Ngoại Trưởng Nga Sergei Lavrov cách đây không lâu nói rằng Moscow sẵn sàng thỏa hiệp trong những cuộc đàm phán về Ukraine, nhưng không làm tổn hại đến lợi ích của mình.

“Nga sẽ không ký một hiệp ước hòa bình bất lợi”, ông Lavrov nói. Ông này lưu ý Moscow sẽ không đưa ra bất kỳ sáng kiến nào đối với Châu Âu, nhưng sẽ xem xét những yêu cầu của Châu Âu, nếu có. Và một lần nữa, ông Lavrov lại nhắc tới cái “thỏa thuận tốt đẹp” mà Nga và Mỹ đã đạt được ở Alaska, điều mà Washington chưa hề nhắc tới.

Trong khi đó, Kyiv kêu gọi người dân chuẩn bị thực phẩm, nước và thuốc men trước nguy cơ bị pháo kích. “Hãy chuẩn bị cho các biện pháp an ninh tăng cường, giữ cho các thiết bị và nguồn điện thay thế luôn được sạc đầy, hạn chế ra ngoài”, Bộ Nội Vụ Ukraine cho hay.

Có thể nói Kyiv đang sẵn sàng cho cuộc chiến kéo dài, chấp nhận mọi gian khó. Tổng Thống Zelensky từng nói thà không đạt được thỏa thuận nào còn hơn là buộc đất nước chấp nhận một thỏa thuận tồi tệ. Vậy là sau hơn 4 năm chiến tranh khốc liệt, Ukraine vẫn sẵn sàng tiếp tục chiến đấu. Không phải người Ukraine không muốn hòa bình. Hơn ai hết, họ muốn hòa bình. “Chúng tôi muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng điều này không có nghĩa là người Ukraine muốn đạt hòa bình bằng mọi giá”, ông Zelensky tuyên bố sẵn sàng cho một lệnh ngừng bắn nhưng chỉ sau khi đạt được thỏa thuận về các bảo đảm an ninh với Mỹ và Châu Âu, mà người ta hiểu chủ yếu là với Mỹ.

Có thể nói vào lúc này, cả Nga và Ukraine đều mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình miễn là thỏa thuận đó không gây bất lợi cho họ. Cả hai bên xem ra đều có thể chấp nhận một sự nhượng bộ nào đó, miễn là không quá lớn. Người ta lưu ý rằng sau khi nói “Moscow sẵn sàng thỏa hiệp trong những cuộc đàm phán về Ukraine nhưng không làm tổn hại đến lợi ích của mình”, ông Lavrov lại nói “Nga sẽ đem Crimea và Donbas về đất mẹ”. Thành thử người ta không rõ Moscow sẽ thỏa hiệp kiểu gì. Thậm chí trong nội bộ Nga chưa chắc đã có sự nhất trí về một thỏa hiệp nhằm kết thúc chiến tranh trong tình hình Nga đang kiệt sức vì cuộc chiến và chỉ muốn thoát khỏi nó.

Về phần mình, khi nhấn mạnh Ukraine “sẵn sàng cho một lệnh ngừng bắn nhưng chỉ sau khi đạt được một thỏa thuận về các bảo đảm an ninh với Mỹ và Châu Âu”, TT Zelensky cho thấy Kyiv có thể chấp nhận một sự nhượng bộ nào đó, có thể liên quan tới lãnh thổ, miễn là Ukraine được bảo đảm an ninh từ Mỹ và Châu Âu, đặc biệt là từ Mỹ. Nghĩa là nếu Washington thực lòng muốn cuộc chiến sớm chấm dứt thì họ dứt khoát phải chịu trách nhiệm về an ninh  của Ukraine thời hậu chiến.

Thế nhưng cho đến nay các phản hồi của Washington về vấn đề này vẫn chưa cụ thể. Ông Zelensky có lý khi nhấn mạnh rằng “phải làm rõ những điều này” trước sự mập mờ của Washington. Nói thẳng ra, quả bóng hòa bình đang nằm trong chân của Mỹ, chứ không phải Ukraine.

Một vị tướng NATO có lý khi cho rằng vào lúc này nếu ai đó mong đợi Nga đầu hàng và rút lui, thì sẽ phải chờ rất lâu. Thiết nghĩ, cũng sẽ đúng nếu nói rằng sẽ phải chờ rất lâu nếu mong đợi người Ukraine rút quân khỏi Donbas theo mong muốn của Nga. Cho nên, nếu quả thực chính quyền Trump không thích dài cổ chờ Nga hay Ukraine chấp nhận đầu hàng đối phương thì họ nên đưa ra những bảo đảm an ninh cụ thể và rõ ràng cho Kyiv, thay vì cứ lấp la lấp lửng như hiện tại.

TT Zelensky từng tuyên bố rằng thỏa thuận với Mỹ “đã sẵn sàng 100% để ký kết”. Song ngày nào những phản hồi từ Washington về vấn đề bảo đảm an ninh cho Ukraine thời hậu chiến còn quá mơ hồ thì ngày đó chẳng có thỏa thuận nào là sẵn sàng 100% được ký kết. Chiến tranh sẽ còn kéo dài và đó đâu chỉ do sự ngoan cố của Moscow mà còn do sự thiếu thực tâm của chính quyền Trump trong vấn đề Ukraine.

Bà Hillary Clinton rất có lý khi nói rằng TT Trump sẽ xứng đáng được đề cử cho giải Nobel Hòa Bình nếu đem lại một nền hòa bình cho Ukraine mà đất nước nhỏ bé này vẫn giữ được sự toàn vẹn lãnh thổ.

        TRẦN THẾ KỶ ( HNPD )