Lucy Letby trở thành một trong những kẻ sát hại nhiều trẻ em nhất lịch sử Vương quốc Anh khi bị kết tội giết 7 trẻ sơ sinh vào tháng 8/2023.

Vụ án kinh hoàng thu hút sự chú ý lớn của giới truyền thông. Bộ phim tài liệu The Investigation of Lucy Letby ra mắt vào 4/2 tiết lộ những đoạn phim chưa từng được công bố từ camera gắn trên người cảnh sát trong lúc bắt giữ nữ y tá, cũng như cuộc phỏng vấn với các chuyên gia về bằng chứng trong vụ án.

'Sát thủ' trong khoa sơ sinh

Lucy Letby làm y tá tại khoa chăm sóc trẻ sơ sinh của Bệnh viện Countess of Chester ở hạt Cheshire từ năm 2011 đến tháng 7/2016.

Công tố viên Nick Johnson cho biết, trước tháng 1/2015, số ca tử vong tại khoa sơ sinh của bệnh viện Chester tương đương với các bệnh viện khác về mặt thống kê. Tuy nhiên, trong thời gian Lucy làm y tá ở đây, đã có sự "gia tăng đáng kể" về số lượng trẻ sơ sinh tử vong và số ca suy giảm sức khỏe nghiêm trọng.

Ông Johnson nói thêm rằng các chuyên gia tư vấn kết luận rằng cái chết của các em bé "không thể giải thích được về mặt y học và là do hành động của Lucy Letby gây ra".

Lucy bị buộc tội giết 7 trẻ sơ sinh, gồm năm bé trai và hai bé gái, đồng thời âm mưu giết thêm 10 trẻ khác trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến 2016. Bảy trường hợp tử vong được cho là do bị cung cấp quá nhiều sữa, oxy, insulin hoặc chất lỏng trong suốt.

Trong số các nạn nhân tử vong có hai em bé thuộc ca sinh ba. Đứa trẻ còn lại trong bộ ba cũng bị nguy hiểm đến tính mạng. Công tố viên cáo buộc Lucy đã hai lần cố gắng sát hại đứa trẻ sinh non này. Đứa bé đã được đưa ra khỏi bệnh viện theo yêu cầu của cha mẹ và sau đó "hồi phục nhanh chóng".

Theo công tố viên, một số đứa trẻ bị tấn công nhiều lần trước khi chết. "Sự suy giảm sức khỏe nhanh chóng của cả 17 đứa trẻ liên quan không phải là 'thảm kịch tự nhiên xảy ra'", ông Johnson nói với bồi thẩm đoàn trong phiên tòa xét xử Lucy, mô tả nữ y tá này luôn hiện diện khi tình trạng của 17 đứa trẻ trở nên tồi tệ.

Một bé gái khác đã sống sót sau ba vụ tấn công, theo lời khai khi ra làm chứng của cha mẹ bé. Họ tin rằng Lucy cố tình cho bé uống quá nhiều sữa và cung cấp quá nhiều oxy, dẫn đến "tổn thương não không thể phục hồi" và chứng bại não gây liệt tứ chi.

Trong một trường hợp được mô tả trong lời khai, Lucy đã cố gắng sát hại một trẻ sơ sinh trong khi y tá phụ trách chăm sóc đứa bé đang nghỉ giải lao. Theo lời khai của bác sĩ Dewi Evans, dưới sự chăm sóc của Lucy, đứa bé đã được cho uống "nhiều sữa hơn rất nhiều" so với chỉ định, và việc cho ăn quá nhiều đó không thể là một tai nạn mà là "cố ý gây hại". Đứa bé đó đã sống sót, nhưng 7 đứa trẻ khác thì không.

Ba lần bị bắt

Ravi Jayaram, bác sĩ cấp cao tại bệnh viện Cheshire, làm chứng rằng đã báo cáo những nghi ngờ về Lucy cho ban quản lý bệnh viện vào năm 2015 và 2016, nhưng bị phớt lờ trong nhiều tháng. Nêu ví dụ, bác sĩ Ravi cho biết đã quan sát thấy Lucy đứng bên cạnh một bé sơ sinh bị tuột ống thở, nhìn nồng độ oxy trong máu của bé giảm dần mà không làm gì cả. Vị bác sĩ can thiệp, nhưng em bé qua đời ba ngày sau đó.

Cảnh sát hạt Cheshire mở cuộc điều tra riêng về các vụ án mạng vào tháng 5/2017, sau khi nhận được thông tin về hành vi đáng ngờ của Lucy. Kể từ đó, cô ta đã bị bắt giữ ba lần vì nghi ngờ liên quan đến những cái chết: lần đầu vào năm 2018 và lần thứ hai vào năm 2019, nhưng đều được thả. Lần cuối cùng cô ta bị bắt là vào tháng 11/2020.

Trong đoạn video từ camera gắn trên người cảnh sát, Lucy bật khóc nức nở khi cảnh sát đến nhà bố mẹ và bắt giữ cô ta trong phòng ngủ.

Sau khi nhà chức trách thông báo về các cáo buộc, Lucy yêu cầu được bế mèo cưng và hét lên với bố mẹ: "Bố mẹ biết con không làm điều đó mà!", mẹ Lucy khóc đáp lại: "Mẹ biết con không làm! Chúng ta biết!".

Trong cuộc thẩm vấn ban đầu với cảnh sát, Lucy vừa khóc vừa nói: "Tôi cảm thấy mình luôn cố gắng hết sức vì những đứa trẻ ấy".

Bằng chứng của bên công tố

Phiên tòa xét xử Lucy bắt đầu vào tháng 10/2022 tại Tòa đại hình Manchester. Cựu y tá phải đối mặt với 22 cáo buộc liên quan đến 7 cái chết và cáo buộc âm mưu giết 10 trẻ sơ sinh khác. Lucy tuyên bố vô tội.

Bên công tố đã trình bày những ghi chú viết tay được tìm thấy trong nhà Lucy, trong đó cô ta mô tả bản thân là "người độc ác khủng khiếp" và nói "đã cố ý giết họ". Nhưng những ghi chú khác lại được cho là lời tuyên bố vô tội của Lucy: "Tôi không làm gì sai và họ không có bằng chứng, vậy tại sao tôi phải trốn tránh?".

Tháng 4/2023, công tố viên trình lên bồi thẩm đoàn hình ảnh nhật ký của Lucy, trong đó ghi chữ cái đầu tên của những đứa trẻ mà cô ta bị cáo buộc sát hại. Các công tố viên cũng chia sẻ một tài liệu trong đó ghi tên vài đứa trẻ, cùng với những gì họ cho là lời của Lucy: "Tôi không biết liệu tôi có giết chúng hay không. Có thể là có. Có thể tất cả là do tôi".

Các đồng nghiệp cũ ra tòa làm chứng về những hành vi bất thường từ Lucy. Một người cho biết sức khỏe của một bé gái sơ sinh bắt đầu suy giảm nhanh chóng dưới sự chăm sóc của Lucy. Người giám sát của Lucy khai rằng quan sát thấy cô ta dành nhiều thời gian bất thường cho một em bé sinh non dù không được phân công chăm sóc. Em bé đó đột ngột suy yếu và qua đời.

Trong trường hợp của một bé sơ sinh nặng chưa đến 1,4 kg, mẹ bé làm chứng rằng thấy con trai mình trong tình trạng nguy kịch, chảy máu miệng, nhưng Lucy đã gạt bỏ những lo lắng của cô rằng: "Tin tôi đi, tôi là y tá".

Tháng 5/2023, Lucy ra làm chứng để tự bào chữa, nói với bồi thẩm đoàn rằng không hề có ý định gây hại trong thời gian làm việc tại bệnh viện Chester. "Tôi ở đó để chăm sóc các em bé chứ không phải để gây hại", Lucy khẳng định không làm điều gì trái ngược với nguyên tắc của một y tá.

Y tá 33 tuổi tuyên bố trước tòa rằng cái chết của những đứa trẻ sơ sinh có thể liên quan đến các vấn đề về hệ thống đường ống nước trong bệnh viện, như việc nước thải chưa qua xử lý thường chảy ra từ bồn rửa mặt và tràn ra sàn nhà, khiến phòng bệnh nhiễm bẩn và nhân viên không thể rửa tay.

Trong phần tranh luận cuối cùng vào tháng 6/2023, công tố viên Johnson cho biết Lucy đã sử dụng phương pháp "tiêm không khí" vào mạch máu đối với ít nhất 12 nạn nhân để sát hại.

Ngày 18/8/2023, Lucy bị bồi thẩm đoàn tuyên có tội với 15 trong số 22 tội danh sau phiên tòa kéo dài 10 tháng. Tháng 7/2024, Lucy nhận 15 án tù chung thân đối với mỗi tội danh.

Thẩm phán tuyên bố Lucy sẽ phải ngồi tù suốt phần đời còn lại, không được áp dụng các điều khoản giảm án vì mức độ đặc biệt nghiêm trọng của các hành vi phạm tội.

Từ đó, Lucy đã hai lần kháng cáo nhưng đều không thành công.

Liệu có bắt nhầm người?

Luật sư hiện tại của Lucy, Mark McDonald, đưa ra lời giải thích về các ghi chú tìm thấy trong nhà nữ y tá, được coi là bằng chứng trong phiên tòa.

Y tá này đã viết rằng mình là "người độc ác khủng khiếp" và "đã cố ý giết họ". Trong phim tài liệu The Investigation of Lucy Letby, ông McDonald lập luận rằng thân chủ đã ghi lại những suy nghĩ tiêu cực theo lời khuyên của nhà trị liệu. Lucy từng khai với cảnh sát về điều này.

Một bằng chứng khác mà luật sư McDonald phản bác là việc số ca tử vong ở trẻ sơ sinh tăng đột biến có liên quan trực tiếp đến Lucy. Ông cáo buộc rằng số ca tử vong có giảm khi Lucy rời bệnh viện, nhưng cùng lúc đó, khoa sơ sinh giảm quy mô và tiếp nhận ít bệnh nhân hơn.

Được thuê làm chuyên gia tư vấn để điều tra sự gia tăng đột biến số ca tử vong tại bệnh viện Chester, bác sĩ John Gibbs ban đầu bày tỏ lo ngại về Lucy. Sau đó, ông làm chứng tại phiên tòa xét xử Lucy vào năm 2023, lưu ý rằng tất cả các ca tử vong "bất thường" đều có "điểm chung" là trong ca trực của Lucy.

Trong phim tài liệu, bác sĩ John cho biết dù vẫn giữ vững niềm tin, nhưng ông thấy "chút cảm giác tội lỗi" rằng liệu họ có bắt nhầm người không? Ông không nghĩ có sự bất công, nhưng vẫn lo lắng rằng không ai thực sự nhìn thấy Lucy gây án.

Một bác sĩ khác được phỏng vấn là Tiến sĩ Shoo Lee, bác sĩ chuyên khoa sơ sinh người Canada đã nghỉ hưu. Tiến sĩ Lee, từng làm việc tại Đại học Toronto, không trực tiếp tham gia vụ án của Lucy, nhưng sau đó ông biết rằng nghiên cứu của mình đã được sử dụng để góp phần kết tội Lucy.

Năm 1989, Lee viết một bài báo học thuật phân tích sự đổi màu da của trẻ sơ sinh liên quan đến tắc mạch khí. Các công tố viên sử dụng bài báo đó để lập luận rằng Lucy đã tiêm không khí vào cơ thể nạn nhân vì màu da của các em bé đã biến đổi.

Tuy nhiên, Lee khẳng định các công tố viên đã "xuyên tạc" nghiên cứu của ông và quy kết không chính xác màu sắc các vết bớt trên người em bé là do tắc mạch khí.

"Tôi đã xem xét bằng chứng và nhận ra rằng họ không mô tả loại biến đổi màu da đặc trưng của tắc mạch khí. Những gì họ mô tả là biến đổi màu da do thiếu oxy", ông nói.

Tiến sĩ Lee cho rằng việc bài báo bị hiểu sai có thể dẫn đến "bản án có khả năng sai phạm".

"Tôi rất lo lắng. Một phụ nữ trẻ có thể phải ngồi tù suốt đời và chết trong tù vì nguyên nhân sai lầm", ông nói.

Tuệ Anh (theo People, BBC, The Guardian)