Petimex bán 185 triệu lít xăng dầu không hóa đơn, thanh tra kiến nghị khởi tố

Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ sang công an, kiến nghị khởi tố sau khi phát hiện Petimex bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu trị giá 2.841 tỷ đồng không có hóa đơn, chứng từ nguồn gốc.

Thông tin được nêu trong kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex), do Tổng thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn ký.

Qua thanh tra, cơ quan chức năng phát hiện nhiều hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và đã chuyển hai nhóm hồ sơ sang cơ quan điều tra.

185 triệu lít xăng dầu không hóa đơn, chứng từ

Theo hồ sơ Petimex cung cấp, doanh nghiệp đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu trị giá khoảng 2.841 tỷ đồng nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc.

Thanh tra Chính phủ cho rằng hành vi này có dấu hiệu của các tội Trốn thuế, Buôn lậu và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, theo các điều 200, 188 và 221 Bộ luật Hình sự.

Hồ sơ, tài liệu đã được gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Công an tỉnh Đồng Tháp, kèm kiến nghị xem xét khởi tố, xử lý theo thẩm quyền. Các cơ quan điều tra đang giải quyết.

Petimex đặt tại Đồng Tháp, do ông Lê Thanh Mân làm Tổng giám đốc, vốn điều lệ 873 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước chiếm 98,6%. Hội đồng quản trị gồm Chủ tịch Võ Tiến Thành và các thành viên Lê Thanh Mân, Đinh Thiện Hiền, Nguyễn Thanh Huy.

Doanh nghiệp được Bộ Công Thương cấp giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu từ tháng 2/2023, có 8 chi nhánh, 4 công ty con và 5 công ty liên kết. Giai đoạn 2022-2025, Petimex đóng góp ngân sách nhà nước 7.878 tỷ đồng.

Bán dưới giá, một đơn hàng thiệt hại 41,5 tỷ đồng

Thanh tra xác định trong tháng 3/2026, Petimex bán 16,2 triệu lít xăng dầu dưới giá thành cho 14 khách hàng, trái quy định của doanh nghiệp, gây thiệt hại ước tính 58,4 tỷ đồng.

Riêng đơn hàng ngày 6/3/2026, Petimex bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S cho Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm trái quy định và không phù hợp hợp đồng nguyên tắc mua bán xăng dầu cùng biên bản ghi nhớ giữa hai doanh nghiệp. Thiệt hại ước tính khoảng 41,5 tỷ đồng.

Thanh tra Chính phủ cho rằng hành vi này có dấu hiệu của tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, theo Điều 219 Bộ luật Hình sự, nên chuyển hồ sơ và kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xem xét khởi tố.

Kiến nghị sau đó được Bộ Công an chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp giải quyết.

Đáng chú ý, sau khi đoàn thanh tra làm việc về đơn hàng 5,9 triệu lít dầu diesel bán cho Phúc Lâm, Tổng giám đốc Petimex và lãnh đạo phòng kinh doanh bổ sung một biên bản sửa đổi, đề ngày 2/3/2026 nhưng được ký lùi ngày để gửi đoàn thanh tra.

Thanh tra Chính phủ đánh giá hành vi này có dấu hiệu của tội Giả mạo trong công tác.

Bán cho đối tác nước ngoài dưới giá, thiệt hại 322 tỷ đồng

Trong hoạt động kinh doanh quốc tế, Petimex bán hàng tạm nhập tái xuất cho 6 đối tác nước ngoài với giá thấp hơn chi phí kế toán, gây thiệt hại ước tính khoảng 322 tỷ đồng cho doanh nghiệp.

Petimex còn nâng định mức nợ cho Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Cửu Long qua các năm, cho doanh nghiệp này nợ không có tài sản thế chấp và bảo lãnh ngân hàng, gây thiệt hại ước tính 86,1 tỷ đồng.

Doanh nghiệp cũng ban hành chính sách bán hàng cho phép khoản nợ của hai công ty con là Nhiên liệu Đồng Tháp và Nhiên liệu Tây Đô vượt giá trị tài sản bảo đảm, gây thiệt hại khoảng 1,4 tỷ đồng.

Thanh tra xác định cả ba hành vi có dấu hiệu của tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, theo Điều 219 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, Petimex bị xác định có vi phạm trong việc đầu tư, lắp đặt hệ thống đo mức, nhiệt độ và báo tràn tại các bồn chứa. Sau khi lắp đặt, doanh nghiệp không sử dụng dữ liệu này để theo dõi, quản lý, mua bán và thanh toán lượng hàng nhập, xuất qua bồn.

Công chức Chi cục Hải quan khu vực 18 thuộc Cục Hải quan, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ cũng không đối chiếu số liệu từ thiết bị đo mức tự động với kết quả giám định.

Thanh tra cho rằng hành vi này có dấu hiệu của tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, theo Điều 360 Bộ luật Hình sự.

Ngoài các dấu hiệu vi phạm hình sự, cơ quan thanh tra còn chỉ ra nhiều vi phạm hành chính khác tại Petimex, trong đó có việc sử dụng hơn 4,2 tỷ đồng từ quỹ bình ổn xăng dầu.

Phạm Dự

'Sherlock Holmes của nước Mỹ' phá án từ hạt cát dưới cán dao

Nhà tội phạm học Edward Oscar Heinrich vận dụng những kỹ thuật giám định tiên phong để phá vụ sát hại linh mục Patrick Heslin từ phân tích chữ viết, đối chiếu vải đến truy tìm manh mối trong những hạt cát li ti.

Trước năm 1919, các vụ án mạng chủ yếu được phá giải dựa vào lời khai của nhân chứng, bằng chứng gián tiếp và lời thú tội. Hệ quả là nhiều người vô tội bị kết án oan và phải ngồi tù. Tuy nhiên, thập niên 1920 đánh dấu bước ngoặt quan trọng của ngành khoa học pháp y. Vụ mất tích và sát hại một linh mục ở California đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhiều phương pháp điều tra nổi tiếng sau này.

Linh mục Patrick Heslin được nhìn thấy lần cuối vào tối muộn 2/8/1921, khi rời nhà thờ Công giáo Holy Angels ở Colma trên ôtô của một người đàn ông chưa xác định danh tính. Heslin, 64 tuổi, được nhờ đến thực hiện các nghi thức cuối cùng cho người bạn đang hấp hối của người đàn ông nọ. Vị linh mục lập tức lên đường, không chút do dự.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau, Tổng giám mục San Francisco Edward Hanna nhận được một bức thư đòi tiền chuộc với lời lẽ thô thiển, yêu cầu trả 6.500 USD tiền mặt để đổi lấy sự an toàn của linh mục Heslin.

Bức thư, một nửa đánh máy và một nửa viết tay, thúc giục Tổng giám mục không được chậm trễ. "Tôi đã phải đánh ông ta bốn lần và ông ta bất tỉnh vì áp lực lên não, vậy nên tốt nhất hãy nhanh lên, đừng giở trò", kẻ bắt cóc Heslin cảnh báo trong thư.

Giải mã bức thư đòi tiền chuộc

Nhà chức trách mời những chuyên gia giám định tài liệu nổi tiếng để tiến hành giám định chữ viết trên bức thư đòi tiền chuộc, dù phương pháp này còn gây tranh cãi vào thời điểm đó. Nhưng việc không có mẫu chữ viết đã biết để đối chiếu khiến việc giám định chẳng giúp ích được gì.

May mắn là Edward Oscar Heinrich, nhà tội phạm học tiên phong được đặt biệt danh "Sherlock Holmes của nước Mỹ", đồng thời là giáo sư Đại học California, Berkeley, cũng được chính quyền bang mời tham gia điều tra vụ mất tích của Heslin.

Heinrich đã phát triển nhiều kỹ thuật giám định pháp y mới, đồng thời mở phòng thí nghiệm tư nhân đầu tiên của Mỹ chuyên phục vụ điều tra tội phạm vào năm 1910.

Với vụ án này, Heinrich nói: "Tôi không biết ai đã viết thư đòi tiền chuộc, nhưng tôi có thể nói rằng người này từng là thợ làm bánh chuyên nghiệp, căn cứ vào cách anh ta tạo hình các chữ cái khác nhau". Heinrich biết rằng thợ làm bánh được đào tạo đặc biệt để viết chữ theo một kiểu nhất định khi trang trí lên bánh kem.

'Nhân chứng' phát hiện thi thể

Vụ mất tích của Heslin trở thành tin trang nhất trên các báo. 8 ngày sau lần cuối Heslin được nhìn thấy, một phóng viên của San Francisco Examiner đang ở bên ngoài nơi ở của Tổng giám mục, hy vọng săn được tin độc quyền, thì một người đàn ông đầu tóc bù xù tên William Hightower tiến đến.

William, 43 tuổi, từng là thợ làm bánh, nói với phóng viên rằng anh ta cần gặp Tổng giám mục để trao đổi về Heslin. Theo William, vị linh mục đã bị bắn hai phát, thi thể được chôn tại một bãi biển gần đó, và có một người bán bánh kếp đang canh giữ xác. Anh ta khẳng định đã đến bãi biển và đánh dấu vị trí bằng một chiếc khăn quàng cổ, nhưng chưa đào bới cát để xác minh xem có thi thể hay không.

Tin rằng sẽ nhận được khoản tiền 8.000 USD mà cảnh sát treo thưởng để kêu gọi người dân cung cấp thông tin, William sau đó dẫn ba thám tử và ba phóng viên đến chỗ biển quảng cáo bột làm bánh kếp ở ven đường.

Thi thể bọc trong những mảnh lều rách nát của Heslin được 6 người khai quật từ một ngôi mộ sơ sài trong hang nhỏ trên những vách đá ở bãi biển Salada. Heslin bị bắn hai phát và hộp sọ bị đập vỡ.

William cảm thấy bản thân là một công dân gương mẫu và tỏ ra rất hài lòng với phát hiện của mình. Tuy nhiên, cảnh sát lại nghĩ khác và lập tức bắt giữ anh ta vì nghi sát hại vị linh mục.

Manh mối từ vài hạt cát

Các điều tra viên khám xét phòng khách sạn mà William từng ở và tìm thấy một chiếc máy đánh chữ. Họ xác định chiếc máy này trùng khớp với thiết bị dùng để đánh máy bức thư đòi tiền chuộc gửi Tổng giám mục.

Heinrich cũng xác định chữ viết tay của William trùng khớp với phần viết tay trong bức thư. Ông còn tìm thấy một mảnh vải trong phòng khách sạn của nghi phạm có đặc điểm phù hợp với mảnh lều dùng để bọc thi thể linh mục.

Với con dao bỏ túi được tìm thấy tại nơi ở của William, Heinrich phát hiện vài hạt cát mắc kẹt bên dưới phần chuôi dao. Là nhà hóa học từng nghiên cứu về các vật liệu xây dựng đường sá và cầu cống, Heinrich sử dụng một loại kính hiển vi chuyên dùng để phân tích thành phần khoáng vật trong vài hạt cát này. Cát ở một bãi biển tại California có thể có thành phần hóa học khác với cát ở một bãi biển cách đó chỉ nửa dặm.

Khi Heinrich đặt những hạt cát dưới kính hiển vi, ánh sáng giúp phân tách các thành phần trong hạt cát để xác định những nguyên tố hiện diện trong đó. Ông phát hiện các tinh thể muối lắng đọng trong cát, từ đó đối chiếu và xác định những hạt cát này trùng khớp về mặt vật lý với các hạt cát ông thu thập tại nơi tìm thấy thi thể Heslin.

Dù là người dẫn nhà chức trách đến ngôi mộ nông chôn Heslin, William chưa bao giờ thừa nhận đã sát hại linh mục.

Trong phiên tòa xét xử William vào tháng 10/1921, nữ giúp việc của Heslin nhận diện William là người đàn ông bí ẩn đã đến đón vị linh mục đi vào buổi tối định mệnh.

Lời làm chứng này, cùng những phát hiện của Heinrich, khiến bồi thẩm đoàn kết tội William giết người một vào ngày 14/10/1921. Anh ta bị tuyên án tù chung thân. Truyền thông ghi nhận rằng William không hề tỏ ra kích động và vẫn nhai kẹo cao su như những ngày khác trong phiên tòa.

William trải qua hơn bốn thập kỷ tại nhà tù bang California ở San Quentin, liên tục khẳng định vô tội. Vốn là thợ làm bánh, William trở thành một trong những đầu bếp hàng đầu của nhà tù, chuyên về các loại bánh nướng và giúp xây dựng các hướng dẫn về chế độ ăn uống của nhà tù. Trong thời gian rảnh rỗi, ông ta viết những bài thơ ngắn, châm ngôn, số lượng lên đến khoảng 15.000 bài.

Năm 1965, khi William 87 tuổi, chính quyền bang quyết định ân xá cho ông ta sau 26 lần bác đơn. William qua đời 9 năm sau đó, ở tuổi 95.

Tuệ Anh (theo AETV, SFGATE)