Thân Hữu Tiếp Tay...
Học trò tỉnh lẻ ngày xưa - Lê Phùng Xuân
Học trò tỉnh lẻ ngày xưa
Thầy giáo trẻ –tỉnh lẻ
Bảy mươi học trò trong một lớp
Nắng mưa trai gái chen nhau như cá hộp
Thầy giáo trẻ – tỉnh lẻ
Bụi phấn bay-
Mắt thầy cay cay.
Lê phùng Xuân
Cặp môi của Yvette trề ra như hồi xưa, nhưng bây giờ như mời gọi…Chàng nhớ đến ngôi nhà của Yvette ở MỹTho, bên hông con đường của dinh TỉnhTrưởng.Chung quanh có nhiều cây bông sứ cùi màu trắng.Bông rụng bay tơi tả sau những con trốt cuốn tròn.Chàng nhớ đến con nhỏ mặc bộ đồ tắm đỏ chói có đốm bông trắng.Đồ nhát như thỏ đế.Cứ mỗi lần bỏ xuống nước là la choai choái và mặt xanh như tàu lá.Mà nước ở cầu tàu sau dinh Tỉnh Trưởng đâu có gì là lạnh và sâu lắm đâu! Nước ròng còn nhìn thấy lườn tàu, chìm hồi Thế Chiến thứ hai, trồi lên ở kế bên chưn cầu tắm.Cá nóc (Cá nóc sông, nhỏ chừng bằng ngón tay cái ) đâu cắn chim con gái được!ChắcYvette sợ nước và sợ ma da.Cô bé sợ ma da cũng có lý vì nhiều người đã chết chìm ở đây.Rồi sau đó con bé cũng lần lần dạn nước và lội chó cà chủm cà chụp trong cái phao màu mè nhỏ bé...
- Hôm nay anh tính nói với má em cho anh xin dạy ba ngày cuối tuần thôi.
- Còn mấy ngày đầu tuần anh đi đâu?
- Mấy người bạn cũ rủ anh đi Tây Ninh cùng dạy học trên đó.
- Anh hông tiếp tục đi học nữa sao?
- Có chứ!Phải có tiền anh mới học lên nữa được.
- Anh cẩn thận lúc đi tỉnh xa.Tình hình lúc rày hông yên ổn gì mấy. Em vừa đọc báo sáng nay, thấy có trận đánh lớn ở Ấp Bắc (ngày hai tháng giêng năm 1963).
- Việt Cộng khuấy động.Hổng hiểu tình hình đi đến đâu.Mình sống cũng gần được mười năm an lành ở miền Nam rồi.
Rồi sau đó, có những buổi chiều,hai đứa lang thang trên đường phố.Hai chiếc xe đạp chạy cặp song song nhau, nói chuyện trời đất, mưa nắng… dưới những hàng me lão rụng đầy lá sau cơn gió mạnh.Những ngày bát phố mệt nhoài rồi kết thúc ở tiệm cháo cá trong khu chợ cũ.Đôi khi, hai người ngồi dưới gốc thông già trong vườn Bồ Rô.Cặp môi hôn mọng mềm của Yvette vẫn ngọt ngào như sa bô chê chín, như những trái trứng cá chín đỏ hồng thuở xưa…Yvette lượm những trái thông khô rồi liệng đi tứ phía.
- Mình đừng làm như vậy.Hãy chất thành đống cao.
- Tại sao mình?
- Quăng chúng đi lộn xộn, mình sẽ bị chia lìa.
- Ờ hé!Mình tin dị đoan dữ hôn.
*****
Trường Trung Học Tư Thục Tiến Đức ở bên kia đường, đối diện với bến xe Tây Ninh.Khoảng năm 1958 đến 1963, học trò đi học càng ngày càng đông.Trường công ở tỉnh hông đủ cung ứng cho số lượng học sinh quá nhiều.Hơn nữa, trường Trung Học Đệ Nhứt Cấp Lê Văn Trung ở gần ngã ba Ao Hồ, trong khu vực Tòa Thánh Cao Đài, đã đổi thành trường bán công. Ở nội ô Tòa Thánh chỉ có một trường Tiểu Học dạy đến lớp nhứt: Đạo Đức Học Đường, ngoài ra hông có một trường Trung học nào khác. Một số thầy cũ của Jumoir Vương Mạnh Tuấn đứng ra xin phép mở trường Đệ Nhứt Cấp.Cũng có một số người có của, đứng ra kinh doanh.Họ bỏ tiền cất trường lớp rồi thuê một người có bằng cấp cao làm Hiệu Trưởng.Xong, kêu gọi các sinh viên đang học Đại Học dạy ăn lương giờ.Điều khá đặc biệt là khi đó hông thấy bóng dáng các bà, các cô đi dạy học ở tỉnh lẻ.
Trường Tiến Đức là một loại trường kể trên.Ông Ysup-một người Ấn ở Việt Nam lâu đời, có vợ Việt- đứng ra xây cất, mướn thầy Lê Thanh Tâm làm Hiệu Trưởng.Trường chỉ có một dãy gồm bốn phòng học, dành cho từ lớp Đệ Thất đến Đệ Tứ. Học sinh gồm các làng gần chung quanh như Thanh Điền, Bàu Sen, Trảng Lớn… hoặc miệt xa hơn Tầm Long, BếnSỏi đều tụ về đây.
Số học trò quá đông.Mỗi lớp nhồi nhét đến 60, 70.Có lẽ Ông Giám Đốc muốn kiếm lời nhiều nên hông phân bớt lớp.Nhiều khi lớp Đệ Thất bên nầy tập đọc Anh Văn hay Pháp Văn to tiếng, những lớp bên kia hổng học được.Thầy HuyThắng hay phàn nàn nhiều nhứt.Đành chịu vậy thôi.Vách ngăn lưng chừng của lớp học chỉ cao khoảng ba mét hông đủ chặn tiếng vang lan ra cả toàn trường.Thầy Hiệu Trưởng Lê Thanh Tâm cũng nêu ý kiến đó với ông Giám Đốc Ysup.Ông nầy cười.Để coi.Người Ấn đã tính toán bỏ vốn liếng ra có bấy nhiêu thì phải lấy lời vô cái đã.
Những ngày nóng nực, học trò đua nhau cầm tập vở quạt sành sạch.Đứa nào đứa nấy mồ hôi mồ kê tuôn ra như lổ mội, chảy dầm dề.Em trai bị ướt thì cổi nút áo phanh ngực.Còn các em gái thì đâu làm vậy được, chỉ vén tóc lên cao thôi.Tội nghiệp, áo mỏng của các em gái ướt như mắc mưa.Chúng nó đành quạt lia quạt lịa, cố đẩy lùi cái nóng cháy người từ trên mái tôn hắt xuống. Các em xin đi uống nước và đi đái lia chia.Mỗi lần thấy chúng nó dơ tay lên, thầy giáo hông cần biết chúng xin gì, chỉ cần khoát tay là xong.Xuân cầm cuốn sổ điểm danh nóng hổi mà hông đành lòng gọi các em lên đọc bài.Thầy cũng bực bội như em vì cái cravat cứ vướng ở cổ!
Học trò lại còn khổ hơn nữa trong lúc mưa dông.Mây đen kéo tới mù mịt.Trời tối om.Hông có một bóng đèn.Mưa nổ lốp đốp trên mái tôn.Đây là dịp học trò nói chuyện dậy trời đất.Làm gì để trách mắng chúng bây giờ?Hổng học được thì nói chuyện chớ làm gì?Gió mạnh.Mưa tuôn tóe vào lớp.Thầy trò dồn vào một cục về phía cuối góc.Có đứa né tránh hông được, bị ướt như chuột lột.Mưa nhiều khi rí ra rí rích, kéo dài cho đến hết giờ học. Học trò tuôn nhau ra về dưới cơn mưa còn nặng hột.
Trình độ và tuổi tác học sinh cũng chênh lệch nhau quá nhiều.Những em thi rớt vào trung học, những trò đi học trễ vì nhà nghèo… đều vào trường tư.Cha mẹ làm lụng quần quật, mong cho con cái có chút chữ nghĩa, có chút bằng cấp để thoát khỏi cảnh nghèo khó.
Cho nên, có những em ở độ tuổi 15, 16 học lớp Đệ Thất và 17, 18,19 tuổi học lớp Đệ Ngũ, Đệ Tứ.Thầy giáo nhiều khi hông lớn tuổi hơn học trò bao nhiêu.Sự hiểu biết của ông thầy về xã hội bên ngoài đôi khi thua xa những em lớn tuổi.
Một buổi sáng, thầy Đỗ Bá Chúc đang dạy giờ Sử Địa.Đám học trò lớn tuổi ở cuối lớp bu quanh trò Trung Tín, chúi đầu vào nhau đọc cái gì đó và xì xầm bàn tán.Thầy Chúc để ý nhiều lần. Cuối cùng thầy ném cục phấn về tụi nó.Cả bọn lấm lét, thậm thụt chuyền tay nhau một cuốn tập.Thầy Chúc ngưng dạy, đi xuống bàn chót, đến ngay nơi em lớn tuổi nhứt.
- Trung Tín! Đưa cho thầy cuốn tập!
- Dạ. Hông phải của em, thầy!
- Của ai không biết.Đưa cho thầy.Mau lên.
Trò Tín do dự nhưng rồi cuối cùng cũng đưa cho thầy Chúc. Học trò tỉnh lẻ vẫn ngoan ngoản và có lễ phép.Tụi nó rất kính mến thầy, chưa bao giờ tỏ ra vô lễ với thầy.Ngoài giờ học, chúng nó khoanh tay cúi đầu chào khi gặp những giáo sư cùng dạy học ở trường.
Thầy Chúc mở cuốn tập gấp làm đôi, nhầu nát.Cái gì mà tụi nó chuyền tay nhau đọc dữ vậy? A! Cái tựa nghe hấp dẫn:“Bảy đêm khoái lạc ”.Thầy xếp tập lại, nghiêm nghị nhìn tụi nó rồi làm như hông có gì, thầy tiếp tục giảng bài cho đến cuối giờ học.
- Trưa nay, lúc em Huân đem cơm tới nhà cho mấy thầy. Em Tín nhớ đi theo gặp thầy lấy cuốn tập nầy về.
Trò Tín xanh mặt.Nó nghĩ trưa nay thế nào cũng bị các thầy xạc cho một trận.Mà nếu mét ba má thì nguy hơn.Các học trò gái đều quay mặt nhìn nó.Chắc có gì quan trọng lắm đây, mới đi tới gặp thầy?
*****
- Ê! Thắng, mầy có đọc cái tập: “Bảy đêm khoái lạc” chép tay nầy bao giờ chưa?
-Chưa. Hồi nhỏ đi học thì chỉ biết những điều tốt lành trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư, đâu có biết gì.Lúc học ở lớp Đệ Ngũ, có nghe tụi bạn nói. Hình như cuốn đó dịch từ tiếng Pháp: “Les sept nuits merveilleuses”, nói về chuyện tình dục vợ chồng trong một tuần lễ hưởng tuần trăng mật.
- Thằng Thắng nói đúng đó.Tao đã đọc qua rồi.Nhưng lúc đó còn nhỏ quá, mới 17 tuổi mà.Học trò tỉnh lẻ mà, còn khờ lắm.Đọc xong rồi cũng quên hết.Đâu có dám đem cuốn tập đó về nhà.Tụi tao chỉ lén đọc trong giờ ra chơi.
- Mầy đọc ở đâu Tuấn?
- Ờ! Để tao nhớ lại, Chúc... A! Lúc đó tao đang học ở trường Lê Văn Trung,Tây Ninh, lớp Đệ Lục E, khoảng năm 195… gì đó. Hông hiểu ở đâu mà thằng Bá Chưởng có.Nó lén lút chuyền tay cho tụi tao.Kể cũng lạ, vì đó là trường đạo, trong vùng Cao Đài mà.Học sinh đều phải đọc kinh trước khi vào học.Tao chỉ còn nhớ: “Đại từ phụ xin thương khai khiếu.Giúp trẻ thơ học hiểu văn từ”...Ngày nào cũng có chào cờ, sau đó hát bài:’Học sinh hành khúc". Học trò thời đó ngoan lắm: gặp lúc chào cờ phải đứng nghiêm, bỏ nón xuống; gặp đám ma phải dỡ nón ra; gặp thầy cô cúi đầu chào… Tụi tao đi học còn mặc quần xà lỏn và đi chơn không mà! Gặp con gái còn mắc cỡ thấy mồ tổ.Có bao giờ dám tới gần tụi nó đâu, chỉ cáp đôi tầm bậy tầm bạ chơi chơi vậy thôi.Tụi nó cáp đôi tao với con Thia.Tao sợ gần chết, hông dám ngó nhỏ đó.
Chắc rồi, có lẽ ảnh hưởng của văn minh ngoại quốc tràn ngập vô Việt Nam nên mới có loại sách khiêu dâm như vậy.Vào những năm đó, nhà trường có rất nhiều sách báo của Mỹ cho không cho học sinh như: Thế Giới Tự Do, Sự Thành lập Hiệp Chủng Quốc…
- Còn tao…
- Còn mầy sao hả Thiệu?
- À.Lúc nhỏ tao học Taberd. Cuối tuần chỉ biếtTarzan, Zorro, Charlot, Laurel-Hardy, mấy phim của Mỹ đánh với “mọi da đỏ”và những cưốn hình vẽ: “Tintin”… nhờ số bon points của mấy frères thưởng.Tao vào Sài Gòn năm 1957.Rồi thì mình cũng lang thang ngoài phố. Có mấy tay cứ vò vè bên mình, xòe ra các tấm hình các cô gái ở trần ở truồng và mấy cọc tập giấy nhỏ.Tụi nó lấy tay bung rẹt rẹt, hiện ra cảnh làm tình của cặp nam nữ.Nó cò mồi để mình mua. Mình mắc cỡ, te te bỏ đi chỗ khác.
- Còn tớ nghĩ trong cuốn tập đó tả còn thua Nguyễn Du nhà mình nữa.Chỉ có bảy đêm thôi.Trong truyện Kiều là: ‘Vành ngoài bảy chữ, vành trong tám nghề”.
- Mầy nói đúng đó, Thuyên.Mà thôi, đừng nói đến chuyện đó nữa.Bây giờ tụi bây nghĩ có nên trả cuốn tập nầy lại cho mấy thằng học trò tinh ma đó hông.Theo tao, nên trả cuốn tập lại cho tụi nó.Giữ lại, mang tiếng là mình cũng đọc như bọn nó.Mà tao nghĩ đám đó hông chỉ có một cuốn nầy thôi đâu.Nhứt quỉ, nhì ma, thứ ba học trò.Chắc còn có nhiều cuốn khác của những thằng trời đánh nào đó cho tụi nó mượn.Mất cuốn nầy rồi tụi nó càng chép thêm nhiều cuốn tập khác nữa.Cũng vậy thôi.
- Thằng Xuân nói nghe có lý.Trả lại cho rồi.Xong nói cho tụi nó là các em còn nhỏ, nên cố gắng học hành, đừng nghĩ lung tung lang tang xao lãng việc học, phí công cha mẹ.
- Thằng nào giỏi thì giảng morale cho tụi nó.Còn tao thì hông được.Tao đã có một cuộc sống bồng bột ở cánh đồng Mỹ Nhiên rồi.Tao đâu có tư cách gì mà dạy dỗ đám học trò xấp xỉ tuổi mình.
Mầy nghĩ coi.Trong đời sống xã hội mình, trai gái vừa mới lớn lên đều phải tự tìm hiểu tình dục.Từ chuyện coi chó nhảy đực, heo bỏ nọc, vịt xiêm cồ quầng con mái cả buổi dưới nước…Rồi bọn mình tưởng tượng ra là mình cũng giống như vậy.Cha sanh mẹ đẻ đâu có ai dạy.Họ coi những điều đó như cái gì cấm kỵ, hông ai dám nói ra.Mẹ sanh con ra ở đâu? Ở bụng mẹ!
Mà có nói ra thì thường ví von.Mầy cũng thừa biết là bọn đàn ông gặp nhau bên bàn tiệc rượu thế nào cũng có những câu chuyện tiếu lâm.Họ nhắc đến cái đó nhiều nhứt.Rồi trong câu đố cũng đầy dẫy đó.Tụi bây xem câu đố nầy có phải cảnh làm tình giữa trai và gái có hơn trong: “Bảy đêm khoái lạc” hông?
Mình tròn vành vạnh, đít bảnh bao,
Mân mân mó mó đút ngay vào.
Thủy hỏa tương giao sôi sình sịch.
Âm dương nhị khí sướng làm sao!
(hút thuốc lào)
Đám giáo sư trẻ thắc mắc: liệu cái nhóm học trò gái có bị mấy thằng học trò trai quỷ sứ nầy dụ coi những cuốn tập đó hông? Ai mà biết được học trò thời bây giờ.Văn minh Âu-Tây như cơn gió lốc, đang tràn ngập thành phố Sài Gòn.Tuổi trẻ đang bắt đầu bị tiêm nhiễm lối sống thực dụng và hiện sinh…Quần cao bồi ống rộng, đầu tóc bồng bềnh, điếu thuốc ngậm phì phà là cái mốt. Tình yêu của những đợt sống mới nhen nhúm: nhóm CTYở Sài Gòn, tập thơ: Em Là Con Gái Trời Bắt Xấu của Lệ Khánh. Cuốn tiểu thuyết Bonjour Tristesse (Buồn ơi!Chào mi) của Francoise Sagan được dịch ra, bán tràn hè phố Lê Lợi.
Thời mới lớn lên của đám giáo sư trẻ nầy ở thành thị chỉ biết Oh, Bernadine…, La guerre et la Paix (ChiếnTranh và Hoà Bình), Giant (Vĩ Đại), Le riz amer (Hạt gạo cay đắng), Olé! O’ Cangaceiro… ở những rạp Lê Lợi và Vĩnh Lợi.Phim Pháp, chiếu ở màn ảnh nhỏ, toàn phim đen trắng chỉ có Trung Tâm Văn Hóa Pháp.Ở mấy quận hơi xa nội ô, chiếu toàn phim Ấn Độ và đôi khi phim Nhựt Bổn như Bạc Trắng Lửa Hồng………....
***
Chiếc xe ngừng trước sân nhà.Bao năm qua ngôi nhà vẫn như cũ.Hàng dừa cao lớn hơn trước, đầy trái.Nắng trưa xuyên qua kẽ lá cau, đong đưa theo làn gió.
Cô học trò nhận ngay ra ông thầy dạy mình ngày xưa.Sau một tiếng la lớn: “Thầy!” mừng rơn, rồi đứng nhìn ông thầy trân trân, hơi rươm rướm nước mắt.Có điều gì nuối tiếc hả Bình Quang? Em bây giờ đã có một bầy con đang đứng lóc nhóc khoanh tay chào ông thầy trong bộ đồ nhà binh đây nè.Thầy hông còn là thầy khả kính, đạo mạo như ngày xưa nữa đâu Bình Quang. Dưới lớp áo nầy, thầy đã biến thành nếp người ăn nói ba trợn, phang ngang bửa củi rồi.
Bình Quang hông nói, chỉ mỉm cười, nhìn chàng trai “thầy giáo” có vẻ “phong trần hơn xưa” với ba bông mai đen gắn trước ngực.Được một lúc, nàng bắt đầu kể huyên thiên về chuyện hay cúp cua giờ hoá học của bạn nàng, của những người ở trường xưa mà quên kéo ghế mời ông thầy ngồi và rót nước cho ông thầy uống.Lớp thầy ngày xưa và học trò trai lớn lên đều đã đi lính hết rồi.Nàng kể có nhiều bạn trai trang lứa lần lần mất đi hết.
- Sao vậy?
- Tụi nó có thằng nào chịu đí lính Tiểu Khu hay lính Sư Đoàn đâu thầy.Tụi nó chê.Hùa nhau đăng lính Biệt Cách, Nhảy Dù, Thủy Quân Lục Chiến hay cùng lắm là Biệt Động Quân.Tụi nó nói một là xanh cỏ hay là đỏ ngực.
- Em có còn nhớ Trung Tín hôn?
- Em còn nhớ.Hồi đó, tụi nó đồn rùm lên.Và mấy con nhỏ quỷ cái đó ở đâu mà tụi nó cũng có cuốn tập đó.Rồi tụi em cũng chuyền nhau lén lút coi.
- Em cũng có đọc?! Bây giờ mới khai ra! Hèn gì mà!...Thằng Tín đâu có đi mấy binh chủng dữ dằn đó đâu.Có lần thầy đi hành quân với Thiết Giáp.Nó ngồi trên xe đội bề rê đen, kêu “Thầy” một tiếng làm thầy giựt mình.Lúc đó học trò cũng lon lá đâu thua gì thầy.Nó là Chi Đội phó rồi.Còn mấy thằng khác đi chi binh chủng ngầu dữ vậy?
- Trời ơi! Tụi nó khoái đồ rằn ri, oai hơn, phong sương (?) hơn, coi có vẻ người hùng hơn, thầy ơi.Ngồi ở quán nhậu, mặt thằng nào thằng nấy còn búng ra sữa, mà miệng phì phà đầy khói. Áo trận toàn là đồ bông hông.Hùng dũng hiên ngang lắm! Hùng đâu hổng thấy, mà lâu lâu em nghe tin thằng nầy chết ở ngoài Trung, thằng kia mất tích ở Đồng Tháp.Bây giờ nếp sống nhà binh thay đổi tụi nó nhiều lắm thầy ơi.Con nhỏ em bà con cũng vậy.Nó mê lính.Nó là lính rồi thầy.
Một cô nữ quân nhơn từ dưới nhà sau bước lên.Chơn đi giày cao gót, nhún nha nhún nhảy.Miệng cười chúm chím.Tay cầm ly nước dừa, mời Xuân.
- Chào Đại Úy.
- Em bà con bạn dì của em đó thầy. Nó tên Ngọc Tuyết, đi lính truyền tin của Tiểu Khu ở trong căn cứ Trảng Lớn.Nó đó, cũng khoái lính lắm.Lúc trước, nó lấy một anh chàng Thiếu Úy Lực Lượng Đặc Biệt, bạn học.Rồi thằng đó cũng đi bán muối.Nó buồn quá.Sau đó là một anh chàng Thiếu Úy Địa Phương Quân.Cơ khổ, bị đánh đồn rồi cũng lên bàn thờ luôn.
- Rồi cô Tuyết định lấy lính nào cho hổng chết đây.Thời buổi nầy sống chết biết đâu mà rờ.Gặp đó chết đó.Bom đạn nhiều quá.Biết đâu mà tránh bây giờ.Súng đạn tránh mình chớ mình có tránh nó được đâu.
- Nó còn trẻ lắm.Chưa đầy hai mươi mà đã hai đời chồng. Hình như mấy hôm rày có hành quân qua bên Miên lớn lắm hả thầy?Em thấy chồng em làm ở nhà thương về kể có chết và bị thương nhiều lắm.Thầy ở đây có lâu hông?
- Hông.Thầy cũng hổng biết bao lâu.Đời lính tráng rày đây mai đó, có ở chỗ nào lâu đâu.
Lê phùng Xuân
(Trích trong Trăng Suông )
Viết thêm:
Trước đó, khoảng năm 1950 đã có một trường trung học Lê văn Trung ở trong khu Thánh Thất Cao Đài.Học trò tứ xứ về học rất đông.Học phí chỉ có 10 đồng/tháng.Vậy mà, có khi học trò nghèo hông có tiền đóng.Vì hông đóng tiên, sắp bị đuổi học, Xuân còn nhớ thầy Nguyễn văn Chanh đã đưa cho Xuân một tờ giấy bạc cầm lên văn phòng đóng tiền.Sao họ thối lại nhiều quá.Hóa ra là tờ 100 đồng. Chỉ có học trò Thiếu Sinh Quân là hông đóng tiền.Và, em nào chịu khó quét lớp mỗi buổi sáng thì khỏi đóng.
Sau đây là một trích đoạn về trường Lê văn Trung:
-“Lúc mới thành lập, trường nầy có mười lớp Đệ Thất. Trường qui tụ được nhiều giáo sư giỏi do ông Trần Văn Tuyên làm hiệu trưởng từ năm 1952 đến năm 1954 rồi giao lại cho Chu Tử Chu Văn Bình. Đến năm 1958 ChuTử về SàiGòn.
Jumoir đâu có bao giờ quên các ông giáo sư già, trẻ kính mến: Trương Bảo Sơn, Hồ Việt Điểu, Tạ Chí Diệp,Tạ Chí Đông Hải, Hồ Thái Bạch, Âu Quang Nhứt… Ông Giáo sư Nhứt nầy còn trẻ, từ bên Pháp về, dạy Pháp Văn, nói tiếng Việt ngọng nghịu. Ông Nguyễn Văn Thuần, giáo sư dạy Tóan, mặt búng ra sữa. Trưa nào, trống đánh thùng thùng lúc hai giờ mà chẳng thấy thầy đâu? Té ra thầy ngủ quên. Báo hại đám học trò phải chạy đi kêu thầy. Thầy đến lớp mà hai con mắt còn đỏ ké… Và ông thầy Võ Văn Hợi, dạy chữ Hán, rất đáng yêu; mặc dầu đó là giờ hay ngủ gục…”(Trich trong Trăng Suông- Lê phùng Xuân)
-Âu quang Nhứt là em ruột Âu trường Thanh.Ông Thanh làm Bộ Trưởng Kinh Tế thời VNCH
***********************
Cháu Hương,
Các khóa sĩ quan Đà Lạt liên lạc với nhau rất chặt chẽ.Từ khóa 1 đến khóa 18, số sĩ quan mỗi khóa hông có nhiều nên bạn cùng khoá biết nhau rõ ràng.Và có thể, hai khóa kề cận nhau cũng biết nhau.Và, số sĩ quan các khóa vừa kể trên đi chuyên ngành khá nhiều.
Việc hỏi thẳng tên Trần Đức Hy với những ngừơi cùng khóa 11 là họ biết ngay.Nhưng thời gian trôi qua đã 45 năm rồi, các ngừơi khóa 11 nay chắc cũng đã trên 90 tuổi, có người đã chết, có người quên trước quên sau hoặc hông còn nghe rõ...nên nói chuyện với nhau cũng hơi khó khăn.Hơn nữa, họ cũng hông biết gì nhiều hơn là những lời kể lại.Và, chắc chắn là những người cùng ở đơn vị cũng hông biết những giờ phút cuối của Thiếu Tá Trần Đức Hy như thế nào.Có thể họ nghe kể lại và kể lại với những người khác như thế và như thế…
Những ngày tháng cuối cùng của cuộc chiến VN vô cùng hỗn lọan, thành thử truy tìm người mất tích rất khó khăn.Một phần lớn những người vợ lính thường hông ở bên canh người chồng trong những giờ phút cuối nên hông rõ số phận người thân. Có một cách tìm người dễ dàng nhứt là cố gắng dò hỏi người đệ tử ruột của ông ta , thường là người ô đô (từ tiếng Pháp order).Và, chắc chắn các bà vợ lính -100 % - đều biết rõ người ô đô nầy(có khi ô đô là “tay trong” của các bả để dò xét các ông chồng hay bay bướm, nhưng cũng có việc cạy miệng ô đô chưa chắc nói!).Trong lúc nguy nan, hai thầy trò thường chạy chung với nhau và, nếu có thất lạc thì người đệ tử ruột nầy chí ít cũng biết là ông thầy mình mất tích ở đâu, khoảng nào v.v…Nhưng đã xa quá rồi, có thể người đệ tử của Thiếu TáTrần Đức Hy không còn nữa?
Mấy năm nay, chú cũng cố công tìm kiếm Thiếu Tá Lý văn Sơn, K19VBĐL, Quận Trưởng Lý Tín.Dò hỏi mãi, bạn cùng khoá người nói thế nầy và các người quen biết nói thế nọ.Rút cuộc thì cũng chỉ biết mất tích nơi đơn vị cuối cùng là quận Lý Tín.Gia đình thì cũng hông biết gì hơn vì sau 30-4-75, người mẹ đem cả bầy con về quê, đốt hết hồ sơ.Nên sau nầy làm hồ sơ sai.Khi phỏng vấn, nhớ một đường nói một nẻo đành phải ở lại.Sao lúc đó hông tìm người đệ tử của Th/Tá Lý văn Sơn mà hỏi?Bà mẹ biết rõ người nầy quá mà!
Một người cùng khóa với chú : Hoàng Đình Đạt-Trưởng ban 4 Trung Đoàn 52/SĐ18BB- đã thoát chạy cùng với người đệ tử sau khi bị VC tràn ngập ở mặt trận Dầu Giây ngày 14-4-1975.Thầy bị thương nặng, trò dìu bỏ vô góc cao su và về báo cho gia đình. Sau 30-4-1975, theo lời chỉ dẫn, người vợ tìm được thi thể người chồng gần như phân hủy.(Nếu có ai hỏi chú về Hoàng Đinh Đạt thì chú trả lời ngắn gọn là biết Hoàng Đình Đạt, trưởng ban tư Trung Đoàn 52 mất tích ở Dầu Giây, chớ hông biết rõ bằng người đệ tử đó)
Một trường hợp nữa: ngày 28-4-1975, Đại úy Trần văn Thân, Trưởng Ban 3 của chú, bị thương nặng và bị VC sát hại ở trận tuyến cuối cùng Trảng Bom. Trò về báo tin ; và, sau 30-4-1975, người nhà đã tìm xác được.
Nhưng khổ nỗi, những người vợ lính sau năm tháng mòn mỏi trông chồng có thể đã hông nhớ đến điều đó.Chú nghĩ các con của Th/T Hy lúc trước năm 1975 cũng có người khôn lớn, chắc có thể nhớ được người ô đô của cha mình.
Vậy xin người nhà hãy cố gắng tìm người ô đô còn ở lại VN.Và hy vọng manh mối có thể được tháo gỡ.
Florida 15-5-2026
Lê Phùng Xuân
Viết thêm:
1-
20:00H ngày 20-4-1975, Sư Đoàn18BB rút lui xuôi Nam theo TL 2 về Bà Rịa.Vị Tư Lịnh Sư Đoàn cho các đơn vị yểm trợ đi đầu.Sau đó các đơn vị tác chiến lui binh theo đội hình chơn vịt.
Cuối cùng là các thành phần của Tiểu Khu Long Khánh. Đơn vị nầy bị chận đánh ở khu vực Nhượng Địa Xa Bang. Đại Tá Phan văn Phúc, Tiểu khu Trưởng bị bắt.Còn Trung Tá Lê Quang Định, Tiểu Khu Phó, tháo chạy và sau đó mất tích.(Xin hông nhắc đến việc Lữ Đoàn Dù rút lui ở đây)…
Sau khi đi tù về, tình cờ chú gặp Chỉ huy Trưởng Trung Tâm Huấn Luyện SĐ18-Trung Tá Trần Quốc Linh (hiện ở GA).Sau những lần nói chuyện về chiến trận Long Khánh, anh Linh có cho biết là người nhà đã tìm được xác Trung Tá Lê Quang Định.Thì ra anh Linh là em rể của Trung Tá Định.
Người vợ anh Định kể lại sau ngày anh Định mất, cứ hai ba đêm chị nằm chiêm bao thấy chồng kêu chị đem xác anh về, đồng thời còn chỉ vẽ rõ ràng mọi chi tiết: đường đi đến, rẻ vô đâu và cái xác nằm ở gốc cao su nào.v.v..Vì là gia đình đao Công Giáo thuần thành, nên lúc đầu chị hông tin.Nhưng cứ nằm mộng liên tục, chị bắt đầu nghi ngờ và đem chuyện kể với gia đình.Sau ngày 30-4-75, lần theo lời chỉ dẫn, gia đình tìm thấy xác anh Định nơi gốc cao su.Ai nấy đều rợn người!
2-Nhà bà thím bị mất chìa khóa, tìm mấy ngày hông được.Frère Ignac nói người nhà vẽ sơ đồ chi tiết.Thằng nhỏ đem vô.Frère cầm một sợi giây, có một viên tròn nhỏ rà soát sơ đồ.Lúc đầu chỉ thấy viên tròn lắc lư, sau một lúc đến một cái bàn nhỏ, viên tròn xoay vòng, hông chạy nữa.Frère nói về tìm chỗ nầy.Và, đúng vậy, chìa khoá dưới gầm bàn.Thằng học trò ngẩn ngơ.Frère có ma thuật!
3-Ai cũng biết: Đạo Cao Đài rất sùng kính cầu cơ.Người viết lúc nhỏ có đọc sơ qua các bài kinh của đạo Cao Đài. Đôi khi thấy một vài bài kinh có ghi Đoàn Thị Điểm và Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.
4-Người viết- lúc nhỏ hay nghịch ngợm- thường cùng các bạn hay cầu cơ.Nhứt học trò, nhì ma. ba quỉ.Vừa để ba ngón tay, một thằng nhanh miệng hỏi:thánh thần hay ma quỉ.Miếng cơ vừa xoay hướng về ma quỉ là một thằng khác cầm quăng xuống đất một cái bóp:ma quỉ đi chỗ khác chơi!Thông thường, đám học trò hay hỏi lam nham:chuyện học hành thi cử, bồ bịch lăng nhăng.Cũng có cái trúng cũng có cái trật lất.
5-Hình như có một sự tương tác giữa hai khối vật chất ở những hệ qui chiếu chiều không gian khác nhau.(Khi chúng ta vô được môt trong những chiều không gian đó, chúng ta sẽ hiểu rõ những điều chúng ta muốn biết).Chúng ta chưa tìm ra công thức để giải những phương trình đó.Khoa Tử Vi, Lý số, Dịch lý…của phương Đông cũng chỉ nằm chừng mực là những khoa học thực nghiệm, thành thử hông chính xác mấy. Nhưng mà lần hồi, sẽ có một Newton mới, một Albert Einstein khác tìm ra những định luật đó.
Bây giờ thì chỉ có tin hay hông tin những việc vừa kể trên, tùy theo sự suy luận của mỗi người.
Học trò tỉnh lẻ ngày xưa - Lê Phùng Xuân
Học trò tỉnh lẻ ngày xưa
Thầy giáo trẻ –tỉnh lẻ
Bảy mươi học trò trong một lớp
Nắng mưa trai gái chen nhau như cá hộp
Thầy giáo trẻ – tỉnh lẻ
Bụi phấn bay-
Mắt thầy cay cay.
Lê phùng Xuân
Cặp môi của Yvette trề ra như hồi xưa, nhưng bây giờ như mời gọi…Chàng nhớ đến ngôi nhà của Yvette ở MỹTho, bên hông con đường của dinh TỉnhTrưởng.Chung quanh có nhiều cây bông sứ cùi màu trắng.Bông rụng bay tơi tả sau những con trốt cuốn tròn.Chàng nhớ đến con nhỏ mặc bộ đồ tắm đỏ chói có đốm bông trắng.Đồ nhát như thỏ đế.Cứ mỗi lần bỏ xuống nước là la choai choái và mặt xanh như tàu lá.Mà nước ở cầu tàu sau dinh Tỉnh Trưởng đâu có gì là lạnh và sâu lắm đâu! Nước ròng còn nhìn thấy lườn tàu, chìm hồi Thế Chiến thứ hai, trồi lên ở kế bên chưn cầu tắm.Cá nóc (Cá nóc sông, nhỏ chừng bằng ngón tay cái ) đâu cắn chim con gái được!ChắcYvette sợ nước và sợ ma da.Cô bé sợ ma da cũng có lý vì nhiều người đã chết chìm ở đây.Rồi sau đó con bé cũng lần lần dạn nước và lội chó cà chủm cà chụp trong cái phao màu mè nhỏ bé...
- Hôm nay anh tính nói với má em cho anh xin dạy ba ngày cuối tuần thôi.
- Còn mấy ngày đầu tuần anh đi đâu?
- Mấy người bạn cũ rủ anh đi Tây Ninh cùng dạy học trên đó.
- Anh hông tiếp tục đi học nữa sao?
- Có chứ!Phải có tiền anh mới học lên nữa được.
- Anh cẩn thận lúc đi tỉnh xa.Tình hình lúc rày hông yên ổn gì mấy. Em vừa đọc báo sáng nay, thấy có trận đánh lớn ở Ấp Bắc (ngày hai tháng giêng năm 1963).
- Việt Cộng khuấy động.Hổng hiểu tình hình đi đến đâu.Mình sống cũng gần được mười năm an lành ở miền Nam rồi.
Rồi sau đó, có những buổi chiều,hai đứa lang thang trên đường phố.Hai chiếc xe đạp chạy cặp song song nhau, nói chuyện trời đất, mưa nắng… dưới những hàng me lão rụng đầy lá sau cơn gió mạnh.Những ngày bát phố mệt nhoài rồi kết thúc ở tiệm cháo cá trong khu chợ cũ.Đôi khi, hai người ngồi dưới gốc thông già trong vườn Bồ Rô.Cặp môi hôn mọng mềm của Yvette vẫn ngọt ngào như sa bô chê chín, như những trái trứng cá chín đỏ hồng thuở xưa…Yvette lượm những trái thông khô rồi liệng đi tứ phía.
- Mình đừng làm như vậy.Hãy chất thành đống cao.
- Tại sao mình?
- Quăng chúng đi lộn xộn, mình sẽ bị chia lìa.
- Ờ hé!Mình tin dị đoan dữ hôn.
*****
Trường Trung Học Tư Thục Tiến Đức ở bên kia đường, đối diện với bến xe Tây Ninh.Khoảng năm 1958 đến 1963, học trò đi học càng ngày càng đông.Trường công ở tỉnh hông đủ cung ứng cho số lượng học sinh quá nhiều.Hơn nữa, trường Trung Học Đệ Nhứt Cấp Lê Văn Trung ở gần ngã ba Ao Hồ, trong khu vực Tòa Thánh Cao Đài, đã đổi thành trường bán công. Ở nội ô Tòa Thánh chỉ có một trường Tiểu Học dạy đến lớp nhứt: Đạo Đức Học Đường, ngoài ra hông có một trường Trung học nào khác. Một số thầy cũ của Jumoir Vương Mạnh Tuấn đứng ra xin phép mở trường Đệ Nhứt Cấp.Cũng có một số người có của, đứng ra kinh doanh.Họ bỏ tiền cất trường lớp rồi thuê một người có bằng cấp cao làm Hiệu Trưởng.Xong, kêu gọi các sinh viên đang học Đại Học dạy ăn lương giờ.Điều khá đặc biệt là khi đó hông thấy bóng dáng các bà, các cô đi dạy học ở tỉnh lẻ.
Trường Tiến Đức là một loại trường kể trên.Ông Ysup-một người Ấn ở Việt Nam lâu đời, có vợ Việt- đứng ra xây cất, mướn thầy Lê Thanh Tâm làm Hiệu Trưởng.Trường chỉ có một dãy gồm bốn phòng học, dành cho từ lớp Đệ Thất đến Đệ Tứ. Học sinh gồm các làng gần chung quanh như Thanh Điền, Bàu Sen, Trảng Lớn… hoặc miệt xa hơn Tầm Long, BếnSỏi đều tụ về đây.
Số học trò quá đông.Mỗi lớp nhồi nhét đến 60, 70.Có lẽ Ông Giám Đốc muốn kiếm lời nhiều nên hông phân bớt lớp.Nhiều khi lớp Đệ Thất bên nầy tập đọc Anh Văn hay Pháp Văn to tiếng, những lớp bên kia hổng học được.Thầy HuyThắng hay phàn nàn nhiều nhứt.Đành chịu vậy thôi.Vách ngăn lưng chừng của lớp học chỉ cao khoảng ba mét hông đủ chặn tiếng vang lan ra cả toàn trường.Thầy Hiệu Trưởng Lê Thanh Tâm cũng nêu ý kiến đó với ông Giám Đốc Ysup.Ông nầy cười.Để coi.Người Ấn đã tính toán bỏ vốn liếng ra có bấy nhiêu thì phải lấy lời vô cái đã.
Những ngày nóng nực, học trò đua nhau cầm tập vở quạt sành sạch.Đứa nào đứa nấy mồ hôi mồ kê tuôn ra như lổ mội, chảy dầm dề.Em trai bị ướt thì cổi nút áo phanh ngực.Còn các em gái thì đâu làm vậy được, chỉ vén tóc lên cao thôi.Tội nghiệp, áo mỏng của các em gái ướt như mắc mưa.Chúng nó đành quạt lia quạt lịa, cố đẩy lùi cái nóng cháy người từ trên mái tôn hắt xuống. Các em xin đi uống nước và đi đái lia chia.Mỗi lần thấy chúng nó dơ tay lên, thầy giáo hông cần biết chúng xin gì, chỉ cần khoát tay là xong.Xuân cầm cuốn sổ điểm danh nóng hổi mà hông đành lòng gọi các em lên đọc bài.Thầy cũng bực bội như em vì cái cravat cứ vướng ở cổ!
Học trò lại còn khổ hơn nữa trong lúc mưa dông.Mây đen kéo tới mù mịt.Trời tối om.Hông có một bóng đèn.Mưa nổ lốp đốp trên mái tôn.Đây là dịp học trò nói chuyện dậy trời đất.Làm gì để trách mắng chúng bây giờ?Hổng học được thì nói chuyện chớ làm gì?Gió mạnh.Mưa tuôn tóe vào lớp.Thầy trò dồn vào một cục về phía cuối góc.Có đứa né tránh hông được, bị ướt như chuột lột.Mưa nhiều khi rí ra rí rích, kéo dài cho đến hết giờ học. Học trò tuôn nhau ra về dưới cơn mưa còn nặng hột.
Trình độ và tuổi tác học sinh cũng chênh lệch nhau quá nhiều.Những em thi rớt vào trung học, những trò đi học trễ vì nhà nghèo… đều vào trường tư.Cha mẹ làm lụng quần quật, mong cho con cái có chút chữ nghĩa, có chút bằng cấp để thoát khỏi cảnh nghèo khó.
Cho nên, có những em ở độ tuổi 15, 16 học lớp Đệ Thất và 17, 18,19 tuổi học lớp Đệ Ngũ, Đệ Tứ.Thầy giáo nhiều khi hông lớn tuổi hơn học trò bao nhiêu.Sự hiểu biết của ông thầy về xã hội bên ngoài đôi khi thua xa những em lớn tuổi.
Một buổi sáng, thầy Đỗ Bá Chúc đang dạy giờ Sử Địa.Đám học trò lớn tuổi ở cuối lớp bu quanh trò Trung Tín, chúi đầu vào nhau đọc cái gì đó và xì xầm bàn tán.Thầy Chúc để ý nhiều lần. Cuối cùng thầy ném cục phấn về tụi nó.Cả bọn lấm lét, thậm thụt chuyền tay nhau một cuốn tập.Thầy Chúc ngưng dạy, đi xuống bàn chót, đến ngay nơi em lớn tuổi nhứt.
- Trung Tín! Đưa cho thầy cuốn tập!
- Dạ. Hông phải của em, thầy!
- Của ai không biết.Đưa cho thầy.Mau lên.
Trò Tín do dự nhưng rồi cuối cùng cũng đưa cho thầy Chúc. Học trò tỉnh lẻ vẫn ngoan ngoản và có lễ phép.Tụi nó rất kính mến thầy, chưa bao giờ tỏ ra vô lễ với thầy.Ngoài giờ học, chúng nó khoanh tay cúi đầu chào khi gặp những giáo sư cùng dạy học ở trường.
Thầy Chúc mở cuốn tập gấp làm đôi, nhầu nát.Cái gì mà tụi nó chuyền tay nhau đọc dữ vậy? A! Cái tựa nghe hấp dẫn:“Bảy đêm khoái lạc ”.Thầy xếp tập lại, nghiêm nghị nhìn tụi nó rồi làm như hông có gì, thầy tiếp tục giảng bài cho đến cuối giờ học.
- Trưa nay, lúc em Huân đem cơm tới nhà cho mấy thầy. Em Tín nhớ đi theo gặp thầy lấy cuốn tập nầy về.
Trò Tín xanh mặt.Nó nghĩ trưa nay thế nào cũng bị các thầy xạc cho một trận.Mà nếu mét ba má thì nguy hơn.Các học trò gái đều quay mặt nhìn nó.Chắc có gì quan trọng lắm đây, mới đi tới gặp thầy?
*****
- Ê! Thắng, mầy có đọc cái tập: “Bảy đêm khoái lạc” chép tay nầy bao giờ chưa?
-Chưa. Hồi nhỏ đi học thì chỉ biết những điều tốt lành trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư, đâu có biết gì.Lúc học ở lớp Đệ Ngũ, có nghe tụi bạn nói. Hình như cuốn đó dịch từ tiếng Pháp: “Les sept nuits merveilleuses”, nói về chuyện tình dục vợ chồng trong một tuần lễ hưởng tuần trăng mật.
- Thằng Thắng nói đúng đó.Tao đã đọc qua rồi.Nhưng lúc đó còn nhỏ quá, mới 17 tuổi mà.Học trò tỉnh lẻ mà, còn khờ lắm.Đọc xong rồi cũng quên hết.Đâu có dám đem cuốn tập đó về nhà.Tụi tao chỉ lén đọc trong giờ ra chơi.
- Mầy đọc ở đâu Tuấn?
- Ờ! Để tao nhớ lại, Chúc... A! Lúc đó tao đang học ở trường Lê Văn Trung,Tây Ninh, lớp Đệ Lục E, khoảng năm 195… gì đó. Hông hiểu ở đâu mà thằng Bá Chưởng có.Nó lén lút chuyền tay cho tụi tao.Kể cũng lạ, vì đó là trường đạo, trong vùng Cao Đài mà.Học sinh đều phải đọc kinh trước khi vào học.Tao chỉ còn nhớ: “Đại từ phụ xin thương khai khiếu.Giúp trẻ thơ học hiểu văn từ”...Ngày nào cũng có chào cờ, sau đó hát bài:’Học sinh hành khúc". Học trò thời đó ngoan lắm: gặp lúc chào cờ phải đứng nghiêm, bỏ nón xuống; gặp đám ma phải dỡ nón ra; gặp thầy cô cúi đầu chào… Tụi tao đi học còn mặc quần xà lỏn và đi chơn không mà! Gặp con gái còn mắc cỡ thấy mồ tổ.Có bao giờ dám tới gần tụi nó đâu, chỉ cáp đôi tầm bậy tầm bạ chơi chơi vậy thôi.Tụi nó cáp đôi tao với con Thia.Tao sợ gần chết, hông dám ngó nhỏ đó.
Chắc rồi, có lẽ ảnh hưởng của văn minh ngoại quốc tràn ngập vô Việt Nam nên mới có loại sách khiêu dâm như vậy.Vào những năm đó, nhà trường có rất nhiều sách báo của Mỹ cho không cho học sinh như: Thế Giới Tự Do, Sự Thành lập Hiệp Chủng Quốc…
- Còn tao…
- Còn mầy sao hả Thiệu?
- À.Lúc nhỏ tao học Taberd. Cuối tuần chỉ biếtTarzan, Zorro, Charlot, Laurel-Hardy, mấy phim của Mỹ đánh với “mọi da đỏ”và những cưốn hình vẽ: “Tintin”… nhờ số bon points của mấy frères thưởng.Tao vào Sài Gòn năm 1957.Rồi thì mình cũng lang thang ngoài phố. Có mấy tay cứ vò vè bên mình, xòe ra các tấm hình các cô gái ở trần ở truồng và mấy cọc tập giấy nhỏ.Tụi nó lấy tay bung rẹt rẹt, hiện ra cảnh làm tình của cặp nam nữ.Nó cò mồi để mình mua. Mình mắc cỡ, te te bỏ đi chỗ khác.
- Còn tớ nghĩ trong cuốn tập đó tả còn thua Nguyễn Du nhà mình nữa.Chỉ có bảy đêm thôi.Trong truyện Kiều là: ‘Vành ngoài bảy chữ, vành trong tám nghề”.
- Mầy nói đúng đó, Thuyên.Mà thôi, đừng nói đến chuyện đó nữa.Bây giờ tụi bây nghĩ có nên trả cuốn tập nầy lại cho mấy thằng học trò tinh ma đó hông.Theo tao, nên trả cuốn tập lại cho tụi nó.Giữ lại, mang tiếng là mình cũng đọc như bọn nó.Mà tao nghĩ đám đó hông chỉ có một cuốn nầy thôi đâu.Nhứt quỉ, nhì ma, thứ ba học trò.Chắc còn có nhiều cuốn khác của những thằng trời đánh nào đó cho tụi nó mượn.Mất cuốn nầy rồi tụi nó càng chép thêm nhiều cuốn tập khác nữa.Cũng vậy thôi.
- Thằng Xuân nói nghe có lý.Trả lại cho rồi.Xong nói cho tụi nó là các em còn nhỏ, nên cố gắng học hành, đừng nghĩ lung tung lang tang xao lãng việc học, phí công cha mẹ.
- Thằng nào giỏi thì giảng morale cho tụi nó.Còn tao thì hông được.Tao đã có một cuộc sống bồng bột ở cánh đồng Mỹ Nhiên rồi.Tao đâu có tư cách gì mà dạy dỗ đám học trò xấp xỉ tuổi mình.
Mầy nghĩ coi.Trong đời sống xã hội mình, trai gái vừa mới lớn lên đều phải tự tìm hiểu tình dục.Từ chuyện coi chó nhảy đực, heo bỏ nọc, vịt xiêm cồ quầng con mái cả buổi dưới nước…Rồi bọn mình tưởng tượng ra là mình cũng giống như vậy.Cha sanh mẹ đẻ đâu có ai dạy.Họ coi những điều đó như cái gì cấm kỵ, hông ai dám nói ra.Mẹ sanh con ra ở đâu? Ở bụng mẹ!
Mà có nói ra thì thường ví von.Mầy cũng thừa biết là bọn đàn ông gặp nhau bên bàn tiệc rượu thế nào cũng có những câu chuyện tiếu lâm.Họ nhắc đến cái đó nhiều nhứt.Rồi trong câu đố cũng đầy dẫy đó.Tụi bây xem câu đố nầy có phải cảnh làm tình giữa trai và gái có hơn trong: “Bảy đêm khoái lạc” hông?
Mình tròn vành vạnh, đít bảnh bao,
Mân mân mó mó đút ngay vào.
Thủy hỏa tương giao sôi sình sịch.
Âm dương nhị khí sướng làm sao!
(hút thuốc lào)
Đám giáo sư trẻ thắc mắc: liệu cái nhóm học trò gái có bị mấy thằng học trò trai quỷ sứ nầy dụ coi những cuốn tập đó hông? Ai mà biết được học trò thời bây giờ.Văn minh Âu-Tây như cơn gió lốc, đang tràn ngập thành phố Sài Gòn.Tuổi trẻ đang bắt đầu bị tiêm nhiễm lối sống thực dụng và hiện sinh…Quần cao bồi ống rộng, đầu tóc bồng bềnh, điếu thuốc ngậm phì phà là cái mốt. Tình yêu của những đợt sống mới nhen nhúm: nhóm CTYở Sài Gòn, tập thơ: Em Là Con Gái Trời Bắt Xấu của Lệ Khánh. Cuốn tiểu thuyết Bonjour Tristesse (Buồn ơi!Chào mi) của Francoise Sagan được dịch ra, bán tràn hè phố Lê Lợi.
Thời mới lớn lên của đám giáo sư trẻ nầy ở thành thị chỉ biết Oh, Bernadine…, La guerre et la Paix (ChiếnTranh và Hoà Bình), Giant (Vĩ Đại), Le riz amer (Hạt gạo cay đắng), Olé! O’ Cangaceiro… ở những rạp Lê Lợi và Vĩnh Lợi.Phim Pháp, chiếu ở màn ảnh nhỏ, toàn phim đen trắng chỉ có Trung Tâm Văn Hóa Pháp.Ở mấy quận hơi xa nội ô, chiếu toàn phim Ấn Độ và đôi khi phim Nhựt Bổn như Bạc Trắng Lửa Hồng………....
***
Chiếc xe ngừng trước sân nhà.Bao năm qua ngôi nhà vẫn như cũ.Hàng dừa cao lớn hơn trước, đầy trái.Nắng trưa xuyên qua kẽ lá cau, đong đưa theo làn gió.
Cô học trò nhận ngay ra ông thầy dạy mình ngày xưa.Sau một tiếng la lớn: “Thầy!” mừng rơn, rồi đứng nhìn ông thầy trân trân, hơi rươm rướm nước mắt.Có điều gì nuối tiếc hả Bình Quang? Em bây giờ đã có một bầy con đang đứng lóc nhóc khoanh tay chào ông thầy trong bộ đồ nhà binh đây nè.Thầy hông còn là thầy khả kính, đạo mạo như ngày xưa nữa đâu Bình Quang. Dưới lớp áo nầy, thầy đã biến thành nếp người ăn nói ba trợn, phang ngang bửa củi rồi.
Bình Quang hông nói, chỉ mỉm cười, nhìn chàng trai “thầy giáo” có vẻ “phong trần hơn xưa” với ba bông mai đen gắn trước ngực.Được một lúc, nàng bắt đầu kể huyên thiên về chuyện hay cúp cua giờ hoá học của bạn nàng, của những người ở trường xưa mà quên kéo ghế mời ông thầy ngồi và rót nước cho ông thầy uống.Lớp thầy ngày xưa và học trò trai lớn lên đều đã đi lính hết rồi.Nàng kể có nhiều bạn trai trang lứa lần lần mất đi hết.
- Sao vậy?
- Tụi nó có thằng nào chịu đí lính Tiểu Khu hay lính Sư Đoàn đâu thầy.Tụi nó chê.Hùa nhau đăng lính Biệt Cách, Nhảy Dù, Thủy Quân Lục Chiến hay cùng lắm là Biệt Động Quân.Tụi nó nói một là xanh cỏ hay là đỏ ngực.
- Em có còn nhớ Trung Tín hôn?
- Em còn nhớ.Hồi đó, tụi nó đồn rùm lên.Và mấy con nhỏ quỷ cái đó ở đâu mà tụi nó cũng có cuốn tập đó.Rồi tụi em cũng chuyền nhau lén lút coi.
- Em cũng có đọc?! Bây giờ mới khai ra! Hèn gì mà!...Thằng Tín đâu có đi mấy binh chủng dữ dằn đó đâu.Có lần thầy đi hành quân với Thiết Giáp.Nó ngồi trên xe đội bề rê đen, kêu “Thầy” một tiếng làm thầy giựt mình.Lúc đó học trò cũng lon lá đâu thua gì thầy.Nó là Chi Đội phó rồi.Còn mấy thằng khác đi chi binh chủng ngầu dữ vậy?
- Trời ơi! Tụi nó khoái đồ rằn ri, oai hơn, phong sương (?) hơn, coi có vẻ người hùng hơn, thầy ơi.Ngồi ở quán nhậu, mặt thằng nào thằng nấy còn búng ra sữa, mà miệng phì phà đầy khói. Áo trận toàn là đồ bông hông.Hùng dũng hiên ngang lắm! Hùng đâu hổng thấy, mà lâu lâu em nghe tin thằng nầy chết ở ngoài Trung, thằng kia mất tích ở Đồng Tháp.Bây giờ nếp sống nhà binh thay đổi tụi nó nhiều lắm thầy ơi.Con nhỏ em bà con cũng vậy.Nó mê lính.Nó là lính rồi thầy.
Một cô nữ quân nhơn từ dưới nhà sau bước lên.Chơn đi giày cao gót, nhún nha nhún nhảy.Miệng cười chúm chím.Tay cầm ly nước dừa, mời Xuân.
- Chào Đại Úy.
- Em bà con bạn dì của em đó thầy. Nó tên Ngọc Tuyết, đi lính truyền tin của Tiểu Khu ở trong căn cứ Trảng Lớn.Nó đó, cũng khoái lính lắm.Lúc trước, nó lấy một anh chàng Thiếu Úy Lực Lượng Đặc Biệt, bạn học.Rồi thằng đó cũng đi bán muối.Nó buồn quá.Sau đó là một anh chàng Thiếu Úy Địa Phương Quân.Cơ khổ, bị đánh đồn rồi cũng lên bàn thờ luôn.
- Rồi cô Tuyết định lấy lính nào cho hổng chết đây.Thời buổi nầy sống chết biết đâu mà rờ.Gặp đó chết đó.Bom đạn nhiều quá.Biết đâu mà tránh bây giờ.Súng đạn tránh mình chớ mình có tránh nó được đâu.
- Nó còn trẻ lắm.Chưa đầy hai mươi mà đã hai đời chồng. Hình như mấy hôm rày có hành quân qua bên Miên lớn lắm hả thầy?Em thấy chồng em làm ở nhà thương về kể có chết và bị thương nhiều lắm.Thầy ở đây có lâu hông?
- Hông.Thầy cũng hổng biết bao lâu.Đời lính tráng rày đây mai đó, có ở chỗ nào lâu đâu.
Lê phùng Xuân
(Trích trong Trăng Suông )
Viết thêm:
Trước đó, khoảng năm 1950 đã có một trường trung học Lê văn Trung ở trong khu Thánh Thất Cao Đài.Học trò tứ xứ về học rất đông.Học phí chỉ có 10 đồng/tháng.Vậy mà, có khi học trò nghèo hông có tiền đóng.Vì hông đóng tiên, sắp bị đuổi học, Xuân còn nhớ thầy Nguyễn văn Chanh đã đưa cho Xuân một tờ giấy bạc cầm lên văn phòng đóng tiền.Sao họ thối lại nhiều quá.Hóa ra là tờ 100 đồng. Chỉ có học trò Thiếu Sinh Quân là hông đóng tiền.Và, em nào chịu khó quét lớp mỗi buổi sáng thì khỏi đóng.
Sau đây là một trích đoạn về trường Lê văn Trung:
-“Lúc mới thành lập, trường nầy có mười lớp Đệ Thất. Trường qui tụ được nhiều giáo sư giỏi do ông Trần Văn Tuyên làm hiệu trưởng từ năm 1952 đến năm 1954 rồi giao lại cho Chu Tử Chu Văn Bình. Đến năm 1958 ChuTử về SàiGòn.
Jumoir đâu có bao giờ quên các ông giáo sư già, trẻ kính mến: Trương Bảo Sơn, Hồ Việt Điểu, Tạ Chí Diệp,Tạ Chí Đông Hải, Hồ Thái Bạch, Âu Quang Nhứt… Ông Giáo sư Nhứt nầy còn trẻ, từ bên Pháp về, dạy Pháp Văn, nói tiếng Việt ngọng nghịu. Ông Nguyễn Văn Thuần, giáo sư dạy Tóan, mặt búng ra sữa. Trưa nào, trống đánh thùng thùng lúc hai giờ mà chẳng thấy thầy đâu? Té ra thầy ngủ quên. Báo hại đám học trò phải chạy đi kêu thầy. Thầy đến lớp mà hai con mắt còn đỏ ké… Và ông thầy Võ Văn Hợi, dạy chữ Hán, rất đáng yêu; mặc dầu đó là giờ hay ngủ gục…”(Trich trong Trăng Suông- Lê phùng Xuân)
-Âu quang Nhứt là em ruột Âu trường Thanh.Ông Thanh làm Bộ Trưởng Kinh Tế thời VNCH
***********************
Cháu Hương,
Các khóa sĩ quan Đà Lạt liên lạc với nhau rất chặt chẽ.Từ khóa 1 đến khóa 18, số sĩ quan mỗi khóa hông có nhiều nên bạn cùng khoá biết nhau rõ ràng.Và có thể, hai khóa kề cận nhau cũng biết nhau.Và, số sĩ quan các khóa vừa kể trên đi chuyên ngành khá nhiều.
Việc hỏi thẳng tên Trần Đức Hy với những ngừơi cùng khóa 11 là họ biết ngay.Nhưng thời gian trôi qua đã 45 năm rồi, các ngừơi khóa 11 nay chắc cũng đã trên 90 tuổi, có người đã chết, có người quên trước quên sau hoặc hông còn nghe rõ...nên nói chuyện với nhau cũng hơi khó khăn.Hơn nữa, họ cũng hông biết gì nhiều hơn là những lời kể lại.Và, chắc chắn là những người cùng ở đơn vị cũng hông biết những giờ phút cuối của Thiếu Tá Trần Đức Hy như thế nào.Có thể họ nghe kể lại và kể lại với những người khác như thế và như thế…
Những ngày tháng cuối cùng của cuộc chiến VN vô cùng hỗn lọan, thành thử truy tìm người mất tích rất khó khăn.Một phần lớn những người vợ lính thường hông ở bên canh người chồng trong những giờ phút cuối nên hông rõ số phận người thân. Có một cách tìm người dễ dàng nhứt là cố gắng dò hỏi người đệ tử ruột của ông ta , thường là người ô đô (từ tiếng Pháp order).Và, chắc chắn các bà vợ lính -100 % - đều biết rõ người ô đô nầy(có khi ô đô là “tay trong” của các bả để dò xét các ông chồng hay bay bướm, nhưng cũng có việc cạy miệng ô đô chưa chắc nói!).Trong lúc nguy nan, hai thầy trò thường chạy chung với nhau và, nếu có thất lạc thì người đệ tử ruột nầy chí ít cũng biết là ông thầy mình mất tích ở đâu, khoảng nào v.v…Nhưng đã xa quá rồi, có thể người đệ tử của Thiếu TáTrần Đức Hy không còn nữa?
Mấy năm nay, chú cũng cố công tìm kiếm Thiếu Tá Lý văn Sơn, K19VBĐL, Quận Trưởng Lý Tín.Dò hỏi mãi, bạn cùng khoá người nói thế nầy và các người quen biết nói thế nọ.Rút cuộc thì cũng chỉ biết mất tích nơi đơn vị cuối cùng là quận Lý Tín.Gia đình thì cũng hông biết gì hơn vì sau 30-4-75, người mẹ đem cả bầy con về quê, đốt hết hồ sơ.Nên sau nầy làm hồ sơ sai.Khi phỏng vấn, nhớ một đường nói một nẻo đành phải ở lại.Sao lúc đó hông tìm người đệ tử của Th/Tá Lý văn Sơn mà hỏi?Bà mẹ biết rõ người nầy quá mà!
Một người cùng khóa với chú : Hoàng Đình Đạt-Trưởng ban 4 Trung Đoàn 52/SĐ18BB- đã thoát chạy cùng với người đệ tử sau khi bị VC tràn ngập ở mặt trận Dầu Giây ngày 14-4-1975.Thầy bị thương nặng, trò dìu bỏ vô góc cao su và về báo cho gia đình. Sau 30-4-1975, theo lời chỉ dẫn, người vợ tìm được thi thể người chồng gần như phân hủy.(Nếu có ai hỏi chú về Hoàng Đinh Đạt thì chú trả lời ngắn gọn là biết Hoàng Đình Đạt, trưởng ban tư Trung Đoàn 52 mất tích ở Dầu Giây, chớ hông biết rõ bằng người đệ tử đó)
Một trường hợp nữa: ngày 28-4-1975, Đại úy Trần văn Thân, Trưởng Ban 3 của chú, bị thương nặng và bị VC sát hại ở trận tuyến cuối cùng Trảng Bom. Trò về báo tin ; và, sau 30-4-1975, người nhà đã tìm xác được.
Nhưng khổ nỗi, những người vợ lính sau năm tháng mòn mỏi trông chồng có thể đã hông nhớ đến điều đó.Chú nghĩ các con của Th/T Hy lúc trước năm 1975 cũng có người khôn lớn, chắc có thể nhớ được người ô đô của cha mình.
Vậy xin người nhà hãy cố gắng tìm người ô đô còn ở lại VN.Và hy vọng manh mối có thể được tháo gỡ.
Florida 15-5-2026
Lê Phùng Xuân
Viết thêm:
1-
20:00H ngày 20-4-1975, Sư Đoàn18BB rút lui xuôi Nam theo TL 2 về Bà Rịa.Vị Tư Lịnh Sư Đoàn cho các đơn vị yểm trợ đi đầu.Sau đó các đơn vị tác chiến lui binh theo đội hình chơn vịt.
Cuối cùng là các thành phần của Tiểu Khu Long Khánh. Đơn vị nầy bị chận đánh ở khu vực Nhượng Địa Xa Bang. Đại Tá Phan văn Phúc, Tiểu khu Trưởng bị bắt.Còn Trung Tá Lê Quang Định, Tiểu Khu Phó, tháo chạy và sau đó mất tích.(Xin hông nhắc đến việc Lữ Đoàn Dù rút lui ở đây)…
Sau khi đi tù về, tình cờ chú gặp Chỉ huy Trưởng Trung Tâm Huấn Luyện SĐ18-Trung Tá Trần Quốc Linh (hiện ở GA).Sau những lần nói chuyện về chiến trận Long Khánh, anh Linh có cho biết là người nhà đã tìm được xác Trung Tá Lê Quang Định.Thì ra anh Linh là em rể của Trung Tá Định.
Người vợ anh Định kể lại sau ngày anh Định mất, cứ hai ba đêm chị nằm chiêm bao thấy chồng kêu chị đem xác anh về, đồng thời còn chỉ vẽ rõ ràng mọi chi tiết: đường đi đến, rẻ vô đâu và cái xác nằm ở gốc cao su nào.v.v..Vì là gia đình đao Công Giáo thuần thành, nên lúc đầu chị hông tin.Nhưng cứ nằm mộng liên tục, chị bắt đầu nghi ngờ và đem chuyện kể với gia đình.Sau ngày 30-4-75, lần theo lời chỉ dẫn, gia đình tìm thấy xác anh Định nơi gốc cao su.Ai nấy đều rợn người!
2-Nhà bà thím bị mất chìa khóa, tìm mấy ngày hông được.Frère Ignac nói người nhà vẽ sơ đồ chi tiết.Thằng nhỏ đem vô.Frère cầm một sợi giây, có một viên tròn nhỏ rà soát sơ đồ.Lúc đầu chỉ thấy viên tròn lắc lư, sau một lúc đến một cái bàn nhỏ, viên tròn xoay vòng, hông chạy nữa.Frère nói về tìm chỗ nầy.Và, đúng vậy, chìa khoá dưới gầm bàn.Thằng học trò ngẩn ngơ.Frère có ma thuật!
3-Ai cũng biết: Đạo Cao Đài rất sùng kính cầu cơ.Người viết lúc nhỏ có đọc sơ qua các bài kinh của đạo Cao Đài. Đôi khi thấy một vài bài kinh có ghi Đoàn Thị Điểm và Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.
4-Người viết- lúc nhỏ hay nghịch ngợm- thường cùng các bạn hay cầu cơ.Nhứt học trò, nhì ma. ba quỉ.Vừa để ba ngón tay, một thằng nhanh miệng hỏi:thánh thần hay ma quỉ.Miếng cơ vừa xoay hướng về ma quỉ là một thằng khác cầm quăng xuống đất một cái bóp:ma quỉ đi chỗ khác chơi!Thông thường, đám học trò hay hỏi lam nham:chuyện học hành thi cử, bồ bịch lăng nhăng.Cũng có cái trúng cũng có cái trật lất.
5-Hình như có một sự tương tác giữa hai khối vật chất ở những hệ qui chiếu chiều không gian khác nhau.(Khi chúng ta vô được môt trong những chiều không gian đó, chúng ta sẽ hiểu rõ những điều chúng ta muốn biết).Chúng ta chưa tìm ra công thức để giải những phương trình đó.Khoa Tử Vi, Lý số, Dịch lý…của phương Đông cũng chỉ nằm chừng mực là những khoa học thực nghiệm, thành thử hông chính xác mấy. Nhưng mà lần hồi, sẽ có một Newton mới, một Albert Einstein khác tìm ra những định luật đó.
Bây giờ thì chỉ có tin hay hông tin những việc vừa kể trên, tùy theo sự suy luận của mỗi người.
