(Tân Hoa Xã) - Trung Quốc tập trận quanh bãi cạn Scarborough. Tân Hoa Xã khẳng định Quân đội Trung Quốc và Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc đã tiến hành các « cuộc tuần tra quân sự và thực thi pháp luật quanh đảo Hoàng Nham (Scarborough) » ngày 30/09/2026 nhằm tăng cường quyền kiểm soát đối với các vùng biển và không phận liên quan, đối phó hiệu quả trước mọi hành vi xâm phạm quyền lợi và các hành động khiêu khích.Hoàng Nham là tên Trung Quốcđặt cho bãi cạn Scarborough sau khi chiếm quyền kiểm soát đảo này từ Philippines vào năm 2012.
(Reuters) - Petrovietnam sẽ mua ít nhất 2 triệu thùng dầu thô mỗi năm từ ExxonMobil Asia Pacific. Thỏa thuận được Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) - đơn vị thuộc Petrovietnam - ký với ExxonMobil Asia Pacific vào tuần trước và được Petrovietnam công bố ngày 30/09/2026. Giá trị của lô dầu thô này sẽ dao động từ 120 triệu đến 200 triệu đô la mỗi năm, tùy vào giá thị trường.
(Yonhap) - Gần 40% vụ đánh cắp bí mật công nghiệp tại Hàn Quốc liên quan đến ngành bán dẫn. Theo Bộ Thương Mại, Công Nghiệp và Năng Lượng Hàn Quốc, Cơ quan Tình báo Quốc gia (NIS) đã phát hiện 107 vụ đánh cắp bí mật thương mại trong giai đoạn 2021-2025 phục vụ các thực thể nước ngoài, trong đó có 40 vụ liên quan đến công nghệ bán dẫn. Một trong những vụ việc gây chấn động nhất là một cựu giám đốc điều hành của Samsung Electronics bị cáo buộc cung cấp bí mật về quy trình sản xuất 18 nanomet cho bộ nhớ DRAM cho nhà sản xuất Trung Quốc ChangXin Memory Technologies.
(Reuters) - Mỹ nhận định Trung Quốc khó tấn công Đài Loan vào năm 2027 như dự báo trước đây. Theo hai quan chức Mỹ đương nhiệm, một cựu quan chức Mỹ và một người am hiểu vấn đề, được Reuters trích dẫn hôm nay 01/10/2026, những nguyên nhân chính bao gồm tiến độ chuẩn bị quân sự bị chậm lại trong bối cảnh chiến dịch chống tham nhũng của đảng Cộng sản Trung Quốc, cũng như việc Bắc Kinh muốn chờ xem kết quả cuộc bầu cử tại Đài Loan năm 2028. Một số quan chức Trung Quốc hy vọng cuộc bầu cử này đưa lên nắm quyền một chính phủ có xu hướng thuận lợi hơn đối với việc đưa hòn đảo về dưới sự kiểm soát của Trung Quốc.
Quảng cáo
(AFP) - Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth 30/09/2026 khẳng định đã cắt giảm 20% số tướng lĩnh và đô đốc trong quân đội. Theo số liệu của Lầu Năm Góc, vào cuối tháng 05/2025, quân đội Mỹ có 831 tướng và đô đốc. Kể từ khi Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025, chính quyền Mỹ đã tiến hành một đợt thanh lọc quy mô lớn ở các cấp chỉ huy cao nhất của quân đội, vốn thường ít chịu sự can thiệp chính trị, đảng phái. Tuy nhiên, theo số liệu mới nhất, tính đến ngày 31/7/2026, quân đội Mỹ có 851 tướng và đô đốc, tức là vẫn tăng nhẹ so với năm ngoái.
(AFP) - Elon Musk, chủ nhân Tesla và SpaceX, tham gia một ủy ban xác định những công nghệ và vũ khí mà Mỹ sẽ cần cho các cuộc chiến trong tương lai. Theo thông báo hôm 30/09/2026 của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth, mục tiêu là « giành được ưu thế về công nghệ và quân sự trên chiến trường trong những thập niên tới ». Ủy ban này còn có Palmer Luckey, nhà sáng lập công ty quốc phòng Mỹ Anduril, và Newt Gingrich, 83 tuổi, cựu nghị sĩ Cộng Hòa từng giữ chức Chủ tịch Hạ viện Mỹ. Theo Pete Hegseth, « dự án Meridian » quy tụ « 3 trong số những bộ óc xuất chúng nhất cả nước », dự kiến bắt đầu hoạt động sau 120 ngày.
***********
Động cơ vụ đâm dao trong buồng lái máy bay FlyDubai vẫn là bí ẩn
Động cơ, lý lịch và mối liên hệ của cơ phó người Oman, người đã đâm cơ trưởng trong một nỗ lực nhằm làm rơi chiếc máy bay đang đi từ Dubai đến Israel vẫn chưa được xác định.
Một chuyến bay của FlyDubai. Ảnh: Aviareps
Theo báo Guardian, các hành khách Israel đã can thiệp để ngăn chặn vụ tấn công hôm 30/9, khống chế cơ phó, trong khi một tổ bay dự bị trên máy bay đã kịp thời ổn định chiếc máy bay đang lao xuống và cuối cùng hạ cánh an toàn tại Ảrập Xêút.
Sự việc xảy ra trên chuyến bay chở hơn 170 người. Các quan chức Israel ca ngợi sự dũng cảm của những người can thiệp đồng thời thông báo 4 hành khách Israel sẽ được trao giải thưởng “anh hùng” vì ngăn chặn một thảm họa có thể xảy ra.
Các điều tra viên Ảrập Xêút đang phối hợp với Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE), Mỹ, Oman và Israel để xác định động cơ của kẻ tấn công. Một quan chức khu vực nắm được thông tin về cuộc điều tra cho biết: “Tất cả các kịch bản có thể xảy ra, từ khủng bố đến rối loạn tâm thần đều đang được xem xét. Hiện chưa có khả năng nào bị loại trừ”.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết vẫn chưa rõ ai đứng sau nỗ lực tấn công này. Ông nói với Fox News hiện còn quá sớm để nói Iran có liên quan hay không. “Chúng tôi sẽ tìm ra nguồn gốc của kẻ tấn công này, xem hắn có đồng phạm hay không và liệu Iran có đứng sau không. Tôi nghĩ chúng tôi sẽ sớm tìm ra”, ông Netanyahu nói.
Vụ việc xảy ra chỉ vài ngày sau khi ông Netanyahu cảnh báo về một mối đe dọa an ninh chưa xác định có thể xảy ra với Israel trong cuộc bầu cử tháng 10. Trước khi vụ tấn công xảy ra, quân đội Israel cho biết họ không có thông tin tình báo cụ thể nào về một mối đe dọa sắp xảy ra. Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập Yair Lapid cho hay cuộc họp về an ninh tối 29/9 không đề cập đến bất kỳ mối đe dọa liên quan nào.
Các quan chức Israel khác, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz và Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc Danny Danon cho rằng vụ việc trên là “tấn công khủng bố”. Bộ Ngoại giao Israel cũng thông báo cho các nhà ngoại giao là cuộc tấn công nhằm vào Israel và mối quan hệ của nước này với UAE.
Hãng hàng không FlyDubai cho biết các chuyến bay đến và đi từ Israel sẽ bị đình chỉ trong thời gian cuộc điều tra diễn ra, đồng thời kêu gọi tất cả các bên “tránh đưa ra những suy đoán vội vàng trong khi các cơ quan chức năng thu thập thông tin”.
UAE hôm nay (1/10) thông báo sẽ tiến hành cuộc điều tra riêng về vụ việc, vốn xảy ra khoảng 2,5 giờ sau khi máy bay cất cánh từ Dubai. Nước này cho biết các điều tra viên đã bắt đầu xem xét động cơ của kẻ tấn công và liệu người này có bất kỳ mối liên hệ nào với “mục đích khủng bố” hay không.
Các hành khách kể lại việc họ nhìn thấy một người đàn ông cầm dao, được cho là cơ phó người Oman, quật ngã cơ trưởng máy bay xuống sàn, sau đó máy bay bắt đầu lao xuống. Phi công bị thương, Smit Machchhar, một công dân Ấn Độ, đã cố gắng phát tín hiệu khẩn cấp và mở cửa buồng lái, cho phép các hành khách vào trong và ngăn máy bay tiếp tục lao xuống.
Một máy bay chở khách từ Dubai đến Israel đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống Ảrập Xêút sau khi xảy ra xô xát giữa các phi công, dẫn đến việc phát tín hiệu khẩn cấp và làm dấy lên lo ngại về không tặc.
Thủ tướng Israel ca ngợi cơ trưởng người Ấn Độ Smit Machchhar vì đã ngăn chặn âm mưu cố tình làm rơi máy bay của hãng hàng không Flydubai, qua đó cứu sống 174 người.
*********
Bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ năm 2026 có gì đặc biệt?
Tuấn Anh
6–7 minutes
Cuộc xung đột với Iran và vấn đề chi phí sinh hoạt trong nước dự kiến sẽ chi phối cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới tại Mỹ, đồng thời có thể khiến đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump mất quyền kiểm soát quốc hội.
Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump tiếp tục sụt giảm, đảng Dân chủ đang nỗ lực giành lại ghế tại nhiều khu vực bầu cử mang tính quyết định, bao gồm cả những nơi như bang Texas, vốn được coi là thành trì truyền thống của đảng Cộng hòa.
Dưới đây là những điều đặc biệt về cuộc bầu cử quan trọng vào tháng 11 tới cũng như những vấn đề đang bị đặt lên bàn cân.
Mỹ sẽ tiến hành bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11/2026. Ảnh: Medium
Bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ là gì?
Nước Mỹ hiện đã đi được gần một nửa chặng đường trong nhiệm kỳ tổng thống 4 năm thứ hai của ông Trump. Điều này đồng nghĩa với việc đã đến lúc diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, được tổ chức 2 năm sau cuộc bầu cử tổng thống và thường mang lại cái nhìn sơ bộ về cục diện của cuộc tổng tuyển cử tiếp theo.
Mặc dù chức vụ tổng thống và phó tổng thống không nằm trong danh sách tranh cử, nhưng bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ thường được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về chính quyền đương nhiệm. Kết quả thắng hay thua của 2 đảng chính đều có thể phản ánh điều đó.
Theo kênh Sky News, vào ngày 3/11, toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện Mỹ và 1/3 trong số 100 ghế tại Thượng viện Mỹ sẽ được đưa ra bầu chọn. Các vị trí cấp tiểu bang cũng có thể nằm trong danh sách bỏ phiếu.
Nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện của Quốc hội Mỹ, họ sẽ có khả năng gây trở ngại lớn cho các chương trình nghị sự của Tổng thống Trump.
Cạnh tranh gay gắt
Đảng Cộng hòa đang nắm quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ, nhưng cục diện này có thể thay đổi.
Thế đa số của đảng Cộng hòa tại Hạ viện hiện rất mong manh khi họ nắm giữ 218 ghế, trong khi đảng Dân chủ có 214 ghế, cùng với một nghị sĩ độc lập và 2 ghế đang bỏ trống.
Theo tổ chức dự báo phi đảng phái Cook Political Report, 185 ghế tại Hạ viện Mỹ được đánh giá "chắc chắn thuộc về đảng Dân chủ", 12 ghế khác được cho "có khả năng thuộc về đảng Dân chủ" và 9 ghế "nghiêng về phía đảng Dân chủ". Ngược lại, 180 ghế được coi "chắc chắn thuộc về đảng Cộng hòa", 21 ghế "có khả năng cao thuộc về đảng Cộng hòa" và 7 ghế "nghiêng về đảng Cộng hòa".
21 ghế còn lại được xem là ở thế "ngang ngửa" (khó đoán định). Trong số này, đảng Cộng hòa hiện nắm giữ 16 ghế, còn đảng Dân chủ có 5 ghế. Cần lưu ý rằng đảng Dân chủ chỉ cần giành thêm 3 ghế nữa là có thể nắm quyền kiểm soát đa số tại Hạ viện.
Hạ viện được cho là nơi có khả năng cao nhất sẽ chuyển sang quyền kiểm soát của Đảng Dân chủ, nhưng trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump ở mức thấp, Thượng viện cũng là một chiến trường quan trọng.
Khác với Hạ viện, chỉ hơn 1/3 số ghế tại Thượng viện Mỹ sẽ được bầu lại vào tháng 11 này. Trong số 35 ghế được tranh cử, Cook Political Report đánh giá 13 ghế "chắc chắn thuộc về đảng Cộng hòa", 2 ghế "có khả năng cao thuộc về đảng Cộng hòa" và 1 ghế "nghiêng về đảng Cộng hòa".
Ở chiều ngược lại, tổ chức này nhận định 9 ghế "chắc chắn thuộc về đảng Dân chủ", 2 ghế "có khả năng cao thuộc về đảng Dân chủ" và 1 ghế "nghiêng về đảng Dân chủ". Điều này để lại 7 ghế được xếp vào nhóm "ngang ngửa" (2 ghế hiện do đảng Dân chủ nắm giữ và 5 ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ), một con số đủ lớn để thay đổi cán cân quyền lực tại cơ quan lập pháp này.
Thực tế, đảng Cộng hòa của ông Trump hiện nắm giữ 53 ghế tại Thượng viện so với 47 ghế của đảng Dân chủ, tạo ra thế đa số với cách biệt 3 ghế. Đảng Dân chủ cần giành thêm 4 ghế để đạt thế đa số do Phó Tổng thống hiện thuộc đảng Cộng hòa và là người có quyền bỏ lá phiếu quyết định trong trường hợp tỷ lệ phiếu bầu là 50 - 50.
Những vấn đề trọng tâm
Các vấn đề kinh tế và chi phí sinh hoạt dường như là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ khi họ chuẩn bị đi bỏ phiếu giữa kỳ.
Lãi suất vay thế chấp ở xứ sở cờ hoa đã tăng vượt mức 7% vào tháng 9 và các hộ gia đình cũng đang cảm nhận được áp lực tài chính ở nhiều khía cạnh khác. Nhiều người cho rằng cuộc xung đột Mỹ - Iran, vốn chưa có dấu hiệu kết thúc là nguyên nhân khiến giá xăng và dầu diesel tăng cao.
Trong một cuộc khảo sát gần đây của CNN/SSRS, chỉ 27% số người được hỏi bày tỏ sự tin tưởng vào cách Tổng thống Trump điều hành nền kinh tế. Các cuộc thăm dò của đài CNN cũng cho thấy 3/4 người Mỹ không tin lãnh đạo Nhà Trắng có kế hoạch rút khỏi cuộc xung đột với Iran.
Những lo ngại về sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các câu hỏi về tác động của xu hướng đó cũng đang dần nảy sinh.
Bối cảnh chính trị đầy cam go mà đảng Cộng hòa đang đối mặt đã tạo ra những cuộc đua thú vị trước thềm tháng 11, bao gồm cả tại Texas, bang vốn được coi là "thành trì" vững chắc của đảng này. Tại đây, theo một cuộc thăm dò gần đây, ngôi sao đang lên của đảng Dân chủ là James Talarico đang dẫn trước trong cuộc đua vào Thượng viện. Tổ chức Cook Political Report đánh giá đây là một cuộc đua có kết quả khó đoán định.
Theo kết quả cuộc khảo sát Marist, ứng cử viên đảng Dân chủ tranh cử chức Thống đốc bang Texas là Gina Hinojosa cũng đang chiếm ưu thế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và đảng Cộng hòa của ông dường như đang lâm vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” thường thấy đối với các lãnh đạo Nhà Trắng đương nhiệm khi cuộc bầu cử giữa kỳ cận kề.
Hạ nghị sĩ Ro Khanna đã đề cập đến khả năng luận tội Tổng thống Donald Trump lần thứ 3 nếu đảng Dân chủ chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ vào tháng 11 và giành quyền kiểm soát quốc hội.
Tổng thống Donald Trump đã gây chấn động khi hứa tặng 5.000 USD cho mỗi công dân Mỹ trưởng thành nếu đảng Cộng hòa của ông tiếp tục giành quyền kiểm soát quốc hội sau bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông kỳ vọng Iran sẽ từ bỏ nỗ lực chiến tranh sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ vào tháng 11, đồng thời thừa nhận giá xăng dầu ở nước này khó có thể giảm trước thời điểm đó.
**********
Thủ tướng Israel: Cơ phó flydubai từng bị nhồi nhét tư tưởng cực đoan
Thủ tướng Netanyahu nói cơ phó trên chuyến bay flydubai hét lên "giết tôi đi", cho thấy người này có ý định tự tử và muốn lao máy bay xuống.
"Theo thông tin thu thập được từ hồ sơ cá nhân của người này, chúng tôi biết anh ta đã trải qua quá trình bị nhồi nhét tư tưởng Hồi giáo cực đoan. Anh ta nói với phi hành đoàn rằng 'hãy giết tôi đi', thể hiện ý định tự tử", Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trả lời phỏng vấn hôm nay, đề cập cơ phó trên chuyến bay số hiệu FZ1073 của flydubai.
Thủ tướng Netanyahu thêm rằng cơ phó mang quốc tịch Oman đang bị thẩm vấn tại Arab Saudi và ông tin rằng nghi phạm sẽ được chuyển đến Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi đặt trụ sở hãng hàng không flydubai.
"Chúng tôi có quy định phi công đến từ quốc gia không có quan hệ ngoại giao với Israel sẽ không được thực hiện các chuyến bay đến đây. Rõ ràng cơ phó đã lách được quy định đó. Điều này đồng nghĩa có kẽ hở cần khắc phục, phải làm thế nào để bảo đảm các phi công được kiểm tra trước", ông nói thêm.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong cuộc phỏng vấn ngày 1/10. Ảnh: Fox News
Giới chức Arab Saudi chưa công bố hình ảnh và danh tính của cơ phó. Hai quan chức an ninh Israel cho biết nhiều khả năng người này hành động đơn độc.
Chuyến bay số hiệu FZ1073 của hãng hàng không flydubai, có trụ sở tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), hôm 30/9 lần lượt bật mã phát đáp 7700 và 7500 khi đang trên hành trình từ Dubai đến Tel Aviv, Israel. Các mã này được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không và có tình huống không tặc định chiếm máy bay.
Phi cơ sau đó liên tục tăng giảm độ cao đột ngột và không thể duy trì độ cao ổn định. Giới chức Israel không liên lạc được với máy bay trong suốt thời gian xảy ra sự việc. Không quân Israel (IAF) đã triển khai tiêm kích để giám sát, do lo ngại máy bay bị khống chế.
Liên lạc sau đó được nối lại và máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống Arab Saudi. Nguyên nhân dẫn đến sự việc là cơ phó đã tấn công cơ trưởng và tìm cách lao máy bay xuống đất, song cơ trưởng chống trả và được các hành khách hỗ trợ kịp thời.
Hành khách rời khỏi máy bay flydubai sau khi hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Tabuk ở Arab Saudi ngày 30/9. Ảnh: Times of Israel
Một phi công giấu tên tại flydubai cho biết cơ phó mới vào làm việc tại hãng được 8 tháng và là "người cuồng tín". "Hành vi của anh ta rất kỳ lạ, hay thực hiện các nghi lễ tôn giáo không giống ai tại chỗ làm. Anh ta cầu nguyện suốt ngày và từ chối bắt tay với phụ nữ", người này nói.
UAE đã bắt đầu điều tra nhằm xác định liệu sự việc có liên quan hoạt động khủng bố, cũng nhưu có được lên kế hoạch hoặc chỉ đạo từ trước hay không.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho hay giới chức Israel đang coi đây là "vụ tấn công khủng bố của phần tử Hồi giáo cực đoan". Văn phòng truyền thông của chính phủ Arab Saudi chưa đưa ra tuyên bố nào về quá trình điều tra.
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters, Fox News)
***********
Khoảng trống Mỹ để lại sau hai thập kỷ hiện diện quân sự ở Iraq
Mỹ chấm dứt hai thập kỷ hiện diện quân sự tại Iraq, để lại khoảng trống quyền lực lớn khi các nhóm dân quân thân Iran tăng cường hoạt động.
Sau 23 năm cùng số tiền 1,7 nghìn tỷ USD đã chi ra, Mỹ quyết định chấm dứt hiện diện quân sự tại Iraq bằng việc đóng cửa căn cứ lớn cuối cùng tại nước này hôm 29/9.
"Chúng tôi cho rằng quân đội Mỹ không cần thiết phải ở lại đó nữa", Tổng thống Donald Trump tuyên bố khi Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi thăm Nhà Trắng hồi tháng 7. "Iraq đang có một lãnh đạo tuyệt vời, một gương mặt mới đầy triển vọng. Ông ấy trẻ trung và rất phong độ".
Một thành viên Kata'ib Sayyid al-Shuhada, nhóm vũ trang bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố, đứng gác trước bức bích họa cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei tại Baghdad. Ảnh: Reuters
Tân Thủ tướng 41 tuổi của Iraq cũng đưa ra một thông báo giảm hiện diện khách, nhưng là với các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn. Lực lượng này từng trỗi dậy trong cuộc chiến chống phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và trở thành một thế lực chính trị, vũ trang lớn tại Iraq.
"Không còn lý do gì để các nhóm này tiếp tục tồn tại sau ngày 30/9", Thủ tướng Zaidi nói, thêm rằng các nhóm dân quân thân Iran sẽ phải giao nộp vũ khí trước thời điểm này.
Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy Iraq có thể dễ dàng thực hiện mục tiêu trên. Đến ngày 1/10, ông Zaidi đã phải lùi hạn chót đến 30/6/2027, khi vấp phải phản ứng quyết liệt từ các nhóm dân quân.
Đây là lực lượng đã phối hợp với Iran tiến hành hơn 600 cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự và ngoại giao của Mỹ tại Iraq trong hai tháng đầu bùng phát chiến sự Mỹ - Iran. Việc Mỹ rút quân khỏi Iraq sẽ tạo ra khoảng trống lớn cho các nhóm dân quân gia tăng quyền lực, trong khi chính quyền Thủ tướng Zaidi chưa đủ sức khỏa lấp, theo các bình luận viên của WSJ.
Lực lượng ra đời từ chiến dịch can thiệp của Mỹ
Tháng 3/2003, Mỹ phát động chiến dịch can thiệp vào Iraq nhằm lật đổ chính quyền Saddam Hussein, với cáo buộc "cất giấu vũ khí hủy diệt hàng loạt". Dù sau này cáo buộc được chứng minh là sai sự thật, chiến sự vẫn khiến gần 4.500 lính Mỹ cùng khoảng 300.000 người Iraq thiệt mạng.
Những xáo trộn và hỗn loạn từ cuộc can thiệp của Mỹ đã mở đường cho Iran tăng ảnh hưởng tại Iraq, nơi phần đông dân số theo Hồi giáo dòng Shiite, cùng nhánh với đa số người dân Iran.
Theo tài liệu tình báo Mỹ được giải mật, trong giai đoạn này, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã hậu thuẫn các nhóm vũ trang tấn công lính Mỹ. IRGC không chỉ tiếp tế tên lửa, mìn xuyên giáp cùng nhiều khí tài cho phe dân quân Iraq, mà còn phái sĩ quan sang trực tiếp huấn luyện.
Binh sĩ Mỹ trên xe thiết giáp trong một buổi tuần tra tại Baghdad hồi năm 2008. Ảnh: Magnum
Sau khi khép lại chiến dịch ban đầu, Mỹ rút quân về nước năm 2011. Nhưng chỉ 3 năm sau, họ phải quay lại để đối phó với IS, lực lượng trỗi dậy từ những xung đột bè phái và môi trường bất ổn ở Iraq sau chiến dịch can thiệp của Mỹ.
Hàng nghìn đợt không kích của Mỹ đã hỗ trợ lực lượng Iraq và Syria triệt hạ nhóm này. Và kể từ đó, quân đội Mỹ tiếp tục bám trụ tại đây.
Lúc bấy giờ, phe dân quân thân Iran đã cắm rễ quá sâu ở Iraq. Sau khi tham gia đánh đuổi IS, một số nhóm được tích hợp vào hệ thống chính trị và vũ trang Iraq, thành lập các đảng phái có tiếng nói quyết định trong việc chọn thủ tướng. Nhiều tay súng dân quân còn nắm giữ các vị trí chủ chốt tại Bộ Giáo dục cùng cơ quan thuế và hải quan.
Năm 2024, chính quyền cựu tổng thống Joe Biden và cựu thủ tướng Iraq Mohammed Shia al-Sudani đạt thỏa thuận về việc rút toàn bộ binh sĩ Mỹ về nước trước năm 2026. Tổng thống Trump sau đó cam kết thực thi thỏa thuận này.
Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết chính quyền Trump đã gửi thông điệp rõ ràng tới Iraq về việc phải giữ vững độc lập và ngăn chặn các đợt tập kích do phe dân quân thân Iran phát động từ trong nước. Một quan chức quốc phòng Mỹ khẳng định dù chiến dịch quân sự khép lại, Mỹ vẫn duy trì năng lực tình báo, trinh sát và các lực lượng phụ trợ trong khu vực để sẵn sàng can thiệp khi cần.
Tại một khu phố thượng lưu ở Karrada, thủ đô Baghdad, Iraq, nhiều người trẻ bày tỏ lo ngại về tình trạng mất an ninh và áp lực kinh tế sẽ bùng lên khi không còn quân đội Mỹ hiện diện.
"Nếu Mỹ quyết định rút quân, vậy thì ban đầu họ sang đây làm gì? Họ đến để hoàn thành mục tiêu, vậy đã làm được chưa? Chưa", Mustafa Al-Zaidi, sinh viên y khoa 22 tuổi đang dự định ra nước ngoài làm việc, nói. "Chúng tôi sẽ thành một Afghanistan thứ hai, hay lại đi vào vết xe đổ của Yemen và Syria?".
Ảnh hưởng của Iran
Theo giới chức và chuyên gia quốc phòng Mỹ, ảnh hưởng và sức mạnh của các nhóm dân quân tại Iraq đã được gia tăng đáng kể sau khi Mỹ - Israel mở chiến dịch không kích Iran hồi tháng 2.
Nguồn viện trợ súng đạn, máy bay không người lái (drone) và tên lửa tầm ngắn từ Iran từng gián đoạn khi Tehran tập trung đối phó với Washington, nhưng đã tăng mạnh trở lại trong mùa hè. Giới chức Mỹ cho hay dân quân Iraq trong các đợt tập kích gần đây bắt đầu dùng tên lửa và drone tầm xa hơn, dấu hiệu cho thấy kho vũ khí của họ vừa được nâng cấp.
Tháng qua, một đợt tập kích bằng drone mà Arab Saudi cho là xuất phát từ khu vực Iraq gần biên giới Iran đã khiến đường ống dẫn dầu Đông - Tây của nước này phải dừng hoạt động. Đây vốn là tuyến huyết mạch ngày càng quan trọng kể từ khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Các đợt tấn công khác cũng làm hư hại một trung tâm hậu cần và ngoại giao của Mỹ tại sân bay Baghdad.
Ảnh hưởng của Iran được thể hiện rõ tại một sạp quà lưu niệm ở phố cổ Baghdad. Những tấm bưu thiếp in hình cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei được bày bán rộng rãi. Một tấm khác in hình Qassem Soleimani, cựu tư lệnh lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), người thiệt mạng sau đòn không kích của Mỹ năm 2020.
Khi Thủ tướng Zaidi lên nắm quyền hồi tháng 5, chính quyền Trump coi doanh nhân không có nhiều kinh nghiệm chính trị này như một đối tác đáng tin cậy. Mỹ tin rằng ông Zaidi sẽ thành công trong nỗ lực giải giáp hàng chục nghìn tay súng, trong đó có lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi tại Nhà Trắng ngày 14/7. Ảnh: AFP
Sáng kiến giải giáp của ông Zaidi đã thuyết phục được một số nhóm vũ trang hợp tác nhằm hướng tới mục tiêu được dỡ bỏ trừng phạt. Trong đó, Asaib Ahl al-Haq (AAH), tổ chức bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố, cũng nằm trong số những phe tuyên bố sẽ bắt tay với chính phủ.
"Có vẻ họ đang muốn trở thành lực lượng hợp pháp", David Schenker, cựu trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Cận Đông, nhận định.
Song nhiều phe phái khác lại gạt phăng ý tưởng này. "Vũ khí là để bảo vệ quyền độc lập và tự do của chúng tôi", Kazem al-Fartousi, người phát ngôn Kata'ib Sayyid al-Shuhada (KSS), lực lượng bán quân sự được Iran hỗ trợ tài chính, vũ khí và bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố, cho hay.
Ngay cả khi Thủ tướng Zaidi quyết định đối đầu với các nhóm vũ trang, cơ hội chiến thắng cũng vô cùng mong manh. Quân đội Iraq từng tan rã nhanh chóng trước đà tiến công của IS năm 2014. Trong khi đó, Lực lượng Chống Khủng bố, đơn vị do Mỹ huấn luyện, chỉ sở hữu khoảng 14.000 quân tính đến năm 2024, lép vế hoàn toàn so với lực lượng dân quân.
"Giải giáp phe dân quân chỉ trong vài tháng là đòi hỏi bất khả thi", Victoria Taylor, cựu quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ, nhận xét. "Các nhóm dân quân này tồn tại vì Iran muốn thế. Tehran vẫn thấy họ hữu ích với vai trò đòn bẩy để gây áp lực lên cả chính phủ Iraq lẫn Mỹ trong khu vực. Vậy nên, điều này vẫn sẽ tiếp diễn kể cả khi quân đội Mỹ rút đi".
(Tân Hoa Xã) - Trung Quốc tập trận quanh bãi cạn Scarborough. Tân Hoa Xã khẳng định Quân đội Trung Quốc và Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc đã tiến hành các « cuộc tuần tra quân sự và thực thi pháp luật quanh đảo Hoàng Nham (Scarborough) » ngày 30/09/2026 nhằm tăng cường quyền kiểm soát đối với các vùng biển và không phận liên quan, đối phó hiệu quả trước mọi hành vi xâm phạm quyền lợi và các hành động khiêu khích.Hoàng Nham là tên Trung Quốcđặt cho bãi cạn Scarborough sau khi chiếm quyền kiểm soát đảo này từ Philippines vào năm 2012.
(Reuters) - Petrovietnam sẽ mua ít nhất 2 triệu thùng dầu thô mỗi năm từ ExxonMobil Asia Pacific. Thỏa thuận được Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) - đơn vị thuộc Petrovietnam - ký với ExxonMobil Asia Pacific vào tuần trước và được Petrovietnam công bố ngày 30/09/2026. Giá trị của lô dầu thô này sẽ dao động từ 120 triệu đến 200 triệu đô la mỗi năm, tùy vào giá thị trường.
(Yonhap) - Gần 40% vụ đánh cắp bí mật công nghiệp tại Hàn Quốc liên quan đến ngành bán dẫn. Theo Bộ Thương Mại, Công Nghiệp và Năng Lượng Hàn Quốc, Cơ quan Tình báo Quốc gia (NIS) đã phát hiện 107 vụ đánh cắp bí mật thương mại trong giai đoạn 2021-2025 phục vụ các thực thể nước ngoài, trong đó có 40 vụ liên quan đến công nghệ bán dẫn. Một trong những vụ việc gây chấn động nhất là một cựu giám đốc điều hành của Samsung Electronics bị cáo buộc cung cấp bí mật về quy trình sản xuất 18 nanomet cho bộ nhớ DRAM cho nhà sản xuất Trung Quốc ChangXin Memory Technologies.
(Reuters) - Mỹ nhận định Trung Quốc khó tấn công Đài Loan vào năm 2027 như dự báo trước đây. Theo hai quan chức Mỹ đương nhiệm, một cựu quan chức Mỹ và một người am hiểu vấn đề, được Reuters trích dẫn hôm nay 01/10/2026, những nguyên nhân chính bao gồm tiến độ chuẩn bị quân sự bị chậm lại trong bối cảnh chiến dịch chống tham nhũng của đảng Cộng sản Trung Quốc, cũng như việc Bắc Kinh muốn chờ xem kết quả cuộc bầu cử tại Đài Loan năm 2028. Một số quan chức Trung Quốc hy vọng cuộc bầu cử này đưa lên nắm quyền một chính phủ có xu hướng thuận lợi hơn đối với việc đưa hòn đảo về dưới sự kiểm soát của Trung Quốc.
Quảng cáo
(AFP) - Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth 30/09/2026 khẳng định đã cắt giảm 20% số tướng lĩnh và đô đốc trong quân đội. Theo số liệu của Lầu Năm Góc, vào cuối tháng 05/2025, quân đội Mỹ có 831 tướng và đô đốc. Kể từ khi Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025, chính quyền Mỹ đã tiến hành một đợt thanh lọc quy mô lớn ở các cấp chỉ huy cao nhất của quân đội, vốn thường ít chịu sự can thiệp chính trị, đảng phái. Tuy nhiên, theo số liệu mới nhất, tính đến ngày 31/7/2026, quân đội Mỹ có 851 tướng và đô đốc, tức là vẫn tăng nhẹ so với năm ngoái.
(AFP) - Elon Musk, chủ nhân Tesla và SpaceX, tham gia một ủy ban xác định những công nghệ và vũ khí mà Mỹ sẽ cần cho các cuộc chiến trong tương lai. Theo thông báo hôm 30/09/2026 của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth, mục tiêu là « giành được ưu thế về công nghệ và quân sự trên chiến trường trong những thập niên tới ». Ủy ban này còn có Palmer Luckey, nhà sáng lập công ty quốc phòng Mỹ Anduril, và Newt Gingrich, 83 tuổi, cựu nghị sĩ Cộng Hòa từng giữ chức Chủ tịch Hạ viện Mỹ. Theo Pete Hegseth, « dự án Meridian » quy tụ « 3 trong số những bộ óc xuất chúng nhất cả nước », dự kiến bắt đầu hoạt động sau 120 ngày.
***********
Động cơ vụ đâm dao trong buồng lái máy bay FlyDubai vẫn là bí ẩn
Động cơ, lý lịch và mối liên hệ của cơ phó người Oman, người đã đâm cơ trưởng trong một nỗ lực nhằm làm rơi chiếc máy bay đang đi từ Dubai đến Israel vẫn chưa được xác định.
Một chuyến bay của FlyDubai. Ảnh: Aviareps
Theo báo Guardian, các hành khách Israel đã can thiệp để ngăn chặn vụ tấn công hôm 30/9, khống chế cơ phó, trong khi một tổ bay dự bị trên máy bay đã kịp thời ổn định chiếc máy bay đang lao xuống và cuối cùng hạ cánh an toàn tại Ảrập Xêút.
Sự việc xảy ra trên chuyến bay chở hơn 170 người. Các quan chức Israel ca ngợi sự dũng cảm của những người can thiệp đồng thời thông báo 4 hành khách Israel sẽ được trao giải thưởng “anh hùng” vì ngăn chặn một thảm họa có thể xảy ra.
Các điều tra viên Ảrập Xêút đang phối hợp với Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE), Mỹ, Oman và Israel để xác định động cơ của kẻ tấn công. Một quan chức khu vực nắm được thông tin về cuộc điều tra cho biết: “Tất cả các kịch bản có thể xảy ra, từ khủng bố đến rối loạn tâm thần đều đang được xem xét. Hiện chưa có khả năng nào bị loại trừ”.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết vẫn chưa rõ ai đứng sau nỗ lực tấn công này. Ông nói với Fox News hiện còn quá sớm để nói Iran có liên quan hay không. “Chúng tôi sẽ tìm ra nguồn gốc của kẻ tấn công này, xem hắn có đồng phạm hay không và liệu Iran có đứng sau không. Tôi nghĩ chúng tôi sẽ sớm tìm ra”, ông Netanyahu nói.
Vụ việc xảy ra chỉ vài ngày sau khi ông Netanyahu cảnh báo về một mối đe dọa an ninh chưa xác định có thể xảy ra với Israel trong cuộc bầu cử tháng 10. Trước khi vụ tấn công xảy ra, quân đội Israel cho biết họ không có thông tin tình báo cụ thể nào về một mối đe dọa sắp xảy ra. Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập Yair Lapid cho hay cuộc họp về an ninh tối 29/9 không đề cập đến bất kỳ mối đe dọa liên quan nào.
Các quan chức Israel khác, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz và Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc Danny Danon cho rằng vụ việc trên là “tấn công khủng bố”. Bộ Ngoại giao Israel cũng thông báo cho các nhà ngoại giao là cuộc tấn công nhằm vào Israel và mối quan hệ của nước này với UAE.
Hãng hàng không FlyDubai cho biết các chuyến bay đến và đi từ Israel sẽ bị đình chỉ trong thời gian cuộc điều tra diễn ra, đồng thời kêu gọi tất cả các bên “tránh đưa ra những suy đoán vội vàng trong khi các cơ quan chức năng thu thập thông tin”.
UAE hôm nay (1/10) thông báo sẽ tiến hành cuộc điều tra riêng về vụ việc, vốn xảy ra khoảng 2,5 giờ sau khi máy bay cất cánh từ Dubai. Nước này cho biết các điều tra viên đã bắt đầu xem xét động cơ của kẻ tấn công và liệu người này có bất kỳ mối liên hệ nào với “mục đích khủng bố” hay không.
Các hành khách kể lại việc họ nhìn thấy một người đàn ông cầm dao, được cho là cơ phó người Oman, quật ngã cơ trưởng máy bay xuống sàn, sau đó máy bay bắt đầu lao xuống. Phi công bị thương, Smit Machchhar, một công dân Ấn Độ, đã cố gắng phát tín hiệu khẩn cấp và mở cửa buồng lái, cho phép các hành khách vào trong và ngăn máy bay tiếp tục lao xuống.
Một máy bay chở khách từ Dubai đến Israel đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống Ảrập Xêút sau khi xảy ra xô xát giữa các phi công, dẫn đến việc phát tín hiệu khẩn cấp và làm dấy lên lo ngại về không tặc.
Thủ tướng Israel ca ngợi cơ trưởng người Ấn Độ Smit Machchhar vì đã ngăn chặn âm mưu cố tình làm rơi máy bay của hãng hàng không Flydubai, qua đó cứu sống 174 người.
*********
Bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ năm 2026 có gì đặc biệt?
Tuấn Anh
6–7 minutes
Cuộc xung đột với Iran và vấn đề chi phí sinh hoạt trong nước dự kiến sẽ chi phối cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới tại Mỹ, đồng thời có thể khiến đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump mất quyền kiểm soát quốc hội.
Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump tiếp tục sụt giảm, đảng Dân chủ đang nỗ lực giành lại ghế tại nhiều khu vực bầu cử mang tính quyết định, bao gồm cả những nơi như bang Texas, vốn được coi là thành trì truyền thống của đảng Cộng hòa.
Dưới đây là những điều đặc biệt về cuộc bầu cử quan trọng vào tháng 11 tới cũng như những vấn đề đang bị đặt lên bàn cân.
Mỹ sẽ tiến hành bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11/2026. Ảnh: Medium
Bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ là gì?
Nước Mỹ hiện đã đi được gần một nửa chặng đường trong nhiệm kỳ tổng thống 4 năm thứ hai của ông Trump. Điều này đồng nghĩa với việc đã đến lúc diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, được tổ chức 2 năm sau cuộc bầu cử tổng thống và thường mang lại cái nhìn sơ bộ về cục diện của cuộc tổng tuyển cử tiếp theo.
Mặc dù chức vụ tổng thống và phó tổng thống không nằm trong danh sách tranh cử, nhưng bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ thường được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về chính quyền đương nhiệm. Kết quả thắng hay thua của 2 đảng chính đều có thể phản ánh điều đó.
Theo kênh Sky News, vào ngày 3/11, toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện Mỹ và 1/3 trong số 100 ghế tại Thượng viện Mỹ sẽ được đưa ra bầu chọn. Các vị trí cấp tiểu bang cũng có thể nằm trong danh sách bỏ phiếu.
Nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện của Quốc hội Mỹ, họ sẽ có khả năng gây trở ngại lớn cho các chương trình nghị sự của Tổng thống Trump.
Cạnh tranh gay gắt
Đảng Cộng hòa đang nắm quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ, nhưng cục diện này có thể thay đổi.
Thế đa số của đảng Cộng hòa tại Hạ viện hiện rất mong manh khi họ nắm giữ 218 ghế, trong khi đảng Dân chủ có 214 ghế, cùng với một nghị sĩ độc lập và 2 ghế đang bỏ trống.
Theo tổ chức dự báo phi đảng phái Cook Political Report, 185 ghế tại Hạ viện Mỹ được đánh giá "chắc chắn thuộc về đảng Dân chủ", 12 ghế khác được cho "có khả năng thuộc về đảng Dân chủ" và 9 ghế "nghiêng về phía đảng Dân chủ". Ngược lại, 180 ghế được coi "chắc chắn thuộc về đảng Cộng hòa", 21 ghế "có khả năng cao thuộc về đảng Cộng hòa" và 7 ghế "nghiêng về đảng Cộng hòa".
21 ghế còn lại được xem là ở thế "ngang ngửa" (khó đoán định). Trong số này, đảng Cộng hòa hiện nắm giữ 16 ghế, còn đảng Dân chủ có 5 ghế. Cần lưu ý rằng đảng Dân chủ chỉ cần giành thêm 3 ghế nữa là có thể nắm quyền kiểm soát đa số tại Hạ viện.
Hạ viện được cho là nơi có khả năng cao nhất sẽ chuyển sang quyền kiểm soát của Đảng Dân chủ, nhưng trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump ở mức thấp, Thượng viện cũng là một chiến trường quan trọng.
Khác với Hạ viện, chỉ hơn 1/3 số ghế tại Thượng viện Mỹ sẽ được bầu lại vào tháng 11 này. Trong số 35 ghế được tranh cử, Cook Political Report đánh giá 13 ghế "chắc chắn thuộc về đảng Cộng hòa", 2 ghế "có khả năng cao thuộc về đảng Cộng hòa" và 1 ghế "nghiêng về đảng Cộng hòa".
Ở chiều ngược lại, tổ chức này nhận định 9 ghế "chắc chắn thuộc về đảng Dân chủ", 2 ghế "có khả năng cao thuộc về đảng Dân chủ" và 1 ghế "nghiêng về đảng Dân chủ". Điều này để lại 7 ghế được xếp vào nhóm "ngang ngửa" (2 ghế hiện do đảng Dân chủ nắm giữ và 5 ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ), một con số đủ lớn để thay đổi cán cân quyền lực tại cơ quan lập pháp này.
Thực tế, đảng Cộng hòa của ông Trump hiện nắm giữ 53 ghế tại Thượng viện so với 47 ghế của đảng Dân chủ, tạo ra thế đa số với cách biệt 3 ghế. Đảng Dân chủ cần giành thêm 4 ghế để đạt thế đa số do Phó Tổng thống hiện thuộc đảng Cộng hòa và là người có quyền bỏ lá phiếu quyết định trong trường hợp tỷ lệ phiếu bầu là 50 - 50.
Những vấn đề trọng tâm
Các vấn đề kinh tế và chi phí sinh hoạt dường như là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ khi họ chuẩn bị đi bỏ phiếu giữa kỳ.
Lãi suất vay thế chấp ở xứ sở cờ hoa đã tăng vượt mức 7% vào tháng 9 và các hộ gia đình cũng đang cảm nhận được áp lực tài chính ở nhiều khía cạnh khác. Nhiều người cho rằng cuộc xung đột Mỹ - Iran, vốn chưa có dấu hiệu kết thúc là nguyên nhân khiến giá xăng và dầu diesel tăng cao.
Trong một cuộc khảo sát gần đây của CNN/SSRS, chỉ 27% số người được hỏi bày tỏ sự tin tưởng vào cách Tổng thống Trump điều hành nền kinh tế. Các cuộc thăm dò của đài CNN cũng cho thấy 3/4 người Mỹ không tin lãnh đạo Nhà Trắng có kế hoạch rút khỏi cuộc xung đột với Iran.
Những lo ngại về sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các câu hỏi về tác động của xu hướng đó cũng đang dần nảy sinh.
Bối cảnh chính trị đầy cam go mà đảng Cộng hòa đang đối mặt đã tạo ra những cuộc đua thú vị trước thềm tháng 11, bao gồm cả tại Texas, bang vốn được coi là "thành trì" vững chắc của đảng này. Tại đây, theo một cuộc thăm dò gần đây, ngôi sao đang lên của đảng Dân chủ là James Talarico đang dẫn trước trong cuộc đua vào Thượng viện. Tổ chức Cook Political Report đánh giá đây là một cuộc đua có kết quả khó đoán định.
Theo kết quả cuộc khảo sát Marist, ứng cử viên đảng Dân chủ tranh cử chức Thống đốc bang Texas là Gina Hinojosa cũng đang chiếm ưu thế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và đảng Cộng hòa của ông dường như đang lâm vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” thường thấy đối với các lãnh đạo Nhà Trắng đương nhiệm khi cuộc bầu cử giữa kỳ cận kề.
Hạ nghị sĩ Ro Khanna đã đề cập đến khả năng luận tội Tổng thống Donald Trump lần thứ 3 nếu đảng Dân chủ chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ vào tháng 11 và giành quyền kiểm soát quốc hội.
Tổng thống Donald Trump đã gây chấn động khi hứa tặng 5.000 USD cho mỗi công dân Mỹ trưởng thành nếu đảng Cộng hòa của ông tiếp tục giành quyền kiểm soát quốc hội sau bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông kỳ vọng Iran sẽ từ bỏ nỗ lực chiến tranh sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ vào tháng 11, đồng thời thừa nhận giá xăng dầu ở nước này khó có thể giảm trước thời điểm đó.
**********
Thủ tướng Israel: Cơ phó flydubai từng bị nhồi nhét tư tưởng cực đoan
Thủ tướng Netanyahu nói cơ phó trên chuyến bay flydubai hét lên "giết tôi đi", cho thấy người này có ý định tự tử và muốn lao máy bay xuống.
"Theo thông tin thu thập được từ hồ sơ cá nhân của người này, chúng tôi biết anh ta đã trải qua quá trình bị nhồi nhét tư tưởng Hồi giáo cực đoan. Anh ta nói với phi hành đoàn rằng 'hãy giết tôi đi', thể hiện ý định tự tử", Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trả lời phỏng vấn hôm nay, đề cập cơ phó trên chuyến bay số hiệu FZ1073 của flydubai.
Thủ tướng Netanyahu thêm rằng cơ phó mang quốc tịch Oman đang bị thẩm vấn tại Arab Saudi và ông tin rằng nghi phạm sẽ được chuyển đến Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi đặt trụ sở hãng hàng không flydubai.
"Chúng tôi có quy định phi công đến từ quốc gia không có quan hệ ngoại giao với Israel sẽ không được thực hiện các chuyến bay đến đây. Rõ ràng cơ phó đã lách được quy định đó. Điều này đồng nghĩa có kẽ hở cần khắc phục, phải làm thế nào để bảo đảm các phi công được kiểm tra trước", ông nói thêm.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong cuộc phỏng vấn ngày 1/10. Ảnh: Fox News
Giới chức Arab Saudi chưa công bố hình ảnh và danh tính của cơ phó. Hai quan chức an ninh Israel cho biết nhiều khả năng người này hành động đơn độc.
Chuyến bay số hiệu FZ1073 của hãng hàng không flydubai, có trụ sở tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), hôm 30/9 lần lượt bật mã phát đáp 7700 và 7500 khi đang trên hành trình từ Dubai đến Tel Aviv, Israel. Các mã này được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không và có tình huống không tặc định chiếm máy bay.
Phi cơ sau đó liên tục tăng giảm độ cao đột ngột và không thể duy trì độ cao ổn định. Giới chức Israel không liên lạc được với máy bay trong suốt thời gian xảy ra sự việc. Không quân Israel (IAF) đã triển khai tiêm kích để giám sát, do lo ngại máy bay bị khống chế.
Liên lạc sau đó được nối lại và máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống Arab Saudi. Nguyên nhân dẫn đến sự việc là cơ phó đã tấn công cơ trưởng và tìm cách lao máy bay xuống đất, song cơ trưởng chống trả và được các hành khách hỗ trợ kịp thời.
Hành khách rời khỏi máy bay flydubai sau khi hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Tabuk ở Arab Saudi ngày 30/9. Ảnh: Times of Israel
Một phi công giấu tên tại flydubai cho biết cơ phó mới vào làm việc tại hãng được 8 tháng và là "người cuồng tín". "Hành vi của anh ta rất kỳ lạ, hay thực hiện các nghi lễ tôn giáo không giống ai tại chỗ làm. Anh ta cầu nguyện suốt ngày và từ chối bắt tay với phụ nữ", người này nói.
UAE đã bắt đầu điều tra nhằm xác định liệu sự việc có liên quan hoạt động khủng bố, cũng nhưu có được lên kế hoạch hoặc chỉ đạo từ trước hay không.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho hay giới chức Israel đang coi đây là "vụ tấn công khủng bố của phần tử Hồi giáo cực đoan". Văn phòng truyền thông của chính phủ Arab Saudi chưa đưa ra tuyên bố nào về quá trình điều tra.
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters, Fox News)
***********
Khoảng trống Mỹ để lại sau hai thập kỷ hiện diện quân sự ở Iraq
Mỹ chấm dứt hai thập kỷ hiện diện quân sự tại Iraq, để lại khoảng trống quyền lực lớn khi các nhóm dân quân thân Iran tăng cường hoạt động.
Sau 23 năm cùng số tiền 1,7 nghìn tỷ USD đã chi ra, Mỹ quyết định chấm dứt hiện diện quân sự tại Iraq bằng việc đóng cửa căn cứ lớn cuối cùng tại nước này hôm 29/9.
"Chúng tôi cho rằng quân đội Mỹ không cần thiết phải ở lại đó nữa", Tổng thống Donald Trump tuyên bố khi Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi thăm Nhà Trắng hồi tháng 7. "Iraq đang có một lãnh đạo tuyệt vời, một gương mặt mới đầy triển vọng. Ông ấy trẻ trung và rất phong độ".
Một thành viên Kata'ib Sayyid al-Shuhada, nhóm vũ trang bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố, đứng gác trước bức bích họa cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei tại Baghdad. Ảnh: Reuters
Tân Thủ tướng 41 tuổi của Iraq cũng đưa ra một thông báo giảm hiện diện khách, nhưng là với các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn. Lực lượng này từng trỗi dậy trong cuộc chiến chống phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và trở thành một thế lực chính trị, vũ trang lớn tại Iraq.
"Không còn lý do gì để các nhóm này tiếp tục tồn tại sau ngày 30/9", Thủ tướng Zaidi nói, thêm rằng các nhóm dân quân thân Iran sẽ phải giao nộp vũ khí trước thời điểm này.
Nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy Iraq có thể dễ dàng thực hiện mục tiêu trên. Đến ngày 1/10, ông Zaidi đã phải lùi hạn chót đến 30/6/2027, khi vấp phải phản ứng quyết liệt từ các nhóm dân quân.
Đây là lực lượng đã phối hợp với Iran tiến hành hơn 600 cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự và ngoại giao của Mỹ tại Iraq trong hai tháng đầu bùng phát chiến sự Mỹ - Iran. Việc Mỹ rút quân khỏi Iraq sẽ tạo ra khoảng trống lớn cho các nhóm dân quân gia tăng quyền lực, trong khi chính quyền Thủ tướng Zaidi chưa đủ sức khỏa lấp, theo các bình luận viên của WSJ.
Lực lượng ra đời từ chiến dịch can thiệp của Mỹ
Tháng 3/2003, Mỹ phát động chiến dịch can thiệp vào Iraq nhằm lật đổ chính quyền Saddam Hussein, với cáo buộc "cất giấu vũ khí hủy diệt hàng loạt". Dù sau này cáo buộc được chứng minh là sai sự thật, chiến sự vẫn khiến gần 4.500 lính Mỹ cùng khoảng 300.000 người Iraq thiệt mạng.
Những xáo trộn và hỗn loạn từ cuộc can thiệp của Mỹ đã mở đường cho Iran tăng ảnh hưởng tại Iraq, nơi phần đông dân số theo Hồi giáo dòng Shiite, cùng nhánh với đa số người dân Iran.
Theo tài liệu tình báo Mỹ được giải mật, trong giai đoạn này, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã hậu thuẫn các nhóm vũ trang tấn công lính Mỹ. IRGC không chỉ tiếp tế tên lửa, mìn xuyên giáp cùng nhiều khí tài cho phe dân quân Iraq, mà còn phái sĩ quan sang trực tiếp huấn luyện.
Binh sĩ Mỹ trên xe thiết giáp trong một buổi tuần tra tại Baghdad hồi năm 2008. Ảnh: Magnum
Sau khi khép lại chiến dịch ban đầu, Mỹ rút quân về nước năm 2011. Nhưng chỉ 3 năm sau, họ phải quay lại để đối phó với IS, lực lượng trỗi dậy từ những xung đột bè phái và môi trường bất ổn ở Iraq sau chiến dịch can thiệp của Mỹ.
Hàng nghìn đợt không kích của Mỹ đã hỗ trợ lực lượng Iraq và Syria triệt hạ nhóm này. Và kể từ đó, quân đội Mỹ tiếp tục bám trụ tại đây.
Lúc bấy giờ, phe dân quân thân Iran đã cắm rễ quá sâu ở Iraq. Sau khi tham gia đánh đuổi IS, một số nhóm được tích hợp vào hệ thống chính trị và vũ trang Iraq, thành lập các đảng phái có tiếng nói quyết định trong việc chọn thủ tướng. Nhiều tay súng dân quân còn nắm giữ các vị trí chủ chốt tại Bộ Giáo dục cùng cơ quan thuế và hải quan.
Năm 2024, chính quyền cựu tổng thống Joe Biden và cựu thủ tướng Iraq Mohammed Shia al-Sudani đạt thỏa thuận về việc rút toàn bộ binh sĩ Mỹ về nước trước năm 2026. Tổng thống Trump sau đó cam kết thực thi thỏa thuận này.
Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết chính quyền Trump đã gửi thông điệp rõ ràng tới Iraq về việc phải giữ vững độc lập và ngăn chặn các đợt tập kích do phe dân quân thân Iran phát động từ trong nước. Một quan chức quốc phòng Mỹ khẳng định dù chiến dịch quân sự khép lại, Mỹ vẫn duy trì năng lực tình báo, trinh sát và các lực lượng phụ trợ trong khu vực để sẵn sàng can thiệp khi cần.
Tại một khu phố thượng lưu ở Karrada, thủ đô Baghdad, Iraq, nhiều người trẻ bày tỏ lo ngại về tình trạng mất an ninh và áp lực kinh tế sẽ bùng lên khi không còn quân đội Mỹ hiện diện.
"Nếu Mỹ quyết định rút quân, vậy thì ban đầu họ sang đây làm gì? Họ đến để hoàn thành mục tiêu, vậy đã làm được chưa? Chưa", Mustafa Al-Zaidi, sinh viên y khoa 22 tuổi đang dự định ra nước ngoài làm việc, nói. "Chúng tôi sẽ thành một Afghanistan thứ hai, hay lại đi vào vết xe đổ của Yemen và Syria?".
Ảnh hưởng của Iran
Theo giới chức và chuyên gia quốc phòng Mỹ, ảnh hưởng và sức mạnh của các nhóm dân quân tại Iraq đã được gia tăng đáng kể sau khi Mỹ - Israel mở chiến dịch không kích Iran hồi tháng 2.
Nguồn viện trợ súng đạn, máy bay không người lái (drone) và tên lửa tầm ngắn từ Iran từng gián đoạn khi Tehran tập trung đối phó với Washington, nhưng đã tăng mạnh trở lại trong mùa hè. Giới chức Mỹ cho hay dân quân Iraq trong các đợt tập kích gần đây bắt đầu dùng tên lửa và drone tầm xa hơn, dấu hiệu cho thấy kho vũ khí của họ vừa được nâng cấp.
Tháng qua, một đợt tập kích bằng drone mà Arab Saudi cho là xuất phát từ khu vực Iraq gần biên giới Iran đã khiến đường ống dẫn dầu Đông - Tây của nước này phải dừng hoạt động. Đây vốn là tuyến huyết mạch ngày càng quan trọng kể từ khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Các đợt tấn công khác cũng làm hư hại một trung tâm hậu cần và ngoại giao của Mỹ tại sân bay Baghdad.
Ảnh hưởng của Iran được thể hiện rõ tại một sạp quà lưu niệm ở phố cổ Baghdad. Những tấm bưu thiếp in hình cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei được bày bán rộng rãi. Một tấm khác in hình Qassem Soleimani, cựu tư lệnh lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), người thiệt mạng sau đòn không kích của Mỹ năm 2020.
Khi Thủ tướng Zaidi lên nắm quyền hồi tháng 5, chính quyền Trump coi doanh nhân không có nhiều kinh nghiệm chính trị này như một đối tác đáng tin cậy. Mỹ tin rằng ông Zaidi sẽ thành công trong nỗ lực giải giáp hàng chục nghìn tay súng, trong đó có lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi tại Nhà Trắng ngày 14/7. Ảnh: AFP
Sáng kiến giải giáp của ông Zaidi đã thuyết phục được một số nhóm vũ trang hợp tác nhằm hướng tới mục tiêu được dỡ bỏ trừng phạt. Trong đó, Asaib Ahl al-Haq (AAH), tổ chức bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố, cũng nằm trong số những phe tuyên bố sẽ bắt tay với chính phủ.
"Có vẻ họ đang muốn trở thành lực lượng hợp pháp", David Schenker, cựu trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Cận Đông, nhận định.
Song nhiều phe phái khác lại gạt phăng ý tưởng này. "Vũ khí là để bảo vệ quyền độc lập và tự do của chúng tôi", Kazem al-Fartousi, người phát ngôn Kata'ib Sayyid al-Shuhada (KSS), lực lượng bán quân sự được Iran hỗ trợ tài chính, vũ khí và bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố, cho hay.
Ngay cả khi Thủ tướng Zaidi quyết định đối đầu với các nhóm vũ trang, cơ hội chiến thắng cũng vô cùng mong manh. Quân đội Iraq từng tan rã nhanh chóng trước đà tiến công của IS năm 2014. Trong khi đó, Lực lượng Chống Khủng bố, đơn vị do Mỹ huấn luyện, chỉ sở hữu khoảng 14.000 quân tính đến năm 2024, lép vế hoàn toàn so với lực lượng dân quân.
"Giải giáp phe dân quân chỉ trong vài tháng là đòi hỏi bất khả thi", Victoria Taylor, cựu quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ, nhận xét. "Các nhóm dân quân này tồn tại vì Iran muốn thế. Tehran vẫn thấy họ hữu ích với vai trò đòn bẩy để gây áp lực lên cả chính phủ Iraq lẫn Mỹ trong khu vực. Vậy nên, điều này vẫn sẽ tiếp diễn kể cả khi quân đội Mỹ rút đi".
tơ bào này toàn dich tin tưc tui liberal AU CHAU khong à chỉ đung 1/2tụi AU CHAU cư sưvoi nươc MY kong băng và dân AU CHAU lười biêng , tôi đả đi choi AU CHAU mừoi ngày ròi thừ bay chăng cò cửa tiệm mở ...dân AU CHAU lười như hủi .
Đây là một bài viết thú vị nêu bật tầm quan trọng của việc bảo tồn bản sắc văn hóa thông qua ngôn ngữ. Sự thay đổi về thuật ngữ có thể mang tính tích cực nếu chúng vẫn giữ được mối liên hệ với truyền thống và lịch sử địa phương. Văn bản này cũng gợi lên những cảm xúc và suy nghĩ tương tự như những gì bạn trải qua khi mua bất động sản. Quá trình này cũng tràn đầy sự phấn khích và niềm vui. Điều này đặc biệt đúng đối với các dự án mới của Al Sharq Investment https://dubai-new-developments.com/al-sharq-investment, cung cấp các lựa chọn nhà ở hiện đại và tiện lợi để giúp bạn tìm được ngôi nhà lý tưởng.
Suu cao,thue nang,nhu yeu pham tang gia.Kinh te eo seo...Vay ma dang Lua van lay tien cua dan tro giup linh tinh.Mo cua bien gioi.Ung ho toi ac truc tiep khi sua luat cho phep trom cuop o muc do <1.000 dollars thi vo toi....Neu vao thoi diem Trump,bon Lua da ho hoan nhu the nao ??? Nhung nguoi bau ban vi chut tu loi ,nghi gi ve dat nuoc ??? Phai chang day khong phai la dat nuoc minh ??? bat qua,lai tro ve que huong cu...Neu vay,ban la thang cho chet ! mien ban !
Chung nao moi vet nho cua ho nha Dan da duoc tay xoa trang boc,thi Uk moi co hy vong...ngung chien.Cung vay,ngay nao ma cac cong ty ,co goc gac tu cac dang bac nu luu-anh hao cua khoi tu do va ong chief police va dang Lua thi moi giai xong phuong trinh tau cong !
Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?
Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?
Ngắm lại hình xưa chịu mấy ông
Những Linh, Tùng, Duẫn với Mười, Đồng
Mặt mày ai lại đi hồ hởi
Phấn khởi khi Tàu cướp Biển Đông
Phải chăng “quý” mặt đã thành mông
Con mắt nay đà có nhưng không
Nên mới chổng khu vào hải đảo
Gia tài gấm vóc của tổ tông?
