Cà Kê Dê Ngỗng

Ngôn ngữ Sài Gòn trong mắt một người con đất Bắc

Sài Gòn mới hình thành từ thế kỷ 17, so với Hà Nội ngàn năm văn hiến thì ngắn hơn, nhưng Sài Gòn lại có những nét văn hóa thật dễ thương.

 Qua những cuộc di vào Nam suốt mấy trăm năm nay, đến vùng “Đất lành chim đậu”, có những điều không bị mai một đi mà con người còn làm đẹp hơn lên. Rồi “Đất phương Nam” an bình, phì nhiêu lại có thêm người Hoa, người Ấn đến sinh sống, tạo nên một miền đất đa sắc tộc sống chan hòa bên nhau.

Tết vừa rồi tôi có dịp trở lại Hà Nội, bạn bè anh em lâu ngày gặp nhau, câu đầu tiên “tay bắt, mặt mừng” là: “Hi, xin chào anh Hai Sài Gòn”, rồi những người đến sau cũng lại chào tôi là: “Anh Hai Sài Gòn mới ra hả”. Có chuyện gì muốn kết luận lại “anh Hai Sài Gòn cho ý kiến”, và tất nhiên cuối buổi nhậu nhiệm vụ của anh Hai Sài Gòn là… thanh toán. Phải chi tiền mà cũng thấy sướng cái bụng, bởi thấy cái tên “anh Hai Sài Gòn” mà bạn bè gọi tôi, tôi cũng thấy hay hay và có chút tự hào nữa.

Ngôn ngữ Sài Gòn trong mắt một người con đất Bắc

(Ảnh: Thanh Binh, kul.vn)

Có người hỏi:

– Tại sao có “anh Hai Sài Gòn” mà không có “anh Hai Hà Nội” nhỉ?

Tôi sực nhớ lại một thời đã có nhiều người đưa ra những giả thiết về cái tên gọi “anh Hai, chị Hai”, trong đó tôi nhớ có một giả thiết khá hợp lý và mang tính nhân văn cao.

Tôi kể họ nghe:

– Ngày xưa phương Nam của đất nước mình đất rộng người thưa, cò bay thẳng cánh, nên dân tứ xứ kéo vào sinh sống, làm ăn. Mà các cụ xưa người Bắc thì rất “tôn ti trật tự”, có nghĩa là trong nhà, ai có đi đâu thì đi nhưng chỉ những đứa con thứ! Người con cả (anh Cả) phải ở lại chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ già, trông coi đất đai, thờ phụng tổ tiên… Những người con thứ vào Nam, họ làm ăn phát đạt, sinh con đẻ cái, cháu con đề huề nhưng họ luôn nhớ về tổ tiên, cha mẹ và nhớ tới người anh cả của dòng họ ở lại ngoài Bắc. Vậy nên khi sinh ra những đứa con đầu lòng, họ không gọi là “anh Cả” mà gọi là “anh Hai” để tránh “phạm húy”. Rồi từ “anh Hai, chị Hai” gọi riết từ đời này sang đời khác thì người ta hiểu đó chính là “anh Cả, chị Cả” trong nhà. Thật là nhân văn, đúng hông?

Cả đám bạn bè vỗ tay tâm đắc: “Các cụ nhà mình trong đó quá hay”. Tôi được thể nói luôn: “Ở trỏng người ta vậy cả mà”.

Có anh bạn trẻ cuối bàn hình như lần đầu nghe câu chuyện “anh Hai, chị Hai” thấy thú vị quá, cầm ly bia to tướng đi lại bắt tay và kêu: “Trăm phần trăm đi anh Hai Sài Gòn!”, tôi “chơi luôn”, nhưng rồi cậu lại hứng lên: “Xin mời anh Hai Sài Gòn cốc nữa”. Tôi buột miệng: “Bình tĩnh đã cưng”. Một tiếng xuýt xoa phía góc bàn: “Lại một từ cưng, nghe hay nhất trong ngày rồi anh Hai Sài Gòn ơi, dzô đi”.

Vô Nam sinh sống lâu năm rồi, những từ “dễ thương” ấy cứ nhập vào gia đình tôi từ lúc nào không hay. Các con tôi nhiều khi gọi nhau bằng “cưng ơi, cưng à”, mẹ nó cũng gọi các con “cưng à, cưng ơi”. Tôi còn nhớ có lần cậu con trai nhỏ của tôi có chuyện nghịch ngợm gì đó, bị mẹ rầy la, chị gái nó lại vỗ vỗ nhẹ vai em: “Chị Hai bảo cưng của chị nè, lần sau đừng vậy nữa nghe cưng, cưng hổng sợ ba mẹ buồn sao?” Rồi một tiếng “Dạ” nhè nhẹ trong tiếng sụt sùi. Nói như vậy thì làm sao thằng em không nghe cho được, tôi nghe mà cũng thấy mát lạnh trong lòng.

Ngày xưa lúc còn sống ở Hà Nội tôi cũng đã được nghe từ “cưng” này, nhưng trong những hoàn cảnh hình như khác, như “Bà ấy cưng con chó quá” hoặc “Cậu ấm ấy là con cưng của nhà đại gia”… chứ không phải người ta dùng từ “Cưng” để gọi nhau như ở Sài Gòn. Tiếng “cưng” ở đây nghe nó tự nhiên, đằm thắm và dễ thương làm sao.


Khung cảnh nhìn từ trong một quán giải khát điển hình của khu vực Chợ Lớn, nơi phục vụ trà xanh, nước mía… cho người qua đường. (Ảnh qua saigoneer.com)

Tất nhiên, đã là xã hội thì sẽ có người này người nọ, lúc này lúc nọ nhưng những câu xã giao thân tình với cái giọng của người Sài Gòn dễ thương thật. Vào các cửa hàng thấy cách đón tiếp chào mời trong mua bán giữa khách và cô bán hàng: “Hàng này đồ thiệt hôn cưng?”; “Thiệt mà, thưa cô”… Người nghe cũng thấy nhẹ lòng. Đi ngoài đường, nếu vô tình ta quên gạt chân chống xe máy, ta sẽ được một cô, cậu thanh niên nhắc rất nhẹ, đủ nghe: “Cô/chú ơi, gạt chân chống” và một lời đáp lại: “Cảm ơn nha”. Nghe mà thấy vui.

Cuộc sống muôn vẻ, cuộc sống còn nhiều bộn bề, lo toan, nhưng cuộc sống cũng rất cần cái hương vị dịu dàng tưởng chừng như thường tình, vô vị, nhưng không phải vậy. Bởi vì từ những đứa trẻ mới lọt lòng cũng đã thích nghe những lời ru nhẹ nhàng êm ái của bà, của mẹ để đi vào giấc ngủ, cho đến khi tuổi cao sức yếu, gần đất xa trời, con người vẫn mong nhận được những lời nói dịu ngọt của con cái, người thân và bạn bè. Ngôn ngữ của người Sài Gòn nghe đã thiệt.

Hoàng Thạch  VVB chuyen

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Ngôn ngữ Sài Gòn trong mắt một người con đất Bắc

Sài Gòn mới hình thành từ thế kỷ 17, so với Hà Nội ngàn năm văn hiến thì ngắn hơn, nhưng Sài Gòn lại có những nét văn hóa thật dễ thương.

 Qua những cuộc di vào Nam suốt mấy trăm năm nay, đến vùng “Đất lành chim đậu”, có những điều không bị mai một đi mà con người còn làm đẹp hơn lên. Rồi “Đất phương Nam” an bình, phì nhiêu lại có thêm người Hoa, người Ấn đến sinh sống, tạo nên một miền đất đa sắc tộc sống chan hòa bên nhau.

Tết vừa rồi tôi có dịp trở lại Hà Nội, bạn bè anh em lâu ngày gặp nhau, câu đầu tiên “tay bắt, mặt mừng” là: “Hi, xin chào anh Hai Sài Gòn”, rồi những người đến sau cũng lại chào tôi là: “Anh Hai Sài Gòn mới ra hả”. Có chuyện gì muốn kết luận lại “anh Hai Sài Gòn cho ý kiến”, và tất nhiên cuối buổi nhậu nhiệm vụ của anh Hai Sài Gòn là… thanh toán. Phải chi tiền mà cũng thấy sướng cái bụng, bởi thấy cái tên “anh Hai Sài Gòn” mà bạn bè gọi tôi, tôi cũng thấy hay hay và có chút tự hào nữa.

Ngôn ngữ Sài Gòn trong mắt một người con đất Bắc

(Ảnh: Thanh Binh, kul.vn)

Có người hỏi:

– Tại sao có “anh Hai Sài Gòn” mà không có “anh Hai Hà Nội” nhỉ?

Tôi sực nhớ lại một thời đã có nhiều người đưa ra những giả thiết về cái tên gọi “anh Hai, chị Hai”, trong đó tôi nhớ có một giả thiết khá hợp lý và mang tính nhân văn cao.

Tôi kể họ nghe:

– Ngày xưa phương Nam của đất nước mình đất rộng người thưa, cò bay thẳng cánh, nên dân tứ xứ kéo vào sinh sống, làm ăn. Mà các cụ xưa người Bắc thì rất “tôn ti trật tự”, có nghĩa là trong nhà, ai có đi đâu thì đi nhưng chỉ những đứa con thứ! Người con cả (anh Cả) phải ở lại chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ già, trông coi đất đai, thờ phụng tổ tiên… Những người con thứ vào Nam, họ làm ăn phát đạt, sinh con đẻ cái, cháu con đề huề nhưng họ luôn nhớ về tổ tiên, cha mẹ và nhớ tới người anh cả của dòng họ ở lại ngoài Bắc. Vậy nên khi sinh ra những đứa con đầu lòng, họ không gọi là “anh Cả” mà gọi là “anh Hai” để tránh “phạm húy”. Rồi từ “anh Hai, chị Hai” gọi riết từ đời này sang đời khác thì người ta hiểu đó chính là “anh Cả, chị Cả” trong nhà. Thật là nhân văn, đúng hông?

Cả đám bạn bè vỗ tay tâm đắc: “Các cụ nhà mình trong đó quá hay”. Tôi được thể nói luôn: “Ở trỏng người ta vậy cả mà”.

Có anh bạn trẻ cuối bàn hình như lần đầu nghe câu chuyện “anh Hai, chị Hai” thấy thú vị quá, cầm ly bia to tướng đi lại bắt tay và kêu: “Trăm phần trăm đi anh Hai Sài Gòn!”, tôi “chơi luôn”, nhưng rồi cậu lại hứng lên: “Xin mời anh Hai Sài Gòn cốc nữa”. Tôi buột miệng: “Bình tĩnh đã cưng”. Một tiếng xuýt xoa phía góc bàn: “Lại một từ cưng, nghe hay nhất trong ngày rồi anh Hai Sài Gòn ơi, dzô đi”.

Vô Nam sinh sống lâu năm rồi, những từ “dễ thương” ấy cứ nhập vào gia đình tôi từ lúc nào không hay. Các con tôi nhiều khi gọi nhau bằng “cưng ơi, cưng à”, mẹ nó cũng gọi các con “cưng à, cưng ơi”. Tôi còn nhớ có lần cậu con trai nhỏ của tôi có chuyện nghịch ngợm gì đó, bị mẹ rầy la, chị gái nó lại vỗ vỗ nhẹ vai em: “Chị Hai bảo cưng của chị nè, lần sau đừng vậy nữa nghe cưng, cưng hổng sợ ba mẹ buồn sao?” Rồi một tiếng “Dạ” nhè nhẹ trong tiếng sụt sùi. Nói như vậy thì làm sao thằng em không nghe cho được, tôi nghe mà cũng thấy mát lạnh trong lòng.

Ngày xưa lúc còn sống ở Hà Nội tôi cũng đã được nghe từ “cưng” này, nhưng trong những hoàn cảnh hình như khác, như “Bà ấy cưng con chó quá” hoặc “Cậu ấm ấy là con cưng của nhà đại gia”… chứ không phải người ta dùng từ “Cưng” để gọi nhau như ở Sài Gòn. Tiếng “cưng” ở đây nghe nó tự nhiên, đằm thắm và dễ thương làm sao.


Khung cảnh nhìn từ trong một quán giải khát điển hình của khu vực Chợ Lớn, nơi phục vụ trà xanh, nước mía… cho người qua đường. (Ảnh qua saigoneer.com)

Tất nhiên, đã là xã hội thì sẽ có người này người nọ, lúc này lúc nọ nhưng những câu xã giao thân tình với cái giọng của người Sài Gòn dễ thương thật. Vào các cửa hàng thấy cách đón tiếp chào mời trong mua bán giữa khách và cô bán hàng: “Hàng này đồ thiệt hôn cưng?”; “Thiệt mà, thưa cô”… Người nghe cũng thấy nhẹ lòng. Đi ngoài đường, nếu vô tình ta quên gạt chân chống xe máy, ta sẽ được một cô, cậu thanh niên nhắc rất nhẹ, đủ nghe: “Cô/chú ơi, gạt chân chống” và một lời đáp lại: “Cảm ơn nha”. Nghe mà thấy vui.

Cuộc sống muôn vẻ, cuộc sống còn nhiều bộn bề, lo toan, nhưng cuộc sống cũng rất cần cái hương vị dịu dàng tưởng chừng như thường tình, vô vị, nhưng không phải vậy. Bởi vì từ những đứa trẻ mới lọt lòng cũng đã thích nghe những lời ru nhẹ nhàng êm ái của bà, của mẹ để đi vào giấc ngủ, cho đến khi tuổi cao sức yếu, gần đất xa trời, con người vẫn mong nhận được những lời nói dịu ngọt của con cái, người thân và bạn bè. Ngôn ngữ của người Sài Gòn nghe đã thiệt.

Hoàng Thạch  VVB chuyen

BẢN TIN MỚI NHẤT

QUỐC KỲ LÀ GÌ ?

Một thể chế chính trị, một triều đại có thể thay đổi nhưng một quốc gia không hề thay đổi. Do đó lá cờ biểu trưng cho quốc gia đó cũng không hề thay đổi.

Xem Thêm

Thương-Thay : Thuốc-Lá và Bia-Rượu tại VN !

Nếu chỉ tính trên Con-số thống-kê hay Bảng xếp-hạng, thì ta chưa thể thấy rõ hết sự tai-hại độc-hại của Thuốc-lá và Bia-rượu tại VN !

Xem Thêm

DẤU SI. CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Làm gì có chuyện thương nhau Mà nhìn trăng tỏ than đau xót người

Xem Thêm

CỘT CỜ ĐẦU TIÊN TẠI LITTLE SAIGON - (Lê Giang Trần)

1981, năm Con Gà, trong một bài phóng sự của tờ LA Times do một nữ phóng viên gốc Trung Hoa viết về nơi phố thị Bolsa, bà đã ví von nơi này như là một “Little bit Saigon”.

Xem Thêm

Ai cũng biết 2 USD là đồng tiền may mắn ..

..nhưng bạn thật sự đã hiểu lý do vì sao chưa?

Xem Thêm

Viếng thăm thắng cảnh ở Na Uy..... Preikestolen

Vị trí ở Rogaland, Preikestolen là một vách đá dốc đứng có độ cao 604 m nằm trên Lysefjorden, đối diện với cao nguyên Kjerag, trong Forsand, Ryfylke, Na Uy.

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Người Nhật hài lòng..

Ong ba Viet la cong dan My,lai la duong kim tuong tu lenh luc luong My tru dong tai Nhat.Nuoc Nhat tuy la dai cuong ve kinh te,nhung van khong tranh khoi tu ai dan toc,tu ti,nhung khi thay tuong tu lenh My,goc a-chau mac quoc phuc cua dan toc thi lay lam hanh dien va hai long,Cung nhu nguoi Viet khi thay nguoi ngoai quoc mac khan dong ao dai,ai cung to mo nhin va mim cuoi,Voi nguoi My va chinh sach My,tam ly chien la dieu tien quyet va tuong tu lenh nay da thuoc bai ban......dang tuong luc Tam ly boi tinh cua quan luc VNCH.

Xem Thêm

Đề bài : Nguyễn Phú Trọng phải cấp cứu tại bệnh viện Kiên Giang, và chuyển về BV Chợ Rẫy

No chua chet a ? no chet thi khoi dua mung,khoi dua lo.Chet thang giac nay,lai noi ra thang khac cung giong giac ho ma ra.Mung la khi ca lo nha no theo thang giac ho di gap mac voi lenin va thang duong xuong am phu noi cho da danh cho con cai chau chat dong toc cong san nha no. Song sao noi va song o dau khi bao nhieu trieu nguoi nguyen rua dem ngay ????

Xem Thêm

Đề bài :Cơm, Phở và người bội thực

Gioi oi ! cho toi xin hai chu binh an.

Xem Thêm

Đề bài :FLAKKA, MA TÚY TỔNG HỢP ĐÁNG SỢ NHẤT Ở MỸ

Trong thoi chien tranh Vietnam,de tieu mon suc khang cu cua VNCH,cua 09 nuoc dong minh.Cong san bac viet va tau cong da tuon vao mien nam heroin,sau 1975,cung de tieu mon suc khang cu va chong doi cua dan chung,bon no cong san bac viet va tau cong tung ra du moi loai matuy nham dau doc cac the he tre.va hien nay,de de dang muu toan thong tri the gioi,bon tau da san xuat ra du loai ma tuy de tung vao My-cac nuoc au chau.Noi ma khong nguong mieng rang : TAU CONG va CAC NUOC CONG SAN PHAI BI TRIET HA TAN GOC RE thi the gioi moi co binh an,Nhung cua dang toi,nhieu quoc gia da khong tan diet ma con co vo de...…...ban vu khi.

Xem Thêm

Đề bài :Hồi ký cuả Kissinger viết về TT Nguyễn Văn Thiệu 1981

Thang bai o VN dinh doat o chanh tri, ma VNCH khong biet lam chanh tri. Trong cac dong minh cua My, du luan ton trong Nam Han, Tay Duc, DaiLoan nhung chi trich VNCH manh me. Bao chi the gioi luc nao cung goi lanh tu Bac Han voi chu dictator phia truoc, nhu dictator Kim Un, nhung khong goi Ho Chi Minh la dictator Ho Chi Minh. Sinh vien mien Nam du hoc phan dong nga theo MTGPMN, nhu sinh vien Nguyen Thai Binh. Nam 1975 khi VN can vien tro 300 trieu de chien dau, viet kieu hai hgoai khong goi tien ve, nhung sau 1975 thi ho goi ve VN ao at. Mien Bac tuyen truyen dan chung cam thu quan linh mien Nam, nhung mien Nam khong tuyen truyen cong san da man tan ac. Mien Bac song kham kho cho chien tranh, dong cua dai hoc, tong dong vien nam nu 15-16 tuoi vao Nam, mien Nam den luc tuyet vong van cu an choi nhay dam, sinh vien hoc sinh tron quan dich giup CS keu goi quan VNCH buong sung. Mien Nam dau hang qua de dang nen khong duoc the gioi kinh trong. Trong khi My dong vien thanh nien 18 tuoi di qua VN chien dau thi VNCH tuoi quan dich la 19 truoc nam 1968. Mai den sau Mau Than tuoi quan dich mo ha xuong 18. Vi vay vuot bien den trai ti nan thi mot so dan VN khong thuyet phuc duoc cao uy ti nan la o VN ho chong cong san. Loi tai ta moi dang.

Xem Thêm

Đề bài :Ải Nam Quan giờ nơi đâu?

Ngay xua thoi VNCH Hoang Oanh va cac ca si mien Nam hat bai nhac "Nhung Neo Duong Viet Nam" co doan sau: "Nhung neo duong Vietnam. Suot tu Ca Mau thang den Nam Quan. Oi nhung neo duong Vietnam." Chi vi nho va TC chiem mien Nam, mien Bac phai tra no va nhuong ai Nam Quan cho TC. Dung la khon nha dai cho.

Xem Thêm

Đề bài :LỄ TƯỞNG NIỆM QUỐC HẬN 30 THÁNG TƯ 75 – NĂM THỨ 44 - San Diego

Tac gia Truong Son Le Xuan Nhi co trich loi Thủ tướng Winston Churchill đọc trước quốc hội Anh ngày 4 tháng 6 năm 1940, sau cuộc rút lui thảm bại và ô chục của quân đội Anh tại bờ biền Dunkirk nhu sau: “We shall go on to the end. We shall fight on the seas and oceans... We shall defend our country, whatever the cost may be. We shall fight on the beaches, we shall fight on the landing ground, whe shall fight in the fields and in the streets, we shall fight in the hills; we shall not surrender. We shall never surrender...”

Xem Thêm

Đề bài :Tại sao người ta không xây bệnh viện xây trường học lại chỉ xây chùa ?

Hỏi ngớ ngẩn...Một chế độ chủ trương buôn dân bán nước....?? thì phải lựa cái dịch vụ nào có lời mà làm, chứ ai mà bỏ tiên xây trường, bệnh viện làm gì..?? Dân nó khoẻ mạnh, có học . nó biết, nó đạp đổ nồi cơm của Đảng...thì đảng lấy gì sống...??? cứ xây cho nhiều chùa, càng to càng tốt..sẽ nhận nhiều tiền phước sương, là cả hai cùng hạnh phúc...Đảng ôm bó bạc...Dân cúng nhiều, được nhiều Phước sau này..?? và sẽ dễ dàng lên thiêng đường XHCN...ngắn tượng bác mà No....??

Xem Thêm

Đề bài :Ông Hồ chết rồi, không nên lấy ông ấy ra để nhục mạ trong vụ thằng Linh cẩu dâm ô trẻ con

Du than hon ! No chet roi,nhung van lai nhai hoc tap theo guong bac ho,vay thi no con song hay chet? Hum chet de da,nguoi chet de tieng ! Tieng xau hay tieng tot ? anh huong den bao the he sau toan la pha hoai-hiep dam-nghien hut-di diem.Phong hoa suy doi...Mot nuoc Viet ta toi vay thi van HOC TAP THEO GUONG thang giac ho.

Xem Thêm

TIN MỚI

Thương-Thay : Thuốc-Lá và Bia-Rượu tại VN !

Nếu chỉ tính trên Con-số thống-kê hay Bảng xếp-hạng, thì ta chưa thể thấy rõ hết sự tai-hại độc-hại của Thuốc-lá và Bia-rượu tại VN !

Xem Thêm

DẤU SI. CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Làm gì có chuyện thương nhau Mà nhìn trăng tỏ than đau xót người

Xem Thêm

CỘT CỜ ĐẦU TIÊN TẠI LITTLE SAIGON - (Lê Giang Trần)

1981, năm Con Gà, trong một bài phóng sự của tờ LA Times do một nữ phóng viên gốc Trung Hoa viết về nơi phố thị Bolsa, bà đã ví von nơi này như là một “Little bit Saigon”.

Xem Thêm

Ai cũng biết 2 USD là đồng tiền may mắn ..

..nhưng bạn thật sự đã hiểu lý do vì sao chưa?

Xem Thêm

Viếng thăm thắng cảnh ở Na Uy..... Preikestolen

Vị trí ở Rogaland, Preikestolen là một vách đá dốc đứng có độ cao 604 m nằm trên Lysefjorden, đối diện với cao nguyên Kjerag, trong Forsand, Ryfylke, Na Uy.

Xem Thêm

Sài Gòn xưa : Chuyện của một thời

Thằng bạn Việt kiều mới đây gửi mail cho tôi: “Sài Gòn dạo này còn nhiều xích lô không? Cứ đến những ngày tháng Tư này, tao lại nhớ đến xích lô.

Xem Thêm

Nữ tù binh duy nhất tại nhà tù Hỏa Lò là một nữ y tá người Tây Đức, đã qua đời - Hiếu Bá Linh, tổng hợp

Nữ tù binh này không phải là người Mỹ, mà cũng chẳng phải là lính Mỹ. Cô là một y tá người Đức (Tây Đức), tên là Monika Schwinn..

Xem Thêm

Bí Lú đã tịt! - Việt Nhân

(HNPĐ) Chuyện Lú đột quỵ là có, còn nói rõ nặng nhẹ thì khôn

Xem Thêm

Vẻ cổ kính, bình yên của ngôi chùa đẹp nhất thế giới tại Việt Nam

Chùa Trấn Quốc, ngôi chùa cổ nhất Hà Nội với trên 1.500 năm tuổi , được báo Daily Mail (Anh) chọn là một trong 16 ngôi chùa đẹp nhất thế giới.

Xem Thêm