Hôm 19 tháng Một, nói với đài NBC News, Tổng Thống Donald Trump cho rằng Tây Âu nên tập trung vào cuộc chiến ở Ukraine hơn là vào nỗ lực giành lấy Greenland của Mỹ.

Và một lần nữa, TT Trump cũng cho rằng việc sở hữu Greenland là cần thiết cho an ninh nước Mỹ. Và rằng một nước Mỹ có nền an ninh mạnh hơn đồng nghĩa với một Châu Âu có nền an ninh mạnh hơn.

Tuần trước, TT Trump đã tuyên bố áp thuế 10% đối với 8 nước thành viên NATO thuộc Châu Âu vì đã phản đối nỗ lực thâu tóm Greenland của Mỹ. Phụ họa cho TT Trump, Bộ Trưởng Tài Chính Mỹ Scott Bessent nói rằng “sẽ là không khôn ngoan nếu Châu Âu trả đũa Mỹ vì những biện pháp Washington áp dụng liên quan tới Greenland”. Ông này cho rằng mọi người nên tin vào lời của TT Trump. Ông Bessent bác bỏ việc TT Trump muốn tiếp quản Greenland là vì không giành được giải Nobel Hòa Bình, nói rằng nhận định đó là “vô căn cứ”.

Thế nhưng trong cuộc trao đổi tin nhắn với Thủ Tướng Na Uy Jonas Gahr Store, chính TT Trump lại cho rằng vì Na Uy không trao cho ông huy chương Nobel Hòa Bình do ông “đã chấm dứt 8 cuộc chiến”, nên ông không còn cần thấy có bổn phận chỉ nghĩ thuần túy về hòa bình nữa. Và rằng giờ đây ông chỉ nghĩ tới những gì là tốt và phù hợp cho nước Mỹ, ám chỉ rằng ông sẽ giành lấy Greenland bằng bất cứ giá nào, kể cả dùng vũ lực, nhất là khi ông cho rằng Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland trước Nga hay Trung Quốc.

Nói tóm lại, vấn đề Greenland đang thực sự nóng, rất nóng, dù mấy chục ngàn dân sống trên đảo này mong muốn ông Trump gác nó sang một bên. Họ chỉ muốn cuộc sống của mình tiếp tục bình ổn như bao đời nay. Song vào lúc này, một điều rất rõ ràng là TT Trump đang tỏ ra quyết tâm thâu tóm Greenland, bất chấp mọi sự phản đối của bất cứ ai.

Nhiều người tin rằng TT Trump đang có suy nghĩ lệch lạc hoặc không chịu nhìn nhận thực tế rằng chính việc nước Mỹ xem nhẹ bổn phận của mình với chính nghĩa của Ukraine đã dẫn tới việc Châu Âu mạnh mẽ phản đối việc Mỹ muốn giành Greenland.

Có thể TT Trump không sai khi nói Đan Mạch không đủ sức bảo vệ Greenland trước Nga hay Trung Quốc. Ông ta cũng có thể đúng khi nói nếu Greenland trở thành một phần của nước Mỹ thì an ninh của Mỹ sẽ mạnh hơn, và nhờ thế an ninh của Châu Âu cũng sẽ mạnh hơn. Song để khôn khéo, ông Trump nên nhìn nhận Châu Âu cũng đúng khi xem xung đột ở Ukraine không chỉ là cuộc chiến của người Ukraine, mà còn là cuộc chiến của NATO, trong đó có nước Mỹ và Châu Âu.

Nói thẳng ra, nếu TT Trump muốn Châu Âu ủng hộ, hoặc ít ra không chống đối, việc Mỹ muốn sở hữu Greenland thì nước Mỹ của ông cần phải dành cho Ukraine sự hỗ trợ mạnh mẽ, nhiệt tình hầu giúp đất nước này giành được một nền hòa bình công bằng và bền vững. Nghĩa là TT Trump, để giành lấy thiện cảm của Châu Âu trong vấn đề Greenland, cần xem cuộc chiến ở Ukraine cũng là cuộc chiến của nước Mỹ, cần xem kẻ thù của Ukraine và Châu Âu cũng là kẻ thù của nước Mỹ. Châu Âu khó mà đồng hội đồng thuyền với nước Mỹ nếu nước Mỹ không đồng hội đồng thuyền với Châu Âu trong vấn đề Greenland.

TT Trump cần hiểu rằng nước Mỹ, vốn bao lâu nay được xem là đầu tàu của thế giới tự do, chỉ đáng được nể trọng nếu biết quan tâm tới chính nghĩa tự do. Làm sao Châu Âu, và cả thế giới, có thể dành cho nước Mỹ của ông Trump sự nể trọng khi ông ta nhìn thế giới với con mắt của một nhà buôn. Và một khi không nể trọng Mỹ thì Châu Âu chẳng việc gì phải ủng hộ Mỹ trong vấn đề Greenland.

Chỉ nghĩ tới mình mà không nghĩ tới người khác thì chẳng bao giờ là khôn ngoan, ông Trump ơi!

                                                                                                 TRẦN THẾ KỶ