Văn Học & Nghệ Thuật

Những áng văn định hình thế giới - Martin Puchner

Sách gối đầu giường


Từ thuở ấu thơ, Alexander Đại đế đã được rèn luyện để trở thành thủ lĩnh của Macedonia.

Vương quốc nhỏ ở miền bắc Hy Lạp này luôn trong tình trạng chiến tranh triền miên với các nước láng giềng, nhất là với là xứ Ba Tư. Điều đó có nghĩa là Alexander phải học cách cầm quân đánh trận.

Khi phụ vương bị ám sát và Alexander lên ngôi, ông nhanh chóng vượt tất cả mọi kỳ vọng.

Ông không chỉ giữ yên bình cho vương quốc mà còn đánh bại toàn bộ Đế quốc Ba Tư và chinh phục một vùng lãnh thổ rộng lớn, trải dài từ Ai Cập đến bắc Ấn Độ.


Alexander còn sở hữu thêm một vũ khí nữa: Trường ca Iliad của Homer.

Thuở nhỏ, ông học đọc và viết bằng trường ca này. Nhờ vào thầy dạy học của ông, triết gia Aristotle, ông đã nghiền ngẫm Iliad với sự tập trung cao độ khác thường.

Khi ông bắt đầu các cuộc chinh phục, câu chuyện kể của Homer về một chuyến viễn chinh đến Tiểu Á trước đó của quân Hy Lạp đã làm thành cẩm nang của ông. Ông đã dừng ở Troy, ngay cả khi thành phố này không có ý nghĩa về mặt quân sự, để tái hiện những cảnh trong Iliad.

Trong toàn bộ chuyến viễn chinh này, ông đã gối đầu bên cạnh quyển sách của mình.

Bất chấp vị trí của nó trong văn học, trường ca sử thi của Homer có tác động vượt xa bên ngoài các thư viện và những đống lửa trong doanh trại ở thời Hy Lạp cổ đại.

Nó giúp định hình toàn bộ một xã hội, đạo đức của nó.

"Homer… đã vẽ nên 'những dạng thức suy nghĩ của sơ kỳ văn hóa Hy Lạp," Howard Cannatella viết.

"Câu chuyện này sẽ chỉ ra xã hội ngày xưa như thế nào để thể hiện, để sống và tái hiện… những sự kiện được sáng tác nhằm giúp độc giả thấy được, bằng một cách chấp nhận được, những lựa chọn đạo đức trong cuộc sống, chẳng hạn như phải dũng cảm, sẽ có tác động như thế nào đối với công chúng nói chung."

Bản quyền hình ảnh Getty Images Image caption Alexander Đại đế được nhà triết học Aristotle dạy dỗ, và ảnh hưởng của người thầy thể hiện rõ nét trong cách nhà lãnh đạo quân sự áp dụng các chiến lược ngoại giao và chinh chiến

Ảnh hưởng giữa Iliad và Alexander Đại đế là tác động hai chiều.

Lấy cảm hứng từ sử thi, Alexander đã đền đáp cho Homer bằng cách đưa tiếng Hy Lạp trở thành ngôn ngữ chung của một vùng rộng lớn, nhờ đó đặt cơ sở để đưa Iliad trở thành văn chương thế giới.

Những người kế tục Alexander đã cho xây những thư viện vĩ đại Alexandria và Pergamum để gìn giữ những tác phẩm của Homer cho hậu thế.

Đó là bằng chứng cho thấy những câu chuyện có tầm quan trọng bên ngoài những trang sách.

Triết gia Plato đòi hỏi nghệ thuật "chứng tỏ rằng nó không chỉ giúp con người mua vui mà còn có ích cho các định chế và nhân sinh" - như Cannatella đã lập luận: "Thi ca đối với Aristotle (cũng giống như Plato) không chỉ khơi dậy những phản ứng tình cảm mãnh liệt mà còn thúc đẩy con người trở nên tốt đẹp hơn."

Trường ca Iliad là điển hình của những tác phẩm ban đầu như Sử thi về Gilgamesh xứ Mesopotamia hay truyện Popol Vuh của người Maya.

Văn học sử thi như thế này làm thành điểm tham chiếu chung cho toàn bộ nền văn hóa, giúp cho độc giả biết được rằng họ từ đâu đến và họ là ai.

Nền tảng của văn học Trung Hoa

Tuy nhiên, không phải truyền thống văn học nào cũng bắt đầu với những áng sử thi về các vị vua dũng mãnh và các cuộc chinh phạt.

Văn học Trung Quốc dựa trên Kinh Thi, một tuyển tập những bài thơ xem qua thì có vẻ đơn giản nhưng đã khiến người đời tốn không biết bao nhiêu bút mực để diễn giải, bình luận.

Thơ ca không phải chỉ là lãnh địa của những nhà thơ chuyên nghiệp.

Một người có chí muốn leo cao trong chốn quan trường của Trung Quốc phải trải qua những khoa thi gắt gao của triều đình vốn đòi phải nắm tường tận về thơ phú, và các bậc đại thần phải có khả năng 'ứng khẩu thành thơ'.

Kinh Thi đã đưa thi ca trở thành hình thức văn học quan trọng nhất trên khắp Đông Á (Khi Nhật Bản tìm kiếm sự độc lập về văn hóa từ Trung Quốc, họ đã tự tạo tuyển tập thơ riêng cho mình).

Tầm quan trọng của thi ca cũng đã định hình một trong những tiểu thuyết kỳ vĩ đầu tiên của văn học thế giới: Câu chuyện về Genji.

Bản quyền hình ảnh Alamy Image caption Cuốn Câu chuyện về Genji của tác giả Murasaki Shikibu khắc họa bức tranh về cuộc sống chốn cung đình với tường tận các chi tiết và những chiêm nghiệm về tâm lý, tạo thành một tuyệt tác có độ dài lên đến hơn ngàn trang giấy

Tác giả của truyện, Murasaki Shikibu, đã phải tự học thơ chữ Hán bằng cách nghe lóm những buổi học của huynh trưởng của bà với sư gia, do phụ nữ không được phép học Hán văn.

Khi trở thành cung nữ trong cung đình Nhật Bản vốn mang tính kín đáo, bà đã vận dụng hiểu biết này để khắc họa nên một bức tranh về cuộc sống chốn cung đình với tường tận các chi tiết và những chiêm nghiệm về tâm lý, tạo thành một tuyệt tác có độ dài lên đến hơn ngàn trang giấy.

Để cho cuốn tiểu thuyết này trở thành văn chương hàn lâm, bà đã đưa vào gần 800 bài thơ.

Công nghệ in ấn

Khi ngày càng có nhiều nơi trên thế giới trở nên biết đọc biết viết, các công nghệ mới, mà trên hết là công nghệ làm giấy và in ấn, đã mở rộng tầm phủ sóng cũng như ảnh hưởng của những câu chuyện được ghi chép lại.

Điều này có nghĩa là có thêm những độc giả mới có thể đọc được những câu chuyện trong sách vở. Và độc giả mới cũng có nghĩa là xuất hiện thêm những câu chuyện mới để đáp ứng thị hiếu và mối quan tâm của những độc giả này.

Diễn biến đó đặc biệt thấy rõ trong thế giới Ả-rập, vốn đã học được bí quyết làm giấy từ Trung Quốc và biến nó thành một ngành công nghiệp thịnh vượng.

Lần đầu tiên, những câu chuyện vốn trước đây chỉ có thể lưu truyền qua phương thức truyền miệng đã được đưa vào sách vở và được tập hợp lại trong những tuyển tập truyện kể như Ngàn Lẻ Một Đêm.

Phát triển ngôn ngữ

Đa dạng hơn những câu chuyện sử thi cổ hơn trước đó hay những tuyển tập thơ, Ngàn Lẻ Một Đêm vừa là hình thức giáo dục vừa là hình thức giải trí, được đóng khung trong câu chuyện không thể nào quên của nàng Scheherazade và vị vua mà đã thề sẽ giết bất cứ người đàn bà nào đã chăn gối với ông một đêm.

Nàng Scheherazade kể hết câu chuyện này đến câu chuyện khác cho đến khi nhà vua giải được cơn uất hận chết chóc của ông ta - giúp cho Scheherazade không chỉ trở thành hoàng hậu của ông mà còn là nữ anh hùng trong thế giới truyện kể

Đứng trước cái chết kề cận, Scheherazade bắt đầu kể hết câu chuyện này đến câu chuyện khác cho đến khi nhà vua giải được cơn uất hận chết chóc của ông ta - giúp cho Scheherazade không chỉ trở thành hoàng hậu của ông mà còn là nữ anh hùng trong thế giới truyện kể.

Các tuyển tập thơ, các tuyển tập truyện và các câu chuyện sử thi đã để lại một cái bóng quá lâu lên lịch sử văn học sau đó.

Khi nhà thơ Ý Dante Alighieri bắt đầu nắm bắt và giải thích quan điểm của Thiên chúa giáo về Địa ngục, Sự chuộc tội và Thiên đường, ông đã chọn hình thức thơ ca sử thi, do đó cạnh tranh với các tác giả kinh điển (ông đã khôn ngoan bỏ qua Homer do Homer sống trước thời đại của Chúa Jesus).

Ông đã sáng tác vở Thần Khúc không phải bằng tiếng Latin vốn được mọi người ngưỡng vọng mà là trong phương ngữ nói của vùng Tuscany.

Quyết định này của ông đã giúp đưa phương ngữ đó thành ngôn ngữ chính thống mà ngày nay chúng ta gọi là tiếng Ý, một sự đóng góp cho tầm quan trọng của văn học trong việc định hình ngôn ngữ.

Sự thống trị của tiểu thuyết

Thay đổi đơn lẻ lớn nhất trong sự thăng trầm của văn học là phát minh ra kỹ thuật in ở Bắc Âu của Johannes Gutenberg (học theo kỹ thuật của người Trung Hoa), người đã khởi đầu thời kỳ sản xuất sách báo đại trà và biết đọc biết viết phổ cập như thế giới của chúng ta ngày nay.

Trên khía cạnh văn học, thời kỳ này nằm dưới sự thống trị của tiểu thuyết, vốn được gọi tên trong tiếng Anh là 'novel', tức là sự mới mẻ mặc dù trước đó đã có tác phẩm tiên phong quan trọng như Lady Muraski.

Tiểu thuyết không có hành trang của những thể văn chương cổ và do đó tạo điều kiện cho những kiểu tác giả và độc giả mới xuất hiện, nhất là phụ nữ, vốn sử dụng thể thức linh hoạt này để đương đầu với những vấn đề nhức nhối nhất của xã hội hiện đại.

Tác phẩm Frankenstein của Mary Shelley nằm ở điểm xuất phát của thể loại mà về sau này được gọi là khoa học viễn tưởng, vốn bị giằng xé giữa những hứa hẹn không tưởng của khoa học và khả năng tàn phá của nó.

Ảnh hưởng chính trị

Cùng lúc, tiểu thuyết cũng được những quốc gia mới nổi sử dụng để khẳng định nền độc lập, như những gì đã xảy ra trong cái gọi là thời kỳ 'bùng nổ của Mỹ Latin' vào những năm 1960 với tác phẩm Trăm năm cô đơn của Gabriel Garcia Marquez, một tiểu thuyết xuyên qua nhiều thế hệ với hy vọng nắm bắt được toàn bộ một nền văn hóa.

Độc lập về chính trị đòi hỏi phải độc lập về văn hóa và tiểu thuyết chứng tỏ là cách tốt nhất để thực hiện được điều này.

Mặc dù những tác giả này và nhiều tác giả khác được hưởng lợi từ kỷ nguyên biết chữ đại trà, những ấn bản in cũng khiến việc kiểm soát và kiểm duyệt văn chương trở nên dễ dàng hơn.

Điều này trở thành một vấn đề đặc biệt nhức nhối đối với những tác giả sống ở các chế độ toàn trị như Đức Quốc xã hay Liên Xô, nơi có hệ thống những ấn bản ngầm để tránh sự kiểm duyệt.

Ngày nay, chúng ta đang sống trong một cuộc cách mạng khác về công nghệ viết, một cuộc cách mạng ít nhất cũng quan trọng như phát minh ra giấy và kỹ thuật in của Trung Quốc hay việc phát minh lại kỹ thuật in ở Bắc Âu.

Mạng Internet đang thay đổi cách chúng ta đọc và viết, cách văn học được truyền bá và những ai có thể tiếp cận được nó.

Chúng ta đang ở điểm khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong văn học - thế giới văn chương chắc chắn sẽ biến đổi thêm một lần nữa.

Bài tiếng Anh đã đăng trênbBBC Culture

VVB chuyen

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Những áng văn định hình thế giới - Martin Puchner

Sách gối đầu giường


Từ thuở ấu thơ, Alexander Đại đế đã được rèn luyện để trở thành thủ lĩnh của Macedonia.

Vương quốc nhỏ ở miền bắc Hy Lạp này luôn trong tình trạng chiến tranh triền miên với các nước láng giềng, nhất là với là xứ Ba Tư. Điều đó có nghĩa là Alexander phải học cách cầm quân đánh trận.

Khi phụ vương bị ám sát và Alexander lên ngôi, ông nhanh chóng vượt tất cả mọi kỳ vọng.

Ông không chỉ giữ yên bình cho vương quốc mà còn đánh bại toàn bộ Đế quốc Ba Tư và chinh phục một vùng lãnh thổ rộng lớn, trải dài từ Ai Cập đến bắc Ấn Độ.


Alexander còn sở hữu thêm một vũ khí nữa: Trường ca Iliad của Homer.

Thuở nhỏ, ông học đọc và viết bằng trường ca này. Nhờ vào thầy dạy học của ông, triết gia Aristotle, ông đã nghiền ngẫm Iliad với sự tập trung cao độ khác thường.

Khi ông bắt đầu các cuộc chinh phục, câu chuyện kể của Homer về một chuyến viễn chinh đến Tiểu Á trước đó của quân Hy Lạp đã làm thành cẩm nang của ông. Ông đã dừng ở Troy, ngay cả khi thành phố này không có ý nghĩa về mặt quân sự, để tái hiện những cảnh trong Iliad.

Trong toàn bộ chuyến viễn chinh này, ông đã gối đầu bên cạnh quyển sách của mình.

Bất chấp vị trí của nó trong văn học, trường ca sử thi của Homer có tác động vượt xa bên ngoài các thư viện và những đống lửa trong doanh trại ở thời Hy Lạp cổ đại.

Nó giúp định hình toàn bộ một xã hội, đạo đức của nó.

"Homer… đã vẽ nên 'những dạng thức suy nghĩ của sơ kỳ văn hóa Hy Lạp," Howard Cannatella viết.

"Câu chuyện này sẽ chỉ ra xã hội ngày xưa như thế nào để thể hiện, để sống và tái hiện… những sự kiện được sáng tác nhằm giúp độc giả thấy được, bằng một cách chấp nhận được, những lựa chọn đạo đức trong cuộc sống, chẳng hạn như phải dũng cảm, sẽ có tác động như thế nào đối với công chúng nói chung."

Bản quyền hình ảnh Getty Images Image caption Alexander Đại đế được nhà triết học Aristotle dạy dỗ, và ảnh hưởng của người thầy thể hiện rõ nét trong cách nhà lãnh đạo quân sự áp dụng các chiến lược ngoại giao và chinh chiến

Ảnh hưởng giữa Iliad và Alexander Đại đế là tác động hai chiều.

Lấy cảm hứng từ sử thi, Alexander đã đền đáp cho Homer bằng cách đưa tiếng Hy Lạp trở thành ngôn ngữ chung của một vùng rộng lớn, nhờ đó đặt cơ sở để đưa Iliad trở thành văn chương thế giới.

Những người kế tục Alexander đã cho xây những thư viện vĩ đại Alexandria và Pergamum để gìn giữ những tác phẩm của Homer cho hậu thế.

Đó là bằng chứng cho thấy những câu chuyện có tầm quan trọng bên ngoài những trang sách.

Triết gia Plato đòi hỏi nghệ thuật "chứng tỏ rằng nó không chỉ giúp con người mua vui mà còn có ích cho các định chế và nhân sinh" - như Cannatella đã lập luận: "Thi ca đối với Aristotle (cũng giống như Plato) không chỉ khơi dậy những phản ứng tình cảm mãnh liệt mà còn thúc đẩy con người trở nên tốt đẹp hơn."

Trường ca Iliad là điển hình của những tác phẩm ban đầu như Sử thi về Gilgamesh xứ Mesopotamia hay truyện Popol Vuh của người Maya.

Văn học sử thi như thế này làm thành điểm tham chiếu chung cho toàn bộ nền văn hóa, giúp cho độc giả biết được rằng họ từ đâu đến và họ là ai.

Nền tảng của văn học Trung Hoa

Tuy nhiên, không phải truyền thống văn học nào cũng bắt đầu với những áng sử thi về các vị vua dũng mãnh và các cuộc chinh phạt.

Văn học Trung Quốc dựa trên Kinh Thi, một tuyển tập những bài thơ xem qua thì có vẻ đơn giản nhưng đã khiến người đời tốn không biết bao nhiêu bút mực để diễn giải, bình luận.

Thơ ca không phải chỉ là lãnh địa của những nhà thơ chuyên nghiệp.

Một người có chí muốn leo cao trong chốn quan trường của Trung Quốc phải trải qua những khoa thi gắt gao của triều đình vốn đòi phải nắm tường tận về thơ phú, và các bậc đại thần phải có khả năng 'ứng khẩu thành thơ'.

Kinh Thi đã đưa thi ca trở thành hình thức văn học quan trọng nhất trên khắp Đông Á (Khi Nhật Bản tìm kiếm sự độc lập về văn hóa từ Trung Quốc, họ đã tự tạo tuyển tập thơ riêng cho mình).

Tầm quan trọng của thi ca cũng đã định hình một trong những tiểu thuyết kỳ vĩ đầu tiên của văn học thế giới: Câu chuyện về Genji.

Bản quyền hình ảnh Alamy Image caption Cuốn Câu chuyện về Genji của tác giả Murasaki Shikibu khắc họa bức tranh về cuộc sống chốn cung đình với tường tận các chi tiết và những chiêm nghiệm về tâm lý, tạo thành một tuyệt tác có độ dài lên đến hơn ngàn trang giấy

Tác giả của truyện, Murasaki Shikibu, đã phải tự học thơ chữ Hán bằng cách nghe lóm những buổi học của huynh trưởng của bà với sư gia, do phụ nữ không được phép học Hán văn.

Khi trở thành cung nữ trong cung đình Nhật Bản vốn mang tính kín đáo, bà đã vận dụng hiểu biết này để khắc họa nên một bức tranh về cuộc sống chốn cung đình với tường tận các chi tiết và những chiêm nghiệm về tâm lý, tạo thành một tuyệt tác có độ dài lên đến hơn ngàn trang giấy.

Để cho cuốn tiểu thuyết này trở thành văn chương hàn lâm, bà đã đưa vào gần 800 bài thơ.

Công nghệ in ấn

Khi ngày càng có nhiều nơi trên thế giới trở nên biết đọc biết viết, các công nghệ mới, mà trên hết là công nghệ làm giấy và in ấn, đã mở rộng tầm phủ sóng cũng như ảnh hưởng của những câu chuyện được ghi chép lại.

Điều này có nghĩa là có thêm những độc giả mới có thể đọc được những câu chuyện trong sách vở. Và độc giả mới cũng có nghĩa là xuất hiện thêm những câu chuyện mới để đáp ứng thị hiếu và mối quan tâm của những độc giả này.

Diễn biến đó đặc biệt thấy rõ trong thế giới Ả-rập, vốn đã học được bí quyết làm giấy từ Trung Quốc và biến nó thành một ngành công nghiệp thịnh vượng.

Lần đầu tiên, những câu chuyện vốn trước đây chỉ có thể lưu truyền qua phương thức truyền miệng đã được đưa vào sách vở và được tập hợp lại trong những tuyển tập truyện kể như Ngàn Lẻ Một Đêm.

Phát triển ngôn ngữ

Đa dạng hơn những câu chuyện sử thi cổ hơn trước đó hay những tuyển tập thơ, Ngàn Lẻ Một Đêm vừa là hình thức giáo dục vừa là hình thức giải trí, được đóng khung trong câu chuyện không thể nào quên của nàng Scheherazade và vị vua mà đã thề sẽ giết bất cứ người đàn bà nào đã chăn gối với ông một đêm.

Nàng Scheherazade kể hết câu chuyện này đến câu chuyện khác cho đến khi nhà vua giải được cơn uất hận chết chóc của ông ta - giúp cho Scheherazade không chỉ trở thành hoàng hậu của ông mà còn là nữ anh hùng trong thế giới truyện kể

Đứng trước cái chết kề cận, Scheherazade bắt đầu kể hết câu chuyện này đến câu chuyện khác cho đến khi nhà vua giải được cơn uất hận chết chóc của ông ta - giúp cho Scheherazade không chỉ trở thành hoàng hậu của ông mà còn là nữ anh hùng trong thế giới truyện kể.

Các tuyển tập thơ, các tuyển tập truyện và các câu chuyện sử thi đã để lại một cái bóng quá lâu lên lịch sử văn học sau đó.

Khi nhà thơ Ý Dante Alighieri bắt đầu nắm bắt và giải thích quan điểm của Thiên chúa giáo về Địa ngục, Sự chuộc tội và Thiên đường, ông đã chọn hình thức thơ ca sử thi, do đó cạnh tranh với các tác giả kinh điển (ông đã khôn ngoan bỏ qua Homer do Homer sống trước thời đại của Chúa Jesus).

Ông đã sáng tác vở Thần Khúc không phải bằng tiếng Latin vốn được mọi người ngưỡng vọng mà là trong phương ngữ nói của vùng Tuscany.

Quyết định này của ông đã giúp đưa phương ngữ đó thành ngôn ngữ chính thống mà ngày nay chúng ta gọi là tiếng Ý, một sự đóng góp cho tầm quan trọng của văn học trong việc định hình ngôn ngữ.

Sự thống trị của tiểu thuyết

Thay đổi đơn lẻ lớn nhất trong sự thăng trầm của văn học là phát minh ra kỹ thuật in ở Bắc Âu của Johannes Gutenberg (học theo kỹ thuật của người Trung Hoa), người đã khởi đầu thời kỳ sản xuất sách báo đại trà và biết đọc biết viết phổ cập như thế giới của chúng ta ngày nay.

Trên khía cạnh văn học, thời kỳ này nằm dưới sự thống trị của tiểu thuyết, vốn được gọi tên trong tiếng Anh là 'novel', tức là sự mới mẻ mặc dù trước đó đã có tác phẩm tiên phong quan trọng như Lady Muraski.

Tiểu thuyết không có hành trang của những thể văn chương cổ và do đó tạo điều kiện cho những kiểu tác giả và độc giả mới xuất hiện, nhất là phụ nữ, vốn sử dụng thể thức linh hoạt này để đương đầu với những vấn đề nhức nhối nhất của xã hội hiện đại.

Tác phẩm Frankenstein của Mary Shelley nằm ở điểm xuất phát của thể loại mà về sau này được gọi là khoa học viễn tưởng, vốn bị giằng xé giữa những hứa hẹn không tưởng của khoa học và khả năng tàn phá của nó.

Ảnh hưởng chính trị

Cùng lúc, tiểu thuyết cũng được những quốc gia mới nổi sử dụng để khẳng định nền độc lập, như những gì đã xảy ra trong cái gọi là thời kỳ 'bùng nổ của Mỹ Latin' vào những năm 1960 với tác phẩm Trăm năm cô đơn của Gabriel Garcia Marquez, một tiểu thuyết xuyên qua nhiều thế hệ với hy vọng nắm bắt được toàn bộ một nền văn hóa.

Độc lập về chính trị đòi hỏi phải độc lập về văn hóa và tiểu thuyết chứng tỏ là cách tốt nhất để thực hiện được điều này.

Mặc dù những tác giả này và nhiều tác giả khác được hưởng lợi từ kỷ nguyên biết chữ đại trà, những ấn bản in cũng khiến việc kiểm soát và kiểm duyệt văn chương trở nên dễ dàng hơn.

Điều này trở thành một vấn đề đặc biệt nhức nhối đối với những tác giả sống ở các chế độ toàn trị như Đức Quốc xã hay Liên Xô, nơi có hệ thống những ấn bản ngầm để tránh sự kiểm duyệt.

Ngày nay, chúng ta đang sống trong một cuộc cách mạng khác về công nghệ viết, một cuộc cách mạng ít nhất cũng quan trọng như phát minh ra giấy và kỹ thuật in của Trung Quốc hay việc phát minh lại kỹ thuật in ở Bắc Âu.

Mạng Internet đang thay đổi cách chúng ta đọc và viết, cách văn học được truyền bá và những ai có thể tiếp cận được nó.

Chúng ta đang ở điểm khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong văn học - thế giới văn chương chắc chắn sẽ biến đổi thêm một lần nữa.

Bài tiếng Anh đã đăng trênbBBC Culture

VVB chuyen

BẢN TIN MỚI NHẤT

THÔNG BÁO MỚI NHẤT VỀ LÒ MICROWAVE

Chính phủ Nhật Bản đã quyết định chấm dứt sản xuất và loại bỏ lò vi sóng ở nước này trước cuối năm nay.

Xem Thêm

Điểm Tin Thứ Bảy 24/8/2019

Biển Đông - Bãi Tư Chính : Tàu hộ vệ Quang Trung đang ở đâu?

Xem Thêm

THẺ CĂN CƯỚC NGUYỄN ÁI QUẤC CÓ GÌ LẠ? - Lê Bá Vận

(HNPD) Đúng 100 năm trước, vào đầu tháng 9/1919 Nguyễn Tất Thành đến sở Cảnh sát Pháp khai tên là Nguyễn Ái Quấc,....

Xem Thêm

GHI HAY KHÔNG !!

Muốn Dân Chủ thì tuân theo lẽ phải Dù trái ý chớ cãi lại đa phần Chớ bảo vệ ý mình trăm phần trăm

Xem Thêm

Thoát Trung - Hà Thượng Thủ

Hãy mau tỉnh ngộ may còn kịp

Xem Thêm

LỜI CHÀO BUỒN . - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Như khi rơi sợi tóc Bệnh hoạn cũng vô thường

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :CHUYỆN TÌNH buồn ???

Ngay xua thi tron chui,tron nhui.Mat lam la, lam let nhin nguoc ngo xuoi nhu con chuot chay tron con meo.Vuot thoat duoc bang moi Phuong cach:Nhan dao-doan tu-con lai...Tren ho so don xin vao My-don khai khi nhap tich...deu viet ra rang:Khong song voi cs duoc,se bi giet...Bay gio thi khoe khoang tan troi cao,huenh hoang ao gam ve lang quay thau troi dat,den khi rong tui lai tech sang noi" kho nhu cho " Ngay dep troi nao do,buon tinh ho mo lai ho so xin vao My va hoi oi :" khai gian,Boi the " troi OI ! sao khong hoc hoi nhung cai hay,cai la cua xu nguoi,ma toan la hoc nhung cai xau,cai ban cung khai gian,tron thue,lua loc cua noi xua kia da bo chay gan chet? Hay nghi lai: moi nguoi deu co luong tam va khong ai chay tron,lua gat duoc chinh luong tam cua minh.Hay de lai duc cho con chau.Ho chet de da-nguoi ta chet de tieng.

Xem Thêm

Đề bài :CỦA THIÊN TRẢ ĐỊA

Hầu hết những người này khánh tận vì ma túy,ngoài ra có vài người do cho người khác hoặc từ thiện.Không kể loại thứ 2,họ vẫn được coi là thành công khi đầu tư vào tương lai,còn loại thứ 1 khánh tận vì ma túy thì cũng đáng đời cho họ...Nhưng dẫu sao tất cả họ vẫn là người đã được hưởng cái mà (có thể) họ hằng mơ ước.

Xem Thêm

Đề bài :Điều gì chờ kinh tế Mỹ sau khi ông Trump áp thuế 300 tỷ USD hàng Trung Quốc?

" thang chet Tap da chi bao nhieu ty dollars cho bon truyen thong thien ta va lobby QH My de tieu diet Trump?"Cau hoi rat hay va rat dung va moi nguoi con luong tam deu muon nghe cau tra loi,nhung Bill-hill-Bus con-Obama cung tat ca cac qui vi tai to mat nhon ma Trump goi la dong rac o D.C ho deu mac benh nghenh ngang,hay diec loi con ray,cu u a-u o,dang cho nhiem ky ke tiep,se co nhieu tro rat vui khi dong rac bi boi len mang di lo thieu.Cau xin on tren gin giu,bao ve nguoi phu quet rac nay.

Xem Thêm

Đề bài :Điều gì chờ kinh tế Mỹ sau khi ông Trump áp thuế 300 tỷ USD hàng Trung Quốc?

Theo bài phân tích,người đọc thấy ra 1 điều,Donald Trump đánh thuế vào hàng hóa của Chệt nhập vào Mỹ đang gây thiệt hại cho người Mỹ và cả nền kinh tế Mỹ và thế giới.Như vậy TT Trump dúng là tai họa cho nhân loại cần phải loại trừ.Tôi đọc cho đến hết mà không thấy 1 chữ nào nó nói về những tai hại của kinh tế Chệt khi nó tham dự vào kinh tế thế giới,cũng ko có được 1 chữ nào nói về ảnh hưởng của việc đánh thuế trên kinh tế Chệt...Làm như việc đánh thuế chỉ làm hại người Mỹ và thế giới. Câu hỏi bật ra trong đầu tôi "Thằng Chệt Tập đã chi bao nhiêu tỷ dollars cho bọn truyền thông thiên tả và lobby QH Mỹ để tiêu diệt Donald Trump?"

Xem Thêm

Đề bài :Một kỷ niệm về Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn

Hai nguoi,hai nhiem vu-trach nhiem khac nhau.Ong ben y khoa thi chuyen cuu giup nhung nguoi benh hoan.Ben quan doi thi bao ve dat nuoc,bao ve dan chung.So ra,trach nhiem cua Quan doi nang hon rat nhieu so voi quan y la mot thanh phan cua quan doi.O day,chi la su hieu lam cua nguoi chi huy va trach nhiem tong quat,va long nhan dao cua vi b/si quan y.Hai nguoi cung khong noi ro cho nhau ly do va...gay ra co su nay.

Xem Thêm

Đề bài :DI SẢN ĐÍCH THỰC CỦA OBAMA: TẠO MỘT NƯỚC MỸ CHIA RẼ

Da^n My~da~ qua'nga^y tho khi ba^u cho te^n lai den ba^'t ta`i vo^ tuo'ng na`y la`m TT to'i 2 nhie^.m ky`. Y da~pha' tan hoang nuo'c My~ba`ng nhung chin'nh sa'ch ngu do^'t, chia re~va` pha'hoa.i. TT Trump la`nguo`i ye^u nuo'c.

Xem Thêm

Đề bài :Đọc Báo Vẹm: Chi 15 triệu đồng có ngay luận văn thạc sĩ

Troi oi! nho xua kia di thi bang TIEU HOC,roi bang TRUNG HOC va TU TAI I-TU TAI II.da tray da troc vay,nam vao lop de nhi,thay day Viet van da noi cau :'cAC ANH CHI BAY GIO DA DUOC GOI LA KE SI" Bay gio,thang chan trau,thang y ta vuon-thang thien heo va tham chi ca thang phu bep tren tau bien...deu co bang TIEN SI-PHO TIEN SI con Cu Nhan khong co viec lam phai chay xe om.CHOI OI ! dat nuoc CNXH VIETNAM dung dau the gioi ve bang cap....trom cap,the ra cai van bang TIEU HOC xua kia con co gia tri cao gap nhieu lan TIEN SI-PHO TIEN SI...o XHCN VIETNAM.Buon nhay !

Xem Thêm

Đề bài :9 điều ít biết về kinh tế Canada.

Canada dang xu dung song ngu,nhung da nhieu cho xu dung them tieng tau,sap xu dung 03 ngon ngu chinh thuc roi?va cung da sap sua bien thanh noi nuong than,rua tien chinh thuc cua XHCN.Truoc nam 2017,canada cung da lung lo,khong man ma gi voi My va doi khi da gio lai hang xom.Nhung tu khi Trump duoc moi vao nha trang mien phi,canada va mexico da chot da va thay doi nhieu,nhat la tom co con me hoavi,tau cong da choi tro bat vai nguoi canada,nhung dang sau da co Trump,canada qua pha de dang!

Xem Thêm

Đề bài :Một Nhật Bản rất khác: Tỷ lệ vợ đánh chồng ngày càng tăng, đàn ông Nhật càng ngày càng "sợ" vợ và sợ bạn gái hơn?

He! He! Binh dang roi ma ! Nam nu binh quyen,ong danh toi,can nhan toi toi lam lai y chang : HUE !TU DO-TU DO ! Vietnam bay gio cung khong khac so voi Nhat.Bao nhieu sach vo-van hoa-tin nguong-giao duc...deu vut ra bai rac het.TU DO LA CAI GI ? HO co hieu the nao la Tu DO ?

Xem Thêm

TIN MỚI

Điểm Tin Thứ Bảy 24/8/2019

Biển Đông - Bãi Tư Chính : Tàu hộ vệ Quang Trung đang ở đâu?

Xem Thêm

THẺ CĂN CƯỚC NGUYỄN ÁI QUẤC CÓ GÌ LẠ? - Lê Bá Vận

(HNPD) Đúng 100 năm trước, vào đầu tháng 9/1919 Nguyễn Tất Thành đến sở Cảnh sát Pháp khai tên là Nguyễn Ái Quấc,....

Xem Thêm

GHI HAY KHÔNG !!

Muốn Dân Chủ thì tuân theo lẽ phải Dù trái ý chớ cãi lại đa phần Chớ bảo vệ ý mình trăm phần trăm

Xem Thêm

Thoát Trung - Hà Thượng Thủ

Hãy mau tỉnh ngộ may còn kịp

Xem Thêm

LỜI CHÀO BUỒN . - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Như khi rơi sợi tóc Bệnh hoạn cũng vô thường

Xem Thêm

"Ai bánh cam, bánh còng hôn?"🍊

Ngày xửa ngày xưa khi ta còn nhỏ xíu,mỗi buổi trưa đi học về ,đã ăn cơm rồi, nhưng nghe giọng rao của bà Tư bán bánh thì không thể nào ngồi yên trong nhà,

Xem Thêm

Sạch bóng quân thù "rác".

Làm sạch Little Saigon San Diego,tạo thói quen không xả rác

Xem Thêm

NGHE CHIM KHUYÊN HÓT. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Tình ơi, sao oan nghiệt Si dại mãi không thôi

Xem Thêm

SAM TING WONG !!!

Công ty du lịch lường gạt khách hơn $100,000, trong các nạn nhân có cả một luật sư Việt

Xem Thêm