Hình Ảnh & Sự Kiện

HÀ NỘI 36 PHỐ PHƯỜNG XƯA THẬT LÀ XƯA

TÀI LIỆU QUÝ HIẾM NÊN LƯU TRỮ: Hà Nội Xưa

alt
“ Métropole ” không phải là khách sạn ra đời sớm nhất nhưng chắc chắn là khách sạn có truyền thống lâu bền và tiêu biểu nhất gắn với Hà Nội. Buổi đầu Tây chiếm đóng, một số quán trọ đã xuất hiện tập trung bên Bờ Hồ và dọc Phố Paul Bert ( nay là Tràng Tiền ).
alt
Ở Sài Gòn, chỉ một năm sau khi buộc nhà Nguyễn “ nhượng đất ”, viên Phó Đô Đốc thực dân Lagrandière đã ban hành quyết định thành lập một Vườn Bách Thảo và Bách Thú vào ngày 10/6/1863. Còn ở Hà Nội, một khu vườn tương tự được khởi công vào năm 1890, tức là chỉ 2 năm sau khi Hà Nội được vua Đồng Khánh trao cho Pháp làm thành phố nhượng địa.
alt
Ban đầu nó chỉ là một vườn thí nghiệm, được trao cho một viên dược sĩ hải quân biệt phái về Sở Nông lâm để nghiên cứu phương thức di thực các loại thảo mộc từ nước ngoài, nhất là từ các thuộc địa châu Phi qua để bổ sung cho các loại cây trồng đô thị và phát triển trồng trọt  Dần dà cùng với các giống cây, ngày một phong phú là một số thú nuôi thích hợp như hươu nai, đặc biệt thu hút người xem là gấu, cọp và voi cùng nhiều loại chim muông nên vườn còn đựoc gọi là Bách Thú.

alt 
Đền hàng hoa
Ban đầu, khu vườn cây trồng và nuôi chim thú này chỉ là một cảnh quan hỗ trợ cho không gian của Phủ Toàn quyền Đông Dương, trên đất của các làng Ngọc Hà, Hữu Tiệp và Khán Xuân.
Không gian này bao lấy môt gò núi đất nhỏ mà dân vẫn quen gọi là Núi Nùng, nhưng tên dân gian của nó là Núi Sưa vì trên đó mọc nhiều loại cây này. Trên lưng núi, lại có đền thờ Huyền Thiên Hắc Đế, tương truyền là người giúp nhà Lý đánh giặc phương Nam, nên được phong làm thành hoàng của mấy làng trong khu vực. Ngay chân núi lại có mấy hồ nước hơn hẳn vườn ở Sài Gòn. Ở đây từng có một ngôi “ đền Hàng Hoa ” rất đẹp

alt
“ Vui nhất là Chợ Đồng Xuân
Thức gì cũng có xa gần bán mua ”
Câu ca dao này hẳn ra đời muộn hơn năm 1888 là thời điểm chính quyền Pháp bắt tay vào quản lý Hà Nội như một thành phố “nhượng địa ”  và ngày 6/4/1888 đã ký một quyết định thành lập một ngôi chợ mới.
alt 
Chợ Đồng Xuân được lắp đặt bằng khung thép và lợp mái tôn

alt
Hồi xưa, đồng hồ còn là vật dụng hiếm quý nên Hà Nội chỉ có dăm cái đồng hồ công cộng để báo giờ cho dân chúng. Tuy nhiên, chỉ duy nhất một cái đặt chơ vơ giữa khoảng không gian rộng, trên một cái cột gang, tựa như những cột đèn khá phổ biến đương thời.

alt
Hoàng thành Thăng Long qua các triều đại có thể to nhỏ khác nhau, vòng thành có thể rộng hẹp khác nhau, nhưng trên trục hoàng đạo nối từ Cửa Bắc đến Cửa Nam có một địa điểm không khi nào thay đổi, đó chính là Điện Kính Thiên.
alt
Một góc điện Kính thiên-Công trình phòng thủ của quân Pháp
alt
Những nhịp cầu rất đặc trưng in trên nền trời giúp chúng ta dễ dàng định vị được con đường được chụp trên tấm ảnh này. Người Pháp gọi chung con đường chạy dọc bờ sông Hồng này là “ Quai de Commerce ” ( Kè Thương mại ). Hãy để ý lúc này chưa có đê dọc Sông Hồng
alt
Phố hàng Đào. Rue de la Soie – tên gọi chính thức bằng tiếng Pháp trong bản đồ hành chính thành phố Hà Nội – đủ để giải thích tên gọi “ Hàng Đào ”.. Đây chính là phố bán các loại vải vóc, tơ lụa mà có lẽ là loại vải màu điều ( đào/đỏ ).

Ngôi nhà ngoài cùng bên phải ảnh chính là nhà số 4 nơi cư trú của gia đình cụ Cử Lương Văn Can. Ngôi nhà 2 tầng có lan can màu trắng cách 2 ngôi nhà tiếp theo là nhà số 10 nơi mở trường Đông Kinh Nghĩa Thục.

alt
Điểm rẽ của 2 tuyến xe điện, một đi thẳng vào Hàng Đào đi tiếp tới Chợ Đồng Xuân; một rẽ trái theo phố Hàng Gai lên Cửa Nam

alt
Mã Mây xưa kia là 2 phố với hai đặc trưng hàng nghề là Hàng Mây ở đoạn gần Hàng Buồm và Hàng Mã Vĩ ở đoạn sát Hàng Bạc

alt
Người Pháp gọi tên phố Mã Mây là Phố quân Cờ Đen để ghi nhận nỗi kinh hoàng của cả Tây lẫn ta với đám quan quân đến từ Phương Bắc hoành hoành và từng trú quân tại đây.

alt 
Nếu chọn một công trình kiến trúc nào xưa nhất, lại ít thay đổi nhất của Hà Nội còn lại cho đến nay thì đó chính là Nhà Thờ Lớn Hà Nội.
Nhà Thờ Lớn được khởi công vào năm 1884 và khánh thành kịp vào dịp Lễ Thiên Chúa giáng sinh năm 1887. Kể từ đó cho đến nay, kiến trúc dường như không thay đổi. Xem các tấm hình cách đây đã trên dưới một thế kỷ thì thấy rõ điều ấy. Có chăng là sự thay đổi cảnh quan và con người mà thôi.
alt 
Nhờ cuộc xổ số năm 1884 thu đuợc 10 vạn đồng, Nhà thờ Thánh Joseph đã được khởi công ngay trong năm đó và được xây dựng như diện mạo ngày nay và được khánh thành ngày 23/12/1887, một ngày trước dịp Thiên Chúa giáng sinh.

alt
Phố Cầu Gỗ rất gần Hồ Gươm nhưng bị khuất bởi một dẫy phố nằm kế bên Hồ, có một lối thông sang hồ cũng được coi là một phố (phố Hoàn Kiếm) và đó chính là vị trí của một chiếc cầu làm bằng gỗ bắc qua một con lạch nối Hồ Hoàn Kiếm với một hồ nước không nhỏ có tên là “Thái Cực”, sau khi bị lấp đã trở thành không gian của các phố nằm phía sau dẫy nhà lẻ của phố Hàng Đào (khu vực nay là chợ Hàng Bè).

alt
Cảnh quan Hồ Gươm nhìn từ bờ phía Đông. Dòng lưu bút ghi bên lề tấm bưu ảnh (ngày 10/11/1902) cho biết tấm hình này phải được chụp trước thời gian nó được in thành bưu ảnh và được một khách hàng sử dụng.

alt 
Cầu Doumer, nay gọi là Cầu Long Biên khai thông từ năm 1902. Nhưng thưở đầu, mối quan tâm của nhà đầu tư chưa phải ưu tiên giành cho Hà Nội mà tuyến đường sắt chạy từ Cảng Hải Phòng chỉ vượt con Sông Cái ( hay Sông Hồng ) để đi thẳng lên Vân Nam xâm nhập vào thị trường vùng Tây Nam của cái quốc gia khổng lồ mà tất cả các đế quốc Âu Tây đang mong ước được dự “ bữa cỗ Trung Hoa ”.

alt 
Ga Đầu Cầu tuy nhỏ nhưng đẹp và tiện lợi cho khách nhờ có 2 lối lên

alt 
Tại Hotel Grand Café đã có những buổi chiếu bóng đầu tiên rồi dần dần mới ra rạp chuyên cinéma. Bộ phim đầu tiên có tên là “Thần Cọp ” và được trình chiếu vào 8/1920.Tại phố Nguyễn Xí, có một cái cổng nhỏ đi vào một rạp chiếu phim lấy tên là Palace

alt 
Nếu như rạp chiếu bóng lớn nhất và cũng tồn tại tương đối lâu bền nhất là Rạp Palace trên đường Paul Bert ( nay là rạp Công nhân trên phố Tràng Tiền ), chuyên chiếu các bộ phim do Hãng Gaumont sản xuất, thì sau đó không lâu, một rạp chuyên chiếu phim của Hãng Pathé cũng xuất hiện tại khu đất trống bên cạnh đền Bà Kiệu, trước cửa đền Ngọc Sơn.
alt 
Năm 1918, Trường Nữ Sư Phạm Hà Nội được thành lập, lúc đầu học ở Hàng Vôi sau chuyển ra Lò Đúc. Năm 1925, trường đổi thành Nữ Trung học Hà Nội ( Collège des Jeunes Filles ) ở phố Félix Faure ( nay là Bộ Tư pháp ở phố Trần Phú ). Địa điểm này bị Tây lấy làm Trường Nữ Trung học Pháp, đổi lại cho xây Trường Nữ Trung học Việt Nam ở phố Hàng Bài.Nay là trường THCS Trưng Vương

alt Tại ngã sáu, nơi giao nhau của nhiều đường phố: Hàng Than, Quán Thánh, Phan Đình Phùng, Hàng Lược, Hàng Giấy và Hàng Đậu có một công trình xây dựng khá độc đáo, lúc nào cũng đóng cửa kín mít.
Tường của công trình này xây bằng đá hộc, những chấn song sắt và những vòm cửa sổ, cùng cái mái tôn của một toà tháp cao tới 25 mét tính đến chóp, gây cảm giác nặng nề như chốn ngục thất đầy bí ẩn.
Nhưng thực ra đó chỉ là một tháp nước (chateau-d’eau) trong kết cấu của hệ thống cung cấp nước cho đô thị được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX. Có lẽ do trục đường huyết mạch từ cầu Doumer (Long Biên) trực chỉ vào khu thành cổ là nơi đóng binh và đầu não bộ máy cai trị của người Pháp, nên người ta quen gọi  đây là “tháp nước Hàng Đậu”.
alt
Sách “Đại Nam nhất thống chí” của triều Nguyễn đã xác định “Phố Đông Hà bán chiếu trơn”. Đông Hà là tên gọi cái cửa ô mà con đường này từ trong phố đi ra sông Hồng, cái cửa ô này dân thường gọi quen hơn là Ô Quan Chưởng. Đúng là thời xa xưa ở đây có bán chiếu cói nên người Pháp cũng từng định danh là “Rue des Nattes en joncs” ( Phố chiếu cói)

“Hàng Chiếu” có lẽ là cách định danh đúng hơn cả nếu so với 2 cái tên đã từng có, một do Tây đặt là “Jean Dupuis” và một theo cách gọi của dân là “Phố Mới”.

alt Cho đến nay cái từ “Ngang” của phố Hàng Ngang vẫn là một câu hỏi về ngữ nghĩa vì nó không phải là một sản vật như các “hàng” khác (như “Hàng Đường, Hàng bạc, Hàng Muối trắng tinh”).

Có nhà nghiên cứu liên tưởng đến một địa danh khác của Hà Nội là phố “Đình Ngang” vốn là con đường cửa ngõ đi vào trong thành qua cửa phía Tây Nam, vì thế có một cái đình được dựng ngang đường cho một đám quan quân đồn trú để tiện bề kiểm soát người qua lại.

alt
Hàng Đường là cái tên có từ trong ca dao xưa và không bị thay đổi, có chăng thêm cái tên phố Cầu Đông, khi có một chiếc cầu đá bắc ngang con sông Tô Lịch. Sông Tô Lịch hồi chưa bị lấp chảy dài từ Hàng Lược qua Hàng Cá, dọc Ngõ Gạch ra sông Hồng đoạn cuối Mã Mây.
Cũng vì có cây cầu đó mà không gian cận ảnh của tấm hình này xưa kia chính là Chợ Cầu Đông. Sông lấp rồi, cầu không còn, để khai thông con đường từ Bờ Hồ ra Hàng Đậu – là điểm giao với con đường khá quan trọng từ Cầu Sông Cái đi vào khu Thành cổ – nên chợ Cầu Đông xưa mới dịch chuyển sang một bên đường để lập ra cái chợ to và lấy tên hàng tổng là Đồng Xuân.

altTrường đua ngựa mà nhiều người hay gọi là sân Quần ngựa ở Hà Nội có từ rất sớm. Cuốn “Le Vieux Tonkin” (Bắc kỳ xưa) cho biết cuộc đua ngựa đầu tiên ở Hà Nội diễn ra ngày 15/7/1886 trong khuôn khổ những hoạt động mừng Quốc khánh Mẫu quốc năm ấy của đạo quân chiếm đóng và phải 2 năm sau (1888) Tourane (Đà Nẵng) và Nam Định mới có nơi đua ngựa…

alt
Nếu bạn đến rạp xiếc Hà Nội hiện đặt tại khu vực Công viên Thống nhất, bạn có thấy một đôi tượng sư tử bằng đồng rất đẹp. Đó chính là dấu tích còn lại duy nhất (!?) của một công trình kiến trúc rất đẹp mà thoạt nhìn nhiều người ngỡ tưởng nó ở xứ sở xa xôi nào đó bên châu Âu.

Toà nhà do kiến trúc sư Bussy thiết kế . Còn cuộc Đấu xảo năm 1902 được khánh thành vào ngày 16-11-1902.Toà kiến trúc đã biến mất sau trận ném bom của máy bay Đồng Minh (Mỹ) vào thời kỳ phát xít Nhật đang chiếm đóng nước ta trong thời Đê nhị Thế chiến. Hai bức tượng đồng là phần duy nhất không bị bom đạn huỷ hoại

Các cuộc “đấu xảo” được tổ chức tại Hà Nội từ cuối thế kỷ XIX, nhưng cuộc “Đấu Xảo-1902” được coi là đặc săc nhất không chỉ là sự kiện diễn ra vào đầu thế kỷ mới (XX) mà năm đó còn diễn ra một sự kiên trọng đại là khánh thành chiếc cầu thép khổng lồ bắc qua sông Hồng nối đường xe lửa từ Hải Phòng đến Hà Nội và ngược lên phía bắc để tới vùng Vân Nam của Trung Quốc

alt Trường Bảo hộ, nay là trường THPT Chu Văn An. Từ đây đã sản sinh ra những tên tuổi như Dương Quảng Hàm, Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Mạnh Tường, Hoàng Xuân Hãn, Tôn Thất Tùng, Tạ Quang Bửu, Võ Nguyên Giáp, Ngô Gia Tự, Phạm Văn Đồng…

alt
Nhiều người nhìn tấm ảnh này đều dễ dàng nhận ra bức tượng “Nữ thần Tự do” đã quá quen thuộc, sừng sững ở cửa ngõ TP New York của Hoa Kỳ… Bức tượng trong ảnh này đúng là Tượng nữ thần Tự do, nhưng rõ ràng là nó nhỏ hơn, lại nằm trên một đường phố của Hà Nội.

Với những người từng sống ở Hà Nội trước ngày Nhật đảo chính Pháp (9/3/1945) thì vẫn có cơ hội trông thấy bức tượng này, được dựng tại Vườn hoa Neyret (nay là Cửa Nam) ngay đầu phố Hàng Bông và nhìn sang đường Cấm Chỉ.

Tượng Công lý, thường được dân gian gọi là tượng Bà Đầm Xòe.
 



ST chuyen

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

HÀ NỘI 36 PHỐ PHƯỜNG XƯA THẬT LÀ XƯA

TÀI LIỆU QUÝ HIẾM NÊN LƯU TRỮ: Hà Nội Xưa

alt
“ Métropole ” không phải là khách sạn ra đời sớm nhất nhưng chắc chắn là khách sạn có truyền thống lâu bền và tiêu biểu nhất gắn với Hà Nội. Buổi đầu Tây chiếm đóng, một số quán trọ đã xuất hiện tập trung bên Bờ Hồ và dọc Phố Paul Bert ( nay là Tràng Tiền ).
alt
Ở Sài Gòn, chỉ một năm sau khi buộc nhà Nguyễn “ nhượng đất ”, viên Phó Đô Đốc thực dân Lagrandière đã ban hành quyết định thành lập một Vườn Bách Thảo và Bách Thú vào ngày 10/6/1863. Còn ở Hà Nội, một khu vườn tương tự được khởi công vào năm 1890, tức là chỉ 2 năm sau khi Hà Nội được vua Đồng Khánh trao cho Pháp làm thành phố nhượng địa.
alt
Ban đầu nó chỉ là một vườn thí nghiệm, được trao cho một viên dược sĩ hải quân biệt phái về Sở Nông lâm để nghiên cứu phương thức di thực các loại thảo mộc từ nước ngoài, nhất là từ các thuộc địa châu Phi qua để bổ sung cho các loại cây trồng đô thị và phát triển trồng trọt  Dần dà cùng với các giống cây, ngày một phong phú là một số thú nuôi thích hợp như hươu nai, đặc biệt thu hút người xem là gấu, cọp và voi cùng nhiều loại chim muông nên vườn còn đựoc gọi là Bách Thú.

alt 
Đền hàng hoa
Ban đầu, khu vườn cây trồng và nuôi chim thú này chỉ là một cảnh quan hỗ trợ cho không gian của Phủ Toàn quyền Đông Dương, trên đất của các làng Ngọc Hà, Hữu Tiệp và Khán Xuân.
Không gian này bao lấy môt gò núi đất nhỏ mà dân vẫn quen gọi là Núi Nùng, nhưng tên dân gian của nó là Núi Sưa vì trên đó mọc nhiều loại cây này. Trên lưng núi, lại có đền thờ Huyền Thiên Hắc Đế, tương truyền là người giúp nhà Lý đánh giặc phương Nam, nên được phong làm thành hoàng của mấy làng trong khu vực. Ngay chân núi lại có mấy hồ nước hơn hẳn vườn ở Sài Gòn. Ở đây từng có một ngôi “ đền Hàng Hoa ” rất đẹp

alt
“ Vui nhất là Chợ Đồng Xuân
Thức gì cũng có xa gần bán mua ”
Câu ca dao này hẳn ra đời muộn hơn năm 1888 là thời điểm chính quyền Pháp bắt tay vào quản lý Hà Nội như một thành phố “nhượng địa ”  và ngày 6/4/1888 đã ký một quyết định thành lập một ngôi chợ mới.
alt 
Chợ Đồng Xuân được lắp đặt bằng khung thép và lợp mái tôn

alt
Hồi xưa, đồng hồ còn là vật dụng hiếm quý nên Hà Nội chỉ có dăm cái đồng hồ công cộng để báo giờ cho dân chúng. Tuy nhiên, chỉ duy nhất một cái đặt chơ vơ giữa khoảng không gian rộng, trên một cái cột gang, tựa như những cột đèn khá phổ biến đương thời.

alt
Hoàng thành Thăng Long qua các triều đại có thể to nhỏ khác nhau, vòng thành có thể rộng hẹp khác nhau, nhưng trên trục hoàng đạo nối từ Cửa Bắc đến Cửa Nam có một địa điểm không khi nào thay đổi, đó chính là Điện Kính Thiên.
alt
Một góc điện Kính thiên-Công trình phòng thủ của quân Pháp
alt
Những nhịp cầu rất đặc trưng in trên nền trời giúp chúng ta dễ dàng định vị được con đường được chụp trên tấm ảnh này. Người Pháp gọi chung con đường chạy dọc bờ sông Hồng này là “ Quai de Commerce ” ( Kè Thương mại ). Hãy để ý lúc này chưa có đê dọc Sông Hồng
alt
Phố hàng Đào. Rue de la Soie – tên gọi chính thức bằng tiếng Pháp trong bản đồ hành chính thành phố Hà Nội – đủ để giải thích tên gọi “ Hàng Đào ”.. Đây chính là phố bán các loại vải vóc, tơ lụa mà có lẽ là loại vải màu điều ( đào/đỏ ).

Ngôi nhà ngoài cùng bên phải ảnh chính là nhà số 4 nơi cư trú của gia đình cụ Cử Lương Văn Can. Ngôi nhà 2 tầng có lan can màu trắng cách 2 ngôi nhà tiếp theo là nhà số 10 nơi mở trường Đông Kinh Nghĩa Thục.

alt
Điểm rẽ của 2 tuyến xe điện, một đi thẳng vào Hàng Đào đi tiếp tới Chợ Đồng Xuân; một rẽ trái theo phố Hàng Gai lên Cửa Nam

alt
Mã Mây xưa kia là 2 phố với hai đặc trưng hàng nghề là Hàng Mây ở đoạn gần Hàng Buồm và Hàng Mã Vĩ ở đoạn sát Hàng Bạc

alt
Người Pháp gọi tên phố Mã Mây là Phố quân Cờ Đen để ghi nhận nỗi kinh hoàng của cả Tây lẫn ta với đám quan quân đến từ Phương Bắc hoành hoành và từng trú quân tại đây.

alt 
Nếu chọn một công trình kiến trúc nào xưa nhất, lại ít thay đổi nhất của Hà Nội còn lại cho đến nay thì đó chính là Nhà Thờ Lớn Hà Nội.
Nhà Thờ Lớn được khởi công vào năm 1884 và khánh thành kịp vào dịp Lễ Thiên Chúa giáng sinh năm 1887. Kể từ đó cho đến nay, kiến trúc dường như không thay đổi. Xem các tấm hình cách đây đã trên dưới một thế kỷ thì thấy rõ điều ấy. Có chăng là sự thay đổi cảnh quan và con người mà thôi.
alt 
Nhờ cuộc xổ số năm 1884 thu đuợc 10 vạn đồng, Nhà thờ Thánh Joseph đã được khởi công ngay trong năm đó và được xây dựng như diện mạo ngày nay và được khánh thành ngày 23/12/1887, một ngày trước dịp Thiên Chúa giáng sinh.

alt
Phố Cầu Gỗ rất gần Hồ Gươm nhưng bị khuất bởi một dẫy phố nằm kế bên Hồ, có một lối thông sang hồ cũng được coi là một phố (phố Hoàn Kiếm) và đó chính là vị trí của một chiếc cầu làm bằng gỗ bắc qua một con lạch nối Hồ Hoàn Kiếm với một hồ nước không nhỏ có tên là “Thái Cực”, sau khi bị lấp đã trở thành không gian của các phố nằm phía sau dẫy nhà lẻ của phố Hàng Đào (khu vực nay là chợ Hàng Bè).

alt
Cảnh quan Hồ Gươm nhìn từ bờ phía Đông. Dòng lưu bút ghi bên lề tấm bưu ảnh (ngày 10/11/1902) cho biết tấm hình này phải được chụp trước thời gian nó được in thành bưu ảnh và được một khách hàng sử dụng.

alt 
Cầu Doumer, nay gọi là Cầu Long Biên khai thông từ năm 1902. Nhưng thưở đầu, mối quan tâm của nhà đầu tư chưa phải ưu tiên giành cho Hà Nội mà tuyến đường sắt chạy từ Cảng Hải Phòng chỉ vượt con Sông Cái ( hay Sông Hồng ) để đi thẳng lên Vân Nam xâm nhập vào thị trường vùng Tây Nam của cái quốc gia khổng lồ mà tất cả các đế quốc Âu Tây đang mong ước được dự “ bữa cỗ Trung Hoa ”.

alt 
Ga Đầu Cầu tuy nhỏ nhưng đẹp và tiện lợi cho khách nhờ có 2 lối lên

alt 
Tại Hotel Grand Café đã có những buổi chiếu bóng đầu tiên rồi dần dần mới ra rạp chuyên cinéma. Bộ phim đầu tiên có tên là “Thần Cọp ” và được trình chiếu vào 8/1920.Tại phố Nguyễn Xí, có một cái cổng nhỏ đi vào một rạp chiếu phim lấy tên là Palace

alt 
Nếu như rạp chiếu bóng lớn nhất và cũng tồn tại tương đối lâu bền nhất là Rạp Palace trên đường Paul Bert ( nay là rạp Công nhân trên phố Tràng Tiền ), chuyên chiếu các bộ phim do Hãng Gaumont sản xuất, thì sau đó không lâu, một rạp chuyên chiếu phim của Hãng Pathé cũng xuất hiện tại khu đất trống bên cạnh đền Bà Kiệu, trước cửa đền Ngọc Sơn.
alt 
Năm 1918, Trường Nữ Sư Phạm Hà Nội được thành lập, lúc đầu học ở Hàng Vôi sau chuyển ra Lò Đúc. Năm 1925, trường đổi thành Nữ Trung học Hà Nội ( Collège des Jeunes Filles ) ở phố Félix Faure ( nay là Bộ Tư pháp ở phố Trần Phú ). Địa điểm này bị Tây lấy làm Trường Nữ Trung học Pháp, đổi lại cho xây Trường Nữ Trung học Việt Nam ở phố Hàng Bài.Nay là trường THCS Trưng Vương

alt Tại ngã sáu, nơi giao nhau của nhiều đường phố: Hàng Than, Quán Thánh, Phan Đình Phùng, Hàng Lược, Hàng Giấy và Hàng Đậu có một công trình xây dựng khá độc đáo, lúc nào cũng đóng cửa kín mít.
Tường của công trình này xây bằng đá hộc, những chấn song sắt và những vòm cửa sổ, cùng cái mái tôn của một toà tháp cao tới 25 mét tính đến chóp, gây cảm giác nặng nề như chốn ngục thất đầy bí ẩn.
Nhưng thực ra đó chỉ là một tháp nước (chateau-d’eau) trong kết cấu của hệ thống cung cấp nước cho đô thị được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX. Có lẽ do trục đường huyết mạch từ cầu Doumer (Long Biên) trực chỉ vào khu thành cổ là nơi đóng binh và đầu não bộ máy cai trị của người Pháp, nên người ta quen gọi  đây là “tháp nước Hàng Đậu”.
alt
Sách “Đại Nam nhất thống chí” của triều Nguyễn đã xác định “Phố Đông Hà bán chiếu trơn”. Đông Hà là tên gọi cái cửa ô mà con đường này từ trong phố đi ra sông Hồng, cái cửa ô này dân thường gọi quen hơn là Ô Quan Chưởng. Đúng là thời xa xưa ở đây có bán chiếu cói nên người Pháp cũng từng định danh là “Rue des Nattes en joncs” ( Phố chiếu cói)

“Hàng Chiếu” có lẽ là cách định danh đúng hơn cả nếu so với 2 cái tên đã từng có, một do Tây đặt là “Jean Dupuis” và một theo cách gọi của dân là “Phố Mới”.

alt Cho đến nay cái từ “Ngang” của phố Hàng Ngang vẫn là một câu hỏi về ngữ nghĩa vì nó không phải là một sản vật như các “hàng” khác (như “Hàng Đường, Hàng bạc, Hàng Muối trắng tinh”).

Có nhà nghiên cứu liên tưởng đến một địa danh khác của Hà Nội là phố “Đình Ngang” vốn là con đường cửa ngõ đi vào trong thành qua cửa phía Tây Nam, vì thế có một cái đình được dựng ngang đường cho một đám quan quân đồn trú để tiện bề kiểm soát người qua lại.

alt
Hàng Đường là cái tên có từ trong ca dao xưa và không bị thay đổi, có chăng thêm cái tên phố Cầu Đông, khi có một chiếc cầu đá bắc ngang con sông Tô Lịch. Sông Tô Lịch hồi chưa bị lấp chảy dài từ Hàng Lược qua Hàng Cá, dọc Ngõ Gạch ra sông Hồng đoạn cuối Mã Mây.
Cũng vì có cây cầu đó mà không gian cận ảnh của tấm hình này xưa kia chính là Chợ Cầu Đông. Sông lấp rồi, cầu không còn, để khai thông con đường từ Bờ Hồ ra Hàng Đậu – là điểm giao với con đường khá quan trọng từ Cầu Sông Cái đi vào khu Thành cổ – nên chợ Cầu Đông xưa mới dịch chuyển sang một bên đường để lập ra cái chợ to và lấy tên hàng tổng là Đồng Xuân.

altTrường đua ngựa mà nhiều người hay gọi là sân Quần ngựa ở Hà Nội có từ rất sớm. Cuốn “Le Vieux Tonkin” (Bắc kỳ xưa) cho biết cuộc đua ngựa đầu tiên ở Hà Nội diễn ra ngày 15/7/1886 trong khuôn khổ những hoạt động mừng Quốc khánh Mẫu quốc năm ấy của đạo quân chiếm đóng và phải 2 năm sau (1888) Tourane (Đà Nẵng) và Nam Định mới có nơi đua ngựa…

alt
Nếu bạn đến rạp xiếc Hà Nội hiện đặt tại khu vực Công viên Thống nhất, bạn có thấy một đôi tượng sư tử bằng đồng rất đẹp. Đó chính là dấu tích còn lại duy nhất (!?) của một công trình kiến trúc rất đẹp mà thoạt nhìn nhiều người ngỡ tưởng nó ở xứ sở xa xôi nào đó bên châu Âu.

Toà nhà do kiến trúc sư Bussy thiết kế . Còn cuộc Đấu xảo năm 1902 được khánh thành vào ngày 16-11-1902.Toà kiến trúc đã biến mất sau trận ném bom của máy bay Đồng Minh (Mỹ) vào thời kỳ phát xít Nhật đang chiếm đóng nước ta trong thời Đê nhị Thế chiến. Hai bức tượng đồng là phần duy nhất không bị bom đạn huỷ hoại

Các cuộc “đấu xảo” được tổ chức tại Hà Nội từ cuối thế kỷ XIX, nhưng cuộc “Đấu Xảo-1902” được coi là đặc săc nhất không chỉ là sự kiện diễn ra vào đầu thế kỷ mới (XX) mà năm đó còn diễn ra một sự kiên trọng đại là khánh thành chiếc cầu thép khổng lồ bắc qua sông Hồng nối đường xe lửa từ Hải Phòng đến Hà Nội và ngược lên phía bắc để tới vùng Vân Nam của Trung Quốc

alt Trường Bảo hộ, nay là trường THPT Chu Văn An. Từ đây đã sản sinh ra những tên tuổi như Dương Quảng Hàm, Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Mạnh Tường, Hoàng Xuân Hãn, Tôn Thất Tùng, Tạ Quang Bửu, Võ Nguyên Giáp, Ngô Gia Tự, Phạm Văn Đồng…

alt
Nhiều người nhìn tấm ảnh này đều dễ dàng nhận ra bức tượng “Nữ thần Tự do” đã quá quen thuộc, sừng sững ở cửa ngõ TP New York của Hoa Kỳ… Bức tượng trong ảnh này đúng là Tượng nữ thần Tự do, nhưng rõ ràng là nó nhỏ hơn, lại nằm trên một đường phố của Hà Nội.

Với những người từng sống ở Hà Nội trước ngày Nhật đảo chính Pháp (9/3/1945) thì vẫn có cơ hội trông thấy bức tượng này, được dựng tại Vườn hoa Neyret (nay là Cửa Nam) ngay đầu phố Hàng Bông và nhìn sang đường Cấm Chỉ.

Tượng Công lý, thường được dân gian gọi là tượng Bà Đầm Xòe.
 



ST chuyen

BẢN TIN MỚI NHẤT

THƠ CHU VƯƠNG MIỆN: HỒ SĨ TẢO

( HNPD ) thế gian ô trọc này tỉnh thì ít điên thì nhiều

Xem Thêm

Tô Lâm: Tên lưu manh trong lốt Bộ trưởng

Thực chất, ngành Công An là ổ tội phạm, mà nguy hiểm nhất nó dùng quyền lực nhà nước để gây tội ác.

Xem Thêm

BOM HẸN GIỜ CỦA TRUMP ĐÃ BẮT ĐẦU PHÁT NỔ TRÊN ĐẦU TẬP CẬN BÌNH.

Trong xã hội Trung cộng và thời Tập Cận Bình với uy quyền "cửu ngũ chí tôn" thì việc giới trí thức tinh hoa dám lên tiếng chỉ trích hoàng đế Tập đại đại quả là to gan.

Xem Thêm

CUNG TỬ VI LẠ - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Điều mình linh cảm thấy là từ nay lá số tử vi của mình có thêm cung lạ, vừa được khám phá mới toanh: cung HNPD, trên cả cung thân mệnh, lẫn quan lộc, thiên di vv...

Xem Thêm

Tiếng Việt Mới và Tiếng Việt “Truyền Thống.” - Trần Văn Giang

( HNPD )Chỉ khác là ngôn ngữ chết đi có thể sống lại; trong người chết thì không sống lại được

Xem Thêm

ANH VÀ SÁNG NAY - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Trái tim em nóng hổi Càng tức anh xa vời ..

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài : Bố mẹ vợ Tổng thống Trump được cấp quốc tịch Mỹ

Lại một tin "láu cá"(tức mình).Việc cấp quốc tịch cho một người "sống hợp pháp" ở Mỹ vẫn phải được tiếp tục cho đến khi nào Hoa kỳ có luật mới dù Tổng Thống Trump hay bất cứ Tổng Thống nào muốn hay không muốn. Sao lại có những người viết bản tin ấu trĩ và coi thường người đọc như thế ni? Thưa các bác.

Xem Thêm

Đề bài : Bố mẹ vợ Tổng thống Trump được cấp quốc tịch Mỹ

Lại một tin "láu cá"(tức mình).Việc cấp quốc tịch cho một người "sống hợp pháp" ở Mỹ vẫn phải được tiếp tục cho đến khi nào Hoa kỳ có luật mới dù Tổng Thống Trump hay bất cứ Tổng Thống nào muốn hay không muốn. Sao lại có những người viết bản tin ấu trĩ và coi thường người đọc như thế ni? Thưa các bác.

Xem Thêm

Đề bài :Người già Tầu di cư: Thì ra nước ngoài là như thế này!

Khong chi rieng nguoi Tau cong san. Du khach va dan di cu tu cac nuoc Cong San nhu VN, China, Nga, Ukraine deu khong co can ban dao duc. Giao duc cong san tieu diet dao duc con nguoi. Ngay ca nguoi VN tu mien Bac di du lich hay du hoc My dao duc kem xa nguoi mien Nam duoc giao duc boi VNCH. Nguoi dan di cu goc Cong san song tai My lap bang dang nha phien, buon lau, gian lan welfare, medicare, lam gian diep an cap bi mat khoa hoc, khi di lam thi ninh bo hoi lo cap tren giong nhu khi ho con o trong nuoc cong san.

Xem Thêm

Đề bài :Âm mưu như thế nào đang khiến những người theo Đảng Dân Chủ như tôi quay mặt lại đảng của chúng tôi

Bài viết rất hay và chân thật. Bà Saritha Prabhu thật là can đảm đã trình bày rõ về âm mưu phá hoại nền dân chủ của Hoa Kỳ.

Xem Thêm

Đề bài :Người già Tầu di cư: Thì ra nước ngoài là như thế này!

Don gian la DUNG CHO HO NHAP CU NUA!!. Tau Chet thi di dau cung mang tieng nhu nhau thoi

Xem Thêm

Đề bài :Thư mời: Tổ chức Lễ Tưởng Niệm Cố Tổng Thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu

Ngày 18/4/1972. Chiến xa của VC lừng lững tiến vào vị trí của BCH/HQ tình hình thập phần nguy cấp.Đại-Tá Lê-Nguyên-Vỹ vác khẩu M.72 nhảy ra khỏi chiến hào bắn cháy chiến xa VC vào lúc 7 giờ 5 phút.Quân nhân các cấp reo hò phấn chấn tinh thần , đua nhau dùng M.72 hạ xe tăng địch. Tình hình chiến sự nhờ vậy đã thay đổi, quân ta chuyển bại thành thắng. Chiến tích của Đại Tá Vỹ được tương thuật trên các hệ thống truyền thanh và truyên hình Toàn Quốc và được ghi vào Quân Sử VNCH.Ngày Tổng Thống lặn lội, trân mình đên mặt trận thưởng công thì Đại Tá Vỹ vắng mặt!! Đại -Tá Bùi-Đức-Điềm sống chết từ ngày đầu cho đến ngày cuối thì cũng như Đại Tá Vỹ được " cái búa đẽo" bị bỏ quên như một gốc cây già trong xó xỉnh của rưng Bình Long theo lời của Trung Tá Dưỡng nhận xét.Đời sao lại bất công trắng trợn và phe đảng tồi tệ như vậy?

Xem Thêm

Đề bài :Thư mời: Tổ chức Lễ Tưởng Niệm Cố Tổng Thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu

Su that mat long. Nhung loi khen che TT Thieu deu duoc ghi lai trong nhung hoi ky chien truong cua nhung nguoi linh that su chien dau. Theo Trong Dat sau khi tong ket cac bai viet tren Triet Thoai Cao Nguyen https://nghiencuulichsu.com/2016/11/11/triet-thoai-cao-nguyen-1975-cuoc-hanh-quan-pha-san/ cac chuyen vien quan su dong y la VNCH sup do nhanh chong la do sai lam tai hai trong viec ra lenh triet thoai Cao Nguyen va QK I. Su doan TQLC anh dung bach chien bach thang nhung mat het 12 ngan quan tai QK I chi con 3000 quan ve den Vung Tau chi vi cai ly luan vi My khong vien tro thi chung ta khong chien dau cho tu do cua cap chi huy VNCH. Vi vay cac don vi VNCH tan ra nhanh chong. Ngay xua anh hung tien nhan VN chien dau cho tu do cho dan toc chong quan Tau, Phap ma khong can co vien tro nuoc ngoai. Hay doc hoi ky Thang Ba Gay Sung cua nguoi linh TQLC Cao Xuan Huy va bai Nhung Nguoi Linh bi Bo Roi cua Bang Phong. Cao Xuan Huy viet "Tuong phai chet theo thanh".Trong bai Triet thoai cao nguyen Trong Dat viet: "Theo ông Cao Văn Viên, kế hoạch rút bỏ Quân khu 2 và 1 của Nguyễn văn Thiệu là do một mình ông ấy nghĩ ra, không hỏi ý kiến ai cả. Kế hoạch được gọi một cách bóng bẩy văn hoa “Tái phối trí lực lượng” nhưng thực ra chỉ là sự tháo chạy một cách hỗn độn vô tổ chức, không nghiên cứ lộ trình, vô kỷ luật… đánh lừa lẫn nhau... Dù kế hoạch đúng về quân sự nhưng cũng không thể chấp nhận được vì nó là một kế hoạch bất nhân, tàn nhẫn. Như chúng ta đã thấy Tướng Thiệu lệnh cho Tướng Phú khi rút Quân đoàn 2 phải dấu kín không được cho địa phương biết để lừa họ phải ở lại chiến đấu. Lệnh này đã gây tệ trạng cấp lớn bỏ quân, bỏ dân chạy trước khi cuộc tháo chạy bắt đầu diễn ra, kế hoạch thật là bất nhân khi rút đi bỏ rơi đồng bào vào tay Cộng sản, quân VNCH đã bỏ rơi lẫn nhau trong khi lại lớn tiếng chỉ trích người Mỹ bỏ rơi đồng minh." Hầu như tất cả giới quân nhân, chính khách, ký giả truyền tin… đều cho rằng kế hoạch tái phối trí, rút bỏ Quân khu 1 và 2 về bảo vệ Quân khu 3 và 4 của Tướng Thiệu là liều lĩnh, ẩu tả nó đã làm sụp đổ miền Nam nhanh chóng lại đẩy bao nhiêu quân, dân vào chỗ chết một cách oan uổng."

Xem Thêm

Đề bài :Thư mời: Tổ chức Lễ Tưởng Niệm Cố Tổng Thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu

Trước khi khen hay chê Tổng Thống Nguyễn văn Thiệu xin quí ông bỏ chút thì giờ đọc lại trang hồi ký của Trung Tá Nguyễn Văn Dưỡng Trưởng Phỏng Nhì Sư Đoàn 5 BB, "Tướng Lê Văn Hưng và nhưng sự thật ở Mặt trận An Lộc 1972".

Xem Thêm

Đề bài :Thư mời: Tổ chức Lễ Tưởng Niệm Cố Tổng Thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu

Đọc comment của "linhngayxua" thấy đúng là không biết mà ưa nói ,người xưa có câu : Điếc hay ngóng ,ngọng hay nói !!, là đây ,tôi là 1 người lính từng qua các mặt trận từ căn cứ Bagstone ,mùa hè đỏ lửa....cuối cùng bị bắt tù binh tại bãi biển Thuận An -Huế ngày 26/03/1975 ,tù 6 năm tới 81 mới thả về.Nhưng chưa bao giờ oán trách cấp chỉ huy ,hoặc chính phủ VNCH cao nhất là vị Tỗng thống kiêm Tỗng Tư lệnh QLVNCH Nguyễn văn Thiệu .Ông đáng được kính trọng từ các hành động khi còn quyền cao chức trọng ,luôn có mặt nơi tuyến đầu lửa đạn với anh em binh sỉ.Rất nhiều anh em chúng ta đã thấy ông hiên ngang sãi bước trên chiến trường khi tiếng súng đạn vẫn vang rền ,ông khoát tay từ chối áo giáp của một vị Đại tá đưa cho ông .Chúng ta thua vì Đồng minh phản bội ,bỏ rơi ,chúng ta thua vì không còn súng đạn ,máy bay , pháo binh bất khiển dụng...ông "linhngayxua"chắc là lính kiểng nên không biết điều này ,thật tội nghiệp.!!

Xem Thêm

TIN MỚI

Tiếng Việt Mới và Tiếng Việt “Truyền Thống.” - Trần Văn Giang

( HNPD )Chỉ khác là ngôn ngữ chết đi có thể sống lại; trong người chết thì không sống lại được

Xem Thêm

ANH VÀ SÁNG NAY - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Trái tim em nóng hổi Càng tức anh xa vời ..

Xem Thêm

Thơ …đỡ buồn - Lão Phan

(HNPD) Nhà lầu, dinh thự như chơi, Xây vài chục tỉ là đời lên hương. Công nhân đói rách, tha phương, Cùng nông dân khỏi tìm đường đi đâu,

Xem Thêm

Nước chanh nóng

Thường xuyên ăn khuya có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Xem Thêm

Nhìn lại cuộc tổng khởi nghĩa cướp chính quyền ngày 19 - 8 - 1945 tại Việt Nam

(HNPD) Đôi khi cần, chúng tôi xin phép ghi chú thêm bằng Anh Ngữ để các bạn trẻ dễ nhận rõ những sự việc đã xẩy ra trong Lịch Sử dân tộc của chúng ta.

Xem Thêm

Đảng Cộng hòa của ông Trump sẽ chiến thắng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới?

Hôm 13/8, tờ Fox News cho đăng bài viết của bà Sarah Chamberlain, nhận định đảng Cộng hòa có thể chiến thắng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tới.

Xem Thêm

Chữ & Nghĩa… thời nay

Tôi không ngụy biện… chỉ biết lấy câu của các cụ ta xưa thường nói: “Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài” để “biện minh” cho những lỗi của mình.

Xem Thêm

THƠ CHU VƯƠNG MIỆN : HẠC THÀNH HOA

( HNPD ) cái học Xuân Thu và Chiến Quốc /nhin chung sao giống ván cờ tàn ?

Xem Thêm

Tin vắn chính trường Mỹ AUGUST 11-2018 - Vũ Linh

Trong tuần qua, có vài vụ bầu cử, chẳng có vụ nào quan trọng, nhưng đã được TTDC khua chiêng trống đinh tai luôn.

Xem Thêm

Sáu (6) điều kỳ quặc thấy ở Việt Nam - Trần Văn Giang

( HNPD ) Bài viết này phổ biến trên trang “Blog” của cô Blossom O’Bradovich, một nữ y tá trẻ tuổi người Mỹ gốc Anh quốc

Xem Thêm