Phòng xử án của TAND tỉnh Nghệ An sáng cuối tháng 12/2025 vắng lặng, chỉ có hơn chục người ngồi, phần lớn ghế bỏ trống. Bị cáo Mùa Bá Vừ trầm ngâm đứng trước bàn xét xử, hai bàn tay đan vào nhau run run để lộ lo lắng. Khi bắt đầu phải trả lời thẩm vấn, Vừ mới ngẩng đầu lên, môi mấp máy nhưng không phát ra tiếng. Nhìn xuống hàng ghế phía sau thấy vợ và 4 người con mặt buồn rầu, Vừ giọng khàn đặc, lí nhí nói: Bị cáo rất đau lòng và ân hận, chỉ vì 100 triệu đồng mà đánh mất tất cả, đẩy cả gia đình rơi vào bi kịch.

Xuất thân trong gia đình có truyền thống cách mạng, Vừ học hết lớp 12 rồi vào làm việc tại UBND xã miền núi biên giới Na Ngoi (trước đây thuộc huyện Kỳ Sơn). Vừ lần lượt giữ các vị trí từ cán bộ bán chuyên trách, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy đến Phó chủ tịch, tháng 7/2024 được bầu làm Chủ tịch UBND xã.

Gia đình Vừ được xem là khá giả hơn mặt bằng chung địa phương khi từ năm 2018 đã sở hữu xe bán tải trị giá khoảng 800 triệu đồng. Trong vai trò cán bộ xã, Vừ thường khuyên người dân "tránh xa buôn bán hàng cấm, vì vướng vào sẽ mất hết".

"Không ngờ ông ấy lại làm ngược lại", một người họ hàng dự tòa lắc đầu, tỏ vẻ tiếc nuối cho Vừ.

Đầu tháng 1/2025, chủ tịch xã 43 tuổi nhận được tin nhắn qua Messenger từ một người đàn ông người Lào tên Tu, quen biết từ trước qua mạng xã hội. Người này nói ông chủ có một lô ma túy cần chuyển từ xã Na Ngoi về xuôi, tiền công 100 triệu đồng. Vừ khai ban đầu rất phân vân, nhưng nghĩ "chỉ chở một chuyến, không trực tiếp đưa hàng, lại giao nhận bằng cách chụp ảnh vị trí" nên "làm liều" để lấy tiền.

Ngày 8/1/2025, Vừ nhận thông báo thời điểm vận chuyển. Tối cùng ngày, Vừ liên lạc với con trai cả Mùa Bá Hà, 26 tuổi, đang làm ở thị trấn Mường Xén, nói hôm sau xuống TP Vinh (cũ) "đi họp, tiện thăm em đang học", nhờ lái xe khi bố mệt. Theo Vừ, con trai không hề biết chuyến đi ấy thực chất là hành trình chở ma túy.

Khoảng 20h cùng ngày, Vừ lái xe bán tải ra khu vực gần cầu tạm bắc qua suối ở bản Ka Nội, xã Na Ngoi, lấy một tải màu xám để sẵn ven đường. Mở ra, bên trong là hàng chục gói hồng phiến và bốn bánh heroin. Vừ tách riêng túi nilon đen đựng heroin, giấu dưới ghế phụ phía sau, phần còn lại để trong thùng xe.

Rạng sáng hôm sau, hai cha con rời nhà. Trên suốt quãng đường từ huyện Kỳ Sơn qua Tương Dương, Đô Lương, rồi Nam Đàn (cũ), Vừ liên tục nhắn tin, gọi điện cho Tu để thống nhất địa điểm giao. Do không muốn con trai phát hiện, có lúc Vừ bảo Hà xuống xe đứng chờ ven đường, một mình lái xe đi tìm vị trí giấu hàng.

Vừ để ma túy trên quốc lộ 15 ở huyện Nam Đàn (cũ) rồi chụp ảnh gửi cho Tu để báo khách đến lấy hàng. Do đối tác nói không biết đường đến địa điểm đó nên Vừ quay lại đón con trai và di chuyển về TP Vinh (cũ), hẹn gặp giao ma túy tại đây.

Khoảng 7h sáng 9/1/2025, xe chạy đến quốc lộ 46A, phường Thành Vinh, thì bị tổ công tác Công an tỉnh Nghệ An dừng xe kiểm tra. Trong thùng xe và dưới ghế phụ phía sau, lực lượng chức năng phát hiện 35 gói hồng phiến và bốn bánh heroin, tổng khối lượng hơn 22 kg.

Khi bố bị bắt quả tang, người con trai ngồi bên cạnh chết lặng.

Kết luận giám định xác định tang vật gồm 21 kg Methamphetamine và 1,4 kg heroin - thuộc khung hình phạt cao nhất của tội Vận chuyển trái phép chất ma túy.

Tại phiên toà, Vừ nói những ngày bị tạm giam nhiều đêm không thể chợp mắt khi vợ phải gánh tiếng xấu, tương lai các con bị phủ bóng bởi lỗi lầm của bố. "Tôi không còn mặt mũi nào nhìn vợ con", Vừ cúi đầu, giọng lạc đi tại phòng xử án.

Nỗi ân hận càng lớn hơn khi Vừ nhắc đến người con trai cả Mùa Bá Hà đã vô tình bị kéo vào chuyến xe định mệnh. Cựu chủ tịch xã thừa nhận ngoài việc nhờ lái xe thì còn mượn điện thoại của con chụp ảnh gửi vị trí giao hàng cho đối tác để tránh bị lộ. "Hà không biết gì, nhưng sẽ ám ảnh chuyến xe phạm pháp ấy suốt đời", Vừ nói, mắt đỏ hoe, cho rằng đã để lại vết thương tinh thần khó lành cho con.

Bị cáo nhắc nhiều đến quãng thời gian gắn bó với chính quyền cơ sở, khi từng cuốc bộ đến các bản trên núi, vận động người dân phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh vùng biên, tránh xa buôn lậu và vận chuyển ma túy. Vừ thừa nhận đã phụ lòng tin của tổ chức và người dân, tự tay xóa bỏ những nỗ lực phấn đấu suốt hơn 20 năm công tác. Bị cáo nói đây là lần đầu vận chuyển hàng cấm, chỉ vì tiền mà đánh mất tất cả, coi đó là "cái giá quá đắt cho một phút tham lam".

Một hội thẩm cắt lời, hỏi: "Nếu chuyến xe trót lọt thì bị cáo có dừng lại hay không?". Vừ cúi đầu, lí nhí nói "không dám chắc", rồi im lặng khá lâu. Hai tay Vừ đan vào nhau, liên tục siết chặt rồi buông lỏng, thỉnh thoảng nhìn về phía hàng ghế phía sau.

"Sự chần chừ ấy cho thấy ngay cả bị cáo cũng không thể khẳng định mình sẽ dừng lại, nếu chuyến vận chuyển đầu tiên không bị phát hiện", hội thẩm nói.

Có mặt tại tòa, bà Hạ Y Ka, vợ bị cáo, nói gia đình rơi vào cú sốc lớn kể từ ngày chồng bị bắt. Những ngày qua, mấy mẹ con sống trong tâm trạng xấu hổ, nặng nề, ít dám ra ngoài; chịu nhiều áp lực từ ánh nhìn của hàng xóm, bạn bè. "Ông ấy từng là chỗ dựa của gia đình, giờ bi kịch và gánh nặng dồn vào 5 mẹ con", bà Ka nói và chia sẻ những tổn thương tinh thần mà các con phải gánh chịu vì sai lầm của bố.

Trước khi nghị án, Vừ nói không xin thoát tội, chỉ mong HĐXX ghi nhận sự day dứt và ân hận của mình. Bị cáo cho rằng nếu được quay lại, thà nghèo khó, trở về làm nương rẫy, còn hơn để vợ con phải sống trong tủi hổ như hôm nay.

Nhận bản án chung thân về tội Vận chuyển trái phép chất ma túy, theo Điều 250 Bộ luật Hình sự, Vừ suy sụp, chân khuỵu xuống, người run rẩy. Rời phòng xử, thấy vợ con đứng trước cửa nhưng bị cáo không nói gì, lặng lẽ bước qua.

Đức Hùng

Một ngày tháng 1/1992, Stephanie Slater - nữ môi giới bất động sản 25 tuổi - dẫn khách đi xem một ngôi nhà ở ngoại ô Birmingham (Anh). Vị khách xưng tên Bob Southall, có vẻ ngoài bình thường nhưng thái độ hờ hững khiến Stephanie muốn kết thúc buổi làm việc sớm.

Khi cả hai lên tầng lầu, gã đàn ông hiện nguyên hình là một kẻ bắt cóc. "Hắn thay đổi hoàn toàn. Khuôn mặt, ánh mắt trở nên độc ác", Stephanie sau này nhớ lại.

Bị gã kề dao vào cổ, làm bị thương bàn tay và đe dọa lấy mạng, Stephanie hoảng loạn tột độ. Trong khoảnh khắc sinh tử, cô chợt nhớ đến lời khuyên trong cuốn Cẩm nang trưởng thành của tiến sĩ Miriam Stoppard: Hãy giữ bình tĩnh và khơi gợi nhân tính ở kẻ thủ ác.

"Tôi tự nhủ phải bình tĩnh, để hắn thấy tôi là con người chứ không phải đồ vật", cô kể. Phản ứng ấy đã cứu mạng Stephanie. Kẻ tấn công dịu lại, đưa cô xuống gara, trói vào ghế xe và trùm kín chăn.

Trên đường đi, hắn tuyên bố đã bắt cóc cô để tống tiền công ty môi giới 175.000 bảng Anh. Kẻ bắt cóc thực chất là Michael Sams, một thợ chế tạo dụng cụ ở Nottinghamshire.

Tại xưởng của Sams ở Newark, Stephanie bị bịt mắt, còng tay và nhốt vào một chiếc hòm gỗ (dạng quan tài) đặt lọt thỏm trong thùng rác công nghiệp. Hắn còn gắn các điện cực lên người cô, đe dọa sẽ kích điện nếu nạn nhân cử động.

"Trời lạnh cắt da. Tôi đau đớn, tê liệt và chỉ tự hỏi chuyện gì đang xảy ra", Stephanie rùng mình nhớ lại 8 ngày địa ngục.

Trong khi cảnh sát và công ty tìm cách giao tiền chuộc, Stephanie phải ăn ngủ, vệ sinh ngay trong chiếc hộp chật hẹp. Sams chỉ cho cô ăn cá, khoai tây chiên và vài thanh kẹo. Những lúc hiếm hoi được mở nắp hòm, cô cố gắng trò chuyện, thậm chí ôm hắn để duy trì sự kết nối mong manh giữa người với người.

Ngày thứ 8, sau khi nhận đủ tiền chuộc và tẩu thoát thành công do sương mù dày đặc làm mất dấu cảnh sát, Sams thả Stephanie cách nhà cô hai dãy phố. Bị bịt mắt quá lâu, cô lảo đảo dò dẫm về nhà bố mẹ.

Michael Sams sau đó bị bắt khi vợ cũ nhận ra giọng nói của hắn trên bản tin truyền hình. Cảnh sát phát hiện Sams không chỉ bắt cóc Stephanie mà trước đó đã sát hại dã man một cô gái khác tên Julie Dart. Nhờ lời khai chi tiết của Stephanie về cấu trúc nơi giam giữ, Sams bị kết án tù chung thân vào năm 1993.

Stephanie đã sống sót, nhưng cái giá phải trả là quá đắt. Cô mắc chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) nghiêm trọng. Cô không thể đi làm trở lại, từng lên cơn hoảng loạn chỉ vì nhìn thấy một chiếc thùng rác trên đường.

Dù nỗ lực viết sách và tham gia các chiến dịch bảo vệ phụ nữ, Stephanie sống khép kín và cô độc nhiều năm sau đó. Năm 2017, cô qua đời vì ung thư ở tuổi 50.

"Trước khi vụ án xảy ra, tôi có công việc, bạn trai và một cuộc đời rực rỡ. Hắn ta đã cướp đi tất cả và phá hủy 25 năm tiếp theo của tôi", Stephanie từng nói trong một cuộc phỏng vấn cuối đời. Với cô, ngày được thả tự do chỉ là sự chuyển giao từ nhà tù của kẻ bắt cóc sang nhà tù của nỗi đau tinh thần vĩnh cửu.

6 năm trước khi Stephanie Slater bị bắt cóc, nước Anh từng chấn động bởi sự biến mất của Suzy Lamplugh - một vụ án trở thành nỗi ám ảnh vĩnh viễn đối với những người làm nghề môi giới bất động sản.

Tháng 7/1986, Suzy (25 tuổi) rời văn phòng tại London để đi gặp một khách hàng xưng danh là "Mr. Kipper". Cô không bao giờ trở về. Cảnh sát tìm thấy chiếc xe Ford Fiesta màu trắng của cô bị bỏ lại, chìa khóa vẫn cắm ở ổ, nhưng Suzy đã "bốc hơi" hoàn toàn. Dù cuộc tìm kiếm quy mô lớn diễn ra suốt nhiều thập kỷ, thi thể cô chưa bao giờ được tìm thấy. Năm 1994, Suzy được tuyên bố đã chết.

Nếu Stephanie may mắn trốn thoát khỏi chiếc quan tài, thì số phận của Suzy vẫn chìm trong bóng tối. Hai vụ án với kịch bản tương tự nhau: nạn nhân là nữ, làm việc một mình, bị dụ dỗ bởi một "khách hàng" bí ẩn vào không gian kín.

Bi kịch của Suzy Lamplugh và Stephanie Slater đã vĩnh viễn thay đổi quy tắc an toàn lao động tại Anh. Nó là lời nhắc nhở rằng nghề môi giới, đằng sau vẻ hào nhoáng, luôn tiềm ẩn rủi ro chết người khi nhân viên buộc phải bước vào những căn nhà vắng với những người lạ mặt.

Nhật Minh (Theo Metro)

Tại số 103 Đại lộ Champs-Élysées (Paris), một chiếc vali Louis Vuitton khổng lồ đang bao bọc lấy công trình cải tạo khách sạn mới của tập đoàn. Bất chấp những tranh cãi về thẩm mỹ, nó vẫn sừng sững như lời khẳng định quyền lực của Bernard Arnault. Nhưng bên trong "chiếc vali" hào nhoáng ấy là một bài toán hóc búa chưa có lời giải: Ai trong số 5 người con sẽ thay thế ông?

Tại trụ sở chính của LVMH, những bữa ăn gia đình được ví như cuộc phỏng vấn định kỳ để tìm ra "thái tử". Không khí trong phòng ăn riêng tại trụ sở LVMH luôn bao trùm bởi sự nghiêm túc. Ông Bernard thường mở đầu bằng việc đọc to các chủ đề thảo luận từ iPad, sau đó đi vòng quanh bàn và yêu cầu từng người con đưa ra nhận định.

Đó không phải là những câu hỏi thăm xã giao, mà là những vấn đề quản trị sống còn như: "Theo con, chúng ta có nên thay thế giám đốc điều hành của thương hiệu này không?", "Tại sao chiến dịch quảng cáo mới của đối thủ lại thu hút Gen Z hơn chúng ta?", hay "Liệu đã đến lúc cải tổ toàn bộ mảng đồng hồ chưa?". Mỗi câu trả lời đều được ông lắng nghe chăm chú, không phải để tán gẫu, mà để chấm điểm tư duy chiến lược của từng người.

Quá trình đào tạo này thực tế đã bắt đầu từ khi họ còn nhỏ. Arnault áp dụng chế độ giáo dục nghiêm khắc. Ông thường gọi các con vào văn phòng giữa các cuộc họp, không phải để chơi, mà để giải toán.

Sidney Toledano, một cộng sự thân tín lâu năm của gia đình, kể lại rằng ngay cả sau những chuyến bay dài từ châu Á, Arnault vẫn lôi sách giáo khoa toán ra để ôn thi cùng con trai. Với tỷ phú Pháp, tư duy toán học logic là nền tảng cốt lõi để chinh phục thế giới thời trang.

Ông cũng bị ám ảnh bởi École Polytechnique (Bách khoa Paris) - ngôi trường kỹ thuật danh giá ông từng theo học. Dù hai con lớn Antoine và Delphine không đỗ vào trường này, ba người em sau đó đều tốt nghiệp các trường kỹ thuật hàng đầu như Polytechnique hay MIT (Mỹ).

Chiến thuật 'người thầy kèm cặp'

Không để các con tự bơi, Arnault ghép mỗi người với một "lão tướng" trong tập đoàn để kèm cặp.

Delphine Arnault, 51 tuổi, con gái cả, được xem là bản sao của cha về phong thái. Bà được dìu dắt suốt 12 năm bởi các giám đốc kỳ cựu tại Dior và Louis Vuitton. Delphine thừa hưởng sự nhạy bén kinh doanh của cha. Bà từng kể, trong các cuộc họp duyệt mẫu, ông Arnault chỉ cần liếc qua hàng trăm chiếc túi và chỉ tay vào một cái. Y như rằng, đó sẽ là mẫu bán chạy nhất toàn cầu. Hiện bà là Chủ tịch kiêm CEO của Dior Couture.

Con trai thứ hai Antoine Arnault, 49 tuổi, nắm giữ vai trò "ngoại trưởng" của đế chế. Ông phụ trách hình ảnh, truyền thông và môi trường, đồng thời là CEO của Christian Dior SE - công ty mẹ kiểm soát LVMH.

Ba người con trai với vợ sau cũng đang thăng tiến mạnh mẽ. Alexandre Arnault, 34 tuổi, nổi tiếng với khả năng kết nối giới trẻ, vừa được điều chuyển làm phó CEO mảng rượu Moët Hennessy. Frédéric Arnault, 31 tuổi, hiện là CEO Loro Piana kiêm Giám đốc điều hành Financière Agache. Con trai út Jean Arnault, 28 tuổi, đang là giám đốc mảng đồng hồ của Louis Vuitton.

Cấu trúc 'không lối thoát'

Để đảm bảo đế chế không bị xâu xé sau khi mình qua đời, Arnault thiết lập một cấu trúc sở hữu đặc biệt mà giới kinh doanh ví von giống vở kịch No Exit (Không lối thoát) – nơi các nhân vật bị buộc chặt với nhau vĩnh viễn.

Tỷ phú chia đều 20% cổ phần cho 5 người con với quy tắc "thép": Trong 30 năm tới, không ai được phép bán cổ phần nếu không có sự đồng thuận tuyệt đối của 4 người còn lại. Chức chủ tịch sẽ xoay tua giữa 5 anh em mỗi hai năm. Cấu trúc này buộc họ vào thế trận: Hoặc đoàn kết cùng sống, hoặc cùng bị giam cầm trong lợi ích chung.

Đến nay, Arnault vẫn chưa đưa ra bất kỳ tín hiệu nào về người được chọn cuối cùng. Ông thậm chí đã sửa đổi điều lệ, nâng tuổi nghỉ hưu của chủ tịch lên 85, kéo dài cuộc đua đến tận năm 2034.

Để duy trì trật tự, Bernard Arnault cấm tuyệt đối các con tranh luận hay so kè xem ai giỏi hơn, ngay cả trong những thú vui như chơi piano hay tennis. Với ông trùm LVMH, mọi mầm mống của sự chia rẽ đều phải bị triệt tiêu.

"Hiện tại, họ đều rất hòa thuận", Sidney Toledano nhận xét. Tuy nhiên, giới quan sát ví von sự hòa thuận này giống như mặt hồ: phẳng lặng bên trên nhưng cuộn sóng ngầm bên dưới, khi tất cả đều đang nín thở chờ đợi phán quyết cuối cùng của người cha.

Câu chuyện về gia tộc Arnault khiến nhiều người liên tưởng đến Succession (Kế nghiệp) - series phim đình đám của HBO về cuộc chiến giành quyền lực trong một gia đình tỷ phú truyền thông. Giống như nhân vật người cha Logan Roy, Bernard Arnault cũng là một 'vị vua' chưa chịu rời ngai vàng, buộc những đứa con phải lao vào cuộc đua chứng tỏ năng lực. Tuy nhiên, khác với những mưu mô và sự phản bội công khai trên màn ảnh, nhà Arnault cạnh tranh trong sự im lặng và kỷ luật sắt đá dưới vỏ bọc hòa thuận tuyệt đối.

Bảo Nhiên (Theo WSJ, Times)