Chuyên gia khuyến cáo người dân cần đặc biệt cẩn trọng khi sử dụng máy lạnh mùa hè. Ảnh: Unsplash.

Một nam sinh viên năm cuối nhập Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng méo miệng, nói khó, mắt bên trái nhắm không kín. Trước đó, nam sinh hoàn toàn khỏe mạnh. Anh cho biết đã ngâm mình trong bể sục nước nóng khoảng 2-3 giờ, sau đó trở về phòng bật điều hòa để nghỉ.

Sáng hôm sau, anh hoảng hốt khi phát hiện miệng không khép kín, uống nước bị chảy ra ngoài, đánh răng khó khăn, không thể cười, một bên lông mày không cử động.

Nguy cơ liệt mặt sau ngủ máy lạnh

Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên (liệt mặt).

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Duy Luân, khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, đây là bệnh lý khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi.

Nhiều người cho rằng mùa hè nóng bức nên không thể bị "trúng lạnh". Tuy nhiên, sự thay đổi nhiệt độ quá đột ngột, chẳng hạn vừa từ ngoài trời nắng bước vào phòng điều hòa lạnh sâu hoặc để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu và gáy, có thể khiến mạch máu co thắt, làm giảm tưới máu dây thần kinh, gây viêm và dẫn tới liệt mặt.

Không chỉ nguy cơ liệt dây thần kinh, việc liên tục di chuyển giữa môi trường nắng nóng và phòng máy lạnh nhiệt độ thấp còn khiến cơ thể dễ bị sốc nhiệt, rối loạn tuần hoàn và mắc các bệnh đường hô hấp.

Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Duy Luân, khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Trần Hiền.

Các dấu hiệu điển hình của bệnh gồm:

• Mặt mất cân đối, lệch về một bên
• Miệng méo, nói không tròn tiếng
• Mất nếp nhăn trán
• Mắt bên liệt nhắm không kín
• Uống nước dễ chảy ra ngoài
• Không huýt sáo, không phồng má được
• Có thể kèm đau tai, ù tai
• Giảm vị giác ở phần trước lưỡi

Dù không đe dọa tính mạng, bệnh có thể để lại di chứng kéo dài nếu điều trị muộn như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng lớn đến ngoại hình và tâm lý.

Bật máy lạnh bao nhiêu độ là phù hợp?

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, thân nhiệt bình thường của con người dao động khoảng 36,5-37,5 độ C. Khi thời tiết nóng, cơ thể sẽ giãn mạch và tiết mồ hôi để hạ nhiệt.

"Người dân khi dùng máy lạnh nên duy trì nhiệt độ phòng khoảng 25-28 độ C, chênh lệch khoảng 5-8 độ C so với nhiệt độ bên ngoài để hạn chế sốc nhiệt khi di chuyển. Việc cài đặt nhiệt độ quá thấp không chỉ khiến cơ thể phải thích nghi đột ngột mà còn làm tăng nguy cơ co mạch và viêm đường hô hấp", bác sĩ Hoàng khuyến cáo.

Ngoài ra, nhiều gia đình có thói quen bật chế độ Dry liên tục để tiết kiệm điện. Tuy nhiên, chế độ này làm giảm độ ẩm không khí đáng kể, dễ gây khô da, khô mắt và kích ứng đường hô hấp. Trong điều kiện bình thường, chế độ làm lạnh thông thường vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.

Người dân khi dùng điều hòa nên duy trì nhiệt độ phòng khoảng 25-28 độ C. Ảnh: Magnific.

Vị chuyên gia cũng lưu ý không nên đóng kín phòng máy lạnh suốt đêm. Không khí không được lưu thông khiến nồng độ CO₂ tăng cao, có thể gây đau đầu, mệt mỏi và làm giảm chất lượng giấc ngủ.

Máy lọc không khí hay cây xanh gần như không thể xử lý đáng kể lượng CO₂ tích tụ trong phòng kín. Giải pháp hiệu quả là định kỳ mở cửa sổ, sử dụng quạt thông gió hoặc lắp hệ thống cấp gió tươi nếu không gian kín hoàn toàn.

Máy lạnh bẩn có thể trở thành "máy phát tán" dị nguyên

Không chỉ nhiệt độ, chất lượng không khí trong phòng máy lạnh cũng là yếu tố cần đặc biệt quan tâm.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, môi trường kín, ẩm và ít lưu thông là điều kiện thuận lợi để nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển, đặc biệt khi điều hòa không được vệ sinh định kỳ.

Ông cảnh báo máy điều hòa bẩn có thể trở thành "chiếc máy thổi" phát tán bào tử nấm mốc, bụi mịn và mạt bụi vào không khí, làm tăng nguy cơ dị ứng ở người có cơ địa nhạy cảm.

Các biểu hiện thường gặp gồm ngứa, đỏ mắt; hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong hoặc nghẹt mũi khi ở phòng điều hòa nhưng giảm khi ra ngoài; nổi mề đay, ngứa da không rõ nguyên nhân; ho khan, khò khè hoặc khó thở kéo dài trong phòng kín.

Nếu những triệu chứng này lặp đi lặp lại mỗi khi sử dụng điều hòa, người bệnh nên nghĩ đến khả năng dị ứng với các tác nhân trong không khí thay vì chỉ cho rằng mình bị cảm lạnh.

Để hạn chế nguy cơ, điều hòa cần được vệ sinh khoảng 2-3 tháng một lần, không chờ đến khi màng lọc bám đầy bụi mới làm sạch. Người dân cũng nên mở cửa sổ vào cuối ngày hoặc cuối tuần để tăng lưu thông không khí, đồng thời lau dọn nhà bằng khăn ẩm thay vì phủi bụi khô nhằm hạn chế phát tán bụi và vi nấm.

Nếu tình trạng hắt hơi, ngứa mũi, khò khè hoặc nổi mẩn tái diễn nhiều lần, người bệnh nên khám chuyên khoa dị ứng - miễn dịch hoặc hô hấp để được chẩn đoán và điều trị sớm, tránh bệnh tiến triển mạn tính.

Đang thu dọn cỗ cưới để tiếp tục liên hoan tại nhà, gia đình chú rể Nguyễn Ngọc Chiến (25 tuổi) bất ngờ thấy một nhóm 5 du khách nước ngoài dừng xe trước cổng, liên tục nhìn điện thoại để tìm đường. Thấy các du khách loay hoay, họ tiến tới hỏi chuyện rồi mời cả nhóm vào nhà dùng bữa.

"Lúc đầu nhóm khách khá bất ngờ vì lời mời, nhưng sau đó rất hào hứng và vui vẻ. Mọi người nhanh chóng hòa nhập với không khí của buổi tiệc", Huỳnh Ngọc Khánh, 27 tuổi, người nhà chú rể, kể với Tri Thức - Znews.

Đám cưới của Ngọc Chiến và cô dâu Trần Trúc Quỳnh được tổ chức tại xã An Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai hồi tháng 5. Đoạn video ghi lại cuộc gặp gỡ tình cờ do Khánh đăng tải trên mạng xã hội gần đây mới thu hút sự chú ý của người dùng mạng.

Theo Khánh, nhóm du khách gồm 5 người (3 nam, 2 nữ) đến từ Canada, Anh và Australia. Họ thuê xe máy từ Quy Nhơn để tham quan tháp Bánh Ít, nhưng Google Maps dẫn vào một ngõ cụt, đúng nơi gia đình đang tổ chức đám cưới.

Quần thể tháp Bánh Ít, còn gọi là tháp Bạc, cách trung tâm Quy Nhơn khoảng 20 km, nằm trên một ngọn đồi cao khoảng 100 m thuộc thôn Đại Lễ, xã Tuy Phước Bắc, giữa hai nhánh sông Kôn.

Nhìn từ xa, toàn bộ quần thể có hình dáng giống chiếc bánh ít - một đặc sản địa phương nên người dân gọi nơi đây là tháp Bánh Ít. Mỗi tháp mang một phong cách kiến trúc và chức năng riêng.

Khi nhóm khách xuất hiện, phần tiệc chính tại rạp cưới, cách nhà khoảng 20 m, đã kết thúc. Người thân chú rể đang dọn cỗ về nhà để tiếp tục liên hoan nên nhanh chóng chuẩn bị thêm các món như gà, xôi, tôm, trái cây, nem, chả và mực hấp để mời những vị khách đặc biệt. Có du khách uống bia cùng gia đình, trong khi những người phải lái xe chỉ dùng nước ngọt.

"Dù lần đầu gặp khách nước ngoài trong hoàn cảnh như vậy, chúng tôi không thấy bỡ ngỡ. Một số thành viên trong gia đình biết tiếng Anh cơ bản nên hỗ trợ phiên dịch, giới thiệu về phong tục và không khí đám cưới Việt", Khánh nói.

Không lâu sau, một người bác còn mang nón lá Việt Nam ra giới thiệu. Nhóm du khách thay nhau đội nón, chụp ảnh và cười nói rôm rả. Sau khi nghỉ ngơi, ăn uống và trò chuyện, gia đình chỉ cho nhóm khách tuyến đường thuận tiện hơn để đến tháp Bánh Ít. Theo Khánh, địa điểm này chỉ cách nơi tổ chức đám cưới một quãng ngắn.

Sau gần 2 tháng, chú rể Ngọc Chiến vẫn chưa hết bất ngờ và vui mừng khi trong ngày trọng đại có thêm những vị khách quốc tế ghé chung vui. "Tôi còn nhờ người thân chụp mấy tấm hình và nói đùa đó là những người bạn bên nước ngoài về ăn cưới", anh nói.

Khánh cho biết ban đầu chỉ đăng video lên trang cá nhân để lưu lại kỷ niệm về một tình huống bất ngờ trong đám cưới, không ngờ đoạn video lại thu hút nhiều người xem.

"Đó là những hình ảnh rất chân thực về sự hiếu khách của người Việt. Tôi hy vọng câu chuyện sẽ góp phần lan tỏa hình ảnh thân thiện của người dân địa phương cũng như du lịch Việt Nam", anh nói.

Chú rể Ngọc Chiến và cô dâu Trúc Quỳnh. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Đây không phải lần đầu du khách nước ngoài được mời dự đám cưới "bất đắc dĩ" ở Việt Nam. Tháng 12 năm ngoái, 2 vị khách Tây đạp xe đi phượt được mời vào dự đám cưới tại Lào Cai. Họ được mời thưởng thức mâm cỗ với chả mực, gà luộc, tôm luộc, xôi, giò và rau củ luộc, còn nâng ly theo kiểu Việt Nam với câu hô "1, 2, 3 dô".

Tháng 11/2024, một nhóm khách nước ngoài du lịch miền Tây cũng được người dân mời vào chung vui trong một đám cưới. Đáp lại sự hiếu khách của gia chủ, các du khách vui vẻ "nhập gia tùy tục", ngồi ăn cỗ và ca hát cùng mọi người.

Nói với Tri Thức - Znews, hướng dẫn viên Vũ Ngọc Sơn (35 tuổi, Hà Nội) cho biết khoảng 30% du khách nước ngoài đến Việt Nam muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa và đời sống người dân địa phương. Những hoạt động nghe có vẻ lạ nhưng lại thu hút khách quốc tế, như tham dự đám cưới, chăn gà, chăn vịt, thăm "bà đẻ", rửa bát hay đi dạo quanh nghĩa trang để nghe kể về tín ngưỡng của người Việt.

Sau nhiều năm dẫn khách Tây trải nghiệm độc lạ, Sơn từng đối mặt nhiều ý kiến trái chiều cho rằng "tour thiếu chỉn chu". Tuy nhiên, điều anh quan tâm hơn hết là cảm nhận của khách hàng.

"Nhiều du khách bảo sau chuyến đi, họ cảm giác như một người dân địa phương. Đó mới là giá trị thực sự của du lịch, kết nối và để lại cảm xúc", anh nói.

Nhóm du khách chụp ảnh cùng vợ chồng Ngọc Chiến. Ảnh: Nhân vật cung cấp.