Theo Variety, sau khi Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ (AMPAS) công bố danh sách đề cử Oscar lần 98, nhiều kết quả nằm ngoài dự đoán. Trong các đề cử diễn xuất, một số cái tên được kỳ vọng suốt mùa giải lại không xuất hiện.

Ở hạng mục Nam diễn viên phụ, Paul Mescal của phim Hamnet vắng mặt dù trước đó là một trong những ứng viên đáng chú ý. Thay vào đó, Benicio del Toro và Delroy Lindo (Sinners), Sean Penn (One Battle After Another), Stellan Skarsgård (Sentimental Value) và Jacob Elordi (Frankenstein) cạnh tranh ở top 5. So với các đối thủ trong cùng hạng mục, Mescal không có nhiều lợi thế khi bộ phim anh tham gia chỉ giành tám đề cử tổng thể, ít hơn đáng kể so với các ứng viên còn lại.

Sau khi phim nhạc kịch Wicked: For Good ra mắt, giới chuyên môn cho rằng vai Glinda sẽ đưa ca sĩ Ariana Grande tiến xa ở mùa giải thưởng. Tuy nhiên, khi có danh sách đề cử, tác phẩm vắng mặt ở mọi hạng mục, dù phần phim đầu tiên nhận 10 đề cử.

Chase Infiniti từng được xem là ứng viên cho hạng mục nữ chính, với vai Willa trong One Battle After Another. Tuy nhiên, Viện Hàn lâm lại gọi tên Kate Hudson cho vai chính trong Song Sung Blue, so kè Jessie Buckley, Rose Byrne, Kate Hudson, Renate Reinsve và Emma Stone. Theo Hollywood Reporter, Hudson tích cực vận động hành lang suốt những tuần trước khi công bố đề cử. Trước đó, nhiều chuyên gia dự đoán cô là một trong những cái tên vào top 5. Trên các diễn đàn phim ảnh, nhiều khán giả chỉ ra năm nghệ sĩ tranh tượng vàng nữ chính năm nay là các diễn viên da trắng, dấy lên những tranh luận về việc thiếu sự đa dạng sắc tộc trong hạng mục.

Elle Fanning lần đầu tiên tranh giải với vai diễn ở Sentimental Value. Trước đó, cô nhiều lần dừng bước trước ngưỡng đề cử, gần nhất là A Complete Unknown (2024). Trong mùa giải có tính cạnh tranh cao, việc cô cạnh tranh ở top 5 Nữ phụ xuất sắc là sự ghi nhận cho nỗ lực của Fanning.

Tài tử Timothée Chalamet, 31 tuổi, phá kỷ lục khi trở thành diễn viên trẻ nhất tham gia tám bộ phim từng được đề cử Phim xuất sắc. Ở tuổi 38, Emma Stone trở thành sao nữ trẻ nhất chạm mốc bảy đề cử Oscar. Năm nay, cô nhận cú đúp đề cử cho Bugonia ở hạng mục Nữ chính xuất sắc và Phim hay nhất (trong vai trò nhà sản xuất dự án).

Dù được giới chuyên môn dự đoán mang về đề cử Oscar đầu tiên trong sự nghiệp kéo dài hơn ba thập niên, đạo diễn Park Chan Wook và phim No Other Choice không có tên trong bất kỳ hạng mục nào, dù trước đó vào danh sách 15 Phim quốc tế hay nhất. Theo The Korea Herald, kết quả gây sốc bởi bộ phim ra mắt ấn tượng tại Liên hoan phim Venice 2025 với tràng pháo tay dài, thắng giải tại Liên hoan phim Toronto 2025, nhận ba đề cử Quả Cầu Vàng 2026 và đạt doanh thu tích cực tại thị trường Mỹ. Trong bối cảnh điện ảnh Hàn Quốc từng tạo bước ngoặt với Parasite, nhiều người tin Park Chan Wook là cái tên kế tiếp có thể nối dài thành công đó.

Tuy nhiên, No Other Choice bị loại được cho là xuất phát từ nhiều yếu tố. Hạng mục Phim quốc tế năm nay có sự cạnh tranh gay gắt khi các tác phẩm châu Âu và Mỹ Latin áp đảo, tạo đà mạnh từ Cannes và các giải tiền Oscar. Bên cạnh đó, việc nhà phát hành Neon vận động cho nhiều phim ở cùng hạng mục khiến chiến dịch bị phân tán nguồn lực.

Năm nay đánh dấu lần đầu tiên các giám đốc casting được vinh danh tại Oscar, ở hạng mục mới Thành tựu trong công tác tuyển chọn diễn viên (Achievement in Casting). Kết quả nhóm đề cử này gây bàn luận, nhất là việc Sentimental Value vắng mặt dù dàn diễn viên chính đều được vinh danh. Bên cạnh đó, dù Frankenstein xuất hiện ở chín hạng mục, Guillermo del Toro không góp mặt trong danh sách Đạo diễn xuất sắc.

Theo Hollywood Reporter, trong bối cảnh điện ảnh toàn cầu chịu tác động từ quá trình tái cấu trúc ngành và sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo, Viện Hàn lâm cho thấy xu hướng mở rộng tầm nhìn vượt ra ngoài Hollywood. Nhiều tác phẩm đến từ châu Âu và Nam Mỹ xuất hiện ở các hạng mục quan trọng. Các phim không nói tiếng Anh nhận 22 đề cử, san bằng kỷ lục của hai mùa trước. Trong đó, Sentimental Value (Na Uy) dẫn đầu với chín đề cử, theo sau là The Secret Agent (bốn đề cử), còn It Was Just an Accident và Sirāt mỗi phim góp mặt ở hai hạng mục.

Lần thứ hai trong lịch sử, mọi hạng mục Oscar có sự hiện diện của phim quốc tế. Riêng Phim xuất sắc ghi nhận hai đại diện ngoài Hollywood là The Secret Agent và Sentimental Value, nối dài chuỗi tám năm liên tiếp hạng mục quan trọng nhất không còn giới hạn trong phạm vi điện ảnh Mỹ. Ở các đề cử diễn xuất, bốn trên tổng số 20 suất thuộc về những vai diễn không sử dụng tiếng Anh. Trong đó, Stellan Skarsgård trở thành trường hợp đầu tiên vào top 5 Nam phụ xuất sắc với một vai diễn nói tiếng Na Uy.

Các giải thưởng tiền mùa giải giúp phác thảo cục diện đường đua, song không còn giữ vai trò quyết định với kết quả chung cuộc. Những giải thưởng của các nghiệp đoàn Mỹ, hiệp hội phê bình hay BAFTA ngày càng khó phản ánh chính xác lựa chọn của Viện Hàn lâm, nơi có thành phần cử tri đa dạng về địa lý và văn hóa.

Những chuyển biến gắn liền quá trình cải tổ Viện Hàn lâm, nhất là sau chiến dịch #OscarsSoWhite (Oscar dành cho người da trắng) để phản đối bất công với nghệ sĩ da màu. Hiện khoảng một phần tư thành viên AMPAS không đến từ Mỹ, mang đến tiếng nói đa dạng, góc nhìn khác với các tiêu chuẩn ở Hollywood, vốn là điều chi phối Viện Hàn lâm nhiều thập niên qua.

Oscar - giải thưởng thường niên của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ - là sự kiện phim ảnh nổi tiếng và uy tín bậc nhất thế giới. Lễ trao giải lần thứ 98 sẽ tổ chức vào ngày 15/3 tại Nhà hát Dolby California (Mỹ), truyền hình trực tiếp trên kênh ABC tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Danh hài Conan O'Brien trở lại dẫn chương trình lần thứ hai.

Quế Chi (theo Variety, Hollywood Reporter)