Kinh Khổ

Đảm đang tôm rang hành mỡ - Phạm Thị Hoài

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà


Trong vòng ba năm qua, mỗi lần thả hai chữ 'đảm đang' vào ứng dụng dịch thuật của Google tôi đều nhận được một kết quả không thay đổi, theo đó 'đảm đang' trong tiếng Anh là 'guaranteed'. Máy dịch Google mà tôi ngưỡng mộ như một đồng nghiệp lớn, tuyệt đối hào phóng, vô tư, cầu thị và ngày càng giỏi nghề, vẫn bất lực dài trước 'đảm đang', vẫn tưởng đó là một dạng 'đảm bảo'. Và như mọi trí tuệ nhân tạo, luôn tính đến mọi phương án, nó hồn nhiên gợi ý rằng có một từ khác gần với 'đảm đang' là 'dâm đãng' mà nó dịch là 'erotic'. 

Bất lực là phải. 'Đảm đang' là một trong những trường hợp điển hình khi bối cảnh sinh ra một khái niệm không còn hoặc không còn thống trị và khái niệm đó sống tiếp một đời sống xã hội khác. 'Đảm đang' thuộc di sản ngôn ngữ của ông Hồ Chí Minh, cha đẻ của hàng loạt từ ngữ, khái niệm trong kho tàng tiếng Việt, tất cả đều xuất phát từ bối cảnh chính trị ở miền Bắc Việt Nam thời cộng sản và chiến tranh kề vai tri kỷ. Cụ thể, ngày 22-3-1965, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động một phong trào mang tên "Ba đảm nhiệm", gồm đảm nhiệm sản xuất và công tác, đảm nhiệm gia đình, đảm nhiệm chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Nhưng Hồ Chủ tịch không ưng 'đảm nhiệm' nên chuyển thành 'đảm đang' và chính thức phát động phong trào "Ba đảm đang" trong "Lời kêu gọi nhân ngày 20-7-1965". Từ đó và chỉ từ đó, phụ nữ Việt Nam được gắn với 'đảm đang'.

Các nhà nghiên cứu "Tư tưởng Hồ Chí Minh" cho rằng đó là sáng tạo ngôn ngữ độc đáo của "Bác", chỉ thay đổi một chữ mà phản ánh được đúng bản chất, vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong gian khó và tạo nên dấu ấn đặc biệt cho phong trào phụ nữ Việt Nam. Gò ép như thế dĩ nhiên là vô nghĩa, 'đảm đang' chẳng qua là cách phát âm khác của 'đảm đương', mà cả 'đảm đương' lẫn 'đảm nhiệm' đều không bị một giới tính nào ràng buộc. Nhưng ông Hồ quả nhiên nhạy về âm vần và là một nhà tuyên truyền cự phách: "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đang" dễ lan tỏa hơn "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đương", và hơn đứt "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm nhiệm". Đồng thời, ông biến động từ 'đảm đương' thành tính từ 'đảm đang', một pha hãn hữu trong tiếng Việt vốn không có biến cách. Đến đây thì đồng nghiệp Google đáng kính của tôi chịu thua. Làm sao có thể dịch "đường cày đảm đang"? May là "đường đạn đảm đang" không thấy xuất hiện ở thời "vững tay cày, hay tay súng" đó.

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà, rồi một lúc nào đó rút hẳn vào bếp. Các trường mở khóa học nấu ăn "Nàng dâu đảm đang". Các cửa hàng khuyến mại "Ngày thứ Năm đảm đang" hạ giá xoong nồi và máy làm bếp. Thương hiệu Đảm Đang bán muối ớt, muối tôm, bánh tráng. Các ngôi sao đảm đang khoe tài – và quan trọng hơn: khoe đam mê nấu nướng – lăn vào bếp như đặc ân chỉ dành cho phụ nữ. Trẻ nhỏ sớm học bài "Bé đảm đang" phụ bếp, và chị em đảm đang chia sẻ bí quyết tôm rang hành mỡ.

Tôi không can ai nuôi chí đảm đang tôm rang hành mỡ, chỉ xin tiết lộ là trong nhà tôi, ngôi đảm đang số một hiện nay thuộc về chiếc lò hấp nướng đa năng Miele. Nàng là người mẹ, người vợ và nàng dâu lý tưởng. Sau biết bao tìm tòi hăng máu và khổ sở mệt mỏi và miệt mài học hỏi từ mọi diễn đàn nội trợ và YouTube, chưa bao giờ tôi được toại nguyện như thế với món thịt quay giòn bì do nàng Miele đảm đang thao tác, việc của tôi chỉ là vài cái chạm tay vào màn hình. Hôm nay tôi giao cho nàng nhiệm vụ nướng bánh. Bánh mỳ Việt Nam ruột xốp vỏ giòn tan. Nàng OK thật ngoan, lặng lẽ 'đảm đương', rồi một lúc nào đó khẽ khàng thưa em xong rồi ạ. Với mọi phụ nữ ở Việt Nam, những người muốn thoát khỏi cái "truyền thống đảm đang" – như nêu trên, đó chỉ là một "truyền thống" chưa đầy 56 năm – và cả những người muốn được giầm chân trong đó, rồi công nghệ sẽ đến, từng bước tiến hành công cuộc giải phóng của nó tùy trình độ tiến bộ và phát triển của xã hội. Càng nghèo khó lạc hậu, càng thủ cựu tăm tối, càng cần phụ nữ đảm đang.

Phạm Thị Hoài


Đảm đang

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Đảm đang tôm rang hành mỡ - Phạm Thị Hoài

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà


Trong vòng ba năm qua, mỗi lần thả hai chữ 'đảm đang' vào ứng dụng dịch thuật của Google tôi đều nhận được một kết quả không thay đổi, theo đó 'đảm đang' trong tiếng Anh là 'guaranteed'. Máy dịch Google mà tôi ngưỡng mộ như một đồng nghiệp lớn, tuyệt đối hào phóng, vô tư, cầu thị và ngày càng giỏi nghề, vẫn bất lực dài trước 'đảm đang', vẫn tưởng đó là một dạng 'đảm bảo'. Và như mọi trí tuệ nhân tạo, luôn tính đến mọi phương án, nó hồn nhiên gợi ý rằng có một từ khác gần với 'đảm đang' là 'dâm đãng' mà nó dịch là 'erotic'. 

Bất lực là phải. 'Đảm đang' là một trong những trường hợp điển hình khi bối cảnh sinh ra một khái niệm không còn hoặc không còn thống trị và khái niệm đó sống tiếp một đời sống xã hội khác. 'Đảm đang' thuộc di sản ngôn ngữ của ông Hồ Chí Minh, cha đẻ của hàng loạt từ ngữ, khái niệm trong kho tàng tiếng Việt, tất cả đều xuất phát từ bối cảnh chính trị ở miền Bắc Việt Nam thời cộng sản và chiến tranh kề vai tri kỷ. Cụ thể, ngày 22-3-1965, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động một phong trào mang tên "Ba đảm nhiệm", gồm đảm nhiệm sản xuất và công tác, đảm nhiệm gia đình, đảm nhiệm chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Nhưng Hồ Chủ tịch không ưng 'đảm nhiệm' nên chuyển thành 'đảm đang' và chính thức phát động phong trào "Ba đảm đang" trong "Lời kêu gọi nhân ngày 20-7-1965". Từ đó và chỉ từ đó, phụ nữ Việt Nam được gắn với 'đảm đang'.

Các nhà nghiên cứu "Tư tưởng Hồ Chí Minh" cho rằng đó là sáng tạo ngôn ngữ độc đáo của "Bác", chỉ thay đổi một chữ mà phản ánh được đúng bản chất, vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong gian khó và tạo nên dấu ấn đặc biệt cho phong trào phụ nữ Việt Nam. Gò ép như thế dĩ nhiên là vô nghĩa, 'đảm đang' chẳng qua là cách phát âm khác của 'đảm đương', mà cả 'đảm đương' lẫn 'đảm nhiệm' đều không bị một giới tính nào ràng buộc. Nhưng ông Hồ quả nhiên nhạy về âm vần và là một nhà tuyên truyền cự phách: "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đang" dễ lan tỏa hơn "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đương", và hơn đứt "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm nhiệm". Đồng thời, ông biến động từ 'đảm đương' thành tính từ 'đảm đang', một pha hãn hữu trong tiếng Việt vốn không có biến cách. Đến đây thì đồng nghiệp Google đáng kính của tôi chịu thua. Làm sao có thể dịch "đường cày đảm đang"? May là "đường đạn đảm đang" không thấy xuất hiện ở thời "vững tay cày, hay tay súng" đó.

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà, rồi một lúc nào đó rút hẳn vào bếp. Các trường mở khóa học nấu ăn "Nàng dâu đảm đang". Các cửa hàng khuyến mại "Ngày thứ Năm đảm đang" hạ giá xoong nồi và máy làm bếp. Thương hiệu Đảm Đang bán muối ớt, muối tôm, bánh tráng. Các ngôi sao đảm đang khoe tài – và quan trọng hơn: khoe đam mê nấu nướng – lăn vào bếp như đặc ân chỉ dành cho phụ nữ. Trẻ nhỏ sớm học bài "Bé đảm đang" phụ bếp, và chị em đảm đang chia sẻ bí quyết tôm rang hành mỡ.

Tôi không can ai nuôi chí đảm đang tôm rang hành mỡ, chỉ xin tiết lộ là trong nhà tôi, ngôi đảm đang số một hiện nay thuộc về chiếc lò hấp nướng đa năng Miele. Nàng là người mẹ, người vợ và nàng dâu lý tưởng. Sau biết bao tìm tòi hăng máu và khổ sở mệt mỏi và miệt mài học hỏi từ mọi diễn đàn nội trợ và YouTube, chưa bao giờ tôi được toại nguyện như thế với món thịt quay giòn bì do nàng Miele đảm đang thao tác, việc của tôi chỉ là vài cái chạm tay vào màn hình. Hôm nay tôi giao cho nàng nhiệm vụ nướng bánh. Bánh mỳ Việt Nam ruột xốp vỏ giòn tan. Nàng OK thật ngoan, lặng lẽ 'đảm đương', rồi một lúc nào đó khẽ khàng thưa em xong rồi ạ. Với mọi phụ nữ ở Việt Nam, những người muốn thoát khỏi cái "truyền thống đảm đang" – như nêu trên, đó chỉ là một "truyền thống" chưa đầy 56 năm – và cả những người muốn được giầm chân trong đó, rồi công nghệ sẽ đến, từng bước tiến hành công cuộc giải phóng của nó tùy trình độ tiến bộ và phát triển của xã hội. Càng nghèo khó lạc hậu, càng thủ cựu tăm tối, càng cần phụ nữ đảm đang.

Phạm Thị Hoài


Đảm đang

BẢN TIN MỚI NHẤT

TRÊN TẦU " CHẠY LOẠN ". - CAO MỴ NHÂN

(HNPD)Tiếng khóc trên tầu của những người di tản Tầu đang chạy ngang Qui Nhơn....

Xem Thêm

BUỔI SỚM. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Giọng ai thầm thủ thỉ Trong gió thoảng hiên nhà

Xem Thêm

Trang Lá Cải Ngày 16 Tháng 4 Năm 2021 ( Click vào hình để xem full size

Giăng bẫy dụ dỗ, quay clip ‘nóng’ tống tiền các ông 'già nhưng giàu'

Xem Thêm

Ngẫm Đời - Cao Bồi Già

Hay lòng ham hố vẽ ra thôi ??

Xem Thêm

BUỔI CHIỀU. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Thả dài ra phía trước Cánh thơ vụt bay lên

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Tiên đoán - Hà Thượng Thủ ( Câu: "Phản bội đồng minh nên quả báo" cay đắng quá ! )

Cai gi cung co mat phai va mat trai.Tuc ngu :" doi cha an man,doi con khat nuoc".Luat tuan hoan vay tra,tra vay.Thien ac dao dau...vv...Oan hon cua cac tu si,nan nhan chien cuoc vi bao ve non song.Oan hon cua nhung nguoi vuot bien+duong bo tim tu do bi vui thay o bien dong+rung nui...Nhung oan khuat,uat han tu toi...ngay dem keu gao su tra le cong ly cho su mat mat chinh dang cua ho."Thien vong khoi khoi,thua ma khong lot.Van te Thap loai chung sinh.Van te cac tu si hy sinh vi bao ve non song dat nuoc van con vang ren moi nam vao ngay ky niem cua ho...

Xem Thêm

Đề bài :Philippines muốn đổi y tá lấy vaccine Covid-19

Xuất khẫu Lao động kiễu Philippine mới nên gọi là xuất khẩu lao động... Còn xuất khẩu lao đông kiễu XHCNVN chỉ đi làm cu li, bán sức lao đông với gía rẻ, còn bị đám đầu nậu trong nước nó hút thêm máu... BAo giờ XHCNVN mới có loại lao động cao cấp này để hãnh diện với đời là VN ta vô Địt...?? còn không chỉ là bán băp thit kiếm ăn...Làm nhiều mà hưởng ít...!!!! B́ất hạnh cho dân VN...thông minh,cần cù mà không được hướng nghiệp đúng cách....??????

Xem Thêm

Đề bài :RÕ CÁI LONG NHAN - CAO BỒI GIÀ

Mấy cha VC này đi trồng cây ngaỳ lễ trồng cây,thấy sao kệch cợm quá..nặng mùi trình diễn để bip dân chụp hình... Trồng cây kiểu gì mà cái cây to cỡ 10 năm tuổi,lại cao nữa,cây lớn chỗ này đem bứng lên trồng nơi khác, có sống nổi nhờ mấy sô nước cũa các quan VC..?? hay các quan VC cứ nghĩ cây cũng như người muốn cho định cư chỗ nào là đuôi dân chở tới chỗ đó là xong...còn sống nối hay không là chuyên của nan nhân..Những khu kinh tế mới là điển hình cho chuyện trồng cây vậy. Làm chuyện ruồi bu, hàng năm đều tỗ chức ngày trồng cây, mà ngộ cái năm nay quan này trông cây, cỡ cây ̃10 năm tuổi,thì sang năm quan khác sẽ phải trông cây to hơn,lớn hơn nữa, vậy mớ tỏ rõ cái oai cũa ngài..>?? Không biết các quan VC có hiêu rõ ý nghiã của tết trồng cây không...?? mà năm nào cũng trồng cây mới mà Rừng thì cứ troc dài dài...??Tại sao vậy..?

Xem Thêm

Đề bài :TÂM THƯ CỦA CHỒNG CÓ VỢ VỪA ĐẬU BẰNG LÁI XE

Tam su cua toi cung giong voi tac gia bai nay.Khi toi di lam ve,vua vao den nha vo toi da hoan hi,venh mat:' em thi dau bang lai roi " toi hoi lai:" thang nao no dien no cho em bang lai vay ?" Nhung that may man,vo toi chua co han hanh moi ai len cop xe bao gio.Tuong gi,nang co bang roi nhung moi khi di chung voi toi,toi van lai la anh tai xe lai xe khong cong.Chua kip thang thi nang da thang dum bang...mom.chua kip sang line thi nang da sang dum cung bang mom...Toi lai xe,nhung vo toi lai lai toi.

Xem Thêm

Đề bài :Rác ngập đường phố TP.HCM sau đêm Noel:

Bò đỏ, bò đen, DLV, bưng bô xem hình rồi biện hộ bằng cách nào đây...??/ Mấy người luôn nói sống̉ tại VN sướng lắm...Muốn gì cũng có...?? VN bây giờ văn minh tiến bộ như tây phương...?? Đường phố sạch sẽ, trật tự...?? không khí trong lành...vv...vv... Nhìn hiện thực, sao lại trái chiều vậy các ngài..?? hay bọn phản động nó photoshop đ̉ể bôi xâu VN ta..?? như vậy là không yêu nứớc rồi....??????

Xem Thêm

Đề bài :Rác ngập đường phố TP.HCM sau đêm Noel:

Có như thế mới gọi là Vịt Nem. Thì đua vứt rác bừa bãi mới đúng là dân Vịt Xã Nghĩa .

Xem Thêm

Đề bài :Thần làng thời Đồ Đểu - Nguyễn Bá Chổi.

Lang -xa nao ma co nhung ong than - tho dia nay thi y nhu rang lang-xa do toan la AM BINH .

Xem Thêm

Đề bài :Quyền giám đốc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) Tony Phạm, người từng là một di dân tị nạn gốc Việt, sẽ từ chức vào cuối năm nay

Vi sao em lai phai tu chuc ?Neu vi ly do em bi ap luc cua chuc vu va cong viec phai lam.Em da sai roi ! Em hay nho,khi chung ta duoc nhap canh vao My,chung ta da di vao bang cua chinh dang,thanh loc va bao lanh.Chuc vu cua em la lam theo luat phap,xet xu va chap thuan hay tu choi nguoi nop don xin vao nuoc My ,nuoc cua em va cua moi nguoi nhap cu chinh thuc theo luat dinh.Em lam nhiem vu va trach nhiem da duoc luat phap bao ve va ban hanh chinh thuc theo hien phap.Em so gi ?

Xem Thêm

TIN MỚI

BUỔI SỚM. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Giọng ai thầm thủ thỉ Trong gió thoảng hiên nhà

Xem Thêm

Trang Lá Cải Ngày 16 Tháng 4 Năm 2021 ( Click vào hình để xem full size

Giăng bẫy dụ dỗ, quay clip ‘nóng’ tống tiền các ông 'già nhưng giàu'

Xem Thêm

Ngẫm Đời - Cao Bồi Già

Hay lòng ham hố vẽ ra thôi ??

Xem Thêm

BUỔI CHIỀU. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Thả dài ra phía trước Cánh thơ vụt bay lên

Xem Thêm

"Tây" mưu sinh trên đường phố Sài Gòn mùa dịch COVID-19 - Lão Phan

Thời gian qua, nhiều người nước ngoài đến du lịch, làm việc tại Việt Nam đã bị kẹt lại không thể trở về nước khi dịch COVID-19 xảy ra. Khi số tiền mang theo đã hết,

Xem Thêm

Tâm sự tháng tư - Hà Thượng Thủ

Dân chủ tự do sớm phục hồi !

Xem Thêm

NỤ CƯỜI AN LẠC. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Cả không gian bướm đẹp, hoa tươi Nắng rực rỡ in vàng dấu chân thiện mỹ

Xem Thêm

Trang Lá Cải Ngày 14 Tháng 4 Năm 2021: Bị từ chối tình cảm, gã cầm thú cưỡng hiếp rồi giết con gái 9 tuổi ..

Bị từ chối tình cảm, gã cầm thú cưỡng hiếp rồi giết con gái 9 tuổi ...

Xem Thêm

QUAN VI THẦN…- CAO BỒI GIÀ

Tuổi thơ ông phải : Cháu thằng …Bần?

Xem Thêm