Hôm 18 Tháng Hai 2026, hai ngày hòa đàm tại Geneva giữa Nga và Ukraine đã kết thúc mà không đạt được tiến triển nào. Mọi thứ vẫn dậm chân tại chỗ. Không bên nào chịu nhượng bộ bên nào trong vấn đề lãnh thổ, vấn đề then chốt hiện nay.

Trong khi Tổng Thống Zelensky nói mình không hài lòng về kết quả, thì Washington lại cho rằng hai ngày đàm phán đó đã đạt “tiến triển có ý nghĩa”. Điều này cho thấy Washington dường như có cách nhìn nhận khác với Kyiv, và có thể với cả Moscow. Song rất có thể đó chỉ là cách nói mang tính ngoại giao của Washington. Với những cuộc đàm phán trước đây giữa Nga với Ukraine, hoặc giữa Mỹ với Ukraine, Washington thường dùng cụm từ “mang tính xây dựng” để nói về kết quả gần như bằng 0. Người ta có mở banh mắt cũng chẳng hề nhìn thấy được gì là mang tính xây dựng từ những cuộc đàm phán đó, khi quan điểm của các bên còn quá khác biệt, không thể san lấp trong một sớm một chiều.

Cho nên cụm từ “tiến triển có ý nghĩa” mà Washington sử dụng lần này chỉ có thể được hiểu rằng Washington khuyến khích Moscow và Kyiv nên tiếp tục có những cuộc đàm phán tới khi nào đạt được thỏa thuận thì thôi. Vậy liệu một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine có thể đạt được trong tương lai hay không, trong tương lai gần lẫn tương lai xa, khi mà cả hai bên đều tỏ ra quyết không nhượng bộ đối phương trong vấn đề lãnh thổ, cụ thể là vùng Donbas.

Vào lúc này, Washington, và cả Moscow, nên lắng nghe, nên suy ngẫm về tuyên bố của TT Zelensky : “Donbas là một phần của nền độc lập của chúng tôi. Đó là một phần trong các giá trị của chúng tôi”. Vị tổng thống của Ukraine nói thêm : “Đó không chỉ là câu chuyện về lãnh thổ, mà còn về con người”. Đưa ra tuyên bố đó, rõ là ông Zelensky muốn Washington ngừng gây sức ép nhằm buộc Kyiv chấp nhận có những nhượng bộ “đau đớn”. Và rằng người Ukraine có thể chấp nhận sự “đau đớn” từ thương vong trên chiến trường, nhưng không bao giờ chấp nhận sự “đau đớn” khi phải nhượng đất đai cho kẻ thù.

Hẳn ông Trump sẽ rất bực bội khi bị ông Zelensky chỉ trích là “không công bằng” và nói Ukraine sẽ không bao giờ “tha thứ” cho Mỹ nếu lãnh thổ bị trao cho Nga khi các cuộc đàm phán mới nhất đổ vỡ. Nói ra những lời đó, hẳn ông Zelensky ở trong tâm trạng uất ức vì bị Washington liên tục gây sức ép. Thời gian gần đây, chính quyền Trump cho thấy họ nuôi trong đầu cái suy nghĩ rằng đàm phán thành công hay không là tùy thuộc vào Kyiv, chứ không phải Moscow.

Xem ra sẽ chẳng ích lợi gì cho Washington và Moscow nếu cứ nuôi cái hy vọng hão huyền rằng Kyiv cuối cùng sẽ phải chấp nhận rút quân khỏi Donbas. Với Kyiv, không có lý do gì Ukraine lại rút quân khỏi lãnh thổ của mình. Và rằng  nếu có một bên phải rút quân khỏi Donbas thì đó phải là Nga, kẻ xâm lược, chứ không phải là Ukraine, bên bị xâm lược.

Khi kết thúc các cuộc đàm phán tại Geneva, phái đoàn các bên cho biết sẽ gặp lại nhau nhưng lại không đưa ra thời gian cụ thể. Điều này cho thấy hai bên đều không mấy hy vọng sẽ đạt được điều gì đáng kể trong những cuộc gặp sắp tới hầu tháo gỡ bế tắc.

Rốt cuộc, vào lúc này,Washington dù rất nôn nóng, nên tự vỗ về chính mình bằng cụm từ ‘tiến triển có ý nghĩa” khi thấy đàm phán chưa mang lại kết quả như mong muốn, thay vì trút lên đầu Kyiv những lời bực bội.

                                                                                               TRẦN THẾ KỶ