Xe cán chó

Khôn Lỏi: Nét Văn Hóa Tệ Hại Trong Cách Ứng Xử Của Người Việt

Tâm lý khôn lỏi, khôn vặt của người Việt có lẽ xuất phát từ văn hóa tiểu nông, làng xã.


Tâm lý khôn lỏi, khôn vặt của người Việt có lẽ xuất phát từ văn hóa tiểu nông, làng xã. (Ảnh minh họa)


Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp”, lời khuyên này có lẽ luôn thích hợp.

Trong cách ứng xử của người Việt, không khó để chúng ta nhận ra một nét văn hóa đặc thù, đó chính là khôn lỏi. Nó phản ánh trong mọi ngóc ngách của đời sống, và đang trở thành mối nguy hại trong thời đại này.

Đứng xếp hàng ở quầy thanh toán siêu thị, có hai đứa trẻ đứng gần nhau. Người mẹ đứa trẻ đứng sau bảo nó chen lên tính tiền trước, nó không nghe lời và vẫn xếp hàng theo đúng thứ tự.
Khi ra ngoài, người mẹ ấy mắng con: “Mày ngu lắm, mua ít đồ thì giành tính trước cho nhanh. Chắc sau này ra đời toàn bị chúng nó ngồi trên đầu thôi!”. Đứa bé ngây thơ cúi gằm nhận lỗi.

Thái độ bực tức của bậc phụ huynh kia không phải là cá biệt. Xuất phát từ tâm lý lo sợ con mình bị thiệt thòi, con mình bị mất cơ hội tốt, nên một số cha mẹ Việt dạy con thói khôn lỏi, đi tắt, nhằm đạt được lợi ích một cách ngắn nhất, dễ dàng nhất mà không phải tốn nhiều công sức học hỏi, lao động.

Từ những câu tục ngữ xa xưa: “Khôn ăn người, dại người ăn”“Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”“Ông đưa chân giò, bà thò chai rượu”… Đã phản ánh tư tưởng tiểu nông bao gồm những thói quen, tập quán, phong tục, hành vi và thái độ ứng xử của người Việt với phương thức sản xuất nhỏ và những điều kiện sinh hoạt phù hợp với bối cảnh nông nghiệp, nông thôn dẫn đến cách nghĩ của họ cũng hết sức vụn vặt, lẻ tẻ, không có tầm nhìn xa, không có tính chiến lược, thiếu khả năng khái quát tổng hợp.

Họ chỉ thấy lợi trước mắt, không thấy lợi lâu dài, chỉ thấy lợi ích cá nhân, không thấy lợi ích tập thể. “Bè ai người nấy chống/ Ruộng ai người ấy đắp bờ”. Sống trong một làng quây quần vài chục, nhiều thì trên trăm nóc nhà, nhà ai có việc gì thì chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, chuyện xảy ra ở đầu làng, cuối làng đã biết.
Dư luận tạo ra tiếng tăm, tai tiếng, điều tiếng. Điều này làm nảy sinh tâm lý sĩ diện cá nhân, sống phụ thuộc rất nhiều vào điều tiếng bên ngoài. Người ta sống theo dư luận và tự mình điều chỉnh ứng xử theo dư luận đó.

Khi giáo dục con trẻ, họ cũng dựa vào thói quen, dựa vào kinh nghiệm, lo sợ con em mình “khôn nhà dại chợ”. Do đó tâm lý khó tiếp thu cái mới, ngại thay đổi để an phận thủ thừa, quen nín nhịn, nín nhịn cả với điều chướng tai, gai mắt bởi “một điều nhịn chín điều lành”, vì cái lợi của bản thân mà làm ngơ trước sự bất công xảy ra quanh mình.

Tư duy của ông bà cha mẹ Việt vẫn còn ảnh hưởng không nhỏ đến nhân cách của lớp trẻ hôm nay. Và nguy hại là, khôn lỏi, láu cá đôi lúc còn bị đánh đồng với văn hóa ứng xử, được cho là cách thức giao tiếp khôn khéo, nhạy bén, thức thời.

Có lẽ rõ nhất vẫn là ở nơi chốn cơ quan, công sở. Thói luồn lách, nịnh bợ cấp trên, để đón thời cơ, để giành suất “đi tắt đón đầu”mau chóng thăng quan tiến chức. Đội trên tất phải đạp dưới, họ chia bè phái để thu nạp người thân, họ hàng, đệ tử. Mặt khác lại thanh trừng những người có chính kiến đối lập, những người không xu nịnh, trung thực và cầu tiến.



Nhưng khi ra ‘biển lớn, sóng to’, thói khôn lỏi, ranh vặt khó phát huy tác dụng, thậm chí còn khiến người Việt mất điểm trước bạn bè quốc tế.

Còn nhớ những vụ ồn ào về chen lấn, xô đẩy, lấy quá nhiều thức ăn tự chọn trong các chuyến du lịch nước ngoài của một bộ phận du khách Việt Nam cho đến các thương vụ mua bán lớn bị phía nước ngoài phạt vì vi phạm các điều khoản hợp đồng, và đau xót hơn là bị lừa đảo vì thói “tham bát bỏ mâm” của chính người Việt với nhau.

Một vị tiến sĩ cho rằng: “Thương lái Trung Quốc đặt hàng trồng khoai lang rồi bỏ chạy, sau đó đến thu gom dứa, cau non, sầu riêng non, bông thanh long… và tiếp tục biến mất. Ý đồ của thương lái Trung Quốc như thế nào chưa bàn tới nhưng trước tiên là do người Việt ham lợi”.
Còn theo nhà nghiên cứu văn hóa Bùi Trọng Hiền: “Khôn lỏi thể hiện tầm phát triển của dân trí xã hội còn chứa đựng nhiều ‘bản năng tự nhiên’. Trong một xã hội văn minh, sự giành giật bản năng hoang dã luôn cần được kiểm soát bởi hệ thống luật pháp/đạo đức. Nếu không, nó sẽ kìm hãm xã hội ở dạng chậm phát triển, thậm chí không chịu phát triển. Cái sự khôn lỏi lan tràn trong xã hội ta, tôi cho đó là điều đáng buồn bởi nó sẽ chi phối cơ bản lòng tốt nói chung của con người”.

Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp” – Lời này có lẽ luôn thích hợp.  Hoang Pham chuyen

Bàn ra tán vào (1)

Linhngayxua
Nguoi VN Cong san dung gian gioi de lan ap ke khac. Chi co VN moi co chuyen xung la MTGP MN mac du da so la bo doi mien Bac, ho hao huu chien Mau Than de tong tan cong, vien co Pathet Lao de khong tra tu binh tai Ha Lao, ky HD Paris roi mot nam sau xoa bo, du do than nhan bo nha di kinhte moi de than nhan cai tao di ve som. Nguoi Bac Han, Dong Duc khong gian xao nhu nguoi Bac Viet nen ho khong chiem duoc am Han, Tay Duc nhu CSVN. Vi song gian doi nen mot so nguoi VN tuy thanh dat nhung khong thanh cong lon duoc. Tre con VN song o My duoc giao duc thanh that dao duc nen ho lon len tro thanh nguoi tot. Con nguoi VN du di qua My du hoc, ho van giu cai xau cua nguoi CS VN.

----------------------------------------------------------------------------------

Comment




  • Input symbols

Khôn Lỏi: Nét Văn Hóa Tệ Hại Trong Cách Ứng Xử Của Người Việt

Tâm lý khôn lỏi, khôn vặt của người Việt có lẽ xuất phát từ văn hóa tiểu nông, làng xã.


Tâm lý khôn lỏi, khôn vặt của người Việt có lẽ xuất phát từ văn hóa tiểu nông, làng xã. (Ảnh minh họa)


Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp”, lời khuyên này có lẽ luôn thích hợp.

Trong cách ứng xử của người Việt, không khó để chúng ta nhận ra một nét văn hóa đặc thù, đó chính là khôn lỏi. Nó phản ánh trong mọi ngóc ngách của đời sống, và đang trở thành mối nguy hại trong thời đại này.

Đứng xếp hàng ở quầy thanh toán siêu thị, có hai đứa trẻ đứng gần nhau. Người mẹ đứa trẻ đứng sau bảo nó chen lên tính tiền trước, nó không nghe lời và vẫn xếp hàng theo đúng thứ tự.
Khi ra ngoài, người mẹ ấy mắng con: “Mày ngu lắm, mua ít đồ thì giành tính trước cho nhanh. Chắc sau này ra đời toàn bị chúng nó ngồi trên đầu thôi!”. Đứa bé ngây thơ cúi gằm nhận lỗi.

Thái độ bực tức của bậc phụ huynh kia không phải là cá biệt. Xuất phát từ tâm lý lo sợ con mình bị thiệt thòi, con mình bị mất cơ hội tốt, nên một số cha mẹ Việt dạy con thói khôn lỏi, đi tắt, nhằm đạt được lợi ích một cách ngắn nhất, dễ dàng nhất mà không phải tốn nhiều công sức học hỏi, lao động.

Từ những câu tục ngữ xa xưa: “Khôn ăn người, dại người ăn”“Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”“Ông đưa chân giò, bà thò chai rượu”… Đã phản ánh tư tưởng tiểu nông bao gồm những thói quen, tập quán, phong tục, hành vi và thái độ ứng xử của người Việt với phương thức sản xuất nhỏ và những điều kiện sinh hoạt phù hợp với bối cảnh nông nghiệp, nông thôn dẫn đến cách nghĩ của họ cũng hết sức vụn vặt, lẻ tẻ, không có tầm nhìn xa, không có tính chiến lược, thiếu khả năng khái quát tổng hợp.

Họ chỉ thấy lợi trước mắt, không thấy lợi lâu dài, chỉ thấy lợi ích cá nhân, không thấy lợi ích tập thể. “Bè ai người nấy chống/ Ruộng ai người ấy đắp bờ”. Sống trong một làng quây quần vài chục, nhiều thì trên trăm nóc nhà, nhà ai có việc gì thì chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, chuyện xảy ra ở đầu làng, cuối làng đã biết.
Dư luận tạo ra tiếng tăm, tai tiếng, điều tiếng. Điều này làm nảy sinh tâm lý sĩ diện cá nhân, sống phụ thuộc rất nhiều vào điều tiếng bên ngoài. Người ta sống theo dư luận và tự mình điều chỉnh ứng xử theo dư luận đó.

Khi giáo dục con trẻ, họ cũng dựa vào thói quen, dựa vào kinh nghiệm, lo sợ con em mình “khôn nhà dại chợ”. Do đó tâm lý khó tiếp thu cái mới, ngại thay đổi để an phận thủ thừa, quen nín nhịn, nín nhịn cả với điều chướng tai, gai mắt bởi “một điều nhịn chín điều lành”, vì cái lợi của bản thân mà làm ngơ trước sự bất công xảy ra quanh mình.

Tư duy của ông bà cha mẹ Việt vẫn còn ảnh hưởng không nhỏ đến nhân cách của lớp trẻ hôm nay. Và nguy hại là, khôn lỏi, láu cá đôi lúc còn bị đánh đồng với văn hóa ứng xử, được cho là cách thức giao tiếp khôn khéo, nhạy bén, thức thời.

Có lẽ rõ nhất vẫn là ở nơi chốn cơ quan, công sở. Thói luồn lách, nịnh bợ cấp trên, để đón thời cơ, để giành suất “đi tắt đón đầu”mau chóng thăng quan tiến chức. Đội trên tất phải đạp dưới, họ chia bè phái để thu nạp người thân, họ hàng, đệ tử. Mặt khác lại thanh trừng những người có chính kiến đối lập, những người không xu nịnh, trung thực và cầu tiến.



Nhưng khi ra ‘biển lớn, sóng to’, thói khôn lỏi, ranh vặt khó phát huy tác dụng, thậm chí còn khiến người Việt mất điểm trước bạn bè quốc tế.

Còn nhớ những vụ ồn ào về chen lấn, xô đẩy, lấy quá nhiều thức ăn tự chọn trong các chuyến du lịch nước ngoài của một bộ phận du khách Việt Nam cho đến các thương vụ mua bán lớn bị phía nước ngoài phạt vì vi phạm các điều khoản hợp đồng, và đau xót hơn là bị lừa đảo vì thói “tham bát bỏ mâm” của chính người Việt với nhau.

Một vị tiến sĩ cho rằng: “Thương lái Trung Quốc đặt hàng trồng khoai lang rồi bỏ chạy, sau đó đến thu gom dứa, cau non, sầu riêng non, bông thanh long… và tiếp tục biến mất. Ý đồ của thương lái Trung Quốc như thế nào chưa bàn tới nhưng trước tiên là do người Việt ham lợi”.
Còn theo nhà nghiên cứu văn hóa Bùi Trọng Hiền: “Khôn lỏi thể hiện tầm phát triển của dân trí xã hội còn chứa đựng nhiều ‘bản năng tự nhiên’. Trong một xã hội văn minh, sự giành giật bản năng hoang dã luôn cần được kiểm soát bởi hệ thống luật pháp/đạo đức. Nếu không, nó sẽ kìm hãm xã hội ở dạng chậm phát triển, thậm chí không chịu phát triển. Cái sự khôn lỏi lan tràn trong xã hội ta, tôi cho đó là điều đáng buồn bởi nó sẽ chi phối cơ bản lòng tốt nói chung của con người”.

Văn hóa ứng xử trong xã hội văn minh hội nhập là cả một quãng đường dài cần phải học hỏi, tiếp thu và không ngại phá bỏ những tư tưởng lạc hậu, hẹp hòi, bảo thủ. “Chân thành là sự khôn ngoan cao cấp” – Lời này có lẽ luôn thích hợp.  Hoang Pham chuyen

BẢN TIN MỚI NHẤT

Con Nuôi Cha Mẹ lúc ốm đau con kể từng ngày" !

Mỗi người trong chúng ta cần đọc và nghiền ngẫm về cuộc sống...

Xem Thêm

Ngày Trở Về 🌸

Ngày ấy, thấy anh lớn rồi mà suốt ngày lêu lổng, ham ngủ, ham chơi, lười làm, bố mẹ trót quát mắng anh hơi nặng lời,....

Xem Thêm

DẤU HỎI DẤU NGÃ - CAO CHÁNH CƯƠNG

Văn hóa Việt Nam của chúng ta vô cùng phong phú. Một trong những nguồn phong phú vô ngàn mà trên thế giới không ai có, đó là ý nghĩa về dấu hỏi ngã

Xem Thêm

TẤT CẢ LÀ SƯƠNG KHÓI. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD)Đi tìm chân lý mà so sánh Thì chẳng bao giờ gặp ...vĩ nhân

Xem Thêm

Sài Gòn muộn màng của em cũng không còn…-Vũ Thế Thành.

Cô bạn (trẻ) tặng tôi quyển sách của Erich Maria Remarque, bản dịch trước 75 mà em kiếm được ở tiệm sách cũ.

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Hỏa táng xác HCM là chống lại nguyện vọng của toàn Dân XHCN - Nguyễn Bá Chổi

Hoa tang lam gi cho ton cong+ton cua?Song da la VO GIA CU,chet thi VO DIA TANG.Nam phoi thay ra day cho moi nguoi nguyen rua.Hay giao no cho bon ba dinh,sang sang chat len xe ba gac dua ra cho Dong Xuan,cho nga nam,nga bay de day cho ong di qua,ba di lai vut cho vai xu mua quan ao,chieu chieu lai chat len xe ba gac mang ve,de bon ba dinh co cong an viec lam va lam mau muc cho HOC TAP THEO GUONG BAC HO.Gian di co the ma phai ban toi,ban lui nhu hop cho vay ?

Xem Thêm

Đề bài :Cán bộ ăn xìlip - Ông Bút

Oi gioi oi ! em oi la em!Chi co mot chut bang ban tay lam von de cho chong tuong lai mat mat,the ma em lai de thang hang xom no co-pi nguyen con no mang ve tu tho,the thi con gi nua em oi la em ! danh rang chi la copi,nhung hang goc cung mat cha no mui roi em oi!Toi ngay no mang ra hon voi hit,thi than giao cach cam cung phai ton hai,mat mat it nhieu,con gi cho anh nua em oi !

Xem Thêm

Đề bài :TIỀN RƠI TRÚNG ĐẦU

Cai anh chang nay that vo van,ai lai dam thoc vao hong nguoi ta nhu the,neu co biet,thi cung dung noi ra,noi ra nhu vay,con dau mat mui dang ta von chuyen mon ve doi tra-luong gat!Chac anh chang nay da quen Tan da phan roi : CUNG BOI THANG DAN NGU QUA LON...Nhu anh thay do,ca the gioi nay co nuoc nao nhieu Tien si-Pho tien si -thac si con cu nhan ha,di lam xe om,vay ma chem chet,bat viet thi bai chinh ta toi bao dam voi nguoi anh em se chang co ma nao tinh nguyen thi dau,toan la dinh cao tri tue khong ha,can gi viet cau van cho dung,co dua khac viet ho la xong chu gi,cai tro vo van nay them buc ca cai cua minh.

Xem Thêm

Đề bài :Thư ngỏ gởi ông Mark Zuckerberg

Hahaaa...đôi ba lần tôi bị chận bài viết với lý do vi phạm luật cộng đồng mà chính tôi cũng chẳng biết phạm chỗ nào?Yêu cầu ai giải quyết cũng ko biết luôn.Làm việc ấm ớ kiểu này mà nói minh bạch chỗ nào hả FB?

Xem Thêm

Đề bài :“Chữ Việt” Thời Sài Gòn xưa

Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu ?!( Thế-Lữ)

Xem Thêm

Đề bài :Hong Kong _ câu chuyện về tỉ phú Jimmy Lai

Jimmy Lai Chee Ying-HBS-Harvard Business School,open your eyes before say some things.

Xem Thêm

Đề bài :TAO VIỆC GÌ PHẢI NHỤC ???

Chúng nó không nhục mà chúng nó còn hãnh diện :"đảng cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm ".Rõ là siêu nhục

Xem Thêm

Đề bài :NĂM ĐIỀU NGŨ GIÁC ĐÀI KHÔNG NÓI RÕ CHO CHÚNG TA VỀ QUÂN ĐỘI TRUNG CỘNG

Tay Phuong da bi am anh chet nguoi boi cau tuyen bo cua Bonapat:"hay de con rong no ngu,dung danh thuc no..."Ho quen rang,con rong nay da bi bat quoc phan thay,ho quen rang du la rong lua,to gap nhieu lan hon anh chang be ti AN NAM,da bi chang be ti nay danh cho xieu veo.Tat ca deu chung qui,BOI HAM TIEN,ham dut lot,ma da nuoi duong con rong lon nay ( duong ho di hoa )ma de thiet hai hon gap ngan lan cho hau the.Nguoi TAY PHUONG phai chiu trach nhiem ro rang ve thai do va y chi,hanh dong ve LOI NHUAN cua minh ma tan hai bao nhieu sinh mang.Nguoi An do co cau cham ngon :" noi dau co nguoi da trang,noi do co chien tranh "O tai My,qua nhieu doi chanh phu can dai,nhung nguoi dung dau da nhan hoi lo,tai loi bat minh de pha hoai dat nuoc,dang phai thi chung tay dua nguoi bat hop phap nhap lau de lay phieu...TIEN...TIEN...TIEN...

Xem Thêm

Đề bài :Ảnh xưa: Sinh viên VNCH biểu tình chống Trung Quốc năm 1974

Rất xúc động với những hình ảnh lịch sử này, Sinh viên Việt Nam ngày xưa về căn bản giáo dục khác xa du sinh vc bây giờ.  Nhìn những bức hình này và tấm hình sinh viên sau khi miền Nam thất thủ chít khăn tang mang quốc kỷ VN tuần hành trên đường phố Paris mà ngậm ngùi cho nền văn hóa 4000 năm hiện nay dưới chế độ cộng sản đã mất hết rồi.

Xem Thêm

TIN MỚI

Ngày Trở Về 🌸

Ngày ấy, thấy anh lớn rồi mà suốt ngày lêu lổng, ham ngủ, ham chơi, lười làm, bố mẹ trót quát mắng anh hơi nặng lời,....

Xem Thêm

DẤU HỎI DẤU NGÃ - CAO CHÁNH CƯƠNG

Văn hóa Việt Nam của chúng ta vô cùng phong phú. Một trong những nguồn phong phú vô ngàn mà trên thế giới không ai có, đó là ý nghĩa về dấu hỏi ngã

Xem Thêm

TẤT CẢ LÀ SƯƠNG KHÓI. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD)Đi tìm chân lý mà so sánh Thì chẳng bao giờ gặp ...vĩ nhân

Xem Thêm

Sài Gòn muộn màng của em cũng không còn…-Vũ Thế Thành.

Cô bạn (trẻ) tặng tôi quyển sách của Erich Maria Remarque, bản dịch trước 75 mà em kiếm được ở tiệm sách cũ.

Xem Thêm

Người đàn ông duy nhất trong lịch sử nhân loại được chôn trên Mặt Trăng

Có thể rất ít người biết được rằng trên tinh cầu gần với chúng ta nhất – Mặt Trăng, có chôn một người Trái Đất.

Xem Thêm

Thế giới hôm nay: 14/10/2019

Trong đợt biểu tình cuối tuần thứ 19 ở Hồng Kông, hàng ngàn người biểu tình ủng hộ dân chủ đã xuống đường.

Xem Thêm

Tiếng hát Châu Hà: Niềm đam mê âm nhạc vượt thời gian- Hà Vũ

Những ai mê các ca khúc trữ tình của nhạc sĩ lừng danh Văn Phụng đều biết đến giọng ca mượt mà của ca sĩ Châu Hà,

Xem Thêm

Ở đời có bốn cái ngu

Tôi đây ngu hết hai rồi, trời ơi!

Xem Thêm

TẶNG PHẨM - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Ôi, giọt tình long lanh Ươm nụ hồng oan trái

Xem Thêm