Văn Học & Nghệ Thuật

Ca Dao XHCN

Say sưa ông nói lung tung: Việt Nam mình sẽ sánh cùng năm châu


    Việt nam có một ông già
    Râu dài, tóc bạc tên là Chí Minh
    Ông hay uống rượu một mình
    Khi buồn lại rủ Trường Chinh uống cùng


    Say sưa ông nói lung tung:
    Việt Nam mình sẽ sánh cùng năm châu
    Này ông, chuyện ấy còn lâu!!!

    Câu ca dao nêu trên có lẽ được sáng tác và lưu hành tại miền Bắc từ ngày ông Hồ Chí Minh còn có thể ngồi lai rai uống rượu và ăn nói lung tung, tức là trước cái ngày ông được nhân dân ca tụng bằng hai câu ca dao khác cũng chẳng kém mùi “phản động”: “bác Hồ ta thật vẻ vang, đang từ khỏe mạnh chuyển sang… từ trần”.

    Phải công nhận tác giả câu ca dao tả bác uống rượu, và cả những người góp phần khẩu truyền câu ca dao, quả là trông xa thấy rộng. Ngay từ bốn, năm thập niên trước, khi đảng cộng sản Việt Nam nói riêng và cộng sản quốc tế nói chung đang làm mưa làm gió trên quả địa cầu, những người dân ấy đã đủ sáng suốt để vỗ vai bác, dù là vỗ vai bằng chữ nghĩa, mà bảo bác rằng “Này ông, chuyện ấy còn lâu!”.

    Quả thật, cho đến hôm nay, dưới sự lãnh đạo của cộng sản, chuyện Việt Nam có thể sánh vai cùng cộng đồng nhân loại vẫn còn lâu, lâu lắm. Trong suốt hơn nửa thế kỷ kể từ ngày cai trị miền Bắc và ba thập niên từ lúc cưỡng chiếm miền Nam, cộng sản Việt Nam đã gieo rắc muôn vàn tang thương cho dân tộc. Biết bao tiếng kêu đau đớn và phẫn uất của nhân dân đã vang lên trong suốt chiều dài lịch sử này. Trong số ấy, nhiều tiếng kêu đã cô đọng thành những câu ca dao thật độc đáo.

    Tự ngàn xưa, cổ nhân đã nhận định là muốn tìm hiểu bản chất một chế độ thì chỉ cần xét tinh thần của người dân sống trong chế độ. Tuy nhiên, làm thế nào để biết được tinh thần người dân? Để trả lời câu hỏi, các cụ dậy rằng “dễ lắm, tinh thần người dân luôn luôn được phản ảnh qua thơ và nhạc lưu truyền trong dân gian”. Cũng vì vậy mà cụ Khổng đã bảo “thanh âm chí đạo dữ chính thông hỹ”, tức là “đạo thanh âm tương thông với chính trị”, và cụ nói rõ rằng “thơ nhạc gốc ở tình cảm, mà tình cảm gốc ở chính trị”. Từ quan niệm này, cụ đã san định Kinh Thi, gồm hơn ba trăm bài thơ mà đa số là những bài thơ “quốc phong”, tức thơ của dân gian, về đời vua Văn nhà Chu (1186 đến 1135 trước Tây Lịch) để mô tả xu hướng chính trị và luân lý của xã hội thời bấy giờ.

    Hôm nay, 30 năm sau ngày miền Nam đổi chủ, bắt chước cổ nhân, người viết xin dùng những câu ca dao được lưu truyền tại Việt Nam kể từ biến cố tháng tư năm 75 để minh họa bức tranh xã hội chủ nghĩa và tâm trạng người dân trong suốt 30 năm qua. Trong số những câu ca dao này, có những câu ta thán đầy thê lương ảo não, có những câu trào phúng “bề ngoài cười nụ, bề trong khóc thầm”, có những câu châm biếm chua cay đôi khi trở thành tục tĩu, và có cả những tiếng mắng chửi vô cùng hằn học. Có thể nói tất cả những câu ca dao ấy là một hình thức phản kháng, một thứ vũ khí đấu tranh của người dân thấp cổ bé miệng trước sự áp bức của bạo quyền.

    Cũng xin nói thêm, người viết rời quê hương trong ngày cuối cùng của cuộc chiến và cho đến hôm nay, sau 30 năm tỵ nạn nơi đất khách, vẫn chưa về thăm lại quê nhà để đi “thực tế” (mượn tạm ngôn từ của cộng sản) một chuyến. Vì vậy, những câu ca dao trích dẫn trong bài là những câu hoặc đã sưu tầm được trên sách báo và trên mạng lưới điện toán, hoặc do những người đã từng sống nhiều năm với cộng sản kể lại khi đến định cư tại xứ người, hoặc do các thân hữu về thăm Việt Nam mang sang làm “quà lưu niệm”.

    Đến hôm nay, có lẽ những người di tản đợt đầu tiên từ gần 30 năm trước vẫn còn nhớ đôi câu thơ phát xuất tại miền Nam sau ngày Sài Gòn đổi chủ. Vâng, chúng ta đã nghe nhắc đến đôi câu ấy trong những năm tháng đầu xa quê hương. Nghe mà dạ bùi ngùi. Nghe mà lòng chua xót:

    Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiêu Công Lý
    Đồng Khởi vùng lên mất Tự Do

    Câu thơ đánh dấu sư kiện, tại Sài Gòn, nhà cầm quyền cộng sản đổi tên đường Công Lý thành Nam Kỳ Khởi Nghĩa và đường Tự Do thành Đồng Khởi. Ở một ý nghĩa khác, công lý đã chết tức tưởi và tự do thì đã vội vã ra đi.

    Và đôi câu khác cũng được phổ biến khá rộng rãi trên mọi miền đất nước, từ sông Bến Hải đến tận mũi Cà Mau:

    Dép râu dẫm nát đời son trẻ
    Nón tai bèo che khuất nẻo tương lai

    Đau đớn thay:

    Chim xa rừng còn thương cây nhớ cội
    Việt Cộng về thành làm tội dân ta

    Ba mươi năm bị làm tội làm tình, quãng thời gian dài gấp đôi đoạn đường luân lạc của Thúy Kiều thuở trước. Từ ngày ấy đến hôm nay, bao nhiêu hàng nước mắt đã lăn dài trên gò má người dân cùng khổ.

    Đổi tiền và học tập cải tạo 

    Một thời gian ngắn sau khi tống giam hàng trăm ngàn quân nhân công chức chế độ Việt Nam Cộng Hòa vào cái gọi là trại cải tạo, nhà cầm quyền đã ban lệnh đổi tiền để tước đoạt tài sản người dân miền Nam. Có lẽ những người dân miền Nam từng sống dưới chế độ cộng sản còn nhớ là chỉ trong vòng 10 năm kể từ ngày chiếm miền Nam, cộng sản đã ba lần đổi tiền. Lần thứ nhất vào ngày 2 tháng 9 năm 1975 theo tỷ giá quy định là 500 đồng Việt Nam Cộng Hòa đổi lấy một đồng Giải Phóng, có nghĩa là năm đồng tiền cũ đổi lấy một xu tiền mới. Thêm nữa, mỗi hộ, tức mỗi gia đình, chỉ được đổi tối đa 200 đồng tiền mới, tức 100.000 đồng tiền cũ bất kể hộ có bao nhiêu nhân khẩu. Có nhiều người, ngay sau khi đổi tiền, cầm những tờ giấy bạc mới đứng khóc nức nở, khóc mùi mẫn nơi vệ đường.

    Vì vậy, người dân có câu ca dao:

    Năm đồng đổi lấy một xu
    Thằng khôn đi học, thằng ngu làm thày

    “Đi học” ở đây tức là bị học tập cải tạo còn “thày” tức cán bộ cộng sản phụ trách giảng dậy tại các trại cải tạo.

    Cả nước thiếu ăn

    Sau khi chiếm miền Nam, cộng sản xóa bỏ quyền tư hữu, áp đặt chế độ bao cấp như tại miền Bắc và phát tem phiếu để người dân xếp hàng mua nhu yếu phẩm tại mậu dịch, mà nhu yếu phẩm thì lúc có lúc không. Lúc bấy giờ dân miền Nam mới thấm thía hai câu nhại Kiều của người miền Bắc từ đầu thập niên 60:

    Bắt phanh trần phải phanh trần
    Cho may ô mới được phần may ô

    (nguyên văn: “bắt phong trần phải phong trần, cho thanh cao mới được phần thanh cao“).



    Từ khi ta có Bác Hồ
    Nhân dân chẳng được ăn no ngày nào

    Vài tháng sau, vật giá gia tăng một mức khủng khiếp. Rau muống là thức ăn chính của người dân. Có câu ca dao chơi chữ khá độc đáo mô tả tình trạng này:

    Lương chồng, lương vợ, lương con
    Đi ba buổi chợ chỉ còn lương tâm
    Lương tâm đem chặt ra hầm
    Với rau muống luộc khen thầm là ngon

    Vài tháng sau nữa, lạm phát trở thành “siêu phi mã”. Lương tháng trung bình một công nhân viên khoảng 60 đồng tiền mới, chỉ mua được 30 bó rau muống. Người dân bèn réo tên ba lãnh tụ cao cấp nhất của đảng:

    Anh Đồng, anh Duẩn, anh Chinh
    Ba anh có biết dân tình cho không?
    Rau muống nửa bó một đồng
    Con ăn bố nhịn, đau lòng thằng dân

    Rồi dân không còn đủ gạo để ăn với rau muống vì nhà cầm quyền thu gom gạo để trả nợ chiến tranh. Ngoại trừ những cán bộ trung cấp và cao cấp trong đảng, gần như cả nước đã phải nhai sắn thay cơm:

    Ai sinh ra cái củ mì?
    Hỏi : Để làm gì? Đáp : Để mà ăn!
    Nước nhà mãi mãi khó khăn
    Dân mình mãi mãi phải ăn củ mì

    Ăn sắn, ăn mì, và đi dự các buổi học tập tại địa phương để hoan hô đảng và đả đảo Mỹ Ngụy là thời biểu bó buộc của người dân miền Nam lúc ấy:

    Dân đói mà đảng thì no
    Sức đâu ủng hộ, hoan hô suốt ngày
    Đảng béo mà dân thì gầy
    Độn bắp, độn sắn biết ngày nào thôi?

    Chỉ đôi ba năm sau, ngô sắn cũng dần cạn, cộng sản Việt Nam cầu viện các đàn anh Đông Âu và được đàn anh viện trợ hữu nghị cho một món thực phẩm họ thường dùng cho ngựa ăn. Đó là bo bo, thứ thực phẩm được nhà nước cường điệu gọi là "cao lương". Trong suốt một thời gian dài cả nước vêu mồm ra mà thi nhau nhai thứ cao lương này. Dù có ninh kỹ và nhai kỹ đến đâu thì bo bo vẫn là thứ hạt bao tử con người không thể tiêu hóa nổi, ăn thế nào thì ra thế nấy. Bởi vậy người dân có ca dao rằng:

    Hoan hô độc lập tự do
    Để cho tớ nhá bo bo sái hàm

    và:

    Nhân dân thì chẳng cần lo
    Nhà nước lo sẵn bo bo mỗi ngày
    Hãy chăm tay cấy tay cầy
    Nhịn ăn nhịn mặc chờ ngày vinh quang

    Khi truyền miệng câu ca dao nêu trên, người dân miền Nam hóm hỉnh đọc trại chữ "l" thành "n" để chế nhạo các cán bộ miền Bắc phát âm sai hai chữ này. Vì vậy câu ca dao bỗng dưng mang một ý nghĩa khá khôi hài:

    Nhân dân thì chẳng cần "no"
    Nhà nước "no" sẵn bo bo mỗi ngày

    Mùa hè năm 1980, nhằm mục đích tuyên truyền, cộng sản Việt Nam đã khẩn cầu Liên Xô cho Phạm Tuân làm “lơ” phi thuyền, tháp tùng phi hành gia Victor Gorbatco trong chuyến bay vào vũ trụ trên con tầu Liên Hợp. Lúc bấy giờ đang đói vêu vì thiếu ăn, nhân dân bèn có câu:

    Một thằng lên vũ trụ
    Trăm thằng đi Mút Cu (Moscow)
    Nghìn thằng chè chén lu bù
    Để dân bảy mươi triệu đói thò cu ra ngoài

    Có người tức quá nên hoạnh họe:

    Nhân dân thiếu gạo thiếu mì
    Mày vào vũ trụ làm gì hở Tuân???

    Và người khác thực tế hơn:
    Ai lên vũ trụ thì lên
    Còn tôi ở lại ghi tên mua mì

    Thiếu mặc
    Tình hình miền Nam trong những năm đầu tiên bị chiếm đóng thật thê thảm. Người dân đã không đủ ăn thì làm sao đủ mặc. Mỗi năm, một người chỉ được mua vài thước vải xấu theo giá chính thức từ mậu dịch. Bởi vậy, dân gian có câu ca dao cười ra nước mắt:

    Một năm hai thước vải thô
    Nếu đem may áo cụ Hồ ló ra
    May áo thì hở lá đa
    Chị em thiếu vải hóa ra lõa lồ
    Vội đem cất ảnh bác Hồ
    Sợ rằng bác thấy tô hô bác thèm

    và:

    Có áo mà chẳng có quần
    Lấy gì hạnh phúc hỡi dân cụ Hồ?
    Có đói mà chẳng có no
    Lấy gì độc lập, tự do hỡi người?

    Trong những nạn nhân của chế độ, có cả những cựu cán binh cộng sản hưu trí, đặc biệt là những cán bộ tập kết miền Nam. Đó là những múi chanh đã bị đảng vắt hết nước. Vì vậy, văn học dân gian có bài thơ nực cười nêu sau để diễn tả tình trạng bi đát của một số sĩ quan cộng sản từ cấp đại tá trở xuống đã được đảng cho phục viên:

    Đầu đường đại tá vá xe
    Giữa đường thượng tá bán chè đậu đen
    Cuối đường trung tá rao kem
    Xa xa thiếu tá thổi kèn đám ma
    Đại úy thì đi buôn gà
    Thượng uý ở nhà vỡ đất thay trâu
    Hỏi trung, thiếu uý đi đâu?
    Ba lô hàng lậu xuôi tầu Bắc Nam !!!

    Có những người còn ở trong hoàn cảnh nghiệt ngã hơn:

    Ngày xưa chống Mỹ chống Tây
    Ngày nay chống gậy ăn mày áo cơm

    Thiếu đủ thứ
    Trong chế độ xã hội chủ nghĩa Việt Nam, không những người dân thiếu ăn thiếu mặc mà là thiếu đủ thứ, từ các nhu yếu phẩm cho đến tự do và hạnh phúc:

    Ở với Hồ Chí Minh
    Cây đinh phải đăng ký
    Trái bí cũng sắp hàng
    Khoai lang cần tem phiếu
    Thuốc điếu phải mua bông
    Lấy chồng nên cai đẻ
    Bán lẻ chạy công an
    Lang thang đi cải tạo
    Hết gạo ăn bo bo
    Học trò không có tập
    Độc Lập với Tự Do
    Nằm co mà Hạnh Phúc!

    Tuy đã biến cả nước thành một nhà tù khổng lồ, đảng vẫn hạn chế sự đi lại của người dân. Muốn đi từ tỉnh này sang tỉnh khác, người dân phải xin giấy phép của chính quyền địa phương:

    Mang danh Dân Chủ Cộng Hòa
    Đi ra khỏi tỉnh phải qua cửa quyền
    Xuất trình giấy phép liên miên
    Chứng từ thị thực ở miền nào qua

    Tình trạng này phát sinh một bài ca dao trào phúng, được phổ biến khắp các miền đất nước:

    Trăm năm trong cõi người ta
    Ở đâu cũng được đi ra đi vào
    Xa xôi như xứ Bồ Đào
    Người ta cũng được đi vào đi ra
    Đen đủi như Ăng Gô La
    Người ta cũng được đi ra đi vào
    Chậm tiến như ở nước Lào
    Người ta cũng được đi vào đi ra
    Chỉ riêng có ở nước ta
    Người ta không được đi ra đi vào

    Kinh tế mới và thanh niên xung phong

    Với sự hiểu biết thiển cận về kinh tế cộng thêm một ý thức hệ bệnh hoạn, năm 1976, các lãnh tụ của đảng cho thành lập những khu kinh tế mới tại những vùng rừng thiêng nước độc. Chỉ nội trong một năm, nhà cầm quyền đã đầy khoảng 1,4 triệu người dân miền Nam đến sinh sống tại những khu hoang vu này, trong số đó có 700.000 dân Sài Gòn, hầu hết thuộc gia đình quân nhân, công chức chế độ Việt Nam Cộng Hòa. Bài ca dao dưới đây thuật lại hoàn cảnh đau lòng của những người bị lưu đầy lúc bấy giờ:

    Đuổi dân ra khỏi cửa nhà
    Bắt đi kinh tế thật là xót xa
    Không sao sống được cho qua
    Nên đành lại phải trở ra Sài Gòn
    Chẳng ai giúp đỡ chăm nom
    Cùng nhau vất vưởng, lom khom vỉa hè
    Màn sương chiếu đất phủ che
    Sinh ra bệnh tật khò khè ốm đau
    Nhưng mà có sống được đâu
    Bộ đội kéo đến hàng xâu xúc liền
    Chúng đem bỏ tại Tam Biên
    Rừng sâu núi thẳm oan khiên buộc vào
    Sáu ngàn nhân mạng năm nào
    Thảy đều chết đói, biết bao nhục hình

    Tháng 3 năm 1976, nhà cầm quyền phát động phong trào thanh niên xung phong để cưỡng ép sinh viên học sinh về miền quê công tác, chủ yếu là đào kinh. Có một câu ca dao khá ngộ nghĩnh, được truyền bá trong các đoàn thanh niên xung phong miền Nam lúc bấy giờ. Câu ca dao tuy mắng mỏ tổng thống Nguyễn Văn Thiệu nhưng gói ghém sự tiếc nuối những ngày tháng cũ:

    Từ ngày Tổng Thiệu rời dinh
    Để tao ở lại đào kinh mỗi ngày

    Chuyện dài Hợp Tác Xã
    Sau khi chiếm miền Nam, cộng sản truất quyền tư hữu đất đai và các phương tiện sản xuất khỏi tay nông dân qua hình thức hợp tác xã tập thể. Với chính sách kinh tế này, nhà nước kiểm soát việc phân phối thực phẩm bằng cách thu mua và ấn định thuế khóa.
    Câu chuyện nêu sau biểu lộ sự vô trách nhiệm của giới lãnh đạo đảng:

    Vào thập niên 1990, nhà nước thúc dục người dân, nhất là dân miền Trung, bỏ trồng lúa để trồng mía làm đường. Tuy nhiên, sau khi ông Fidel Castro đến thăm Việt Nam, các nhà lãnh đạo đảng hứa giúp Cuba bằng cách nhập khẩu đường mía nước này vào thị trường Việt Nam. Sau đó, nhà nước thực hiện lời hứa, nhập khẩu đường Cuba suốt mấy năm liền. Hậu quả là nông dân trồng mía bị sạt nghiệp vì số mía thu hoạch phải bán tống bán tháo hoặc vứt bỏ. Vì vậy, người dân phẫn uất truyền miệng bài ca dao sau:

    Bắt trồng mà chẳng thu mua
    Tại sao đảng nỡ dối lừa nhân dân?
    Tiền cầy, tiền giống, tiền phân
    Một trăm thứ thuế đổ thân gầy gò
    Dân đói mà đảng thì no
    Kêu trời, kêu đất, kêu Hồ chí Minh!

    Không những chỉ bị lỗ nặng vì trồng mía, người nông dân còn bị lao đao nhiều lần khác vì phải nghe lời nhà nước:

    Trồng mía, trồng ớt, trồng hành
    Vì nghe lời đảng mà thành bể niêu
    Trồng tiêu rồi lại trồng điều
    Vì nghe lời đảng mà niêu tan tành

    Năm 1992, trong một bài viết tố cáo những sai lầm của cộng sản Việt Nam, thượng tọa Thích Quảng Độ thuật lại một câu chuyện thú vị ngài đã chứng kiến trong thời gian 10 năm bị quản thúc tại xã Vũ Đoài, tỉnh Thái Bình, từ 1982 đến 1992. Lúc bấy giờ, các cụ già tại địa phương này bị xung vào đội trồng cây của hợp tác xã để trồng cây lấy điểm, cứ trồng năm cây thì được một điểm, đủ để đổi lấy một lạng thóc. Khổ nỗi các cụ tuổi cao, sức kém, đã trồng không kỹ lại thiếu chăm sóc vì “cha chung không ai khóc”, nên cây trồng chỉ vài tuần sau là úa héo. Các em bé chăn trâu cho hợp tác xã mới làm vè trêu các cụ:

    Hoan hô các cụ trồng cây
    Mười cây chết chín, một cây gật gù

    Nghe các cháu trêu, các cụ bèn phản pháo lại:

    Các cháu có mắt như mù
    Mười cây chết tiệt, gật gù ở đâu?

    Chỉ một thời gian ngắn sau, hai câu đối đáp hài hước nêu trên đã trở thành ca dao thời đại mới.
    Ấy thế mà cứ vài ba tháng, đảng lại phát động chiến dịch thi đua cho các hợp tác xã và thúc dục người dân làm việc bằng hai bằng ba theo lời khuyên của ông Hồ từ những ngày còn chiến tranh. Người dân bực quá nên có câu:

    Thi đua làm việc bằng hai
    Để cho cán bộ mua đài mua xe
    Thi đua làm việc bằng ba
    Để cho cán bộ xây nhà lát sân

    Có người còn nhạo báng:

    Thi đua ta quyết tiến lên
    Tiến lên ta quyết tiến lên hàng đầu
    Hàng đầu... rồi... tiến... về... đâu?

    Nhiều phụ nữ đã từng trải qua lắm gian nan, khổ cực với hợp tác xã mà chẳng “ăn cái giải rút gì”, tức quá bèn văng tục:

    Đi làm hợp tác hợp te
    Không đủ miếng giẻ mà che cái l..

    Xã hội bất công

    Điều nghịch lý là trong xã hội chủ nghĩa, một mặt đảng tuyên bố đấu tranh cho công bằng xã hội thì mặt khác, các nhà lãnh đạo lại tự cho mình hưởng những quyền lợi đặc biệt. Tại Hà Nội, người dân chua chát truyền khẩu những câu ca dao sau:

    Tôn Đản là chợ vua, quan
    Vân Hồ là chợ những gian, nịnh thần
    Đồng Xuân là chợ thương nhân
    Vỉa hè là chợ "nhân dân anh hùng"

    Lãnh đạo giả dối

    Có thể nói, trong hơn 50 năm qua, cộng sản Việt Nam cai trị đất nước bằng các thủ đoạn lừa bịp và dối trá. Trong một bài viết với nhan đề Nhật Ký Rồng Rắn được phổ biến ra hải ngoại đầu năm 2001, ông Trần Độ, cựu trung tướng quân đội Nhân Dân của cộng sản, đã tố cáo thủ đoạn này qua những lời lẽ sau:

    “Nói thì ‘dân chủ, vì dân’ mà làm thì chuyên chính phát xít. Cái đặc điểm đó cũng có nghĩa là nói dối, nói láo, lừa bịp, trò hề, ‘nói vậy mà không phải vậy’.

    Suốt ngày đóng trò, cả năm đóng trò. Ở đâu cũng thấy các vai hề, ở đâu cũng thấy các trò lừa bịp. Suốt ngày đêm, suốt năm tháng cũng lúc nào cũng chỉ nghe thấy những lời nói dối, nói lừa.
    Chế độ này bắt mọi người phải đóng trò, bắt tất cả trẻ con phải đóng trò, bắt nhiều người già phải đóng trò

    Đặc điểm này đã góp phần quyết định vào việc tạo ra và hình thành một xã hội dối lừa: lãnh đạo dối lừa, đảng dối lừa”.

    Tại Việt Nam, một trong những cơ quan mang tiếng nhất về chuyện có nói thành không, không nói ra có là nha khí tượng: 

    Bảo nắng mà trời lại mưa
    Mấy thằng khí tượng đoán bừa hại tao
    Trời cho một trận mưa rào
    Mấy thằng khí tượng làm tao ướt rồi

    Ấy thế mà theo người dân, nghệ thuật nói khoác của nha khí tượng còn kém xa những lãnh tụ cộng sản. Dưới triều đại Lê Duẩn, người có bí danh “Anh Ba”, thì kẻ đoạt quán quân về nói khoác lại chính là đồng chí tổng bí thư. Vì vậy, dân gian phát sinh ra câu ví von:

    Thứ nhất anh Ba, nhì Nha Khí Tượng

    Câu ca dao thời đại sau đây đã nói lên bản chất dối trá và hợm hĩnh của đảng:

    Mất mùa là bởi thiên tai
    Được mùa là bởi thiên tài đảng ta

    Bỏ nước ra đi
    Có thể nói người Việt Nam là người vô cùng quyến luyến với quê cha đất tổ. Tuy nhiên, khi miền Nam bị đặt dưới sự cai trị của cộng sản, hàng triệu người dân đã buộc lòng phải bỏ nước ra đi. Chồng lìa vợ, con xa mẹ xa cha. Trong những năm tháng ấy, kể sao cho xiết những đau đớn của sinh ly, của “lệ rơi thấm đá”.

    Thuở trước, kho tàng ca dao của dân tộc có câu: 

    Có con mà gả chồng gần
    Có bát canh cần nó cũng mang qua
    Có con mà gả chồng xa
    Một là mất giỗ, hai là mất con

    Khi phong trào vượt biên bùng nổ vào cuối thập niên 1970, dân miền Nam đã cải biên bài ca dao nêu trên thành những câu thật dí dỏm:

    Có con mà gả chồng gần
    Nửa đêm xe đạp mang phần cho cha
    Có con mà gả chồng xa
    Tháng tháng nó gửi đô la kìn kìn

    Lúc bấy giờ, người dân bảo nhau câu “cái cột đèn nếu nó biết đi, nó cũng vượt biên, chứ đừng nói con người”. Đâu đâu, người ta cũng bàn về chuyện vượt biên. Ngay cả những cặp tình nhân, hôm nay còn gặp nhau, nhưng ngày mai có thể sẽ ngàn trùng cách biệt. Có một bài ca dao khá văn chương, mở đầu bằng hai câu trong bài Phong Kiều Dạ Bạc của Trương Kế, để diễn tả tâm trạng những kẻ yêu nhau thuở ấy:

    Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
    Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
    Canh khuya thao thức mạn thuyền
    Biết người quân tử vượt biên chốn nào?

    Đất nước tang thương, kẻ ở người đi, lòng người ly tán, tất cả tội lỗi dĩ nhiên phát xuất từ bác Hồ, như câu ca dao thời đại: 

    Bác Hồ chết phải giờ trùng
    Nên bầy con cháu dở khùng dở điên
    Thằng tỉnh thì đã vượt biên
    Những đứa ở lại chẳng điên cũng khùng

    Đổi mới
    Trước cảnh suy thoái trầm trọng sau nhiều năm rập khuôn một cách máy móc mô hình xã hội chủ nghĩa theo Liên Xô; nên để sống còn, đại hội VI của đảng năm 1986 phải đưa ra chính sách đổi mới, bãi bỏ chế độ bao cấp, và chấp nhận một nền kinh tế nhiều thành phần. Kinh tế thì hô hào đổi mới nhưng chính trị thì dĩ nhiên vẫn là chuyện độc quyền của đảng. Cụm từ “kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa” bỗng một sớm một chiều được phát sinh.

    Lúc bấy giờ Đỗ Mười là tổng bí thư đảng, Lê Đức Anh là chủ tịch nước, còn Võ Văn Kiệt là thủ tướng. Vì vậy, người dân kháo nhau rằng:

    Ông Anh, ông Kiệt, ông Mười
    Dở khóc, dở cười biết chọn ông nao?
    Ông nào, ông nảo, ông nao
    Một đồng một cốt làm sao bây giờ?
    "Cửa mở", phải có giấy tờ
    "Đổi mới" nhìn lại vẫn thờ mấy ông
    Đèn cù cứ chạy lòng vòng
    Dân chủ cái còng, tự do đói ăn
    Hạnh phúc chú cuội cung trăng!

    Tham nhũng

    Trong lịch sử nhân loại, độc tài về chính trị bao giờ cũng sinh ra tham nhũng. Trước kia niềm mơ ước của một công dân xã hội chủ nghĩa là làm thế nào để đạt được 4Đ, tức là được vào “đảng”, để có thể ký cóp những khoản tham nhũng cùng hối lộ cỏn con mà tậu một chiếc xe “đạp”, một cái “đài” (radio), và một ”đồng hồ” đeo tay (đảng, đạp, đài, đồng). Tuy nhiên, chỉ vài năm sau đổi mới, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa dẫn đến sự tham nhũng công khai khiến các đảng viên đang nắm quyền trở thành giới tư bản đỏ với tài sản lên đến hàng triệu mỹ kim. Vì vậy, dân mình có những câu ca dao:

    Công nhân, vợ ốm con côi
    Lãnh đạo nhà gác, xe hơi bộn bề
    Bao giờ cho hết trò hề?

    và:

    Nhà ai giàu bằng nhà cán bộ?
    Hộ nào sang bằng hộ đảng viên?
    Dân tình thất đảo bát điên
    Đảng viên mặc sức vung tiền vui chơi

    Tuy sở hữu những tài sản kếch sù trong lúc quần chúng còn thiếu cơm thiếu áo, các đảng viên cầm quyền vẫn tiếp tục lải nhải điệp khúc “nhân dân là chủ, đảng là đầy tớ”. Nghe câu ví con này, các “ông chủ” bèn sôi máu lên mà sáng tác bốn câu ca dao sau:

    Ai về qua tỉnh Nam Hà
    Xem lũ đầy tớ xây nhà bê tông.
    Tớ ơi, mày có biết không?
    Chúng ông làm chủ mà không bằng mày!

    Trước đổi mới, các “ngài đầy tớ” thường chỉ nhận một “thù lao” (hối lộ) khá khiêm nhượng từ những “ông chủ” (rất nghèo). Chẳng hạn như đối với các cán bộ điện lực, điều kiện để các ông mắc điện cho các gia đình ở nông thôn nhiều khi chỉ là một buổi tiệc nhậu có thịt gà thịt lợn:

    Muốn cho điện sáng về nhà
    Ruột lợn ruột gà phải nối đến nơi

    Tuy nhiên, sau đổi mới, các đảng viên cầm quyền khôn ra, chỉ nhận hối lộ bằng các phong bì nhè nhẹ. Bởi vậy dân gian có ca dao rằng:

    Phong lan, phong chức, phong bì
    Trong ba thứ ấy, thứ gì quý hơn?
    Phong lan ngắm mãi cũng buồn
    Phong chức thì phải cúi luồn vào ra
    Chỉ còn cái phong thứ ba
    Mở ra thơm nức, cả nhà cùng vui

    Đối với các ông thanh tra của đảng, mỗi khi đến làm việc ở cơ quan hoặc địa phương nào mà được trao tay một chiếc phong bì thì các ông sẽ biến mọi thứ tiêu cực thành tích cực ngay. Chứng kiến tệ trạng này, người dân bèn sáng tác hai câu ca dao với cách chơi chữ cả Việt lẫn Anh đầy nghệ thuật:

    Thanh “cha”, thanh mẹ, thanh gì?
    Hễ có phong bì thì nó “thanh kiu” (thank you)

    Năm 1996, một tờ báo phát hành tại Đà Nẵng đã “in chui” được hai câu ca dao sau đây để nói lên bản chất đảng cộng sản trong thời kỳ đổi mới:

    Đảng ta là đảng thần tiên
    Đa lô thì được, đa nguyên thì đừng

    Khi nói lái, “thần tiên” là “thân tiền” và “đa lô” thành “đô la”. Quả là hai câu độc đáo.
    Hiện nay, nấc thang giá trị trong xã hội Việt Nam được định đoạt bởi đồng tiền như bài vè được lưu truyền trong dân gian từ nhiều năm qua:

    Tiền là Tiên là Phật
    Là sức bật con người
    Là nụ cười tuổi trẻ
    Là sức khỏe người già
    Là cái đà danh vọng
    Là cái lọng che thân
    Là cán cân công lý
    Đồng tiền là… hết ý!

    Một chuyện khá khôi hài nói lên tính tráo trở của người cộng sản là trước kia, nhà cầm quyền kết án người vượt biên là Việt gian, là phản bội tổ quốc. Dân vượt biên bị bắt là bị tống vào nhà giam, hoặc bị đầy vào trại cải tạo. Thậm chí, có người còn bị công an xử bắn ngay tại nơi bị bắt. Tuy nhiên, sau đổi mới, đảng đã tha thiết mời gọi Việt kiều về du lịch và bỏ vốn đầu tư tại Việt Nam. Không những thế, đảng còn ví von đồng bào hải ngoại là khúc ruột ngoài ngàn dặm của tổ quốc. Trước sự đổi trắng thay đen này, dân gian bèn có câu:

    Ngày đi, đảng gọi “Việt gian”
    Ngày về thì đảng chuyển sang “Việt kiều”
    Chưa đi: phản động trăm chiều
    Đi rồi thành khúc ruột yêu ngàn trùng

    Song song với việc chiêu dụ Việt kiều, đảng ngày càng tỏ thái độ lấy lòng Hoa Kỳ để được hưởng lợi lộc kinh tế. Tháng 11 năm 2000, khi nhà nước đang tất bật “lo ngày không đủ tranh thủ lo đêm” để “chiêu đãi” tổng thống Clinton và phái đoàn Hoa Kỳ trong chuyến viếng thăm Việt Nam thì người dân rỉ tai nhau rằng:

    Ngày xưa chửi Mỹ hơn người
    Ngày nay nịnh Mỹ chẳng ai bằng mình

    Xã hội xuống cấp

    Có thể nói sách lược kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa đã soi mòn truyền thống đạo đức của dân tộc một cách trầm trọng. Năm 1996, bà Nguyễn Thị Hằng, thứ trưởng bộ Lao Động, Thương Binh và Xã Hội cho biết cả nước có ít nhất 76.900 gái mại dâm. Tuy nhiên, cũng trong năm ấy, theo lời một viên chức cao cấp trong đảng tiết lộ với báo chí ngoại quốc thì chỉ riêng tại Sài Gòn đã có khoảng 300.000 phụ nữ hành nghề không vốn này, vượt xa số thống kê chính thức của giới cầm quyền. Đến nay, đã gần 9 năm trôi qua, số gái mại dâm tại Việt Nam có lẽ còn tăng cao nhiều hơn nữa?

    Trong những năm qua, ca dao tân thời của xã hội chủ nghĩa không hiếm những câu tương tự như câu tả cảnh bến Ninh Kiều ở Cần Thơ như sau:

    Chiều chiều trên bến Ninh Kiều
    Dưới chân tượng bác, đĩ nhiều hơn dân

    Nếu trước năm 1975 tại miền Nam chỉ có một loại dịch vụ “ôm” là bia ôm xuất hiện lác đác một cách bất hợp pháp tai một vài thành phố lớn, thì hiện nay nhan nhản trên khắp các nẻo đường đất nước, ngoài bia ôm, người dân có thể thưởng thức đủ thứ dịch vụ “ôm” hợp với túi tiền từng người như cà phê ôm, chè ôm, cháo ôm, phở ôm, sổ xố ôm, hớt tóc ôm, tắm ôm, xem video ôm, ngủ ôm, câu cá ôm, v.v. Thậm chí có nhiều tiệm may còn tặng thêm món hàng đo quần áo ôm cho các đấng mày râu. 

    Tuy nhiên, bia ôm vẫn là dịch vụ phổ biến nhất, như câu ca dao nêu sau, nghe đồn được phát xuất từ một quán bia ôm gần Văn Miếu ở Hà Nội, nơi đặt những tấm bia đá khắc tên các ông nghè, tức tiến sĩ thuở xưa:

    Trăm năm bia đá cũng mòn
    Bia chai cũng vỡ, chỉ còn bia ôm

    Nền giáo dục thì xuống cấp một cách thê thảm. Đây là điều hiển nhiên vì nhà giáo là những người bị hất hủi đến cùng cực trong cái gọi là xã hội chủ nghĩa:

    Thày giáo lãnh lương ba đồng
    Làm sao sống nổi mà không đi thồ
    Nhiều thày phải đạp xích lô
    Làm sao xây dựng tiền đồ học sinh

    và thê thảm hơn:

    Cô giáo phải bán bia ôm
    Ôm phải học trò, ăn nói sao đây?

    Điều đau xót và tủi nhục nhất của dân tộc trong những năm gần đây là dưới sự cai trị của những bộ óc “ưu việt, đỉnh cao trí tuệ”, nhiều phụ nữ miền Nam phải chấp thuận lấy người ngoại quốc, hầu hết là người Đài Loan và Nam Hàn, để có thể thoát cảnh đói nghèo. Tại xứ người, đa số bị đối xử như những nô lệ tình dục. Chứng kiến cảnh đau lòng này, các chàng trai đất Việt đành bùi ngùi than thở:

    Tiếc thay cây quế còn soan
    Để cho đám mọi Đài Loan nó trèo

    và:

    Tìm em như thể tìm chim
    Chim bay biển Bắc, anh tìm biển Đông
    Tìm làm chi để mất công
    Đài Loan, Hàn Quốc em dông mất rồi

    Châm biếm và chỉ trích lãnh tụ

    Là nạn nhân của sự cai trị bạo tàn, người dân, nhất là dân miền Nam, đã phải cậy đến một thứ khí giới đặc biệt để chống lại kẻ mạnh là thi ca trào phúng. Trong suốt 30 năm, nhiều lãnh tụ cộng sản đã trở thành đối tượng để nhân dân “xả xú bắp” bằng ca dao châm biếm. Trong những ông này, ngoại trừ ông Hồ, ba ông bị nhắc đến nhiều nhất là tổng bí thư Lê Duẩn, chủ tịch quốc hội Trường Chinh, và thủ tướng Phạm Văn Đồng, tức những người lãnh đạo cao nhất của đảng trong 10 năm đầu tiên kể từ khi miền Nam thất thủ, thời kỳ bị xem là đen tối nhất của lịch sử dân tộc cận đại.

    Với ông Hồ, có khi ca dao là một bài châm biếm về khả năng lãnh đạo:

    Trách ai sinh thứ họ Hồ
    Để cho cả nước như đồ vất đi

    Có khi là một bài mỉa mai về tư cách và đạo đức, như chuyện bác “ăn ốc” xong rồi bắt đàn em “đổ vỏ”:


    Bác Hồ đại trí, đại hiền
    Chơi Minh Khai chán, gá liền Hồng Phong
    Minh Khai phận gái chữ tòng
    Bác Hồ sái nhất, Hồng Phong sái nhì

    Còn về ba ông Đồng, Duẩn, Chinh thì thoạt đầu là những lời tố cáo như:


    Ông Đồng, ông Duẩn, ông Chinh
    Vì ba ông ấy, dân mình lầm than

    Rồi đến sự căm phẫn:

    Trường Chinh, Lê Duẩn, Văn Đồng
    Cả ba đồng lòng giết chết con tôi

    Cuối cùng là niềm mơ ước:

    Trường Chinh, Lê Duẩn, Văn Đồng
    Ba thằng cùng béo, vặt lông thằng nào?
    Vặt lông cả đám cho tao!

    Có một chuyện khá khôi hài xẩy ra trong nội bộ đảng cộng sản vào năm 1983. Lúc bấy giờ đại tướng Võ Nguyên Giáp bị phe Lê Duẩn và Lê Đức Thọ làm nhục, tước hết binh quyền và giao nhiệm vụ phụ trách “sinh đẻ có kế hoạch”. Trước hoàn cảnh dở khóc dở cười của đại tướng, người dân có câu ca dao chế diễu:

    Ngày xưa đại tướng cầm quân
    Ngày nay đại tướng cầm quần chị em

    Còn những chị em… vui tính hơn thì khúc khích rỉ tai nhau mà bảo rằng:

    Khi xưa trấn thủ lưu đồn
    Bây giờ đại tướng trấn l.. chúng em

    Cuối tháng 6 năm 1991, đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của đảng bầu ông Đỗ Mười làm tổng bí thư và cử ra một ban chấp hành trung ương đảng gồm 146 ủy viên. Sau đại hội, có mấy ông công dân rỗi việc, mò mẫm sưu tra lý lịch của 146 ngài đỉnh cao trí tuệ này thì cả nước mới hay chỉ 10 phần trăm đạt được thành tích vẻ vang là đã hoàn tất bậc trung học. Đặc biệt, đồng chí tổng bí thư thì hoặc tự bỏ học hoặc bị đuổi học từ năm lớp ba. Bởi vậy, dân gian có câu ca dao khen đồng chí rằng:

    Giỏi a đồng chí Đỗ Mười
    Lớp ba chưa đỗ đã ngồi bí thư

    Một trong những thành tích đáng tủi hổ của cộng sản Việt Nam là ồ ạt xuất khẩu nhân công sang lao động tại xứ người vì không tạo nổi công ăn việc làm cho người dân. Chỉ trong năm 2004, nhà cầm quyền đã đưa gần 70.000 người dân đi làm thuê tại các nước ngoài, hầu hết đến Đài Loan, Nam Hàn, và Mã Lai là những nước có nền kinh tế còn kém Việt Nam thời chưa bị họa cộng sản ở nửa thế kỷ trước. Tại những xí nghiệp thuộc những nước này, người nhân công Việt Nam bị đối xử như những nô lệ của thời đại mới. Dân gian bèn có câu châm biếm:

    Vẻ vang thay lãnh tụ ta
    Đem dân xuất khẩu bán ra nước ngoài

    So sánh với thực dân Pháp thuở xưa, đảng cộng sản Việt Nam hôm nay tệ hại hơn nhiều về thành tích bóc lột nhân dân và chiếm đoạt tài nguyên đất nước:

    Ngày xưa giặc Pháp mộ phu
    Ngày nay đảng bán dân ngu lấy tiền
    Đảng ta là đảng cầm quyền
    Đảng bán ruộng đất lấy tiền đảng tiêu

    Không những thế, để bảo đảm chiếc ghế lãnh đạo, những ông lớn của đảng còn đang tâm nhượng một phần lãnh thổ quốc gia cho Trung Quốc. Điển hình là các hòn đảo thuộc quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, cùng một giải đất rộng lớn bao gồm ải Nam Quan và thác Bản Giốc ở cực Bắc nước ta. Các câu ca dao nêu sau nói lên lòng phẫn uất của nhân dân trước sự kiện này:

    Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa
    Cúi đầu dâng đảo Trường Sa cho Tầu

    và:

    Tiên sư cộng sản Việt Nam
    Cuối đời bán cả giang san nước nhà

    Tương lai về đâu?

    Nhiều người Việt ở hải ngoại từng về thăm quê hương trong những năm gần đây cho rằng Việt Nam đã tiến một bước khá dài kể từ đổi mới, và ánh sáng ngày một sáng hơn ở cuối đường hầm. Tuy nhiên, đây chỉ là một nhận định phiến diện căn cứ trên sự phát triển tại các thành phố lớn. Đồng ý là trong gần hai thập niên qua, sau khi cộng sản trả lại phần nào quyền tư hữu cho người dân và chấp nhận tự do kinh doanh có giới hạn, nền kinh tế đã tăng trưởng khoảng bẩy, tám phần trăm mỗi năm. Con số này quả là to lớn với những nước đã phát triển nhưng không thể gọi là đáng khích lệ đối với những nước đang cố vươn lên từ nền kinh tế lạc hậu và đang sở hữu một khối lượng nhân công quá rẻ so với những quốc gia khác. Ngoài ra, phần lớn sự phát triển hiện nay bắt nguồn từ khoản “viện trợ” của “khúc ruột ngoài ngàn dặm”, tức số tiền các Việt kiều gửi về cho thân nhân và đầu tư ở Việt Nam, cũng như tiêu pha trong các chuyến về thăm quê hương. Con số này đã lên đến hơn ba tỉ mỹ kim trong năm 2004.

    Thêm nữa, điều đáng nói là tại Việt Nam, tài sản quốc gia không được phân chia đồng đều vì hầu hết ở trong tay các cán bộ cao cấp và giới tư bản đỏ liên minh kinh tế với họ. Đại đa số nhân dân, nhất là những người ở nông thôn, còn thiếu ăn thiếu mặc một cách trầm trọng. Nước ta bị sa vào vòng luẩn quẩn không lối thoát. Có quyền thì có tiền và khi có tiền thì giữ được quyền. Điều nghịch lý là vài thập niên sau khi vỗ ngực huênh hoang là đã tiêu diệt được chế độ phong kiến, thì ngày hôm nay, cộng sản đã biến xã hội Việt Nam trở nên phong kiến hơn bất cứ giai đoạn nào trong lịch sử. Đau đớn nhất là dưới sự cai trị của đảng, tham nhũng đã dần dần trở thành một giá trị tiêu cực của nền văn hóa dân tộc, một tệ trạng không phải một sớm một chiều có thể diệt trừ, kể cả khi chế độ cộng sản đã cáo chung.

    Dưới ngọn cờ chỉ đạo xã hội chủ nghĩa, Việt Nam sẽ đi về đâu? Người dân sẽ ấm no hơn chăng, sẽ hạnh phúc hơn chăng? Bốn, năm thập niên về trước, dân gian đã vỗ vai ông Hồ mà bảo “này ông, chuyện ấy còn lâu”. Câu nói ấy vẫn chính xác và sẽ còn chính xác cho đến ngày nào Việt Nam còn bị đặt dưới sự cai trị của cộng sản. Chẳng tin, cứ hỏi ông Lê Nin thì biết!
    Ơ hay, sao lại có chuyện Lê Nin ở đây? Ông ấy đã “đang từ khỏe mạnh chuyển sang từ trần” từ hơn tám thập niên rồi cơ mà!

    Câu chuyện như sau:

    Năm 1985, cộng sản Việt Nam cho xây tượng đài Lê Nin cao đến 5,2 thước trong công viên Chi Lăng, gần quảng trường Ba Đình, tại Hà Nội. Ngay sau khi tượng được khánh thành, người dân Hà Nội có bài ca dao nhại theo lời một bài vè ca tụng Lê Nin của thi nô Tố Hữu. Bài ca dao của nhân dân như sau:

    Ông Lê Nin ở nước Nga
    Sao ông lại đến vườn hoa nước này?
    Ông ưỡn ngực, ông chỉ tay
    Ông xem như thể nước này của ông

    Ít lâu sau, cộng sản Liên Xô sụp đổ, người dân bèn “hồ hởi” đọc cho nhau nghe bản hiệu đính của bài ca dao trên. Mỗi lần đọc xong lại cùng cười hô hố một cách cực kỳ… phản động:


    Lê Nin quê ở nước Nga
    Cớ sao lại đứng vườn hoa nước này?
    Ông vênh mặt, ông chỉ tay:
    Tự do, hạnh phúc lũ mày còn xa
    Kìa xem gương của nước Nga
    Bẩy mươi năm lẻ có ra đếch gì!

    Đấy, ông Lê Nin nói đấy: “tự do, hạnh phúc lũ mày còn xa”. Quả là hơn sáu thập niên sau khi chết, đến ngày cộng sản Liên Xô tan rã, ông Lê Nin mới sáng mắt ra.

    Ngày hôm nay, gần hết tháng giêng năm 2005, tin tức từ bên nhà cho biết dịch cúm gà đã tái bùng nổ tại 23 tỉnh. Đúng một năm trước, bệnh dịch này đã hoành hành trên khắp đất nước khiến nhiều người thiệt mạng đến nỗi nhà cầm quyền phải ra lệnh giết cả chục triệu con gà để ngừa bệnh lan tràn. Ngay sau khi dịch gà lắng đọng thì dịch heo bộc phát tại miền Nam gây biết bao thiệt hại cho dân nghèo. Trước sự kiện gà và heo đồng loạt lăn quay ra chết vì dịch, người dân đã khẩu truyền cho nhau một câu ca dao thật đặc sắc:

    Dịch heo nối tiếp dịch gà
    Bao giờ dịch đảng cho bà con vui

    Bao giờ thì bà con mới được vui? Căn cứ vào một câu ca dao thuộc loại sấm truyền được lưu hành trong dân gian từ vài thập niên trước thì ngày ấy không còn xa lắm đâu:

    Bao giờ Hồ cạn, Đồng khô
    Chinh rơi, Giáp rách, cơ đồ mới yên

    Xét về khía cạnh nghệ thuật, câu sấm truyền quả là đắt giá vì “hồ”, “đồng”, “chinh”, và “giáp” hiểu theo nghĩa đen là “ao hồ”, “đồng ruộng”, “cái chiêng” và “áo giáp”. Theo nghĩa bóng thì bao giờ các ông Hồ Chí Minh, Phạm Văn Đồng, Trường Chinh, và Võ Nguyên Giáp về chầu ông tổ Mác thì bà con cả nước mới có thể an vui. Đến nay, trong số này chỉ còn ông Giáp, nhưng đại tướng nhà ta đã 94 tuổi, như ngọn đèn dầu leo lét trước gió, có muốn “cầm quần chị em” như thuở trước thì cũng chẳng còn đủ sức mà cầm. Cái ngày “Giáp rách” chắc chắn sẽ xẩy đến chỉ trong nay mai.

    Trong kho tàng văn chương truyền khẩu Việt Nam, đa số những câu ca dao phát sinh từ thuở nước ta chưa gặp họa cộng sản và được truyền đến hôm nay là những câu hoặc gói ghém tình cảm con người, nhất là tình yêu nam nữ, hoặc ca ngợi hình ảnh đất nước. Rất ít câu ta thán về sự bạo ngược của chế độ cũng như chỉ trích và châm biếm giới cầm quyền như những câu ca dao thời xã hội chủ nghĩa. Điều này chứng tỏ cộng sản là chế độ gây nhiều lầm than nhất cho dân tộc chúng ta kể từ ngày lập quốc.

    Tuy nhiên, khi lật bất cứ tác phẩm sưu tầm ca dao nào được xuất bản tại Việt Nam trong 30 năm qua, chúng ta không bao giờ bắt gặp những câu mang nội dung tương tự những câu trích dẫn trong bài này. Những câu ca dao thời hiện đại được đăng trong những tác phẩm ấy là những câu ca tụng bác và đảng, ca tụng cuộc kháng chiến chống Pháp, và cuộc chiến chống Mỹ Ngụy. Dĩ nhiên, những câu này được sáng tác bởi lũ bồi bút của chế độ. Vì vậy, ngoài sự hiện diện trong tác phẩm, chúng không hề được lưu truyền trong dân gian. Đây là một lừa bịp trâng tráo của đảng và lũ bồi bút.

    Tại Việt Nam, năm 1977, ông Vũ Ngọc Phan hoàn tất việc sưu tập và trước tác quyển “Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam”, trong đó có bao gồm phần “Ca dao chống Mỹ cứu nước”, với nhiều bài ca ngợi bác và đảng, dài đến 40 trang sách. Tác phẩm này đã được nhà cầm quyền cho in đến 10 lần tính đến năm 1994. Tuy nhiên, với bản tính lương thiện hiếm thấy so với những người cầm bút khác đã và đang phục vụ chế độ, ông Vũ Ngọc Phan đã cẩn thận ghi tên tác giả của từng bài… “ca dao” trong phần chống Mỹ cứu nước. Là một học giả thành danh từ đầu thập niên 40, dĩ nhiên ông thừa hiểu ca dao là một bài thơ hay vè ngắn (thường là lục bát) từ hai câu trở lên do một người làm ra, rồi qua miệng từng người, dần dần được sửa đổi (một cách ngẫu nhiên) cho đến khi được hoàn chỉnh, tức khi đã phản ảnh đích thực được tâm lý quần chúng. Như vậy, tác giả của ca dao chính là dân gian. Một bài thơ hay vè có ghi tên tác giả không thể là một bài ca dao. Có lẽ tuy hiểu như vậy, nhưng ông Vũ Ngọc Phan vẫn phải bao gồm những bài vè này trong phần ca dao chống Mỹ để thỏa mãn yêu cầu của những người lãnh đạo đảng.

    Người viết hy vọng rằng ở một thời điểm không xa, sẽ có những vị thiết tha với văn hóa dân tộc bỏ công san định các câu ca dao đã lưu hành trong suốt thời gian Việt Nam bị đặt dưới ách cộng sản để ghi lại trong những tác phẩm xuất bản tại hải ngoại. Những câu ca dao “ngoài luồng” này mới thực sự có giá trị về cả hai phương diện văn học và lịch sử. Mai sau, khi đọc những tác phẩm ấy, những thế hệ tương lai ở cả quốc nội lẫn hải ngoại có thể phần nào hiểu được nỗi khổ đau cha ông họ đã phải gánh chịu, để họ có cơ hội được làm người. Những tác phẩm ấy cũng sẽ khiến các nhà cầm quyền (không cộng sản) sau này phải đắn đo hơn khi cai trị đất nước, nếu không muốn trở thành “ngàn năm bia miệng” như những người cầm quyền trong nửa thế kỷ qua.

    Và, cuối cùng, người viết cũng hy vọng rằng những thế hệ tương lai ấy, họ sẽ không phải khổ sở đánh vật với miếng cơm manh áo như cha ông chúng suốt bao thập niên qua; họ cũng không phải đón nhận, không phải truyền đi những câu ca dao có những giọt lệ đau xót ẩn dấu trong tiếng cười, như những câu ca dao đăng trong bài viết.

    Những thế hệ tương lai ấy, họ sẽ có thời giờ, nhiều thời giờ là khác, để đọc những câu ca dao thắm thiết tình cảm của dân tộc, họ sẽ rung động (đến xúc động) khi bắt gặp những câu như “Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn, Tào Khê nước chẩy vẫn còn trơ trơ”.

    Và họ sẽ cảm thấy yêu dân tộc hơn, yêu quê huơng hơn: yêu nồng nàn và tha thiết.



    Nguyễn Ngọc Bảo

    http://quancanh.com/qc/index.php/van-ngh/suu-t-m/item/721-ca-dao-xhcn


    Bàn ra tán vào (0)

    Comment




    • Input symbols

    Ca Dao XHCN

    Say sưa ông nói lung tung: Việt Nam mình sẽ sánh cùng năm châu


      Việt nam có một ông già
      Râu dài, tóc bạc tên là Chí Minh
      Ông hay uống rượu một mình
      Khi buồn lại rủ Trường Chinh uống cùng


      Say sưa ông nói lung tung:
      Việt Nam mình sẽ sánh cùng năm châu
      Này ông, chuyện ấy còn lâu!!!

      Câu ca dao nêu trên có lẽ được sáng tác và lưu hành tại miền Bắc từ ngày ông Hồ Chí Minh còn có thể ngồi lai rai uống rượu và ăn nói lung tung, tức là trước cái ngày ông được nhân dân ca tụng bằng hai câu ca dao khác cũng chẳng kém mùi “phản động”: “bác Hồ ta thật vẻ vang, đang từ khỏe mạnh chuyển sang… từ trần”.

      Phải công nhận tác giả câu ca dao tả bác uống rượu, và cả những người góp phần khẩu truyền câu ca dao, quả là trông xa thấy rộng. Ngay từ bốn, năm thập niên trước, khi đảng cộng sản Việt Nam nói riêng và cộng sản quốc tế nói chung đang làm mưa làm gió trên quả địa cầu, những người dân ấy đã đủ sáng suốt để vỗ vai bác, dù là vỗ vai bằng chữ nghĩa, mà bảo bác rằng “Này ông, chuyện ấy còn lâu!”.

      Quả thật, cho đến hôm nay, dưới sự lãnh đạo của cộng sản, chuyện Việt Nam có thể sánh vai cùng cộng đồng nhân loại vẫn còn lâu, lâu lắm. Trong suốt hơn nửa thế kỷ kể từ ngày cai trị miền Bắc và ba thập niên từ lúc cưỡng chiếm miền Nam, cộng sản Việt Nam đã gieo rắc muôn vàn tang thương cho dân tộc. Biết bao tiếng kêu đau đớn và phẫn uất của nhân dân đã vang lên trong suốt chiều dài lịch sử này. Trong số ấy, nhiều tiếng kêu đã cô đọng thành những câu ca dao thật độc đáo.

      Tự ngàn xưa, cổ nhân đã nhận định là muốn tìm hiểu bản chất một chế độ thì chỉ cần xét tinh thần của người dân sống trong chế độ. Tuy nhiên, làm thế nào để biết được tinh thần người dân? Để trả lời câu hỏi, các cụ dậy rằng “dễ lắm, tinh thần người dân luôn luôn được phản ảnh qua thơ và nhạc lưu truyền trong dân gian”. Cũng vì vậy mà cụ Khổng đã bảo “thanh âm chí đạo dữ chính thông hỹ”, tức là “đạo thanh âm tương thông với chính trị”, và cụ nói rõ rằng “thơ nhạc gốc ở tình cảm, mà tình cảm gốc ở chính trị”. Từ quan niệm này, cụ đã san định Kinh Thi, gồm hơn ba trăm bài thơ mà đa số là những bài thơ “quốc phong”, tức thơ của dân gian, về đời vua Văn nhà Chu (1186 đến 1135 trước Tây Lịch) để mô tả xu hướng chính trị và luân lý của xã hội thời bấy giờ.

      Hôm nay, 30 năm sau ngày miền Nam đổi chủ, bắt chước cổ nhân, người viết xin dùng những câu ca dao được lưu truyền tại Việt Nam kể từ biến cố tháng tư năm 75 để minh họa bức tranh xã hội chủ nghĩa và tâm trạng người dân trong suốt 30 năm qua. Trong số những câu ca dao này, có những câu ta thán đầy thê lương ảo não, có những câu trào phúng “bề ngoài cười nụ, bề trong khóc thầm”, có những câu châm biếm chua cay đôi khi trở thành tục tĩu, và có cả những tiếng mắng chửi vô cùng hằn học. Có thể nói tất cả những câu ca dao ấy là một hình thức phản kháng, một thứ vũ khí đấu tranh của người dân thấp cổ bé miệng trước sự áp bức của bạo quyền.

      Cũng xin nói thêm, người viết rời quê hương trong ngày cuối cùng của cuộc chiến và cho đến hôm nay, sau 30 năm tỵ nạn nơi đất khách, vẫn chưa về thăm lại quê nhà để đi “thực tế” (mượn tạm ngôn từ của cộng sản) một chuyến. Vì vậy, những câu ca dao trích dẫn trong bài là những câu hoặc đã sưu tầm được trên sách báo và trên mạng lưới điện toán, hoặc do những người đã từng sống nhiều năm với cộng sản kể lại khi đến định cư tại xứ người, hoặc do các thân hữu về thăm Việt Nam mang sang làm “quà lưu niệm”.

      Đến hôm nay, có lẽ những người di tản đợt đầu tiên từ gần 30 năm trước vẫn còn nhớ đôi câu thơ phát xuất tại miền Nam sau ngày Sài Gòn đổi chủ. Vâng, chúng ta đã nghe nhắc đến đôi câu ấy trong những năm tháng đầu xa quê hương. Nghe mà dạ bùi ngùi. Nghe mà lòng chua xót:

      Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiêu Công Lý
      Đồng Khởi vùng lên mất Tự Do

      Câu thơ đánh dấu sư kiện, tại Sài Gòn, nhà cầm quyền cộng sản đổi tên đường Công Lý thành Nam Kỳ Khởi Nghĩa và đường Tự Do thành Đồng Khởi. Ở một ý nghĩa khác, công lý đã chết tức tưởi và tự do thì đã vội vã ra đi.

      Và đôi câu khác cũng được phổ biến khá rộng rãi trên mọi miền đất nước, từ sông Bến Hải đến tận mũi Cà Mau:

      Dép râu dẫm nát đời son trẻ
      Nón tai bèo che khuất nẻo tương lai

      Đau đớn thay:

      Chim xa rừng còn thương cây nhớ cội
      Việt Cộng về thành làm tội dân ta

      Ba mươi năm bị làm tội làm tình, quãng thời gian dài gấp đôi đoạn đường luân lạc của Thúy Kiều thuở trước. Từ ngày ấy đến hôm nay, bao nhiêu hàng nước mắt đã lăn dài trên gò má người dân cùng khổ.

      Đổi tiền và học tập cải tạo 

      Một thời gian ngắn sau khi tống giam hàng trăm ngàn quân nhân công chức chế độ Việt Nam Cộng Hòa vào cái gọi là trại cải tạo, nhà cầm quyền đã ban lệnh đổi tiền để tước đoạt tài sản người dân miền Nam. Có lẽ những người dân miền Nam từng sống dưới chế độ cộng sản còn nhớ là chỉ trong vòng 10 năm kể từ ngày chiếm miền Nam, cộng sản đã ba lần đổi tiền. Lần thứ nhất vào ngày 2 tháng 9 năm 1975 theo tỷ giá quy định là 500 đồng Việt Nam Cộng Hòa đổi lấy một đồng Giải Phóng, có nghĩa là năm đồng tiền cũ đổi lấy một xu tiền mới. Thêm nữa, mỗi hộ, tức mỗi gia đình, chỉ được đổi tối đa 200 đồng tiền mới, tức 100.000 đồng tiền cũ bất kể hộ có bao nhiêu nhân khẩu. Có nhiều người, ngay sau khi đổi tiền, cầm những tờ giấy bạc mới đứng khóc nức nở, khóc mùi mẫn nơi vệ đường.

      Vì vậy, người dân có câu ca dao:

      Năm đồng đổi lấy một xu
      Thằng khôn đi học, thằng ngu làm thày

      “Đi học” ở đây tức là bị học tập cải tạo còn “thày” tức cán bộ cộng sản phụ trách giảng dậy tại các trại cải tạo.

      Cả nước thiếu ăn

      Sau khi chiếm miền Nam, cộng sản xóa bỏ quyền tư hữu, áp đặt chế độ bao cấp như tại miền Bắc và phát tem phiếu để người dân xếp hàng mua nhu yếu phẩm tại mậu dịch, mà nhu yếu phẩm thì lúc có lúc không. Lúc bấy giờ dân miền Nam mới thấm thía hai câu nhại Kiều của người miền Bắc từ đầu thập niên 60:

      Bắt phanh trần phải phanh trần
      Cho may ô mới được phần may ô

      (nguyên văn: “bắt phong trần phải phong trần, cho thanh cao mới được phần thanh cao“).



      Từ khi ta có Bác Hồ
      Nhân dân chẳng được ăn no ngày nào

      Vài tháng sau, vật giá gia tăng một mức khủng khiếp. Rau muống là thức ăn chính của người dân. Có câu ca dao chơi chữ khá độc đáo mô tả tình trạng này:

      Lương chồng, lương vợ, lương con
      Đi ba buổi chợ chỉ còn lương tâm
      Lương tâm đem chặt ra hầm
      Với rau muống luộc khen thầm là ngon

      Vài tháng sau nữa, lạm phát trở thành “siêu phi mã”. Lương tháng trung bình một công nhân viên khoảng 60 đồng tiền mới, chỉ mua được 30 bó rau muống. Người dân bèn réo tên ba lãnh tụ cao cấp nhất của đảng:

      Anh Đồng, anh Duẩn, anh Chinh
      Ba anh có biết dân tình cho không?
      Rau muống nửa bó một đồng
      Con ăn bố nhịn, đau lòng thằng dân

      Rồi dân không còn đủ gạo để ăn với rau muống vì nhà cầm quyền thu gom gạo để trả nợ chiến tranh. Ngoại trừ những cán bộ trung cấp và cao cấp trong đảng, gần như cả nước đã phải nhai sắn thay cơm:

      Ai sinh ra cái củ mì?
      Hỏi : Để làm gì? Đáp : Để mà ăn!
      Nước nhà mãi mãi khó khăn
      Dân mình mãi mãi phải ăn củ mì

      Ăn sắn, ăn mì, và đi dự các buổi học tập tại địa phương để hoan hô đảng và đả đảo Mỹ Ngụy là thời biểu bó buộc của người dân miền Nam lúc ấy:

      Dân đói mà đảng thì no
      Sức đâu ủng hộ, hoan hô suốt ngày
      Đảng béo mà dân thì gầy
      Độn bắp, độn sắn biết ngày nào thôi?

      Chỉ đôi ba năm sau, ngô sắn cũng dần cạn, cộng sản Việt Nam cầu viện các đàn anh Đông Âu và được đàn anh viện trợ hữu nghị cho một món thực phẩm họ thường dùng cho ngựa ăn. Đó là bo bo, thứ thực phẩm được nhà nước cường điệu gọi là "cao lương". Trong suốt một thời gian dài cả nước vêu mồm ra mà thi nhau nhai thứ cao lương này. Dù có ninh kỹ và nhai kỹ đến đâu thì bo bo vẫn là thứ hạt bao tử con người không thể tiêu hóa nổi, ăn thế nào thì ra thế nấy. Bởi vậy người dân có ca dao rằng:

      Hoan hô độc lập tự do
      Để cho tớ nhá bo bo sái hàm

      và:

      Nhân dân thì chẳng cần lo
      Nhà nước lo sẵn bo bo mỗi ngày
      Hãy chăm tay cấy tay cầy
      Nhịn ăn nhịn mặc chờ ngày vinh quang

      Khi truyền miệng câu ca dao nêu trên, người dân miền Nam hóm hỉnh đọc trại chữ "l" thành "n" để chế nhạo các cán bộ miền Bắc phát âm sai hai chữ này. Vì vậy câu ca dao bỗng dưng mang một ý nghĩa khá khôi hài:

      Nhân dân thì chẳng cần "no"
      Nhà nước "no" sẵn bo bo mỗi ngày

      Mùa hè năm 1980, nhằm mục đích tuyên truyền, cộng sản Việt Nam đã khẩn cầu Liên Xô cho Phạm Tuân làm “lơ” phi thuyền, tháp tùng phi hành gia Victor Gorbatco trong chuyến bay vào vũ trụ trên con tầu Liên Hợp. Lúc bấy giờ đang đói vêu vì thiếu ăn, nhân dân bèn có câu:

      Một thằng lên vũ trụ
      Trăm thằng đi Mút Cu (Moscow)
      Nghìn thằng chè chén lu bù
      Để dân bảy mươi triệu đói thò cu ra ngoài

      Có người tức quá nên hoạnh họe:

      Nhân dân thiếu gạo thiếu mì
      Mày vào vũ trụ làm gì hở Tuân???

      Và người khác thực tế hơn:
      Ai lên vũ trụ thì lên
      Còn tôi ở lại ghi tên mua mì

      Thiếu mặc
      Tình hình miền Nam trong những năm đầu tiên bị chiếm đóng thật thê thảm. Người dân đã không đủ ăn thì làm sao đủ mặc. Mỗi năm, một người chỉ được mua vài thước vải xấu theo giá chính thức từ mậu dịch. Bởi vậy, dân gian có câu ca dao cười ra nước mắt:

      Một năm hai thước vải thô
      Nếu đem may áo cụ Hồ ló ra
      May áo thì hở lá đa
      Chị em thiếu vải hóa ra lõa lồ
      Vội đem cất ảnh bác Hồ
      Sợ rằng bác thấy tô hô bác thèm

      và:

      Có áo mà chẳng có quần
      Lấy gì hạnh phúc hỡi dân cụ Hồ?
      Có đói mà chẳng có no
      Lấy gì độc lập, tự do hỡi người?

      Trong những nạn nhân của chế độ, có cả những cựu cán binh cộng sản hưu trí, đặc biệt là những cán bộ tập kết miền Nam. Đó là những múi chanh đã bị đảng vắt hết nước. Vì vậy, văn học dân gian có bài thơ nực cười nêu sau để diễn tả tình trạng bi đát của một số sĩ quan cộng sản từ cấp đại tá trở xuống đã được đảng cho phục viên:

      Đầu đường đại tá vá xe
      Giữa đường thượng tá bán chè đậu đen
      Cuối đường trung tá rao kem
      Xa xa thiếu tá thổi kèn đám ma
      Đại úy thì đi buôn gà
      Thượng uý ở nhà vỡ đất thay trâu
      Hỏi trung, thiếu uý đi đâu?
      Ba lô hàng lậu xuôi tầu Bắc Nam !!!

      Có những người còn ở trong hoàn cảnh nghiệt ngã hơn:

      Ngày xưa chống Mỹ chống Tây
      Ngày nay chống gậy ăn mày áo cơm

      Thiếu đủ thứ
      Trong chế độ xã hội chủ nghĩa Việt Nam, không những người dân thiếu ăn thiếu mặc mà là thiếu đủ thứ, từ các nhu yếu phẩm cho đến tự do và hạnh phúc:

      Ở với Hồ Chí Minh
      Cây đinh phải đăng ký
      Trái bí cũng sắp hàng
      Khoai lang cần tem phiếu
      Thuốc điếu phải mua bông
      Lấy chồng nên cai đẻ
      Bán lẻ chạy công an
      Lang thang đi cải tạo
      Hết gạo ăn bo bo
      Học trò không có tập
      Độc Lập với Tự Do
      Nằm co mà Hạnh Phúc!

      Tuy đã biến cả nước thành một nhà tù khổng lồ, đảng vẫn hạn chế sự đi lại của người dân. Muốn đi từ tỉnh này sang tỉnh khác, người dân phải xin giấy phép của chính quyền địa phương:

      Mang danh Dân Chủ Cộng Hòa
      Đi ra khỏi tỉnh phải qua cửa quyền
      Xuất trình giấy phép liên miên
      Chứng từ thị thực ở miền nào qua

      Tình trạng này phát sinh một bài ca dao trào phúng, được phổ biến khắp các miền đất nước:

      Trăm năm trong cõi người ta
      Ở đâu cũng được đi ra đi vào
      Xa xôi như xứ Bồ Đào
      Người ta cũng được đi vào đi ra
      Đen đủi như Ăng Gô La
      Người ta cũng được đi ra đi vào
      Chậm tiến như ở nước Lào
      Người ta cũng được đi vào đi ra
      Chỉ riêng có ở nước ta
      Người ta không được đi ra đi vào

      Kinh tế mới và thanh niên xung phong

      Với sự hiểu biết thiển cận về kinh tế cộng thêm một ý thức hệ bệnh hoạn, năm 1976, các lãnh tụ của đảng cho thành lập những khu kinh tế mới tại những vùng rừng thiêng nước độc. Chỉ nội trong một năm, nhà cầm quyền đã đầy khoảng 1,4 triệu người dân miền Nam đến sinh sống tại những khu hoang vu này, trong số đó có 700.000 dân Sài Gòn, hầu hết thuộc gia đình quân nhân, công chức chế độ Việt Nam Cộng Hòa. Bài ca dao dưới đây thuật lại hoàn cảnh đau lòng của những người bị lưu đầy lúc bấy giờ:

      Đuổi dân ra khỏi cửa nhà
      Bắt đi kinh tế thật là xót xa
      Không sao sống được cho qua
      Nên đành lại phải trở ra Sài Gòn
      Chẳng ai giúp đỡ chăm nom
      Cùng nhau vất vưởng, lom khom vỉa hè
      Màn sương chiếu đất phủ che
      Sinh ra bệnh tật khò khè ốm đau
      Nhưng mà có sống được đâu
      Bộ đội kéo đến hàng xâu xúc liền
      Chúng đem bỏ tại Tam Biên
      Rừng sâu núi thẳm oan khiên buộc vào
      Sáu ngàn nhân mạng năm nào
      Thảy đều chết đói, biết bao nhục hình

      Tháng 3 năm 1976, nhà cầm quyền phát động phong trào thanh niên xung phong để cưỡng ép sinh viên học sinh về miền quê công tác, chủ yếu là đào kinh. Có một câu ca dao khá ngộ nghĩnh, được truyền bá trong các đoàn thanh niên xung phong miền Nam lúc bấy giờ. Câu ca dao tuy mắng mỏ tổng thống Nguyễn Văn Thiệu nhưng gói ghém sự tiếc nuối những ngày tháng cũ:

      Từ ngày Tổng Thiệu rời dinh
      Để tao ở lại đào kinh mỗi ngày

      Chuyện dài Hợp Tác Xã
      Sau khi chiếm miền Nam, cộng sản truất quyền tư hữu đất đai và các phương tiện sản xuất khỏi tay nông dân qua hình thức hợp tác xã tập thể. Với chính sách kinh tế này, nhà nước kiểm soát việc phân phối thực phẩm bằng cách thu mua và ấn định thuế khóa.
      Câu chuyện nêu sau biểu lộ sự vô trách nhiệm của giới lãnh đạo đảng:

      Vào thập niên 1990, nhà nước thúc dục người dân, nhất là dân miền Trung, bỏ trồng lúa để trồng mía làm đường. Tuy nhiên, sau khi ông Fidel Castro đến thăm Việt Nam, các nhà lãnh đạo đảng hứa giúp Cuba bằng cách nhập khẩu đường mía nước này vào thị trường Việt Nam. Sau đó, nhà nước thực hiện lời hứa, nhập khẩu đường Cuba suốt mấy năm liền. Hậu quả là nông dân trồng mía bị sạt nghiệp vì số mía thu hoạch phải bán tống bán tháo hoặc vứt bỏ. Vì vậy, người dân phẫn uất truyền miệng bài ca dao sau:

      Bắt trồng mà chẳng thu mua
      Tại sao đảng nỡ dối lừa nhân dân?
      Tiền cầy, tiền giống, tiền phân
      Một trăm thứ thuế đổ thân gầy gò
      Dân đói mà đảng thì no
      Kêu trời, kêu đất, kêu Hồ chí Minh!

      Không những chỉ bị lỗ nặng vì trồng mía, người nông dân còn bị lao đao nhiều lần khác vì phải nghe lời nhà nước:

      Trồng mía, trồng ớt, trồng hành
      Vì nghe lời đảng mà thành bể niêu
      Trồng tiêu rồi lại trồng điều
      Vì nghe lời đảng mà niêu tan tành

      Năm 1992, trong một bài viết tố cáo những sai lầm của cộng sản Việt Nam, thượng tọa Thích Quảng Độ thuật lại một câu chuyện thú vị ngài đã chứng kiến trong thời gian 10 năm bị quản thúc tại xã Vũ Đoài, tỉnh Thái Bình, từ 1982 đến 1992. Lúc bấy giờ, các cụ già tại địa phương này bị xung vào đội trồng cây của hợp tác xã để trồng cây lấy điểm, cứ trồng năm cây thì được một điểm, đủ để đổi lấy một lạng thóc. Khổ nỗi các cụ tuổi cao, sức kém, đã trồng không kỹ lại thiếu chăm sóc vì “cha chung không ai khóc”, nên cây trồng chỉ vài tuần sau là úa héo. Các em bé chăn trâu cho hợp tác xã mới làm vè trêu các cụ:

      Hoan hô các cụ trồng cây
      Mười cây chết chín, một cây gật gù

      Nghe các cháu trêu, các cụ bèn phản pháo lại:

      Các cháu có mắt như mù
      Mười cây chết tiệt, gật gù ở đâu?

      Chỉ một thời gian ngắn sau, hai câu đối đáp hài hước nêu trên đã trở thành ca dao thời đại mới.
      Ấy thế mà cứ vài ba tháng, đảng lại phát động chiến dịch thi đua cho các hợp tác xã và thúc dục người dân làm việc bằng hai bằng ba theo lời khuyên của ông Hồ từ những ngày còn chiến tranh. Người dân bực quá nên có câu:

      Thi đua làm việc bằng hai
      Để cho cán bộ mua đài mua xe
      Thi đua làm việc bằng ba
      Để cho cán bộ xây nhà lát sân

      Có người còn nhạo báng:

      Thi đua ta quyết tiến lên
      Tiến lên ta quyết tiến lên hàng đầu
      Hàng đầu... rồi... tiến... về... đâu?

      Nhiều phụ nữ đã từng trải qua lắm gian nan, khổ cực với hợp tác xã mà chẳng “ăn cái giải rút gì”, tức quá bèn văng tục:

      Đi làm hợp tác hợp te
      Không đủ miếng giẻ mà che cái l..

      Xã hội bất công

      Điều nghịch lý là trong xã hội chủ nghĩa, một mặt đảng tuyên bố đấu tranh cho công bằng xã hội thì mặt khác, các nhà lãnh đạo lại tự cho mình hưởng những quyền lợi đặc biệt. Tại Hà Nội, người dân chua chát truyền khẩu những câu ca dao sau:

      Tôn Đản là chợ vua, quan
      Vân Hồ là chợ những gian, nịnh thần
      Đồng Xuân là chợ thương nhân
      Vỉa hè là chợ "nhân dân anh hùng"

      Lãnh đạo giả dối

      Có thể nói, trong hơn 50 năm qua, cộng sản Việt Nam cai trị đất nước bằng các thủ đoạn lừa bịp và dối trá. Trong một bài viết với nhan đề Nhật Ký Rồng Rắn được phổ biến ra hải ngoại đầu năm 2001, ông Trần Độ, cựu trung tướng quân đội Nhân Dân của cộng sản, đã tố cáo thủ đoạn này qua những lời lẽ sau:

      “Nói thì ‘dân chủ, vì dân’ mà làm thì chuyên chính phát xít. Cái đặc điểm đó cũng có nghĩa là nói dối, nói láo, lừa bịp, trò hề, ‘nói vậy mà không phải vậy’.

      Suốt ngày đóng trò, cả năm đóng trò. Ở đâu cũng thấy các vai hề, ở đâu cũng thấy các trò lừa bịp. Suốt ngày đêm, suốt năm tháng cũng lúc nào cũng chỉ nghe thấy những lời nói dối, nói lừa.
      Chế độ này bắt mọi người phải đóng trò, bắt tất cả trẻ con phải đóng trò, bắt nhiều người già phải đóng trò

      Đặc điểm này đã góp phần quyết định vào việc tạo ra và hình thành một xã hội dối lừa: lãnh đạo dối lừa, đảng dối lừa”.

      Tại Việt Nam, một trong những cơ quan mang tiếng nhất về chuyện có nói thành không, không nói ra có là nha khí tượng: 

      Bảo nắng mà trời lại mưa
      Mấy thằng khí tượng đoán bừa hại tao
      Trời cho một trận mưa rào
      Mấy thằng khí tượng làm tao ướt rồi

      Ấy thế mà theo người dân, nghệ thuật nói khoác của nha khí tượng còn kém xa những lãnh tụ cộng sản. Dưới triều đại Lê Duẩn, người có bí danh “Anh Ba”, thì kẻ đoạt quán quân về nói khoác lại chính là đồng chí tổng bí thư. Vì vậy, dân gian phát sinh ra câu ví von:

      Thứ nhất anh Ba, nhì Nha Khí Tượng

      Câu ca dao thời đại sau đây đã nói lên bản chất dối trá và hợm hĩnh của đảng:

      Mất mùa là bởi thiên tai
      Được mùa là bởi thiên tài đảng ta

      Bỏ nước ra đi
      Có thể nói người Việt Nam là người vô cùng quyến luyến với quê cha đất tổ. Tuy nhiên, khi miền Nam bị đặt dưới sự cai trị của cộng sản, hàng triệu người dân đã buộc lòng phải bỏ nước ra đi. Chồng lìa vợ, con xa mẹ xa cha. Trong những năm tháng ấy, kể sao cho xiết những đau đớn của sinh ly, của “lệ rơi thấm đá”.

      Thuở trước, kho tàng ca dao của dân tộc có câu: 

      Có con mà gả chồng gần
      Có bát canh cần nó cũng mang qua
      Có con mà gả chồng xa
      Một là mất giỗ, hai là mất con

      Khi phong trào vượt biên bùng nổ vào cuối thập niên 1970, dân miền Nam đã cải biên bài ca dao nêu trên thành những câu thật dí dỏm:

      Có con mà gả chồng gần
      Nửa đêm xe đạp mang phần cho cha
      Có con mà gả chồng xa
      Tháng tháng nó gửi đô la kìn kìn

      Lúc bấy giờ, người dân bảo nhau câu “cái cột đèn nếu nó biết đi, nó cũng vượt biên, chứ đừng nói con người”. Đâu đâu, người ta cũng bàn về chuyện vượt biên. Ngay cả những cặp tình nhân, hôm nay còn gặp nhau, nhưng ngày mai có thể sẽ ngàn trùng cách biệt. Có một bài ca dao khá văn chương, mở đầu bằng hai câu trong bài Phong Kiều Dạ Bạc của Trương Kế, để diễn tả tâm trạng những kẻ yêu nhau thuở ấy:

      Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
      Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
      Canh khuya thao thức mạn thuyền
      Biết người quân tử vượt biên chốn nào?

      Đất nước tang thương, kẻ ở người đi, lòng người ly tán, tất cả tội lỗi dĩ nhiên phát xuất từ bác Hồ, như câu ca dao thời đại: 

      Bác Hồ chết phải giờ trùng
      Nên bầy con cháu dở khùng dở điên
      Thằng tỉnh thì đã vượt biên
      Những đứa ở lại chẳng điên cũng khùng

      Đổi mới
      Trước cảnh suy thoái trầm trọng sau nhiều năm rập khuôn một cách máy móc mô hình xã hội chủ nghĩa theo Liên Xô; nên để sống còn, đại hội VI của đảng năm 1986 phải đưa ra chính sách đổi mới, bãi bỏ chế độ bao cấp, và chấp nhận một nền kinh tế nhiều thành phần. Kinh tế thì hô hào đổi mới nhưng chính trị thì dĩ nhiên vẫn là chuyện độc quyền của đảng. Cụm từ “kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa” bỗng một sớm một chiều được phát sinh.

      Lúc bấy giờ Đỗ Mười là tổng bí thư đảng, Lê Đức Anh là chủ tịch nước, còn Võ Văn Kiệt là thủ tướng. Vì vậy, người dân kháo nhau rằng:

      Ông Anh, ông Kiệt, ông Mười
      Dở khóc, dở cười biết chọn ông nao?
      Ông nào, ông nảo, ông nao
      Một đồng một cốt làm sao bây giờ?
      "Cửa mở", phải có giấy tờ
      "Đổi mới" nhìn lại vẫn thờ mấy ông
      Đèn cù cứ chạy lòng vòng
      Dân chủ cái còng, tự do đói ăn
      Hạnh phúc chú cuội cung trăng!

      Tham nhũng

      Trong lịch sử nhân loại, độc tài về chính trị bao giờ cũng sinh ra tham nhũng. Trước kia niềm mơ ước của một công dân xã hội chủ nghĩa là làm thế nào để đạt được 4Đ, tức là được vào “đảng”, để có thể ký cóp những khoản tham nhũng cùng hối lộ cỏn con mà tậu một chiếc xe “đạp”, một cái “đài” (radio), và một ”đồng hồ” đeo tay (đảng, đạp, đài, đồng). Tuy nhiên, chỉ vài năm sau đổi mới, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa dẫn đến sự tham nhũng công khai khiến các đảng viên đang nắm quyền trở thành giới tư bản đỏ với tài sản lên đến hàng triệu mỹ kim. Vì vậy, dân mình có những câu ca dao:

      Công nhân, vợ ốm con côi
      Lãnh đạo nhà gác, xe hơi bộn bề
      Bao giờ cho hết trò hề?

      và:

      Nhà ai giàu bằng nhà cán bộ?
      Hộ nào sang bằng hộ đảng viên?
      Dân tình thất đảo bát điên
      Đảng viên mặc sức vung tiền vui chơi

      Tuy sở hữu những tài sản kếch sù trong lúc quần chúng còn thiếu cơm thiếu áo, các đảng viên cầm quyền vẫn tiếp tục lải nhải điệp khúc “nhân dân là chủ, đảng là đầy tớ”. Nghe câu ví con này, các “ông chủ” bèn sôi máu lên mà sáng tác bốn câu ca dao sau:

      Ai về qua tỉnh Nam Hà
      Xem lũ đầy tớ xây nhà bê tông.
      Tớ ơi, mày có biết không?
      Chúng ông làm chủ mà không bằng mày!

      Trước đổi mới, các “ngài đầy tớ” thường chỉ nhận một “thù lao” (hối lộ) khá khiêm nhượng từ những “ông chủ” (rất nghèo). Chẳng hạn như đối với các cán bộ điện lực, điều kiện để các ông mắc điện cho các gia đình ở nông thôn nhiều khi chỉ là một buổi tiệc nhậu có thịt gà thịt lợn:

      Muốn cho điện sáng về nhà
      Ruột lợn ruột gà phải nối đến nơi

      Tuy nhiên, sau đổi mới, các đảng viên cầm quyền khôn ra, chỉ nhận hối lộ bằng các phong bì nhè nhẹ. Bởi vậy dân gian có ca dao rằng:

      Phong lan, phong chức, phong bì
      Trong ba thứ ấy, thứ gì quý hơn?
      Phong lan ngắm mãi cũng buồn
      Phong chức thì phải cúi luồn vào ra
      Chỉ còn cái phong thứ ba
      Mở ra thơm nức, cả nhà cùng vui

      Đối với các ông thanh tra của đảng, mỗi khi đến làm việc ở cơ quan hoặc địa phương nào mà được trao tay một chiếc phong bì thì các ông sẽ biến mọi thứ tiêu cực thành tích cực ngay. Chứng kiến tệ trạng này, người dân bèn sáng tác hai câu ca dao với cách chơi chữ cả Việt lẫn Anh đầy nghệ thuật:

      Thanh “cha”, thanh mẹ, thanh gì?
      Hễ có phong bì thì nó “thanh kiu” (thank you)

      Năm 1996, một tờ báo phát hành tại Đà Nẵng đã “in chui” được hai câu ca dao sau đây để nói lên bản chất đảng cộng sản trong thời kỳ đổi mới:

      Đảng ta là đảng thần tiên
      Đa lô thì được, đa nguyên thì đừng

      Khi nói lái, “thần tiên” là “thân tiền” và “đa lô” thành “đô la”. Quả là hai câu độc đáo.
      Hiện nay, nấc thang giá trị trong xã hội Việt Nam được định đoạt bởi đồng tiền như bài vè được lưu truyền trong dân gian từ nhiều năm qua:

      Tiền là Tiên là Phật
      Là sức bật con người
      Là nụ cười tuổi trẻ
      Là sức khỏe người già
      Là cái đà danh vọng
      Là cái lọng che thân
      Là cán cân công lý
      Đồng tiền là… hết ý!

      Một chuyện khá khôi hài nói lên tính tráo trở của người cộng sản là trước kia, nhà cầm quyền kết án người vượt biên là Việt gian, là phản bội tổ quốc. Dân vượt biên bị bắt là bị tống vào nhà giam, hoặc bị đầy vào trại cải tạo. Thậm chí, có người còn bị công an xử bắn ngay tại nơi bị bắt. Tuy nhiên, sau đổi mới, đảng đã tha thiết mời gọi Việt kiều về du lịch và bỏ vốn đầu tư tại Việt Nam. Không những thế, đảng còn ví von đồng bào hải ngoại là khúc ruột ngoài ngàn dặm của tổ quốc. Trước sự đổi trắng thay đen này, dân gian bèn có câu:

      Ngày đi, đảng gọi “Việt gian”
      Ngày về thì đảng chuyển sang “Việt kiều”
      Chưa đi: phản động trăm chiều
      Đi rồi thành khúc ruột yêu ngàn trùng

      Song song với việc chiêu dụ Việt kiều, đảng ngày càng tỏ thái độ lấy lòng Hoa Kỳ để được hưởng lợi lộc kinh tế. Tháng 11 năm 2000, khi nhà nước đang tất bật “lo ngày không đủ tranh thủ lo đêm” để “chiêu đãi” tổng thống Clinton và phái đoàn Hoa Kỳ trong chuyến viếng thăm Việt Nam thì người dân rỉ tai nhau rằng:

      Ngày xưa chửi Mỹ hơn người
      Ngày nay nịnh Mỹ chẳng ai bằng mình

      Xã hội xuống cấp

      Có thể nói sách lược kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa đã soi mòn truyền thống đạo đức của dân tộc một cách trầm trọng. Năm 1996, bà Nguyễn Thị Hằng, thứ trưởng bộ Lao Động, Thương Binh và Xã Hội cho biết cả nước có ít nhất 76.900 gái mại dâm. Tuy nhiên, cũng trong năm ấy, theo lời một viên chức cao cấp trong đảng tiết lộ với báo chí ngoại quốc thì chỉ riêng tại Sài Gòn đã có khoảng 300.000 phụ nữ hành nghề không vốn này, vượt xa số thống kê chính thức của giới cầm quyền. Đến nay, đã gần 9 năm trôi qua, số gái mại dâm tại Việt Nam có lẽ còn tăng cao nhiều hơn nữa?

      Trong những năm qua, ca dao tân thời của xã hội chủ nghĩa không hiếm những câu tương tự như câu tả cảnh bến Ninh Kiều ở Cần Thơ như sau:

      Chiều chiều trên bến Ninh Kiều
      Dưới chân tượng bác, đĩ nhiều hơn dân

      Nếu trước năm 1975 tại miền Nam chỉ có một loại dịch vụ “ôm” là bia ôm xuất hiện lác đác một cách bất hợp pháp tai một vài thành phố lớn, thì hiện nay nhan nhản trên khắp các nẻo đường đất nước, ngoài bia ôm, người dân có thể thưởng thức đủ thứ dịch vụ “ôm” hợp với túi tiền từng người như cà phê ôm, chè ôm, cháo ôm, phở ôm, sổ xố ôm, hớt tóc ôm, tắm ôm, xem video ôm, ngủ ôm, câu cá ôm, v.v. Thậm chí có nhiều tiệm may còn tặng thêm món hàng đo quần áo ôm cho các đấng mày râu. 

      Tuy nhiên, bia ôm vẫn là dịch vụ phổ biến nhất, như câu ca dao nêu sau, nghe đồn được phát xuất từ một quán bia ôm gần Văn Miếu ở Hà Nội, nơi đặt những tấm bia đá khắc tên các ông nghè, tức tiến sĩ thuở xưa:

      Trăm năm bia đá cũng mòn
      Bia chai cũng vỡ, chỉ còn bia ôm

      Nền giáo dục thì xuống cấp một cách thê thảm. Đây là điều hiển nhiên vì nhà giáo là những người bị hất hủi đến cùng cực trong cái gọi là xã hội chủ nghĩa:

      Thày giáo lãnh lương ba đồng
      Làm sao sống nổi mà không đi thồ
      Nhiều thày phải đạp xích lô
      Làm sao xây dựng tiền đồ học sinh

      và thê thảm hơn:

      Cô giáo phải bán bia ôm
      Ôm phải học trò, ăn nói sao đây?

      Điều đau xót và tủi nhục nhất của dân tộc trong những năm gần đây là dưới sự cai trị của những bộ óc “ưu việt, đỉnh cao trí tuệ”, nhiều phụ nữ miền Nam phải chấp thuận lấy người ngoại quốc, hầu hết là người Đài Loan và Nam Hàn, để có thể thoát cảnh đói nghèo. Tại xứ người, đa số bị đối xử như những nô lệ tình dục. Chứng kiến cảnh đau lòng này, các chàng trai đất Việt đành bùi ngùi than thở:

      Tiếc thay cây quế còn soan
      Để cho đám mọi Đài Loan nó trèo

      và:

      Tìm em như thể tìm chim
      Chim bay biển Bắc, anh tìm biển Đông
      Tìm làm chi để mất công
      Đài Loan, Hàn Quốc em dông mất rồi

      Châm biếm và chỉ trích lãnh tụ

      Là nạn nhân của sự cai trị bạo tàn, người dân, nhất là dân miền Nam, đã phải cậy đến một thứ khí giới đặc biệt để chống lại kẻ mạnh là thi ca trào phúng. Trong suốt 30 năm, nhiều lãnh tụ cộng sản đã trở thành đối tượng để nhân dân “xả xú bắp” bằng ca dao châm biếm. Trong những ông này, ngoại trừ ông Hồ, ba ông bị nhắc đến nhiều nhất là tổng bí thư Lê Duẩn, chủ tịch quốc hội Trường Chinh, và thủ tướng Phạm Văn Đồng, tức những người lãnh đạo cao nhất của đảng trong 10 năm đầu tiên kể từ khi miền Nam thất thủ, thời kỳ bị xem là đen tối nhất của lịch sử dân tộc cận đại.

      Với ông Hồ, có khi ca dao là một bài châm biếm về khả năng lãnh đạo:

      Trách ai sinh thứ họ Hồ
      Để cho cả nước như đồ vất đi

      Có khi là một bài mỉa mai về tư cách và đạo đức, như chuyện bác “ăn ốc” xong rồi bắt đàn em “đổ vỏ”:


      Bác Hồ đại trí, đại hiền
      Chơi Minh Khai chán, gá liền Hồng Phong
      Minh Khai phận gái chữ tòng
      Bác Hồ sái nhất, Hồng Phong sái nhì

      Còn về ba ông Đồng, Duẩn, Chinh thì thoạt đầu là những lời tố cáo như:


      Ông Đồng, ông Duẩn, ông Chinh
      Vì ba ông ấy, dân mình lầm than

      Rồi đến sự căm phẫn:

      Trường Chinh, Lê Duẩn, Văn Đồng
      Cả ba đồng lòng giết chết con tôi

      Cuối cùng là niềm mơ ước:

      Trường Chinh, Lê Duẩn, Văn Đồng
      Ba thằng cùng béo, vặt lông thằng nào?
      Vặt lông cả đám cho tao!

      Có một chuyện khá khôi hài xẩy ra trong nội bộ đảng cộng sản vào năm 1983. Lúc bấy giờ đại tướng Võ Nguyên Giáp bị phe Lê Duẩn và Lê Đức Thọ làm nhục, tước hết binh quyền và giao nhiệm vụ phụ trách “sinh đẻ có kế hoạch”. Trước hoàn cảnh dở khóc dở cười của đại tướng, người dân có câu ca dao chế diễu:

      Ngày xưa đại tướng cầm quân
      Ngày nay đại tướng cầm quần chị em

      Còn những chị em… vui tính hơn thì khúc khích rỉ tai nhau mà bảo rằng:

      Khi xưa trấn thủ lưu đồn
      Bây giờ đại tướng trấn l.. chúng em

      Cuối tháng 6 năm 1991, đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của đảng bầu ông Đỗ Mười làm tổng bí thư và cử ra một ban chấp hành trung ương đảng gồm 146 ủy viên. Sau đại hội, có mấy ông công dân rỗi việc, mò mẫm sưu tra lý lịch của 146 ngài đỉnh cao trí tuệ này thì cả nước mới hay chỉ 10 phần trăm đạt được thành tích vẻ vang là đã hoàn tất bậc trung học. Đặc biệt, đồng chí tổng bí thư thì hoặc tự bỏ học hoặc bị đuổi học từ năm lớp ba. Bởi vậy, dân gian có câu ca dao khen đồng chí rằng:

      Giỏi a đồng chí Đỗ Mười
      Lớp ba chưa đỗ đã ngồi bí thư

      Một trong những thành tích đáng tủi hổ của cộng sản Việt Nam là ồ ạt xuất khẩu nhân công sang lao động tại xứ người vì không tạo nổi công ăn việc làm cho người dân. Chỉ trong năm 2004, nhà cầm quyền đã đưa gần 70.000 người dân đi làm thuê tại các nước ngoài, hầu hết đến Đài Loan, Nam Hàn, và Mã Lai là những nước có nền kinh tế còn kém Việt Nam thời chưa bị họa cộng sản ở nửa thế kỷ trước. Tại những xí nghiệp thuộc những nước này, người nhân công Việt Nam bị đối xử như những nô lệ của thời đại mới. Dân gian bèn có câu châm biếm:

      Vẻ vang thay lãnh tụ ta
      Đem dân xuất khẩu bán ra nước ngoài

      So sánh với thực dân Pháp thuở xưa, đảng cộng sản Việt Nam hôm nay tệ hại hơn nhiều về thành tích bóc lột nhân dân và chiếm đoạt tài nguyên đất nước:

      Ngày xưa giặc Pháp mộ phu
      Ngày nay đảng bán dân ngu lấy tiền
      Đảng ta là đảng cầm quyền
      Đảng bán ruộng đất lấy tiền đảng tiêu

      Không những thế, để bảo đảm chiếc ghế lãnh đạo, những ông lớn của đảng còn đang tâm nhượng một phần lãnh thổ quốc gia cho Trung Quốc. Điển hình là các hòn đảo thuộc quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, cùng một giải đất rộng lớn bao gồm ải Nam Quan và thác Bản Giốc ở cực Bắc nước ta. Các câu ca dao nêu sau nói lên lòng phẫn uất của nhân dân trước sự kiện này:

      Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa
      Cúi đầu dâng đảo Trường Sa cho Tầu

      và:

      Tiên sư cộng sản Việt Nam
      Cuối đời bán cả giang san nước nhà

      Tương lai về đâu?

      Nhiều người Việt ở hải ngoại từng về thăm quê hương trong những năm gần đây cho rằng Việt Nam đã tiến một bước khá dài kể từ đổi mới, và ánh sáng ngày một sáng hơn ở cuối đường hầm. Tuy nhiên, đây chỉ là một nhận định phiến diện căn cứ trên sự phát triển tại các thành phố lớn. Đồng ý là trong gần hai thập niên qua, sau khi cộng sản trả lại phần nào quyền tư hữu cho người dân và chấp nhận tự do kinh doanh có giới hạn, nền kinh tế đã tăng trưởng khoảng bẩy, tám phần trăm mỗi năm. Con số này quả là to lớn với những nước đã phát triển nhưng không thể gọi là đáng khích lệ đối với những nước đang cố vươn lên từ nền kinh tế lạc hậu và đang sở hữu một khối lượng nhân công quá rẻ so với những quốc gia khác. Ngoài ra, phần lớn sự phát triển hiện nay bắt nguồn từ khoản “viện trợ” của “khúc ruột ngoài ngàn dặm”, tức số tiền các Việt kiều gửi về cho thân nhân và đầu tư ở Việt Nam, cũng như tiêu pha trong các chuyến về thăm quê hương. Con số này đã lên đến hơn ba tỉ mỹ kim trong năm 2004.

      Thêm nữa, điều đáng nói là tại Việt Nam, tài sản quốc gia không được phân chia đồng đều vì hầu hết ở trong tay các cán bộ cao cấp và giới tư bản đỏ liên minh kinh tế với họ. Đại đa số nhân dân, nhất là những người ở nông thôn, còn thiếu ăn thiếu mặc một cách trầm trọng. Nước ta bị sa vào vòng luẩn quẩn không lối thoát. Có quyền thì có tiền và khi có tiền thì giữ được quyền. Điều nghịch lý là vài thập niên sau khi vỗ ngực huênh hoang là đã tiêu diệt được chế độ phong kiến, thì ngày hôm nay, cộng sản đã biến xã hội Việt Nam trở nên phong kiến hơn bất cứ giai đoạn nào trong lịch sử. Đau đớn nhất là dưới sự cai trị của đảng, tham nhũng đã dần dần trở thành một giá trị tiêu cực của nền văn hóa dân tộc, một tệ trạng không phải một sớm một chiều có thể diệt trừ, kể cả khi chế độ cộng sản đã cáo chung.

      Dưới ngọn cờ chỉ đạo xã hội chủ nghĩa, Việt Nam sẽ đi về đâu? Người dân sẽ ấm no hơn chăng, sẽ hạnh phúc hơn chăng? Bốn, năm thập niên về trước, dân gian đã vỗ vai ông Hồ mà bảo “này ông, chuyện ấy còn lâu”. Câu nói ấy vẫn chính xác và sẽ còn chính xác cho đến ngày nào Việt Nam còn bị đặt dưới sự cai trị của cộng sản. Chẳng tin, cứ hỏi ông Lê Nin thì biết!
      Ơ hay, sao lại có chuyện Lê Nin ở đây? Ông ấy đã “đang từ khỏe mạnh chuyển sang từ trần” từ hơn tám thập niên rồi cơ mà!

      Câu chuyện như sau:

      Năm 1985, cộng sản Việt Nam cho xây tượng đài Lê Nin cao đến 5,2 thước trong công viên Chi Lăng, gần quảng trường Ba Đình, tại Hà Nội. Ngay sau khi tượng được khánh thành, người dân Hà Nội có bài ca dao nhại theo lời một bài vè ca tụng Lê Nin của thi nô Tố Hữu. Bài ca dao của nhân dân như sau:

      Ông Lê Nin ở nước Nga
      Sao ông lại đến vườn hoa nước này?
      Ông ưỡn ngực, ông chỉ tay
      Ông xem như thể nước này của ông

      Ít lâu sau, cộng sản Liên Xô sụp đổ, người dân bèn “hồ hởi” đọc cho nhau nghe bản hiệu đính của bài ca dao trên. Mỗi lần đọc xong lại cùng cười hô hố một cách cực kỳ… phản động:


      Lê Nin quê ở nước Nga
      Cớ sao lại đứng vườn hoa nước này?
      Ông vênh mặt, ông chỉ tay:
      Tự do, hạnh phúc lũ mày còn xa
      Kìa xem gương của nước Nga
      Bẩy mươi năm lẻ có ra đếch gì!

      Đấy, ông Lê Nin nói đấy: “tự do, hạnh phúc lũ mày còn xa”. Quả là hơn sáu thập niên sau khi chết, đến ngày cộng sản Liên Xô tan rã, ông Lê Nin mới sáng mắt ra.

      Ngày hôm nay, gần hết tháng giêng năm 2005, tin tức từ bên nhà cho biết dịch cúm gà đã tái bùng nổ tại 23 tỉnh. Đúng một năm trước, bệnh dịch này đã hoành hành trên khắp đất nước khiến nhiều người thiệt mạng đến nỗi nhà cầm quyền phải ra lệnh giết cả chục triệu con gà để ngừa bệnh lan tràn. Ngay sau khi dịch gà lắng đọng thì dịch heo bộc phát tại miền Nam gây biết bao thiệt hại cho dân nghèo. Trước sự kiện gà và heo đồng loạt lăn quay ra chết vì dịch, người dân đã khẩu truyền cho nhau một câu ca dao thật đặc sắc:

      Dịch heo nối tiếp dịch gà
      Bao giờ dịch đảng cho bà con vui

      Bao giờ thì bà con mới được vui? Căn cứ vào một câu ca dao thuộc loại sấm truyền được lưu hành trong dân gian từ vài thập niên trước thì ngày ấy không còn xa lắm đâu:

      Bao giờ Hồ cạn, Đồng khô
      Chinh rơi, Giáp rách, cơ đồ mới yên

      Xét về khía cạnh nghệ thuật, câu sấm truyền quả là đắt giá vì “hồ”, “đồng”, “chinh”, và “giáp” hiểu theo nghĩa đen là “ao hồ”, “đồng ruộng”, “cái chiêng” và “áo giáp”. Theo nghĩa bóng thì bao giờ các ông Hồ Chí Minh, Phạm Văn Đồng, Trường Chinh, và Võ Nguyên Giáp về chầu ông tổ Mác thì bà con cả nước mới có thể an vui. Đến nay, trong số này chỉ còn ông Giáp, nhưng đại tướng nhà ta đã 94 tuổi, như ngọn đèn dầu leo lét trước gió, có muốn “cầm quần chị em” như thuở trước thì cũng chẳng còn đủ sức mà cầm. Cái ngày “Giáp rách” chắc chắn sẽ xẩy đến chỉ trong nay mai.

      Trong kho tàng văn chương truyền khẩu Việt Nam, đa số những câu ca dao phát sinh từ thuở nước ta chưa gặp họa cộng sản và được truyền đến hôm nay là những câu hoặc gói ghém tình cảm con người, nhất là tình yêu nam nữ, hoặc ca ngợi hình ảnh đất nước. Rất ít câu ta thán về sự bạo ngược của chế độ cũng như chỉ trích và châm biếm giới cầm quyền như những câu ca dao thời xã hội chủ nghĩa. Điều này chứng tỏ cộng sản là chế độ gây nhiều lầm than nhất cho dân tộc chúng ta kể từ ngày lập quốc.

      Tuy nhiên, khi lật bất cứ tác phẩm sưu tầm ca dao nào được xuất bản tại Việt Nam trong 30 năm qua, chúng ta không bao giờ bắt gặp những câu mang nội dung tương tự những câu trích dẫn trong bài này. Những câu ca dao thời hiện đại được đăng trong những tác phẩm ấy là những câu ca tụng bác và đảng, ca tụng cuộc kháng chiến chống Pháp, và cuộc chiến chống Mỹ Ngụy. Dĩ nhiên, những câu này được sáng tác bởi lũ bồi bút của chế độ. Vì vậy, ngoài sự hiện diện trong tác phẩm, chúng không hề được lưu truyền trong dân gian. Đây là một lừa bịp trâng tráo của đảng và lũ bồi bút.

      Tại Việt Nam, năm 1977, ông Vũ Ngọc Phan hoàn tất việc sưu tập và trước tác quyển “Tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam”, trong đó có bao gồm phần “Ca dao chống Mỹ cứu nước”, với nhiều bài ca ngợi bác và đảng, dài đến 40 trang sách. Tác phẩm này đã được nhà cầm quyền cho in đến 10 lần tính đến năm 1994. Tuy nhiên, với bản tính lương thiện hiếm thấy so với những người cầm bút khác đã và đang phục vụ chế độ, ông Vũ Ngọc Phan đã cẩn thận ghi tên tác giả của từng bài… “ca dao” trong phần chống Mỹ cứu nước. Là một học giả thành danh từ đầu thập niên 40, dĩ nhiên ông thừa hiểu ca dao là một bài thơ hay vè ngắn (thường là lục bát) từ hai câu trở lên do một người làm ra, rồi qua miệng từng người, dần dần được sửa đổi (một cách ngẫu nhiên) cho đến khi được hoàn chỉnh, tức khi đã phản ảnh đích thực được tâm lý quần chúng. Như vậy, tác giả của ca dao chính là dân gian. Một bài thơ hay vè có ghi tên tác giả không thể là một bài ca dao. Có lẽ tuy hiểu như vậy, nhưng ông Vũ Ngọc Phan vẫn phải bao gồm những bài vè này trong phần ca dao chống Mỹ để thỏa mãn yêu cầu của những người lãnh đạo đảng.

      Người viết hy vọng rằng ở một thời điểm không xa, sẽ có những vị thiết tha với văn hóa dân tộc bỏ công san định các câu ca dao đã lưu hành trong suốt thời gian Việt Nam bị đặt dưới ách cộng sản để ghi lại trong những tác phẩm xuất bản tại hải ngoại. Những câu ca dao “ngoài luồng” này mới thực sự có giá trị về cả hai phương diện văn học và lịch sử. Mai sau, khi đọc những tác phẩm ấy, những thế hệ tương lai ở cả quốc nội lẫn hải ngoại có thể phần nào hiểu được nỗi khổ đau cha ông họ đã phải gánh chịu, để họ có cơ hội được làm người. Những tác phẩm ấy cũng sẽ khiến các nhà cầm quyền (không cộng sản) sau này phải đắn đo hơn khi cai trị đất nước, nếu không muốn trở thành “ngàn năm bia miệng” như những người cầm quyền trong nửa thế kỷ qua.

      Và, cuối cùng, người viết cũng hy vọng rằng những thế hệ tương lai ấy, họ sẽ không phải khổ sở đánh vật với miếng cơm manh áo như cha ông chúng suốt bao thập niên qua; họ cũng không phải đón nhận, không phải truyền đi những câu ca dao có những giọt lệ đau xót ẩn dấu trong tiếng cười, như những câu ca dao đăng trong bài viết.

      Những thế hệ tương lai ấy, họ sẽ có thời giờ, nhiều thời giờ là khác, để đọc những câu ca dao thắm thiết tình cảm của dân tộc, họ sẽ rung động (đến xúc động) khi bắt gặp những câu như “Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn, Tào Khê nước chẩy vẫn còn trơ trơ”.

      Và họ sẽ cảm thấy yêu dân tộc hơn, yêu quê huơng hơn: yêu nồng nàn và tha thiết.



      Nguyễn Ngọc Bảo

      http://quancanh.com/qc/index.php/van-ngh/suu-t-m/item/721-ca-dao-xhcn


      BẢN TIN MỚI NHẤT

      Điểm Tin Thứ Sáu 13/12/2019

      Việt Nam liên tục có các phiên tòa ‘tuyên truyền chống nhà nước’ (BoxitVN)

      Xem Thêm

      Ăn bẩn - Hà Thượng Thủ

      Để đảng viên mua xế cất nhà

      Xem Thêm

      Bút ký: Một cái Tết khó quên - Phan Đức Minh.

      (HNPD) Tiếng điện thoại dã chiến reo vang trong phòng trực. Minh nói với ông Thượng Sĩ già, “Thượng Sĩ nghe coi có chuyện chi vào lúc này !

      Xem Thêm

      New Year of the Rat Wishes - 2020 - Phan Đức Minh

      (HNPD) Tưởng đã khó qua trong nhiều cuộc chiến, Ước mơ Tự Do, Hạnh Phúc vẫn mãi không thôi.

      Xem Thêm

      27 bức ảnh cho thấy vị trí của chúng ta trong vũ trụ này - Hạ Chi

      Nhà bác nào cứ cho mình là cái rún của vũ trụ hãy ngắm xem mình ở vị trí nào

      Xem Thêm

      THẾ LỰC NÀO Ở PHÍA DƯỚI ĐẦM LẦY NƯỚC MỸ ?

      Đảng Dân chủ Mỹ chỉ là phần phía trên Đầm lầy Nước Mỹ, phía dưới Đầm lầy Nước Mỹ là cái Hội kín đã và đang thống trị cả Thế giới có tên là Clup Bilderberg.

      Xem Thêm

      BÀN RA TÁN VÀO

      Đề bài :Trần Lệ Xuân: Người Cách Tân Áo Dài Việt Nam Mỹ Nhân Việt Một Thời Vang Bóng

      Bác Lê Mạnh, "Cách tân" là tiếng Việt hay tiếng Tàu bác? vì tui là người Việt mà tui không biết chữ nầy ? bác giãi nghĩa dùm.

      Xem Thêm

      Đề bài :Thượng tọa Thích Nhật Từ phán xét: Alexandre de Rhodes ‘có tội nhiều hơn công với dân tộc Việt Nam’

      Trong kinh luật luận nhà Phật có đề cập thời kỳ có những tỳ kheo thuyết giảng rất hay là MA THUYẾT. Trường hợp T Nhật Từ là dạng "NHẠO THUYẾT BIỆN TAÌ" Là Phật tử chúng ta nên đề phòng. Kinh chúc AN LẠC.

      Xem Thêm

      Đề bài :Chia sẻ từ nội bộ ĐCSTQ: “Chúng tôi đã đến đường cùng” Tuyết Mai

      Có đáng tin lắm không?Tôi vẫn ngần ngại tin vào những "tiết lộ cấp cao" này.Bằng chứng thực tế đã có quá nhiều về những thủ đoạn giả chết của Chệt cộng hoặc những "tin đồn",những "rò rĩ" mà báo chí phương Tây vội vàng chộp lấy,tíu tít bình luận gây nên những phản ứng vô cùng bất lợi cho các chính quyền Tây Phương.Mấy anh nhà báo và đám GS Dại Học Mỹ như thế nào chắc dân Mít nhà ta chẳng lạ,nhưng đám Mỹ lại vẫn cứ tin mới chết cho chính quyền.

      Xem Thêm

      Đề bài :Đức Giám mục Nguyễn Thái Hợp: "Quan hệ VN-Vatican nhiều hứa hẹn mà chưa tiến bước nào."

      Tất cả trách nhiệm trong GH CGVN nằm trong tay HĐGMVN.Do đó,nói gì thì nói,HĐGMVN có 1 phần trách nhiệm cho tương lai ko chỉ GHCGVN mà còn cho cả dân tộc VN nữa. Lâu nay chỉ thấy HĐGMVN im lặng với rất nhiều v/đ quan trọng cửa đất nước.Chúng ta cũng chẳng thể tin tưởng hoàn toàn vào Vatican được.Là người CG,chúng ta chỉ cần giữ đức vâng lời GH khi nó liên quan trực tiếp đến tín lý CG,ngoài ra giáo dân ko buộc phải vâng lời Vatican khi nó liên quan đến đất nước và dân tộc.Chúng ta,người CG/VN cần phải tự lo cho chính vận mạng của chúng ta.

      Xem Thêm

      Đề bài :Thượng tọa Thích Nhật Từ phán xét: Alexandre de Rhodes ‘có tội nhiều hơn công với dân tộc Việt Nam’

      Tên sư Quốc Doanh mập này ăn nhiều nên Lú lẫn..Không biết gì về lịch sử và công trạng của tiền nhân..Không bàn chuyên truyền đao của hai ngài, mà công trình tạo ra chữ Việt đã là ṃột kỳ công to lớn rồi..dân VN phải ghi ơn đồi đời...chứ không phải nhớ ơn TQ đời đời nhờ chém giết, như cán VC nói...Tên hai ngài không xứng để đật tên đường, chắc anh Từ muốn lắy tên Bùi Hiền và Huynh Ngọc Đại cho tên đường ...vì nó hơp tiêu chuẩn vừa hồng v̀a chuyên --Đúng quy Trình Dzỏm...Đỏ qúa Lố rồi anh Từ ạ...!!!!!

      Xem Thêm

      Đề bài :Rất tội nghiệp cho tiếng Việt cuả vc

      Hiện này trong các báo ,họ không dùng chữ trái cây mà người miền nam dùng mà họ sửa thanh chữ rau quả ,nghe ngượng nghịu và quê mùa làm sao !

      Xem Thêm

      Đề bài :Bằng dởm - Hà Thượng Thủ

      Qúa đúng..hiện tượng bằng gỉa, bằng dỏm mà được làm lớn để phá họai đất nước chỉ có tại các nước Cộng Sản, mà CHXHCNVN là một bằng chứng cụ thể cho thế giới.... Khổ nỗi ở VN còn tệ hơn, đã sài bằng gỉa mà đạo đức cá nhân còn không có, nên ngồi chức cao chỉ có làm hai việc: giữ ghế và lạm quyên làm bậy... Đó là kế sách xử dụng người Hồng hơn Chuyên....Thời 5G mà dùng hạng người này thì dân chỉ có hưởng rau muống là chắc vì quan đỏ đã phán" ""một ký rau muống bổ ngang một ký thịt bò.."" dân cứ ăn và sản xuất rau muống cho nhiều là hạnh phũc...còn quan thì bay vù qua xứ tư bản ăn bơ thừa sữa căn...??? Thiên đường XHCN là vậy....!!!!!!????

      Xem Thêm

      Đề bài :Tội nghiệp nước Mỹ - Mặc Lâm

      Bà mẹ ,,, dân xạo lồn. Đã biết Mỹ quá nghèo đói mà bọ VC và dân Vn cứ mơ ước đến Mỹ để sống. Lối tuyên truyền 3 xu...

      Xem Thêm

      Đề bài :Tội nghiệp nước Mỹ - Mặc Lâm

      Bà mẹ ,,, dân xạo lồn. Đã biết Mỹ quá nghèo đói mà bọ VC và dân Vn cứ mơ ước đến Mỹ để sống. Lối tuyên truyền 3 xu...

      Xem Thêm

      TIN MỚI

      Ăn bẩn - Hà Thượng Thủ

      Để đảng viên mua xế cất nhà

      Xem Thêm

      Bút ký: Một cái Tết khó quên - Phan Đức Minh.

      (HNPD) Tiếng điện thoại dã chiến reo vang trong phòng trực. Minh nói với ông Thượng Sĩ già, “Thượng Sĩ nghe coi có chuyện chi vào lúc này !

      Xem Thêm

      New Year of the Rat Wishes - 2020 - Phan Đức Minh

      (HNPD) Tưởng đã khó qua trong nhiều cuộc chiến, Ước mơ Tự Do, Hạnh Phúc vẫn mãi không thôi.

      Xem Thêm

      27 bức ảnh cho thấy vị trí của chúng ta trong vũ trụ này - Hạ Chi

      Nhà bác nào cứ cho mình là cái rún của vũ trụ hãy ngắm xem mình ở vị trí nào

      Xem Thêm

      THẾ LỰC NÀO Ở PHÍA DƯỚI ĐẦM LẦY NƯỚC MỸ ?

      Đảng Dân chủ Mỹ chỉ là phần phía trên Đầm lầy Nước Mỹ, phía dưới Đầm lầy Nước Mỹ là cái Hội kín đã và đang thống trị cả Thế giới có tên là Clup Bilderberg.

      Xem Thêm

      XIN ĐỪNG. - CAO MỴ NHÂN

      (HNPD) Đành rằng là cuộc tình sau Nhưng yêu nồng nhiệt khiến mau tủi hờn

      Xem Thêm

      Hoa cúc dài 2 mét, hàng vạn bông rực vàng phủ kín 4 tầng nhà

      Không chỉ có cúc hoạ mi, những chậu cúc rủ có đường kính cả mét, thân dài 2 mét với hàng ngàn bông hoa....

      Xem Thêm

      NGÀY GIỖ - Phan Lạc Phúc

      Hôm nay viết thư cho bạn cũng là một ngày rất đáng nhớ của tôi. Ngày 20 tháng 10 âm lịch

      Xem Thêm

      GÁNH XIẾC DIỄN DỠ...

      Là tay cao cờ, lão Trump rung đùi ngồi xem vỡ kịch diễn dỡ.

      Xem Thêm

      Điểm Tin Thứ Năm 12/12/2019

      Bộ Ngoại giao Việt Nam nói gì về thông tin 164 sinh viên Việt mất tích tại Hàn Quốc? (RFA)

      Xem Thêm