Xe cán chó

HẠ NHỤC - ĐẦY ĐỌA NGƯỜI DÂN

CHỈ LÀ CHUYỆN NHỎ DƯỚI CHẾ ĐỘ CSVN

những năm 1980

Phương tiện đi lại chủ yếu là tàu điện, xe đạp, đường phố Hà Nội hơn 30 năm trước hiếm khi nào bị tắc hoặc ô nhiễm khói xe, tiếng ồn.
Hồ Hoàn Kiếm nhìn từ trên cao. Ảnh: TTXVN
 
Cầu Thê Húc dẫn vào đền Ngọc Sơn. Ảnh: John Ramsden
 
Bộ đội diễu hành trên phố Tràng Tiền hướng về Nhà Hát Lớn trong buổi lễ kỷ niệm ngày thống nhất ở Hà Nội, tháng 4-5/1985. Ảnh: Philip Jones Griffiths.
 
Phố Hàng Ngang nhìn về hồ Hoàn Kiếm, chật cứng người đi bộ dưới lòng đường trong một dịp lễ. Ảnh: John Ramsden.
 
Bức ảnh chụp năm 1981, trên góc tranh có biểu ngữ "Tiến tới đại hội V". Thời điểm này, Việt Nam vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa phải tiếp tục công cuộc bảo vệ biên giới phía Bắc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế ở Tây Nam nên kinh tế ngày càng sa sút. Ảnh: John Ramsden.
 
Bách hóa tổng hợp - cửa hàng mậu dịch quốc doanh lớn nhất Việt Nam suốt 3 thập kỷ, từ 1960 đến 1980. Đến 1995, Bách hóa được đổi thành Công ty thương mại Hà Nội, nay là Tràng Tiền Plaza. Ảnh: TTXVN
 
Phố Đồng Xuân, mặt trước của chợ là điểm tránh tàu luôn tấp nập. Ảnh: John Ramsden.
 
Đại học Tổng hợp bề thế được xây dựng từ thời Pháp thuộc, nằm cuối đường Lý Thường Kiệt (Hoàn Kiếm). Ảnh: John Ramsden.
 
Phía sau toa tàu điện ngày xưa có những cái móc để hành khách là nông dân vào nội thành buôn bán có thể treo quang thúng. Nông thôn tập thể hóa nên ít hàng hóa mang ra phố, các móc treo thành chỗ cho trẻ con nghịch ngợm. Ảnh: John Ramsden.
 
Một gia đình trên chiếc xe đạp Thống Nhất, phương tiện đi lại cũng là tài sản giá trị nhất của nhiều gia đình thời đó. Ảnh: John Ramsden.
 
Phố Tố Tịch (tên khác Tô Tịch) xưa nổi tiếng với nghề tiện gỗ. Ảnh: John Ramsden.
 
Hai cây đa trước đình Thanh Hà, phố Ngõ Gạch - con phố vốn là lòng sông Tô Lịch, bị lấp vào năm 1887. Ảnh: John Ramsden.
 
Thúng trên tay, quang gánh trên vai và sức bền của đôi chân là đặc trưng một thời của người dân cách đây 30 năm... Ảnh: John Ramsden

Chia sẻ bài viết lên facebookChia sẻ bài viết lên twitterChia sẻ bài viết lên google+|

Những đêm dài thiếu đói 

trước Đổi mới

Trong ký ức dân làng Láng (Thanh Hoá) năm 1984 là cao điểm đói. Đê sông Cầu Chày vỡ, cả xã chìm trong lũ, mùa màng mất trắng dân làng phải hái rau má, mót sắn ăn qua bữa…

Nông thôn miền Bắc những năm 80 thế kỷ trước như một bức tranh ít gam sáng. Đại bộ phận gia đình từ nông dân đến cán bộ rơi vào cảnh khó khăn, quanh năm thiếu đói. Nguyên nhân một phần sản xuất nhỏ lẻ, manh mún cộng thêm cơ chế quản lý theo mô hình hợp tác xã được đánh giá là “kéo lùi sự phát triển xã hội”.
nhung-dem-dai-thieu-doi-truoc-doi-moi
Chiếc kẻng được tận dụng từ vỏ quả bom thời chiến còn sót lại ở trụ sở UBND xã Phú Yên. Những năm 80, mỗi khi nghe tiếng kẻng vang lên, xã viên lại đủng đỉnh ra đồng làm việc. Ảnh: Lê Hoàng. 
Là ngôi làng cổ thuần nông nằm ven bờ sông Chu xã Phú Yên (Thọ Xuân, Thanh Hóa), làng Láng từng được nhiều người biết đến qua bút ký nổi tiếng Cái đêm hôm ấy… đêm gì của cố nhà văn, nhà báo Phùng Gia Lộc. Lấy bối cảnh chỉ là một đêm thu thuế ở làng, nhưng Phùng Gia Lộc đã khắc họa sâu sắc đời sống cùng cực ở vùng thôn quê thời bấy giờ.
Nhắc lại những năm trước đổi mới, cụ ông Phùng Gia Miện (76 tuổi, xã Phú Yên) bảo vẫn hằn nguyên trong ký ức, mỗi lần hồi tưởng lại thấy cay khóe mắt. “Ngày ấy đói lắm, đói đến xanh xao vàng vọt…”, ông Miện kể.
Từng 13 năm làm cán bộ, vừa bí thư, vừa chủ tịch xã nên ông Miện nhớ rõ số nhân khẩu, nóc nhà hay diện tích đất xã Phú Yên. Ngày ấy xã có khoảng 5.000 nhân khẩu, 1.000 hộ, kinh tế phụ thuộc sản xuất nông nghiệp. Hợp tác xã chi phối toàn bộ đời sống kinh tế xã hội, chính quyền dù có nhưng không bằng “ông hợp tác”. Chủ nhiệm hợp tác xã luôn có vai vế trong làng bởi quản lý toàn bộ đội sản xuất, tư liệu sản xuất và thành quả lao động.
“Ruộng đất, trâu bò, đến cái cày cái cuốc… đều của hợp tác xã. Ai đi cày, ai chăn nuôi, ai đắp bờ, nhổ mạ đều do hợp tác phân công. Mỗi sáng khi tiếng kẻng vang lên, bà con đủng đỉnh ra đồng làm việc, chưa hết giờ làm lại ngóng kẻng ra về. Người nông dân không quan tâm đến chất lượng công việc, lúa tốt xấu cũng mặc kệ, họ chỉ lo đầy công”, ông Miện kể.
Sau mỗi buổi làm việc, xã viên quay về hợp tác lấy phiếu chấm công, cứ 10 điểm tương đương một công. Ví dụ, cày một sào ruộng được tính 10 điểm, kể cả đắp bờ, nhổ mạ cũng quy ra điểm. “Vì tính công theo kiểu cào bằng nên người dân có tâm lý lười nhác, làm chiếu lệ. Có anh cày một đường bỏ một đường, đắp bờ có khi chỉ be bốn góc rồi về báo cáo lấy điểm”, ông Miện nhớ lại.
nhung-dem-dai-thieu-doi-truoc-doi-moi-1
Ngồi trong căn nhà gỗ được dựng từ mấy chục năm trước, cụ ông Phùng Gia Miện bảo, nhớ như in những năm đói kém trước đổi mới. Ảnh: Lê Hoàng.
Mỗi ngày công khi ấy tương đương dăm lạng thóc, hầu như không có vụ nào được nổi một kg. Người dân không có động lực sản xuất nên năng suất lao động rất thấp. Xã Phú Yên (cùng với Thọ Hải, Xuân Thành) những năm 80 dù là vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp quốc gia, nhưng thiếu ăn thường xuyên. Bữa ăn trong các gia đình không mấy khi có bát cơm trắng, chỉ toàn sắn và ngô độn.
Gia đình ông Miện lúc đó có 7 khẩu, riêng ông được nhà nước cấp 21 kg gạo mỗi tháng theo chế độ bệnh binh, còn lại 6 khẩu ăn theo chế độ nông nghiệp. Mỗi tháng vợ con ông chỉ được chia 6-7kg lúa/khẩu, vụ nào được mùa thì tăng lên khoảng 10 kg.
Trong ký ức của dân làng Láng, năm 1984 là cao điểm đói kém. Mùa mưa năm ấy, đê sông Cầu Chày bị vỡ, cả xã chìm trong nước lũ, mùa màng mất trắng. Ông Miện bảo, dù không có người chết vì đói lả, nhưng đời sống cơ cực khiến dân làng phải đi tứ tán tìm hái rau má, mót sắn ăn qua bữa…
Không chỉ đói ăn, người dân còn thiếu cái mặc. Mỗi năm mỗi người được phân phối một bộ quần áo bằng vải chéo xanh, vải xô hay vải phíp (loại vải Nga dùng làm bì đựng phân được tận dụng may quần áo). “Vải xấu song cũng không đủ phân phối. Có gia đình ông bà già bốc thăm phải hai bộ quần áo trẻ con đành ngậm ngùi lấy về, đem đổi cho người khác hoặc cho con cháu mặc, còn họ vận bộ quần áo vá chằng vá đụp”, cụ Miện kể tiếp.
Thái Bình là vựa lúa của miền Bắc, nhưng trước năm 1986 người dân cũng đói dài bởi kiểu làm ăn bao cấp. Bà Nguyễn Thị Thúy (59 tuổi) nhớ như in những ngày đi cấy lúa tập thể một mẫu ruộng (10 sào) mà 10 người làm mấy ngày mới xong. Trong khi bây giờ, một người một ngày có thể cấy xong cả sào ruộng.
“Vào hợp tác xã, hộ nông dân phải đóng góp tất cả tư liệu sản xuất mà mình có, từ ruộng đất, trâu bò, cày cuốc… để ban chủ nhiệm hợp tác xã quản lý. Khoán việc không quy trách nhiệm cho ai, xã viên không thấy được quyền lợi của mình nên làm kiểu cầm chừng”, bà giải thích. Cựu dân công hỏa tuyến trong kháng chiến chống Mỹ bảo, từ nơi vào sinh ra tử trở về quê hương, thấy nạn đói vẫn hoành hành mà "đau đớn".
Mỗi ngày đi làm công cho hợp tác xã, bà Thúy được tính 10 điểm, một vụ lúa nhận về một tạ thóc. Gia đình bà Thúy mỗi ngày chỉ có hai bữa mà nồi cơm bao giờ cũng “một hạt gạo cõng mấy củ khoai, nồi còn hơi mà cơm đã hết”. Thi thoảng bà nhận được cứu trợ là mì hạt, ngô răng ngựa, hạt bo bo (hạt tẻ) để độn vào cơm, có lúc thổi lên vẫn rắn như đá.
Dân làng đào kênh dẫn nước vào đồng ruộng. Ảnh: Philip Jones Griffiths/Magnumphoto
Dân làng đào kênh dẫn nước vào đồng ruộng thời hợp tác xã. Ảnh: Philip Jones Griffiths/Magnumphoto
Từ năm 1981, mô hình hợp tác xã được chuyển thành khoán sản phẩm theo nhóm 15-20 hộ gia đình phụ trách khoảng 20 mẫu ruộng. “Tuy vậy, cơ chế tập trung quan liêu vẫn tồn tại trong hợp tác xã. Mức khoán cao, 80% sản phẩm làm ra chúng tôi phải nộp cho hợp tác xã. Chỗ còn lại dùng để đóng đủ loại thuế nên cuối cùng xã viên được hưởng chẳng là bao. Động lực lao động dần bị triệt tiêu”, ông Đinh Bá Thành (66 tuổi, Thái Bình) kể.
Người đàn ông tóc bạc trắng gần hết nhớ lại chuyện xã bắt dân nuôi lợn nghĩa vụ. Lợn giống xã viên phải tự mua, tự nuôi nhưng khi bán thì không được mang ra chợ mà phải bán cho cửa hàng thực phẩm của xã với giá “bán như cho, nuôi như cúng”. Lợn ốm, xã viên muốn giết mổ phải được đội quản lý cho phép.
“Thái Bình ngày ấy rất nhiều ao, nhưng là của tập thể. Những ao bỏ không, xã cũng không cho cá nhân nuôi cá, tôm. Cua cá ở ngoài ruộng cũng là của hợp tác xã. Xã viên nào tự ý bắt là bị gom lên xã liền”, ông Thành nhớ lại.
 Ký ức về nông thôn thời kỳ hợp tác xã.
Gia đình 7 khẩu nhà ông Thành trông chờ vào 10 thước đất 5% (đất riêng của mỗi cá nhân, chia theo khẩu năm 1960, mỗi khẩu được 36 m2) để một năm cấy hai vụ lúa, trồng rau màu, ngô khoai. Thóc gạo không đủ cho người ăn nên đàn gà nuôi cả năm mới lên được một kg, da bọc xương.
“Năm 1981, vợ chồng tôi đẻ đứa thứ 4. Bà xã khi ấy chỉ được ăn ngày hai bữa cơm độn khoai lang. Gạo còn lại để dành cho 3 đứa nhỏ tuổi ăn”, ông Thành kể. Cái được duy nhất của những năm bao cấp, theo ông Thành là đi viện, đi học không mất tiền.
Với mô hình quản lý kinh tế, xã hội tập trung, bao cấp, Việt Nam trải qua nhiều khủng hoảng. Mùa đông năm 1986, Đại hội VI của Đảng diễn ra từ 15 đến 18/12, Tổng bí thư Trường Chinh ra lời hiệu triệu “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”. Ông cùng đội ngũ lãnh đạo đất nước đã quyết định “bẻ lái”. Nhân dịp này, VnExpress đăng loạt bài về một thời khó quên trước, trong và sau Đổi mới.
Lê Hoàng
VS chuyen

Bàn ra tán vào (1)

latdocs
Theo tôi nghĩ để lật đỗ cs ngày nay thì chỉ co cách hy sinh một đổi môt. Cách mạng Tunesia thành công do người sinh viên can đảm tự thiêu để đánh động lương tâm và đánh thức sức mạnh đang bị dồn nén trong người dân Tunesia. Dân Việt Nam ngày nay cũng đang bị dồn nén đến tận cùng rồi, chỉ cần đóm lửa nhỏ để vựt lên cơn bảo lửa. Đóm lửa đó bây giờ nang nầm trong tay của các anh lính gia đình nghèo bị bắt bi nghĩa vụ . Các anh chỉ là con chốt thí cho bọn cường quyền CS khi có chiến tranh như trước 1975 và chúng chỉ lo cướp đất của người dân trong đó có đất cửa gia đình hoặc người thân cửa các anh ,rồi đem bán cho Tàu. Hảy làm đóm lửa nhỏ bằng cách dùng súng bắn vào những tên sĩ quan theo đảng chỉ làm theo đảng để hại đất nước này. Nếu như tất cả người lính như các anh đều làm được việt đó tự mình không cần ai chỉ huy cả, tự hy sinh thì ngọn bảo lửa sẻ bùng cháy và đốt tàn rụi bọn cs bán nước. Đừng mong chờ ai cả mà tự mình hy sinh như những người linh Cộng Hòa đã hy sinh. Từng người lính sẳn sàng hy sinh mình thì Việt nam còn có hy vọng vượt ra khỏi vòng nô lệ tàu sẻ đến trong năm 2020. Sự hy sinh của các anh sẻ đi vào lịch sử như bao Anh Hùng Vô Danh được TỔ Quốc Ghi Ơn.Đừng chờ đợi ai cả tự mình hành động rồi sẻ thấy một phòng trào bộc phát lang rộng thì cộng sản sẻ tiêu tan. Không có cuộc cách mạng nào thành công mà không có hy sinh.

----------------------------------------------------------------------------------

Comment




  • Input symbols

HẠ NHỤC - ĐẦY ĐỌA NGƯỜI DÂN

CHỈ LÀ CHUYỆN NHỎ DƯỚI CHẾ ĐỘ CSVN

những năm 1980

Phương tiện đi lại chủ yếu là tàu điện, xe đạp, đường phố Hà Nội hơn 30 năm trước hiếm khi nào bị tắc hoặc ô nhiễm khói xe, tiếng ồn.
Hồ Hoàn Kiếm nhìn từ trên cao. Ảnh: TTXVN
 
Cầu Thê Húc dẫn vào đền Ngọc Sơn. Ảnh: John Ramsden
 
Bộ đội diễu hành trên phố Tràng Tiền hướng về Nhà Hát Lớn trong buổi lễ kỷ niệm ngày thống nhất ở Hà Nội, tháng 4-5/1985. Ảnh: Philip Jones Griffiths.
 
Phố Hàng Ngang nhìn về hồ Hoàn Kiếm, chật cứng người đi bộ dưới lòng đường trong một dịp lễ. Ảnh: John Ramsden.
 
Bức ảnh chụp năm 1981, trên góc tranh có biểu ngữ "Tiến tới đại hội V". Thời điểm này, Việt Nam vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa phải tiếp tục công cuộc bảo vệ biên giới phía Bắc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế ở Tây Nam nên kinh tế ngày càng sa sút. Ảnh: John Ramsden.
 
Bách hóa tổng hợp - cửa hàng mậu dịch quốc doanh lớn nhất Việt Nam suốt 3 thập kỷ, từ 1960 đến 1980. Đến 1995, Bách hóa được đổi thành Công ty thương mại Hà Nội, nay là Tràng Tiền Plaza. Ảnh: TTXVN
 
Phố Đồng Xuân, mặt trước của chợ là điểm tránh tàu luôn tấp nập. Ảnh: John Ramsden.
 
Đại học Tổng hợp bề thế được xây dựng từ thời Pháp thuộc, nằm cuối đường Lý Thường Kiệt (Hoàn Kiếm). Ảnh: John Ramsden.
 
Phía sau toa tàu điện ngày xưa có những cái móc để hành khách là nông dân vào nội thành buôn bán có thể treo quang thúng. Nông thôn tập thể hóa nên ít hàng hóa mang ra phố, các móc treo thành chỗ cho trẻ con nghịch ngợm. Ảnh: John Ramsden.
 
Một gia đình trên chiếc xe đạp Thống Nhất, phương tiện đi lại cũng là tài sản giá trị nhất của nhiều gia đình thời đó. Ảnh: John Ramsden.
 
Phố Tố Tịch (tên khác Tô Tịch) xưa nổi tiếng với nghề tiện gỗ. Ảnh: John Ramsden.
 
Hai cây đa trước đình Thanh Hà, phố Ngõ Gạch - con phố vốn là lòng sông Tô Lịch, bị lấp vào năm 1887. Ảnh: John Ramsden.
 
Thúng trên tay, quang gánh trên vai và sức bền của đôi chân là đặc trưng một thời của người dân cách đây 30 năm... Ảnh: John Ramsden

Chia sẻ bài viết lên facebookChia sẻ bài viết lên twitterChia sẻ bài viết lên google+|

Những đêm dài thiếu đói 

trước Đổi mới

Trong ký ức dân làng Láng (Thanh Hoá) năm 1984 là cao điểm đói. Đê sông Cầu Chày vỡ, cả xã chìm trong lũ, mùa màng mất trắng dân làng phải hái rau má, mót sắn ăn qua bữa…

Nông thôn miền Bắc những năm 80 thế kỷ trước như một bức tranh ít gam sáng. Đại bộ phận gia đình từ nông dân đến cán bộ rơi vào cảnh khó khăn, quanh năm thiếu đói. Nguyên nhân một phần sản xuất nhỏ lẻ, manh mún cộng thêm cơ chế quản lý theo mô hình hợp tác xã được đánh giá là “kéo lùi sự phát triển xã hội”.
nhung-dem-dai-thieu-doi-truoc-doi-moi
Chiếc kẻng được tận dụng từ vỏ quả bom thời chiến còn sót lại ở trụ sở UBND xã Phú Yên. Những năm 80, mỗi khi nghe tiếng kẻng vang lên, xã viên lại đủng đỉnh ra đồng làm việc. Ảnh: Lê Hoàng. 
Là ngôi làng cổ thuần nông nằm ven bờ sông Chu xã Phú Yên (Thọ Xuân, Thanh Hóa), làng Láng từng được nhiều người biết đến qua bút ký nổi tiếng Cái đêm hôm ấy… đêm gì của cố nhà văn, nhà báo Phùng Gia Lộc. Lấy bối cảnh chỉ là một đêm thu thuế ở làng, nhưng Phùng Gia Lộc đã khắc họa sâu sắc đời sống cùng cực ở vùng thôn quê thời bấy giờ.
Nhắc lại những năm trước đổi mới, cụ ông Phùng Gia Miện (76 tuổi, xã Phú Yên) bảo vẫn hằn nguyên trong ký ức, mỗi lần hồi tưởng lại thấy cay khóe mắt. “Ngày ấy đói lắm, đói đến xanh xao vàng vọt…”, ông Miện kể.
Từng 13 năm làm cán bộ, vừa bí thư, vừa chủ tịch xã nên ông Miện nhớ rõ số nhân khẩu, nóc nhà hay diện tích đất xã Phú Yên. Ngày ấy xã có khoảng 5.000 nhân khẩu, 1.000 hộ, kinh tế phụ thuộc sản xuất nông nghiệp. Hợp tác xã chi phối toàn bộ đời sống kinh tế xã hội, chính quyền dù có nhưng không bằng “ông hợp tác”. Chủ nhiệm hợp tác xã luôn có vai vế trong làng bởi quản lý toàn bộ đội sản xuất, tư liệu sản xuất và thành quả lao động.
“Ruộng đất, trâu bò, đến cái cày cái cuốc… đều của hợp tác xã. Ai đi cày, ai chăn nuôi, ai đắp bờ, nhổ mạ đều do hợp tác phân công. Mỗi sáng khi tiếng kẻng vang lên, bà con đủng đỉnh ra đồng làm việc, chưa hết giờ làm lại ngóng kẻng ra về. Người nông dân không quan tâm đến chất lượng công việc, lúa tốt xấu cũng mặc kệ, họ chỉ lo đầy công”, ông Miện kể.
Sau mỗi buổi làm việc, xã viên quay về hợp tác lấy phiếu chấm công, cứ 10 điểm tương đương một công. Ví dụ, cày một sào ruộng được tính 10 điểm, kể cả đắp bờ, nhổ mạ cũng quy ra điểm. “Vì tính công theo kiểu cào bằng nên người dân có tâm lý lười nhác, làm chiếu lệ. Có anh cày một đường bỏ một đường, đắp bờ có khi chỉ be bốn góc rồi về báo cáo lấy điểm”, ông Miện nhớ lại.
nhung-dem-dai-thieu-doi-truoc-doi-moi-1
Ngồi trong căn nhà gỗ được dựng từ mấy chục năm trước, cụ ông Phùng Gia Miện bảo, nhớ như in những năm đói kém trước đổi mới. Ảnh: Lê Hoàng.
Mỗi ngày công khi ấy tương đương dăm lạng thóc, hầu như không có vụ nào được nổi một kg. Người dân không có động lực sản xuất nên năng suất lao động rất thấp. Xã Phú Yên (cùng với Thọ Hải, Xuân Thành) những năm 80 dù là vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp quốc gia, nhưng thiếu ăn thường xuyên. Bữa ăn trong các gia đình không mấy khi có bát cơm trắng, chỉ toàn sắn và ngô độn.
Gia đình ông Miện lúc đó có 7 khẩu, riêng ông được nhà nước cấp 21 kg gạo mỗi tháng theo chế độ bệnh binh, còn lại 6 khẩu ăn theo chế độ nông nghiệp. Mỗi tháng vợ con ông chỉ được chia 6-7kg lúa/khẩu, vụ nào được mùa thì tăng lên khoảng 10 kg.
Trong ký ức của dân làng Láng, năm 1984 là cao điểm đói kém. Mùa mưa năm ấy, đê sông Cầu Chày bị vỡ, cả xã chìm trong nước lũ, mùa màng mất trắng. Ông Miện bảo, dù không có người chết vì đói lả, nhưng đời sống cơ cực khiến dân làng phải đi tứ tán tìm hái rau má, mót sắn ăn qua bữa…
Không chỉ đói ăn, người dân còn thiếu cái mặc. Mỗi năm mỗi người được phân phối một bộ quần áo bằng vải chéo xanh, vải xô hay vải phíp (loại vải Nga dùng làm bì đựng phân được tận dụng may quần áo). “Vải xấu song cũng không đủ phân phối. Có gia đình ông bà già bốc thăm phải hai bộ quần áo trẻ con đành ngậm ngùi lấy về, đem đổi cho người khác hoặc cho con cháu mặc, còn họ vận bộ quần áo vá chằng vá đụp”, cụ Miện kể tiếp.
Thái Bình là vựa lúa của miền Bắc, nhưng trước năm 1986 người dân cũng đói dài bởi kiểu làm ăn bao cấp. Bà Nguyễn Thị Thúy (59 tuổi) nhớ như in những ngày đi cấy lúa tập thể một mẫu ruộng (10 sào) mà 10 người làm mấy ngày mới xong. Trong khi bây giờ, một người một ngày có thể cấy xong cả sào ruộng.
“Vào hợp tác xã, hộ nông dân phải đóng góp tất cả tư liệu sản xuất mà mình có, từ ruộng đất, trâu bò, cày cuốc… để ban chủ nhiệm hợp tác xã quản lý. Khoán việc không quy trách nhiệm cho ai, xã viên không thấy được quyền lợi của mình nên làm kiểu cầm chừng”, bà giải thích. Cựu dân công hỏa tuyến trong kháng chiến chống Mỹ bảo, từ nơi vào sinh ra tử trở về quê hương, thấy nạn đói vẫn hoành hành mà "đau đớn".
Mỗi ngày đi làm công cho hợp tác xã, bà Thúy được tính 10 điểm, một vụ lúa nhận về một tạ thóc. Gia đình bà Thúy mỗi ngày chỉ có hai bữa mà nồi cơm bao giờ cũng “một hạt gạo cõng mấy củ khoai, nồi còn hơi mà cơm đã hết”. Thi thoảng bà nhận được cứu trợ là mì hạt, ngô răng ngựa, hạt bo bo (hạt tẻ) để độn vào cơm, có lúc thổi lên vẫn rắn như đá.
Dân làng đào kênh dẫn nước vào đồng ruộng. Ảnh: Philip Jones Griffiths/Magnumphoto
Dân làng đào kênh dẫn nước vào đồng ruộng thời hợp tác xã. Ảnh: Philip Jones Griffiths/Magnumphoto
Từ năm 1981, mô hình hợp tác xã được chuyển thành khoán sản phẩm theo nhóm 15-20 hộ gia đình phụ trách khoảng 20 mẫu ruộng. “Tuy vậy, cơ chế tập trung quan liêu vẫn tồn tại trong hợp tác xã. Mức khoán cao, 80% sản phẩm làm ra chúng tôi phải nộp cho hợp tác xã. Chỗ còn lại dùng để đóng đủ loại thuế nên cuối cùng xã viên được hưởng chẳng là bao. Động lực lao động dần bị triệt tiêu”, ông Đinh Bá Thành (66 tuổi, Thái Bình) kể.
Người đàn ông tóc bạc trắng gần hết nhớ lại chuyện xã bắt dân nuôi lợn nghĩa vụ. Lợn giống xã viên phải tự mua, tự nuôi nhưng khi bán thì không được mang ra chợ mà phải bán cho cửa hàng thực phẩm của xã với giá “bán như cho, nuôi như cúng”. Lợn ốm, xã viên muốn giết mổ phải được đội quản lý cho phép.
“Thái Bình ngày ấy rất nhiều ao, nhưng là của tập thể. Những ao bỏ không, xã cũng không cho cá nhân nuôi cá, tôm. Cua cá ở ngoài ruộng cũng là của hợp tác xã. Xã viên nào tự ý bắt là bị gom lên xã liền”, ông Thành nhớ lại.
 Ký ức về nông thôn thời kỳ hợp tác xã.
Gia đình 7 khẩu nhà ông Thành trông chờ vào 10 thước đất 5% (đất riêng của mỗi cá nhân, chia theo khẩu năm 1960, mỗi khẩu được 36 m2) để một năm cấy hai vụ lúa, trồng rau màu, ngô khoai. Thóc gạo không đủ cho người ăn nên đàn gà nuôi cả năm mới lên được một kg, da bọc xương.
“Năm 1981, vợ chồng tôi đẻ đứa thứ 4. Bà xã khi ấy chỉ được ăn ngày hai bữa cơm độn khoai lang. Gạo còn lại để dành cho 3 đứa nhỏ tuổi ăn”, ông Thành kể. Cái được duy nhất của những năm bao cấp, theo ông Thành là đi viện, đi học không mất tiền.
Với mô hình quản lý kinh tế, xã hội tập trung, bao cấp, Việt Nam trải qua nhiều khủng hoảng. Mùa đông năm 1986, Đại hội VI của Đảng diễn ra từ 15 đến 18/12, Tổng bí thư Trường Chinh ra lời hiệu triệu “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”. Ông cùng đội ngũ lãnh đạo đất nước đã quyết định “bẻ lái”. Nhân dịp này, VnExpress đăng loạt bài về một thời khó quên trước, trong và sau Đổi mới.
Lê Hoàng
VS chuyen

BẢN TIN MỚI NHẤT

ĐI BIỂN CÓ ĐÔI - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Thường dân chài mỗi lần đi biển đánh cá, lưới tôm, họ đi thành đoàn thuyền rộn ràng lắm, có khi vài ngày mới về.

Xem Thêm

Quả đấm thép - Hà Thượng Thủ

( HNPD ) VN cs thường ca tụng Cảnh Sát Cơ Động của họ là "Quả đấmthép "

Xem Thêm

Chức sắc Cao Đài tố cáo Công an địa phương đánh đập trước đối thoại nhân quyền Việt - Úc

Mặc thuờng phục đánh nguời : một đám nguời đuợc huấn luyện thành chó

Xem Thêm

MỘT CHÚT HỒN NHIÊN - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Gởi về ai mộng mơ Giả vờ thôi không đến...

Xem Thêm

Dân tộc Việt đang bị diệt vong vì vũ khí hóa học!

Đây cũng không phải là lời kêu gọi hoạt động chính trị, đối lập với bất cứ ai, mà LÀ LỜI KÊU GỌI VÌ SỰ SỐNG CHO MỌI NGƯỜI, rằng chúng ta đang bị tận diệt cả một dân tộc!

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Hình ảnh và câu chuyện "Em Bé Nhập Cư Yanela Hernandez Khóc" là gán ghép, (Fake News)

Cai video nay duoc cac hang truyen hinh My ABC, CBS, NBC, CNN chieu len trong cac ban tin, nhung chi co Times la co can dam in ban dinh chinh. Con CNN, ABC, CBS, NBC im lamg. Giong het thoi chien tranh VN, truyen hinh thien ta chi loan tin bat loi cho My. Dung tin

Xem Thêm

Đề bài :Tướng Lương Xuân Việt chính thức được gắn lon Thiếu Tướng (Hai Sao)

Tôi tin rằng nếu Mỹ muốn giúp VN đẩy lùi Trung cộng và Việt cộng thì cử Tướng Lương Xuân Việt gom hết những quân nhân gốc Việt trong quân đội Mỹ, cho hạm đội 7 yểm trợ đánh chiếm Phú quốc và treo lá cờ VNCH lên thì CS sẻ teo dái .Sau đó chỉ cần rải truyền đơn vào đất liền báo tin Quân Đội Cộng Hòa đã trở lại thì cs sẻ tan rả khỏi cần đánh vì người dân sẻ theo và những người bộ đội sẻ đào ngũ mà nha nhập hàng ngũ của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Xem Thêm

Đề bài :MẬT TIN

A Thằng Tưởng Thú kêu gọi người dân biểu tình ôn hòa để cho côn an nó dùng dùi cui đánh cho mềm xương à. Sao ông không cùng dân xuống đường coi. Giờ thi ông cũng la dân mà.

Xem Thêm

Đề bài :MẬT TIN

Vay ra truoc kia ong la QUAN AN CUOP ? Nay xin lam nguoi TU TE vi da hey dat song ? Co cau noi:CONG SAN KHONG BAO GIO THAY DOI DUOC. Vay thi truoc khi lam nguoi TU TE,mi hay tra lai moi su nguoi da an cuop,tra lai mau xuong-tai san gian doi va hay tra lai cai hau qua ma ho da ganh chiu,Phat day:BO dao do te xuong se thanh phat??? DAu co de dang vay?con hau qua phai tra nua du co duoc tha thu hay khong.Do MAT DAY.

Xem Thêm

Đề bài :Không Quên những người Chiến Sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa

Nam 1975 la nam anh hung ma.t lo cua quan vnch. TQLC danh bai quan CS tren chien truong Quang Tri nam 1972 nhung bi bat song nhuc nha khi tuong Thi ra lenh vut bo vu khi keo ve Thuan An de di tan nam 1975. CS tan cong, TQLC het dan, mot so tu van, ca mot lu doan 3000 quan tinh nhue bi mot dai doi du kich vc bat song. Cong san nam vung trong BTL quan doan I da thanh cong tieu diet su doan TQLC voi 16 ngan quan ma khong bi ton that. Voi 3000 TQLC con lai, VNCH khong co kha nang ngan chan cs tai Phan Rang va Long Khanh. TT Duong Van Minh tiep tay cs ra lenh dau hang, ha. nhu.c nhung chien binh con la.i. Cac don vi Du, TQLC, BDQ, canh sat, biet kich, su doan 18, 22, 7, 9, 21, du muon chien dau den cung cung phai buong sung vi thieu dan va mat yem tro phi phao. Roi ho phai chiu vao tu cai tao de can bo CS ngu dot chuoi boi ha nhu.c. Cac tuong lanh dao vnch khi rut lui hay dau hang khong nghi den cai hau qua ma thuoc cap phai chiu khi ho sai lam. Dang le phai ra lenh quan can chanh bo ngo saigon, rut lui di ra nuoc ngoai thi ho khong lam. Neu khong co nguoi My can thiep dua HO qua My thi cong san da khong dong cua trai tu cai tao. Nho VNCH chien dau ma khoi CS Nga so khoi Varsovie Warsaw bi kiet que va sap do nam 1991. Khong co quan dan vnch danh tieu hao tiem nang cua cs, de quoc evil empire Nga so co the da khong bi sup do va 700 trieu dan Dong Au khong duoc song trong tu do nhu ngay hom nay. Day la dong gop lon cua quan vnch cho the gioi tu do.

Xem Thêm

Đề bài :Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp để cho phép trẻ em ở lại với cha mẹ vượt biên giới bất hợp pháp -

Duoc voi doi tien. Nhung nguoi nhap cu bat hop phap tao My duoc an uong sung suong, doi dai nhan dao sung suong hon dan ti nan khap the gioi. Nguoi vn nhap canh Thai Lan sau 1975 bi giam vao trai tu bien gioi, linh Thai danh dap, mac du Lien Hiep Quoc bao dam dinh cu cho ho. O trai ti nan Ma Lai cung thieu thon, nam ngu duoi dat. My nen giao nguoi ti nan vao cac trai do lien hiep quoc cai quan o Puerto Rico hay Panama de tranh bi bao chi tv chi trich

Xem Thêm

Đề bài :Không Quên những người Chiến Sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa

Nhung quan nhan VNCH la nhung anh hung bi don vao ma.t lo^. Ho chien dau trong hoan canh ba^'t lo+.i nhu sinh vien hoc sinh ton giao xuong duong noi tuyen, dong minh My phan boi, cap chi huy bat tai va bo roi ho cho quan thu` nhu luc di tan Cao Nguyen den bai bien Thuan An va Da Nang. Cac tuong My day tai dai hoc quan su My phai thua nhan TQLC VNCH la dao quan gioi nhat tren the gioi. Tai Ha Lao nam 1971, 2 su doan CS vay danh TQLC nhung khong gay ton that, tai Quang Tri nam 1972, sau khi su doan 3 tan ra, CS lay 5 danh 1 nhung khong choc thung phong tuyen Thach Han cua TQLC. Roi mot thang sau TQLC tai chiem Quang Tri, giet 10 ngan quan CS. Nhung nhung anh hung nay bi tham sat va bi bat vi cac tuong Quan Doan I bo roi ho khi ho bi VC bao vay va het da.n ngay 25/3/75 tai Thuan An, Khi keu cuu Quan Doan I xin tiep cuu tuong Truong khong tra loi, khong cho khong quan yem tro tiep te vu khi dan duoc. Dem 26/3 Lu Doan 147 TQLC bi phao binh VC tan sat va bi du kich bat, nhung tuong TL Tien Phuong bo 10 nghan quan chay truoc bao cao hau het TQLC di tan an toan de chay toi. Den sang 29/3/75, quan chanh quy CS con cach xa Da Nang 20 km thi tuong Truong cung voi tuong HQ, KQ, bo ngo quan doan I voi 100 ngan quan cho CS boi ra tau Hai Quan tron thoat. Cam chan 2 su doan Tong Tru bi tai QK I sau HD Paris chung to cap lanh dao VNCH thieu tri tue, vi khi cac tinh nhu Phuoc Long, Ban Me Thuot bi danh chiem thi quan VNCH khong co luc luong phan cong. Dau nam 1975, TQLC co 16 ngan quan, den khi thoat khoi Da Nang ve lai Vung Tau thi chi con 3 ngan quan, ma CS khong bi ton that chi vi cap chi huy bat tai, thieu kha nang, va bo quan chay truoc. Chinh nho nhung nguoi linh con lai anh dung chien dau cho den ngay 30/4 ma nhung cap chi huy bat tai bo roi ho va nguoi My duoc an toan ra di. Day la su hy sinh cuoi cung cua nguoi linh VNCH de cho 150 ngan nguoi duoc an toan di tan khoi VN truoc khi CS vao Saigon. Thay vi to chuc giup do quan dan VNCH di tan truoc khi dau hang, TT Duong Van Minh keu goi dan chung va quan doi o lai ban giao cho CS.

Xem Thêm

Đề bài :Tàu Trung Quốc xua đuổi 20 tàu cá Việt Nam vào Hoàng Sa tránh trú (Biển Đảo của VN mà phải xin phép Trung cộng..).

Tránh bão cũng không cho...?? vậy thì 16 vàng khè 4 tốt để cho chó gậm rồi sao...?? VN đã vài lần huy đông lực lượng HQ hùng hậu đi cứu hộ ngư dân TQ bị nạn ngoài biển...Còn ngư dân VN nhiều lần cầu cứu , xin tránh b̃ão hay bị nan ngoài biển mà vẫn bị TQ xua đuổi, ngó lơ...?? VGCS hãy xem xét lại chủ trương 16V4T với TQ đi....Hãy thôi tụng đời đời nhớ ơn, hay không có TQ chống lưng sao có Ta như lời ph́át biểu ngu của những chó đ/v thờ TQ...?? Làm thân nô bộc không công sao còn hãnh diện..??? Bó tay...!!

Xem Thêm

Đề bài :Mang Biẻu Ngữ đòi bắt TBT Trọng và phó TT Hải ngay giữa trung tâm Hà Nội

Chính những tấm biểu ngữ này đã làm Trọng Lú điên cuồng lên hắn đã ra lệnh dùng bàn tay sắt đối những người biểu tình trong những ngày vừa qua .

Xem Thêm

Đề bài :NGÀY QUÂN LỰC 19/6 - CAO MỴ NHÂN

Neu khong nho nhung canh quan VNCH anh dung o lai chien dau den ngay 30/4/75 thi nguoi My, cac tuong lanh va 150 ngan nguoi da bi ket lai va khong duoc di tan. Day la mot su hy sinh rat lon cua quan can chanh o lai bao ve thu do saigon cho den gio cuoi cung.

Xem Thêm

TIN MỚI

Quả đấm thép - Hà Thượng Thủ

( HNPD ) VN cs thường ca tụng Cảnh Sát Cơ Động của họ là "Quả đấmthép "

Xem Thêm

Chức sắc Cao Đài tố cáo Công an địa phương đánh đập trước đối thoại nhân quyền Việt - Úc

Mặc thuờng phục đánh nguời : một đám nguời đuợc huấn luyện thành chó

Xem Thêm

MỘT CHÚT HỒN NHIÊN - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Gởi về ai mộng mơ Giả vờ thôi không đến...

Xem Thêm

Dân tộc Việt đang bị diệt vong vì vũ khí hóa học!

Đây cũng không phải là lời kêu gọi hoạt động chính trị, đối lập với bất cứ ai, mà LÀ LỜI KÊU GỌI VÌ SỰ SỐNG CHO MỌI NGƯỜI, rằng chúng ta đang bị tận diệt cả một dân tộc!

Xem Thêm

Thơ Chu Vương Miện : Óc Heo

( HNPD )viết lách như con cặc luộc /cũng bao giấy cũng blog cũng web mà bôi ra toan là cứt

Xem Thêm

CÂU CHUYỆN CÁCH LY TRẺ EM - VŨ LINH

Ngay sau khi TT Trump ký sắc lệnh, xin đố quý vị biết phản ứng của TTDC như thế nào? TTDC ca tụng TT Trump biết điều, nhân đạo? Còn khuya!

Xem Thêm

CHINA DI DỜI TOÀN BỘ HỆ THỐNG NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN SANG VIỆT NAM DƯỚI VỎ BỌC ĐẦU TƯ

Một Formosa chưa đủ để hại chết đồng bào Việt, nay hàng loạt các nhà máy nhiệt điện than của TQ kéo sang thì dân VN sẽ như thế nào?

Xem Thêm

BÓNG TRE LA NGÀ - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Tôi bỗng nhớ thành phố Đà Nẵng và bài hát Nắng Chiều cùng người bạn ở dốc cầu Vồng, đường Thống Nhất, có rặng tre la ngà, mà quả thực tới giờ này tôi vẫn chưa thật biết tre la ngà như thế nào nữa...

Xem Thêm

Ông Donald Trump gặp gia đình các nạn nhân bị người nhập cư trái phép giết hại

“Đây là những công dân Mỹ đã bị chia cắt vĩnh viễn khỏi những người thân yêu của họ. Hãy chú ý tới từ “vĩnh viễn”. Vĩnh viễn. Họ không bị chia cắt trong chỉ một hay 2 ngày, mà là chia cắt vĩnh viễn”, ông Trump nói.

Xem Thêm