Xét
trên bình diện phòng vé, 2025 được đánh giá là năm tương đối ảm đạm của
điện ảnh thế giới. Sau nhiều nỗ lực từ các hãng phim, doanh thu rạp
chiếu sau Covid vẫn chưa phục hồi mạnh như kỳ vọng, trong khi ngành công
nghiệp này cũng thiếu vắng một cú hit thật sự bùng nổ.
Dù vậy, về
mặt chất lượng dự án, đây vẫn là một năm khá ấn tượng khi chứng kiến sự
trở lại của nhiều nhà làm phim sừng sỏ, cùng những tên tuổi diễn xuất
lớn. Từ cú bắt tay giữa Paul Thomas Anderson và Leonardo DiCaprio, sự
góp mặt của đạo diễn nữ xuất sắc bậc nhất thế hệ này (Chloé Zhao), cho
đến hiện tượng kinh dị chưa từng có Sinners, tất thảy khiến cuộc đua Oscar năm nay trở nên thú vị hơn bao giờ hết.
Tâm điểm thuộc cuộc đối đầu giữa One Battle After Another và Sinners. Cả hai đều bước vào rạp Dolby Theatre với số lượng đề cử kỷ lục, cùng cạnh tranh trực tiếp ở 11 hạng mục.
Cuộc đua song mã gay cấn
Hai ứng viên nặng ký năm nay đại diện cho hai hướng tiếp cận điện ảnh khá khác biệt. One Battle After Another
mang đậm dấu ấn auteur (phim tác giả), kết hợp hài đen, yếu tố chính
trị và chất action thriller (giật gân hành động). Trong khi đó, Sinners
của Ryan Coogler lại táo bạo về thể loại khi pha trộn Southern Gothic
(chất Gothic miền Nam nước Mỹ) với yếu tố lịch sử và kinh dị siêu nhiên.
Hiện tại, cuộc đua Phim hay nhất (Best Picture) tại Oscar 2026 được đánh giá là một trong những màn cạnh tranh sít sao nhất nhiều thập kỷ, khi One Battle After Another và Sinners liên tục thay phiên giành các giải thưởng tiền Oscar quan trọng.
Tính đến nay, One Battle After Another đã giành khoảng 60 giải thưởng, trong khi Sinners
cũng sở hữu hơn 40 chiến thắng. Tuy vậy, nhiều chuyên gia nhận định tác
phẩm của Paul Thomas Anderson vẫn là ứng viên dẫn đầu nhờ thành tích
tại các giải lớn như DGA (giải hiệp hội đạo diễn), PGA (giải hiệp hội
sản xuất), Quả cầu vàng và Critics Choice Awards (giải của các nhà phê
bình), còn các giải của Sinners phần lớn tập trung ở những hạng mục kỹ thuật và diễn xuất.
Thống kê cho thấy trong 26 mùa giải mà PGA và DGA cùng vinh danh một tác phẩm (như trường hợp One Battle After Another
năm nay), có 18 phim sau đó tiếp tục giành Phim hay nhất tại Oscar,
tương đương tỷ lệ gần 70%. Đáng chú ý, PGA sử dụng hệ thống bỏ phiếu ưu
tiên (ranked-choice voting) tương tự Viện Hàn lâm, vì vậy kết quả giải
thưởng này thường được xem là chỉ báo khá đáng tin cậy cho cuộc đua.
 |
One Battle After Another và Sinners so kè ở 11 hạng mục. |
Bên
cạnh đó, lịch sử cho thấy Viện Hàn lâm thường ưu ái những tác phẩm mang
màu sắc auteur (phim tác giả) và có chiều sâu chính luận. Trong khi đó,
các phim thiên về kinh dị, giả tưởng, hành động thường chỉ được vinh
danh ở các hạng mục kỹ thuật. Vì vậy, One Battle After Another được nhiều chuyên gia nhận định phù hợp hơn với thị hiếu truyền thống của Viện Hàn lâm.
Ở chiều ngược lại, Sinners
vẫn được đánh giá có tiềm năng bứt phá đáng kể. Đứa con tinh thần của
Ryan Coogler gây chú ý khi dẫn đầu danh sách đề cử Oscar với 16 đề cử,
đồng thời giành SAG cho Dàn diễn viên xuất sắc nhất, cho thấy dự án nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng diễn viên.
Hệ
thống bỏ phiếu ưu tiên (ranked-choice voting) của Oscar vốn nhiều lần
tạo nên những cú lật ngược bất ngờ nếu một đối thủ tăng tốc đủ mạnh ở
chặng cuối, như Parasite vượt 1917 hay Moonlight chiến thắng trước La La Land. Vì vậy, Sinners hoàn toàn có thể gây bất ngờ.
Nếu đăng quang, tác phẩm cũng sẽ chấm dứt 34 năm chờ đợi của dòng phim kinh dị tại hạng mục Phim hay nhất, kể từ The Silence Of The Lambs (1992).
Tri thức - Znews dự đoán: One Battle After Another
Paul Thomas Anderson lần đầu chạm tay vào tượng vàng?
Với One Battle After Another,
Paul Thomas Anderson gây ấn tượng bằng cấu trúc kể chuyện nhiều lớp,
những trường đoạn dàn dựng phức tạp cùng phần hình ảnh được quay bằng
định dạng VistaVision hiếm gặp, cho thấy tham vọng điện ảnh rõ rệt. Ở
chiều ngược lại, Ryan Coogler ghi điểm với Sinners nhờ khả năng
kết hợp yếu tố thể loại với chiều sâu văn hóa, tạo nên một tác phẩm
giàu bản sắc và dễ tiếp cận với khán giả rộng rãi.
Dù vậy, lợi thế
đang nghiêng rõ rệt về phía Paul Thomas Anderson ở hạng mục này. Trên
các trang dự đoán, Anderson đang có khoảng 90-95% khả năng giành tượng
vàng, phần lớn nhờ chiến thắng tại giải của Hiệp hội Đạo diễn Mỹ (DGA).
Thống kê cho thấy khoảng 80% người thắng DGA sau đó cũng giành Oscar ở
cùng hạng mục; và trong 10 năm gần đây, 9 người thắng DGA cũng tiếp tục
thắng Oscar.
Bên cạnh đó, Paul Thomas Anderson từ lâu được xem là
một trong những đạo diễn quan trọng của điện ảnh Mỹ đương đại, với 14 đề
cử Oscar. Song đến nay, ông chưa một lần chiến thắng. Vì vậy, nhiều
chuyên gia đánh giá Paul Thomas Anderson đang hưởng lợi từ “overdue
narrative” - yếu tố cho rằng Oscar đôi khi ưu ái những nhà làm phim có
ảnh hưởng lớn nhưng từng bị bỏ lỡ trong quá khứ.
 |
Paul Thomas Anderson đứng trước cơ hội chạm tay vào tượng vàng đầu tiên. Ảnh: Reuters. |
Với Ryan Coogler, việc không giành chiến thắng ở các giải thưởng đạo diễn lớn khiến khả năng thắng của ông là rất thấp.
Một số chuyên gia còn nhắc đến khả năng xảy ra kịch bản phân tách (điều vốn khá hiếm trong lịch sử), khi giải Đạo diễn xuất sắc nhất và Phim hay nhất được
trao cho hai tác phẩm khác nhau nhằm ghi nhận đóng góp của cả hai.
Trong trường hợp đó, Paul Thomas Anderson vẫn được xem là chắc suất ở
hạng mục đạo diễn, trong khi Sinners có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ hơn ở giải Phim hay nhất.
Tri thức - Znews dự đoán: Paul Thomas Anderson
Chông gai của Leonardo DiCaprio và Timothée Chalamet
Cuộc
đua Nam chính được đánh giá là hạng mục cạnh tranh khốc liệt nhất tại
Oscar 2026. Năm nay, cả năm ứng viên đều có thời điểm được nhắc tới như
những gương mặt có khả năng chiến thắng, gồm Timothée Chalamet (Marty Supreme), Leonardo DiCaprio (One Battle After Another), Michael B. Jordan (Sinners), Ethan Hawke (Blue Moon) và Wagner Moura (The Secret Agent).
Ở
giai đoạn đầu mùa giải, Timothée Chalamet và Leonardo DiCaprio là hai
cái tên dẫn dắt cuộc đua. Trong đó, Chalamet gây ấn tượng mạnh khi hóa
thân thành tay vợt bóng bàn thiên tài Marty Mauser, với một màn trình
diễn giàu năng lượng, chi phối cục diện và không khí bộ phim. Màn thể
hiện giúp anh giành nhiều giải thưởng quan trọng đầu mùa, trong đó có
Quả cầu vàng và Critics Choice. Nhờ chuỗi chiến thắng này, nam diễn viên
được xem là ứng viên sáng giá nhất trong phần lớn thời gian của mùa
giải.
Trong khi đó, Leonardo DiCaprio cũng nhận được nhiều kỳ vọng với vai chính trong One Battle After Another,
bộ phim được dự báo sẽ càn quét nhiều hạng mục quan trọng. Tuy nhiên,
nam diễn viên sau đó dần hụt hơi khi liên tiếp thất bại ở các giải
thưởng tiền Oscar. Một hạn chế khác nằm ở cấu trúc câu chuyện, khi nhân
vật của DiCaprio không hoàn toàn là trung tâm mà được chia sẻ cho nhiều
tuyến khác. Điều này khiến phần thể hiện của nam diễn viên thiếu đi sức
nặng thường thấy ở những vai diễn có khả năng chiến thắng tại Oscar.
 |
Michael B. Jordan bức phá trong cuộc đua với Leonardo DiCaprio và Timothée Chalamet. |
Đà
bứt phá của Chalamet cũng chững lại ở giai đoạn cuối mùa, bên cạnh đó
là một số phát ngôn gây tranh cãi làm ảnh hưởng đến chiến dịch tranh
giải.
Trong bối cảnh đó, Michael B. Jordan bất ngờ vươn lên mạnh mẽ nhờ màn trình diễn mãn nhãn trong Sinners.
Trong bộ phim của đạo diễn Ryan Coogler, Jordan đảm nhận vai kép khi
hóa thân thành hai anh em sinh đôi Smoke và Stack - một thử thách diễn
xuất được giới phê bình đánh giá cao.
Bước ngoặt lớn đến khi anh
giành chiến thắng tại SAG Awards, giải thưởng do chính cộng đồng diễn
viên bầu chọn. Sau chiến thắng này, tỷ lệ dự đoán chiến thắng của Jordan
tăng mạnh, trong khi cơ hội của Chalamet giảm đáng kể.
Tri thức - Znews dự đoán: Michael B. Jordan
Jessie Buckley áp đảo
Hai
năm gần đây, hạng mục Nữ chính tại Oscar thường chứng kiến những bất
ngờ, khi các ứng viên bị đánh giá thấp hơn bất ngờ bứt lên và giành
chiến thắng (Emma Stone hay Mikey Madison). Tuy vậy, ở mùa giải năm nay,
kịch bản ấy rất khó xảy ra với sự áp đảo của Jessie Buckley (Hamnet).
Nhiều
tờ báo Hollywood thậm chí gọi nữ diễn viên người Ireland là “runaway
favorite” - ứng viên dẫn đầu với khoảng cách bỏ xa phần còn lại. Trong
suốt mùa giải thưởng 2025-2026, Buckley giành chiến thắng ở cả 4 giải
tiền Oscar quan trọng, gồm Golden Globe, Critics’ Choice Awards, BAFTA
và SAG Awards.
 |
Jessie Buckley không có đối thủ. |
Vai Agnes Hathaway (Hamnet) của
Buckley cũng được nhận định phù hợp với thị hiếu của Oscar. Trong phim,
cô hóa thân thành vợ của đại văn hào William Shakespeare, người phải
đối diện với bi kịch mất con trai Hamnet. Nhân vật đòi hỏi khả năng thể
hiện nhiều tầng cảm xúc và chiều sâu nội tâm, thuộc dạng vai chính kịch
lịch sử giàu tâm lý - kiểu nhân vật thường được Viện Hàn lâm đánh giá
cao.
Các ứng viên còn lại của hạng mục gồm Rose Byrne (If I Had Legs I’d Kick You), Emma Stone (Bugonia), Renate Reinsve (Sentimental Value) và Kate Hudson (Song Sung Blue). Tuy nhiên, phần lớn trong số này không tạo được lợi thế rõ rệt tại các giải thưởng tiền Oscar.
Với
tình hình hiện tại, Jessie Buckley nhiều khả năng sẽ trở thành người
phụ nữ Ireland đầu tiên giành Oscar Nữ chính, khép lại một mùa giải
thưởng hoàn hảo.
Tri thức - Znews dự đoán: Jessie Buckley
Cuốn sách hay về sức khỏe con người
Khi
hơi thở hóa thinh không là tác phẩm ấn tượng nhất của Paul Kalanithi.
Ông là bác sĩ tài năng nhưng đáng tiếc lại mắc bệnh ung thư phổi ở tuổi
36. Khó có câu từ nào diễn tả được những cảm xúc của tác giả khi nghe
được tin xấu ấy. Tuy nhiên, trong tác phẩm của mình, bác sĩ người Mỹ lại
cho độc giả thấy những góc rất khác của con người khi phải đối mặt cái
chết. Bạn đọc thấy được sự can đảm, niềm tin trong quá trình chống lại
căn bệnh ung thư của Paul. Quan trọng hơn, đó còn là những trăn trở về
cái chết dưới góc nhìn của một bác sĩ.