Tại một cuộc họp của Liên Hiệp Quốc vào Tháng Chín năm ngoái, Nhật nằm trong số 142 nước bỏ phiếu ủng hộ việc hướng tới giải pháp hai nhà nước Do Thái và Palestỉne. Ngày hôm đó, Đại Hội Đồng LHQ đã thông qua tuyên bố kêu gọi triển khai “những bước đi cụ thể, có thời hạn và không thể đảo ngược” nhằm tiến tới giải pháp hai nhà nước ở Trung Đông.

Thế nhưng sau đó chưa đầy một tuần, Tokyo tuyên bố sẽ không công nhận Nhà nước Palestine vào thời điểm hiện tại. Điều này được cho là nhằm không làm mất lòng Washington và nhất là tránh làm lập trường của Israel thêm cứng rắn. Tel Aviv có quan điểm rằng sự hiện diện của Nhà nước Palestine sẽ đe dọa sự tồn vong của Nhà nước Do Thái.

Trước đó, nhiều quốc gia như Anh, Pháp, Bỉ, Úc… đã lên tiếng sẽ công nhận Nhà nước Palestine, cho rằng việc này sẽ gia tăng áp lực quốc tế lên Israel liên quan tới những hành động “bạo ngược” của nước này tại Gaza.

Luxembourg dự kiến cũng sẽ chính thức công nhận Nhà nước Palestine, động thái được đánh giá là phản ánh xu thế trong EU về việc thúc đẩy giải pháp hai nhà nước. Động thái này diễn ra sau nhiều tháng cân nhắc của Luxembourg trong bối cảnh Âu Châu ngày càng gia tăng áp lực về chấm dứt xung đột ở Gaza. Theo giới quan sát, quyết định của Luxembourg thể hiện sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của nước này vốn được coi là thận trọng ở Trung Đông.

Về phần mình, Israel cáo buộc việc công nhận Nhà nước Palestine là tiếp tay cho chủ nghĩa bài Do Thái. “Đó không phải là một hành động ngoại giao, mà là sự nhượng bộ. Nó là một phần thưởng cho hành động khủng bố của Hamas”, Thủ Tướng Benjamin Netanyahu nhấn mạnh.

Xem ra Tokyo có lý khi đưa ra tuyên bố như thế. Bởi có một thực tế là quốc tế càng gia tăng sự công nhận đối với Nhà nước Palestine thì Israel lại càng gia tăng những hành động gây hại cho người Palestine ở Gaza. Việc quốc tế gây sức ép lên Israel xem ra chỉ gây phản tác dụng. Nghĩa là Israel đã không liên tục tung ra những cuộc tấn công mạnh mẽ ở Gaza nếu không đối mặt với sức ép quốc tế khi nhiều nước kêu gọi sự công nhận đối với Nhà nước Palestine.

Được biết trước đó Washington đã thúc giục Tokyo không công nhận Nhà nước Palestine, mặc cho Paris kêu gọi  Tokyo thực hiện điều này. Vậy là giữa Mỹ và Pháp, Nhật đã chọn Mỹ, đồng minh gắn bó với Nhật từ trước tới nay.

Tokyo cũng tỏ ra tỉnh táo khi thông báo sẽ tiến hành đánh giá toàn diện, gồm thời điểm và cách thức phù hợp liên quan tới việc công nhận Nhà nước Palestine. Có lẽ không có gì sai nếu cho rằng Pháp cũng như các nước Anh, Bỉ Úc… đã quá vội vàng khi đưa ra tuyên bố sẽ công nhận Nhà nước Palestine, thay vì nên thong thả có một đánh giá toàn diện nhằm chọn thời điểm thích hợp cho việc này. Nên thật là mỉa mai khi sự vội vã của các nước này đã góp phần vào việc Tel Aviv gia tăng những hành động bạo lực ở Gaza khiến người dân ở đây lãnh đủ.

Đức và Ý xem ra cũng đồng ý với Nhật rằng việc công nhận Nhà nước Palestine ngay lập tức sẽ gây tác dụng ngược. Cũng vậy, Hà lan cho rằng việc cung cấp viện trợ nhân đạo cho Gaza vẫn là ưu tiên hàng đầu. Còn việc công nhận Nhà nước Palestine chưa nằm trong chương trình nghị sự cua Hà Lan. Thủ Tướng Hà Lan Dick Schoof cũng cho rằng các biện pháp trừng phạt Israel là một công cụ nhưng phải được thực hiện trong khuôn khổ EU, Song theo ông, các thỏa thuận trong khuôn khổ EU hiện chưa được thực hiện đầy đủ. Ông này nói thêm rằng việc công nhận Nhà nước Palestine cần một đánh giá thận trọng.

Pháp, Anh, Bỉ… không phải không có lý khi đồng ý với LHQ rằng cần có “những bước đi cụ thể, có thời hạn và không thể đảo ngược” nhằm hướng tới giải pháp hai nhà nước. Các nước này chỉ sai khi tỏ ra vội vàng trong việc công nhận Nhà nước Palestine mà chưa có sự đánh giá toàn diện.

Dục tốc thì bất đạt.

             TRẦN THẾ KỶ ( HNPD )