầu, các tổ chức này thuê những biệt thự kín đáo để hoạt động. Tuy nhiên, điều khiến nhà chức trách chú ý là sau đó chúng bắt đầu thuê nguyên cả khách sạn.
Người bị nghi đứng đầu một tổ hợp lừa đảo đặt tại khách sạn Live Hotel ở thủ đô là một công dân Trung Quốc, sau đó nằm trong số những người bị dẫn độ về Bắc Kinh.
Theo tài liệu của FBI, những công dân Trung Quốc bị xác định là thủ lĩnh các tổ chức này đều không thể được cơ quan điều tra Mỹ thẩm vấn.
Ngày 21/9, giới chức Campuchia lần đầu tiên tổ chức cho khoảng 60 phóng viên trong và ngoài nước tham quan khu phức hợp 8 Park rộng 120ha tại tỉnh...