Sức khỏe và đời sống

Hỏi đáp Y học: Gãy xương bàn chân

Cháu muốn được biết các quy trình tiến hành điều trị từ A tới Z; cũng như các cung cách phục hồi chức năng theo y học hiện nay cho trường hợp này. Và những biến chứng có thể xẩy ra?

voatiengviet.com

Hỏi đáp Y học: Gãy xương bàn chân

Bác sĩ Hồ Văn Hiền

Thính giả Nguyễn thị Hồng Lam hỏi về gẫy kín xương bàn chân trái, ngón 5

“Thưa Bác sĩ,

Bố cháu, 60 tuổi, vừa bị gãy kín xương bàn chân trái, ngón 5. Do ngã.

Cháu muốn được biết các quy trình tiến hành điều trị từ A tới Z; cũng như các cung cách phục hồi chức năng theo y học hiện nay cho trường hợp này. Và những biến chứng có thể xẩy ra?

Xin cảm ơn Bác sĩ.”

Bác sĩ Hồ Văn Hiền trả lời:

Gãy xương bàn chân số 5.

Thật khó trả lời câu hỏi một cách đích xác, và trong giới hạn của mục này chúng ta chỉ nêu một số điểm chung chung mà thôi.

Bàn chân có 5 cái xương metatarsal (MT) xoè ra như 5 cái nang của một cái quạt. Xương metatarsal thứ 5 (MT5) cùng với xương gót và xương thứ nhất tạo thành một thế kiềng 3 chân cho bàn chân đứng vững. Tuy nhiên nó lại ít được các mô mềm bao bọc và che chở, và do cách sắp xếp của 3 động mạch nuôi dưỡng, có môt vùng gần đầu xương (meta-diaphyseal junction) ở đó, nếu bị gãy sẽ khó lành hơn (non-union). MT5 cũng là xương di động nhiều nhất trong 5 xương MT, cho nên nếu bị chấn thương hay gãy xương mà không phục hồi tử tế, có thể làm đau bàn chân dễ dàng hơn.

Trong MT, xương MT 5 dễ bị gãy nhất, do chấn thương như té, bẻ bàn chân đột ngột, vặn bàn chân vào phía trong, một vật gì rơi xuống hoặc do stress gây ra stress fracture. Tuỳ vết gãy nằm trên đoạn nào của xương, xương có xê dịch hay không, có ngắn lại không sẽ quyết định xương lành dễ dàng hay không, và các theo dõi điều trị. Cho nên cần định bệnh chính xác chi tiết về vết gãy trên hình quang tuyến, cũng như bác sĩ chuyên môn về chỉnh trực chữa bệnh nếu có vấn đề. Trong trường hợp gãy do stress, thường bệnh nhân đã từng đau sẵn chỗ đó, một thời gian trước khi xương gãy.

Stress fracture là vết nứt, gãy, hay bầm trong xương do xương đó bị cử động quá nhiều, thường xảy ra ở các lực sĩ chạy bộ (march fracture), đá banh, bóng rổ, cũng như những người vừa thay đổi trong cách tập của mình (như chạy treadmill đổi qua chạy ngoài đường), hay theo một thể thao mới, nặng nhọc hơn. Loãng xương (osteoporosis) cũng làm stress fracture dễ xảy ra. Thường MT 2-3 dễ bị stress fracture hơn xương MT số 5 vì chúng dài và mỏng manh (gầy) hơn.

Chữa trị:

1) Biện pháp ban đầu có mục đích làm giảm đau và sưng. Thường bác sĩ khuyên đắp túi nước đá chừng 20 phút và lập lại 2 tiếng một lần, cũng như ngồi xuống kê chân cao lên để máu không tụ lại xuống bàn chân.

2) Stress fracture nhẹ có khi chỉ cần đòi hỏi bệnh nhân ngưng hoạt động gây ra vết nứt xương (ví dụ chạy thể thao) 4-8 tuần, nếu đi đau bs có thể cho mang nạng chống để giảm bớt phần trọng lượng cơ thể trên bàn chân vài tuần. Lúc được phép hoạt động thể thao trở lại, cần bắt đầu từ từ.

3) Trong những trường hơp nặng hơn, có thể bác sĩ cho một hình thức bất động (immobilization) nào đó để tránh cho chỗ gãy không nhúc nhích và dễ lành hơn.

Đa số chỉ cần băng bột (plaster cast, removable plastic cast), hay loại giày ống đặt biệt (cast, or CAM boot [(CAM: Controlled Ankle Movement, giúp cho bệnh nhân đi mà vẫn giữ bản lề giữa cổ chân và bàn chân không hoặc ít di động, che chở những vùng tổn thương bàn chân], walking boot) trong 6 tuần. Trên quang tuyến, có thể thấy chưa lành hẳn, nhưng nếu bệnh nhân bớt đau nhiều và xương tiến triển tốt, bác sĩ có thể cho đổi qua giày thường. Nếu vết gãy nằm ở vùng khó lành hơn, bác sĩ có thể cho mang bột lâu hơn.

4) Nếu sau 3 tháng bệnh nhân vẫn đau chân nhiều, bác sĩ có thể tính chuyện phẫu thuật, bắt ốc vào tuỷ xương để gắn chỗ gãy lại (intramedullary solid screw). Một số lực sĩ chuyên nghiệp có thể yêu cầu phẫu thuật để họ trở về với nghề thể thao mình nhanh hơn.

Tóm lại, xương bàn chân thứ 5 rất quan trọng cho cơ năng bàn chân, cho nên nếu có thể nên tìm đên trung tâm quang tuyến định bệnh chính xác (nhiều góc độ khác nhau, chẩn đoán chính xác), cũng như cần bác sĩ chuyên về xương theo dõi kỹ và chữa trị thích đáng cho từng trường hợp.

Xin nhắc lại là những nhận xét trên chỉ có tính cách rất tổng quát và không thể giúp thính giả tự chữa lấy.

Chúc bệnh nhân may mắn,

Bác sĩ Hồ Văn Hiền

----------------------------------

Cảm ơn bác sĩ Hồ Văn Hiền. Chúng tôi cũng xin cảm ơn thính giả đã tham gia chương trình Hỏi đáp Y học này.

Quý vị có thể xem và nghe lại các bài giải đáp trên mạng Internet ở địa chỉ voatiengviet.com

Quý vị muốn được giải đáp các thắc mắc về những vấn đề y học thường thức, xin gọi đến số (202) 205-7890, hoặc E-mail đến địa chỉ <vietnamese@voanews.com>.

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Hỏi đáp Y học: Gãy xương bàn chân

Cháu muốn được biết các quy trình tiến hành điều trị từ A tới Z; cũng như các cung cách phục hồi chức năng theo y học hiện nay cho trường hợp này. Và những biến chứng có thể xẩy ra?

voatiengviet.com

Hỏi đáp Y học: Gãy xương bàn chân

Bác sĩ Hồ Văn Hiền

Thính giả Nguyễn thị Hồng Lam hỏi về gẫy kín xương bàn chân trái, ngón 5

“Thưa Bác sĩ,

Bố cháu, 60 tuổi, vừa bị gãy kín xương bàn chân trái, ngón 5. Do ngã.

Cháu muốn được biết các quy trình tiến hành điều trị từ A tới Z; cũng như các cung cách phục hồi chức năng theo y học hiện nay cho trường hợp này. Và những biến chứng có thể xẩy ra?

Xin cảm ơn Bác sĩ.”

Bác sĩ Hồ Văn Hiền trả lời:

Gãy xương bàn chân số 5.

Thật khó trả lời câu hỏi một cách đích xác, và trong giới hạn của mục này chúng ta chỉ nêu một số điểm chung chung mà thôi.

Bàn chân có 5 cái xương metatarsal (MT) xoè ra như 5 cái nang của một cái quạt. Xương metatarsal thứ 5 (MT5) cùng với xương gót và xương thứ nhất tạo thành một thế kiềng 3 chân cho bàn chân đứng vững. Tuy nhiên nó lại ít được các mô mềm bao bọc và che chở, và do cách sắp xếp của 3 động mạch nuôi dưỡng, có môt vùng gần đầu xương (meta-diaphyseal junction) ở đó, nếu bị gãy sẽ khó lành hơn (non-union). MT5 cũng là xương di động nhiều nhất trong 5 xương MT, cho nên nếu bị chấn thương hay gãy xương mà không phục hồi tử tế, có thể làm đau bàn chân dễ dàng hơn.

Trong MT, xương MT 5 dễ bị gãy nhất, do chấn thương như té, bẻ bàn chân đột ngột, vặn bàn chân vào phía trong, một vật gì rơi xuống hoặc do stress gây ra stress fracture. Tuỳ vết gãy nằm trên đoạn nào của xương, xương có xê dịch hay không, có ngắn lại không sẽ quyết định xương lành dễ dàng hay không, và các theo dõi điều trị. Cho nên cần định bệnh chính xác chi tiết về vết gãy trên hình quang tuyến, cũng như bác sĩ chuyên môn về chỉnh trực chữa bệnh nếu có vấn đề. Trong trường hợp gãy do stress, thường bệnh nhân đã từng đau sẵn chỗ đó, một thời gian trước khi xương gãy.

Stress fracture là vết nứt, gãy, hay bầm trong xương do xương đó bị cử động quá nhiều, thường xảy ra ở các lực sĩ chạy bộ (march fracture), đá banh, bóng rổ, cũng như những người vừa thay đổi trong cách tập của mình (như chạy treadmill đổi qua chạy ngoài đường), hay theo một thể thao mới, nặng nhọc hơn. Loãng xương (osteoporosis) cũng làm stress fracture dễ xảy ra. Thường MT 2-3 dễ bị stress fracture hơn xương MT số 5 vì chúng dài và mỏng manh (gầy) hơn.

Chữa trị:

1) Biện pháp ban đầu có mục đích làm giảm đau và sưng. Thường bác sĩ khuyên đắp túi nước đá chừng 20 phút và lập lại 2 tiếng một lần, cũng như ngồi xuống kê chân cao lên để máu không tụ lại xuống bàn chân.

2) Stress fracture nhẹ có khi chỉ cần đòi hỏi bệnh nhân ngưng hoạt động gây ra vết nứt xương (ví dụ chạy thể thao) 4-8 tuần, nếu đi đau bs có thể cho mang nạng chống để giảm bớt phần trọng lượng cơ thể trên bàn chân vài tuần. Lúc được phép hoạt động thể thao trở lại, cần bắt đầu từ từ.

3) Trong những trường hơp nặng hơn, có thể bác sĩ cho một hình thức bất động (immobilization) nào đó để tránh cho chỗ gãy không nhúc nhích và dễ lành hơn.

Đa số chỉ cần băng bột (plaster cast, removable plastic cast), hay loại giày ống đặt biệt (cast, or CAM boot [(CAM: Controlled Ankle Movement, giúp cho bệnh nhân đi mà vẫn giữ bản lề giữa cổ chân và bàn chân không hoặc ít di động, che chở những vùng tổn thương bàn chân], walking boot) trong 6 tuần. Trên quang tuyến, có thể thấy chưa lành hẳn, nhưng nếu bệnh nhân bớt đau nhiều và xương tiến triển tốt, bác sĩ có thể cho đổi qua giày thường. Nếu vết gãy nằm ở vùng khó lành hơn, bác sĩ có thể cho mang bột lâu hơn.

4) Nếu sau 3 tháng bệnh nhân vẫn đau chân nhiều, bác sĩ có thể tính chuyện phẫu thuật, bắt ốc vào tuỷ xương để gắn chỗ gãy lại (intramedullary solid screw). Một số lực sĩ chuyên nghiệp có thể yêu cầu phẫu thuật để họ trở về với nghề thể thao mình nhanh hơn.

Tóm lại, xương bàn chân thứ 5 rất quan trọng cho cơ năng bàn chân, cho nên nếu có thể nên tìm đên trung tâm quang tuyến định bệnh chính xác (nhiều góc độ khác nhau, chẩn đoán chính xác), cũng như cần bác sĩ chuyên về xương theo dõi kỹ và chữa trị thích đáng cho từng trường hợp.

Xin nhắc lại là những nhận xét trên chỉ có tính cách rất tổng quát và không thể giúp thính giả tự chữa lấy.

Chúc bệnh nhân may mắn,

Bác sĩ Hồ Văn Hiền

----------------------------------

Cảm ơn bác sĩ Hồ Văn Hiền. Chúng tôi cũng xin cảm ơn thính giả đã tham gia chương trình Hỏi đáp Y học này.

Quý vị có thể xem và nghe lại các bài giải đáp trên mạng Internet ở địa chỉ voatiengviet.com

Quý vị muốn được giải đáp các thắc mắc về những vấn đề y học thường thức, xin gọi đến số (202) 205-7890, hoặc E-mail đến địa chỉ <vietnamese@voanews.com>.

BẢN TIN MỚI NHẤT

Thế giới hôm nay: 01/03/2020

Ngân hàng Thế giới cảnh báo rằng đại dịch covid-19 có thể khiến 11 triệu người ở các nền kinh tế mới nổi châu Á rơi vào nghèo đói,

Xem Thêm

Tàu bệnh viện Hải quân USNS COMFORT AND MERCY

Hình ảnh cho thấy tàu bệnh viện Hải quân 1.000 giường USNS Comfort đến New York để hỗ trợ thành phố trong cuộc chiến chống lại coronavirus

Xem Thêm

Hãy để cho mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh được toại nguyện. - Mai Tú Ân

Viết bài phạm sai lầm, những sai lầm lớn với tư cách của một người cầm bút

Xem Thêm

Giệt giặc như diệt Cộng, chống dịch bằng tinh thần giải phóng Đồng Tâm!! - ÔNG BÚT

(HNPD) Dịch Tàu chưa rút, mà ao tù CS trơ đáy, ai cũng thấy đầy rẫy bẩn thỉu, thối tha, Bọn Trung Cộng ma giáo, Việt Cộng triệt để học làm theo.

Xem Thêm

Nấm dại - Hà Thượng Thủ

Nấm dại coi như đã hết thời !!

Xem Thêm

Bốn Vé - CCCD

Bà Quỳnh có phép thần thông !! 10 năm lộ diện mà VC không dám đụng đến !!

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài : Lộ thẻ đảng viên của ca sĩ Thu Phương

Chung ta,nhung nguoi Viet ty nan cong san,nhung nguoi viet tu do con mai bi lua cho den bao gio ???Chong cong ! chong cong ! nhung lai ca tin,mui long va ham ho loi nhuan de bi loi dung va sau do than troi ! Trong don nhap tich My co cau hoi : co la dang vien cs khong ? hay lat lai ho so va toi boi the de tong co nhung thang-nhung con can sang my va quay lai chiu My,pha roi cong dong.Chan nan voi nhung tay co chut truyen thong,mac suc tung hoanh sai su that va le phai.

Xem Thêm

Đề bài :Bánh Quy LU Của Pháp, 4 Góc, 52 Khứa, 24 Lỗ

Hình dáng chiếc bánh quy này đã trở nên quen thuộc với người Miền Nam Việt Nam trước năm 1975 .

Xem Thêm

Đề bài :Thêm 25 thủy thủ nhiễm Covid-19 trên hàng không mẫu hạm Mỹ vừa thăm VN

Them mot bai hoc vo long cay dang cho nguoi quan tu(?) nghe bon no tuyen bo cu tuong bo.Hay chiu kho hoc bai ban cua chung toi VNCH da dang cay toi muc do mat luon dat nuoc vao tay quan thu ma quan binh tuong si con ngan ngo…..Vay do, nhung nguoi hung da tan tinh giup do chung toi bang vat chat-tien cua va ca hon 58.000 quan binh tuong si,den nay,sau nhung bai hoc,nhung nhan thuc sai lam,lieu rang co giup chung toi cach thiet thuc hay lai noi rang :" trang su da lat qua ???"Bai hoc to lon cua tap xap xinh,do dau ma bon no doi thong tri co hoa ?bai hoc nho be nhung thuc tien :" DUNG NGHE NHUNG GI CONG SAN NOI-NHUNG HAY NHIN NHUNG GI CONG SAN LAM " Voi bon cong,phai lam theo loi mao xech xang :" SUC MANH TREN DAU SUNG" the la tiet giong trom v cuop.hoac hay lam theo hoi giao:trom cuop:chat tay.Noi lao-lua dao:" treo co " tuy co tan nhan va di nguoc voi cai RAN CHU ma qui vi tu hao nhung no lai vo cung rut ngan xuong mau.

Xem Thêm

Đề bài :Thế giới hướng về nước Mỹ, còn người Mỹ hướng về Thiên Chúa!

Thiên Chúa đã phán:" Phước cho kẻ nào không thấy mà tin".Trong giờ phút "CÂN PHÚC CÂN TỘI" này, những kẻ ngậm máu phun người sẽ được thấm nhuần câu nói:" Một lời nói, một đọi máu ".Luật NHÂN QUẢ là luật của Trời Đất không chừa một ai. Ráng mở mắt mà coi.

Xem Thêm

Đề bài :TQ nói quan chức Mỹ 'vô đạo đức, vô trách nhiệm' khi đổ lỗi về dịch

My la nuoc VO DAO DUC ! Nhung My : khong giet nguoi lay noi tang dem ban . Khong tan sat dan chung Thien an mon khong san xuat virus de giet hai dan. Khong dam cha,chem chu,be dang giet nguoi va My thuong ton phap luat,dan chu phap tri.

Xem Thêm

Đề bài :Tổng thống DONALD TRUMP DIỄN KỊCH !

Đọc xong , cảm khái cách gì. Nhìn Tổng Thống Trump mà nhớ đến mấy câu Kiều: ...Râu hùm, hàm én,mày ngài, Vai năm tấc rộng, thân mười thước cao. Đường đường một đấng anh hào, Côn quyền hơn sức, lược thao gồm tài...

Xem Thêm

Đề bài :Thế giới hôm nay: 19/03/2020

Thoi gian cua su gian lan,loi dung de vinh than phi da:da het.Gio day phai doi lai SU CONG BANG cho nuoc My,cho nhung nguoi da e lung dong thue cho nhung chinh tri gia salon,song tren ao tuong va xuong mau cua nhung nguoi dan luong thien.Chi la su DOI HOI CONG BANG ma thoi,cho he bat chet-cuong ep va nhung hanh vi bat chinh khac de doi su LOI LOC cho minh.Nhung ke quen an tren xuong mau cua dan chung My lai dau long vi mat mieng an hoi oi tu cua kho vo tan cua Hiep Chung Quoc,va the la long lon,Phung mang tron mat de doa va san sang bat tay voi ke thu de triet ha nguoi da tro giup dat nuoc+dan toc minh suot thoi the chien 2 va lam o du che cho,bao ve tu 1945-2019.Hoi oi!nhung ke BAC LONG hi hung lai vuong phai bon tuong cuop china virus Mo mat nhe bon phan thung,bon chinh khach salon song tren nhung lua xuong mau cua dan chung dong thue.Luat cong bang cua THUONG DE phai duoc thi hanh doi nay hoac doi sau.Luat nay von tu nhien ma co,khong boi My,khong boi Trump nhung la y muon cua Dang TOI CAO ma co/

Xem Thêm

TIN MỚI

Hãy để cho mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh được toại nguyện. - Mai Tú Ân

Viết bài phạm sai lầm, những sai lầm lớn với tư cách của một người cầm bút

Xem Thêm

Giệt giặc như diệt Cộng, chống dịch bằng tinh thần giải phóng Đồng Tâm!! - ÔNG BÚT

(HNPD) Dịch Tàu chưa rút, mà ao tù CS trơ đáy, ai cũng thấy đầy rẫy bẩn thỉu, thối tha, Bọn Trung Cộng ma giáo, Việt Cộng triệt để học làm theo.

Xem Thêm

Nấm dại - Hà Thượng Thủ

Nấm dại coi như đã hết thời !!

Xem Thêm

Bốn Vé - CCCD

Bà Quỳnh có phép thần thông !! 10 năm lộ diện mà VC không dám đụng đến !!

Xem Thêm

Lộ thẻ đảng viên của ca sĩ Thu Phương

Ảnh thẻ đảng viên của ca sĩ Thu Phương. Thẻ đảng có mã số 05.170223. Vào đảng ngày 23 tháng 10 năm 1990, chính thức vào ngày 23 tháng 4 năm 1991.

Xem Thêm

CẢ ĐỜI LẬN ĐẬN KHÔNG YÊN - +ANH PHƯƠNG Trần Văn Ngà

(HNPD) Toa thuốc của tôi đã phổ biến lâu rồi kể cả gởi về Việt Nam cho đám cháu của tôi cũng vào hàng U70 áp dụng có hiệu quả, chúng đã báo cáo -

Xem Thêm

BẤT ĐỒNG TRONG NỘI BỘ CỦA BỘ NGOẠI GIAO TRUNG CỘNG

Chuyện bất thường giữa hai nhân vật quan trọng của Bộ Ngoại Giao China, cho ta thấy nội bộ bắt đầu lủng củng để đối đầu với Tổng Thống Trump.

Xem Thêm

HỨNG TIẾNG CHIM KÊU. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD)Dành tặng anh tái ngộ Mùa xuân đã xa mờ

Xem Thêm

NGƯỜI CHIẾN BINH QUẢ CẢM NƯỚC MỸ

Phải gọi rằng Tổng thống Trump là một vị Tổng thống gặp nhiều sóng gió nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Xem Thêm

Virus chỉ là 1 sứ giả đáng sợ cảnh báo - Bùi Hải

..sự vô cảm và "đoạn kết" của loài người

Xem Thêm