Khoa Học Thực Nghiệm & Tâm Linh

Quẻ Dịch Cách Lập Và Giải Đoán - Nguyên Lạc

(HNPD) Bói Dịch không phải là mê tín, nó là khoa học. Có thể gọi là khoa học huyền bí.


Nguyên Lc

QuDch

Cách Lp Và Gii Đoán

 

(Bài 1)

 

Cẩn báo:  Cụ Nguyễn Hiến Lê có nói:  "Muốn học điều gì thì hãy viết về điều đó". Theo tinh thần đó, chúng tôi đang học về Kinh Dịch, nên xin viết ra đây những gì mình đã học được từ người xưa, từ các bậc tiền bối... Xin hiểu cho, đây chỉ là những ghi chép vụn vặt trong quá trình học hỏi, nên chắc nó sẽ có rất nhiều thiếu sót, mong các bậc cao minh bỏ quá cho! Nếu các bạn tìm thấy có ít nhiều điều hữu ích thì tốt, còn nếu không, coi như " Mua vui cũng được một vài trống can

Ở đời muôn sự của chung

Hơn nhau ở chỗ biết dùng hay không! 

     

Dẫn nhập: Bói Dịch không phải là mê tín, nó là khoa học. Có thể gọi là khoa học huyền bí. Vì vậy,  Tiến sĩ Phân tâm học C.G. Jung  ( ông cùng với S. Freud là một trong những thủy tổ của khoa Phân Tâm Học, nghiên cứu về tiềm thức của loài người) năm 1949 đã dùng bói Dịch để biết việc quảng bá và giới thiệu Dịch (I Ching) từ tiếng Đức sang tiếng Anh có đuoc thuận lợi hay không?. Bói được rất tốt, ông tiến hành và Dịch đã trở thành kinh điển cho các học giả và các trường đại học Tây Phương học hỏi!

Có 2 lý do để tôi viết bài này:

1/ Chúng ta chỉ sợ những gì mình không hiểu. Thí dụ như sợ Ma, vì chúng ta không biết rõ Ma là gì?. Nếu  biết thì sẽ không sợ. Cũng vậy, chúng ta sợ chết, vì không biết chết ra sao, sau khi chết như thế nào?. Nếu chúng ta biết rõ thì chắc chúng ta cũng sẽ không sợ. Đó  là lý do Phật giáo khuyên chúng ta nên tìm hiểu về sự chết (Tử)

Tôi viết bài này mong độc giả tìm hiểu rõ về Bói Dịch, không sợ nó nữa, để các ông thầy Bói toán, Phong thủy (giả), vì tư lợi, không còn "hù" ta được nữa. Bói Dịch mà vì tư lợi sẽ không bao gi linh ứng

2/ Kinh Dịch là 1 trong 5 Kinh chính của triết lý Đông Phương. Các nhà trí thức (nho gia) xưa phải lào thông nó mới có thể đi thi. Điều đó chứng tỏ nó rất quan trọng. Bói Dịch rất khó hiểu đối với các người trẻ, người mới bắt đầu. Ngay cả sách được cho là kinh điển của cụ Ngô Tất Tố, phần giải thích về bói cũng rất khó hiểu. Tôi mong làm nó đơn giản, dễ hiểu hơn, giúp cho các bạn trẻ , ai muốn tìm hiểu, sẽ dễ dàng hơn, hầu mong giữ gìn những quý giá của ông cha không bị mai một!

Lại nữa, ý của Dịch cho rằng con người tự mình vẫn có thể sửa đổi được số mạng của mình một phần nào. Thế thì tại sao chúng ta không tự tìm hiểu, tự bói quẻ tìm phương thức đối ứng, mà phải nhờ người khác làm cho mình? Có biết chắc họ thật sự là bậc Thức giả không? Ở đời, biết đâu hư biết đâu thực, biết đâu chân biết đâu gi!  (Nguyên Lạc)

                                                                                                                                                 

NHẬP MÔN KINH DỊCH

ĐI CƯƠNG VQUDCH

 

Kinh Dch

 

Kinh Dch là mt trong ba bkinh cnht ca Trung quc, sau Kinh Thi và Kinh Thư, nhưng ngun gc ca nó (tc bát quái) thì có thsm hơn, vào cui đi Ân, khong 1.200 năm trước Tây Lch.

Nó không do mt người viết, mà do nhiu người góp sc trong mt ngàn năm, tVăn Vương nhà Chu mãi đến đu đi Tây Hán.

Điu kdnht của Dch là nó chdng trên thuyết âm dương, trên mt vch lin ____   tượng trưng cho dương, mt vch đt __   __ tượng trưng cho âm. Hai vch đó chng lên nhau, đi ln cho nhau nhiu ln thành ra tám hình bát quái, ri tám hình bát quái này li chng ln lên nhau thành sáu mươi bn hình mi: Lc thp tquái.

Dùng sáu mươi bn hình này, người ta din được tt ccác quan nim vvũ tr, nhân sinh. Tnhng hin tượng trên tri dưới đt, nhng lut thiên nhiên cho ti nhng công vic thường ngày như trnước, ra quân, trnhà, cưới hi, ăn ung, xthế...

-- Mi đu chlưỡng nghi: dương (vch lin:  ___ ) và âm (vch đt:  _  _ )

-- Bên dương, nếu ly dương chng lên dương, ri ly âm chng lên dương, chúng ta sđược hai hình tượng:

- (vch dương/ vch dương): thái dương

- (vch âm/ vch dương): thiếu dương

Bên âm cũng vy, nếu ly âm chng lên âm, ri ly dương chng lên âm, chúng ta sẽ được hai hình tượng na:

- (vch âm/ vch âm): thái âm

- (vch dương/ vch âm): thiếu âm

Như vy được bn hình tượng, gi là ttượng.

Ttượng có tên:  Thái dương, thiếu dương, thái âm, thiếu âm

-- Sau cùng, ly dương ln lượt chng lên cbn hình trên, chúng ta sẽ được 4 hình:

Ly (Li) , Càn (Kin) , Tn , Cn.

Ri ly âm ln lượt chng lên cũng cbn hình đó, chúng ta sẽ được thêm 4 hình na:

Chn , Ðoài (Đoái) , Khm , Khôn.

                   


 

Hình 1: Sự hình thành bát quái

 

Như vy được hết thy 8 hình gi là bát quái (tám qu). Mi qucó 3 vch (gi là 3 hào), xut hin ln ln tdưới lên trên. Cho nên khi gi tên hào, khi đóan qu, phi đếm và xét tdưới lên trên: Hào dưới (cũng là hào 1), ri lên hào 2, hào 3...

 

 Bát quái:  Ý nghĩa  ca Bát quái...   :  Sca Bát quái - Hành

 

☰ : Càn (hay Kiền) vi thiên là trời có đức cứng mạnh, là đàn ông: 1 - Kim

 

☷ : Khôn vi địa là đất, có đức nhu thuận, là đàn bà : 8 - Th

 

☲ : Ly vi hỏa là lửa, sáng: 3 - Ho

 

☵ : Khảm vi thủy là nước, hiểm trở: 6 - Thuỷ

 

☶ : Cấn vi sơn là núi, yên tĩnh: 7 - Th

 

☱ : Đoái (hay Đoài) vi trạch là chầm (đầm), vui vẻ: 2 - Kim

 

☴ : Tốn vi phong là gió, vào: 5 - Mộc

 

☳ : Chấn vi lôi là sấm, động: 4 - Mộc

 

Các bn phi thuc rõ 8 hình trên, trông thy hình nào, thì phi gi được tên ca nó. Ngược li hnghe thy nói tên qunào, thì phi vngay được hình nó.

 

Bn có ththeo cách này:

 

Trước hết chúng ta bqua quCàn và quKhôn đi, vì ai cũng cũng nhngay ri, còn li 6 qu:

- 3 qucó 1 hào âm (mt vch đt): quLy, quẻ Đòai, quTn.

- 3 qucòn li Khm, Cn, Chn đu có mt hào dương (mt vch lin).

Chúng ta chcn nhvtrí ba vch đt trong 3 qucó 1 hào âm thôi:

- QuLy là la thì vch đt gia: Như hình ming lò.

- Quẻ Đòai là chm (đm) thì vch đt trên cùng: Như chtrũng trên mt đt.

- QuTn là gió thì vch đt tt phi dưới cùng: Vch đt (âm) đó tượng trưng smm  mi, du dàng ca gió.

 

Nhnhư vy ri thì vẽ được ba quẻ đó, vì hai hào kia ca mi qulà vch lin (dương).

Vẽ được 3 quẻ đó ri thì vẽ được ba qutrái vi chúng vý nghĩa cũng như vcác vch:

- Khm (nước) trái vi Ly (la), thì gm mt vch lin (dương) gia còn li hai vch kia đt

- Cn (núi) trái vi Đòai (đm): núi ni lên trên mt đt, đm trũng xung, thì gm mt vch lin (dương) trên cùng, còn li hai vch kia đt (âm).

- Chn (sm): trái vi Tn (gió): Chn (sm) đng mnh, còn Tn (gió) thi nh thì gm vch lin (dương) dưới cùng, còn li hai vch kia đt (âm).

 

Trùng quái:

 

Chúng ta biết lưỡng nghi chng lên nhau mt ln thành ttượng, chng lên mt ln na là bát quái. Chcó 8 quvi 24 hào thì không thdin được nhiu hin tượng, svic... nên li phi chng lên thêm mt ln na. Ln này không ly 1 vch âm haydương như ln thnhì, mà ly trn mt quchng lên tt c8 qu. Chng hn, ly quCàn chng lên Càn và 7 qukia, ly quLy chng lên Ly và c7 qukia. Như vy mi quthành ra 8 qumi, tám quthành 64 qumi. Mi qumi gm 6 hào, cng là 64 x 6: 384 hào, tm đủ để din được khá nhiu hin tượng, svic ri.

Sáu mươi bn qumi này gi là trùng quái (qutrùng) đphân bit vi tám qunguyên  thy gi là đơn quái (quẻ đơn).

 

Chu Dch (Dch nhà Chu) hòan tòan xây dng trên quan nim âm dương. Sáu mươi bn  quchdo hai vch âm và dương (đt và lin) chng lên nhau, thay đi cho nhau mà thành.

 

Nghĩa hai chữ dương và âm

 

Theo mt snhà ngnguyên hc Trung Hoa thì mi đu hai chdương, âm có hình thc  như sau:

Chdương (陽) gm hai phn: bên trái là sườn núi hoc bc tường; bên phi, trên có mt tri lên khi chân tri, dưới là nhng tia sáng mt tri chiếu xung.

Do đó, dương trphía có ánh sáng, phía sáng.

Châm (陰) gm hai phn: bên trái cũng là sườn núi, bên phi, trên có nóc nhà, dưới có đám mây.Do đó, âm trphía mt tri bche khut,không có ánh nng, phía ti.

Phía có ánh nng thì m áp, cây ci tươi tt, phía không có ánh nng thì lnh lo, cây ci không phát trin. Do đó âm dương tcái nghĩa ti/ sáng chuyn qua nghĩa lnh/ nóng, đêm/ ngày, mùa đông/ mùa hè, mt trăng/ mt tri, chết/ sng, yếu/mnh, ging cái/ ging đc, suy/thnh, xu/tt, hư/thc, tiu nhân/ quân t, đóng/ m, đc/ trong...

Trong âm có dương, trong dương có âm. Âm thnh thì dương suy, dương thnh thì âm suy.

Kinh Dch tượng trưng âm dương bng hai vch: Vch lin (dương):  ___  và vch đt (âm):  _  _ . Lin thì gi là thc (đc), đt gi là hư (rng).

 

Thái cc

Tkhi có quan nim Thái cc, người Trung Hoa tượng trưng âm dương bng hình đen và hình trng, vì mi đu, âm có nghĩa là phía không có ánh mt tri, trong bóng ti, dương có nghĩa là phía có ánh mt tri, sáng sa.

 

                                       

                                                   

                                          Hình 2: Thái cc

 

Chúng ta nhn thy vòng tròn Thái cc gm hai hình âm dương đó, và hai hình này tuy cách bit hn nhau, đi lp nhau, mà li ôm ly nhau, xon ly nhau.

Li thêm chhình đen phng ra có mt đim trng, chhình trng phng ra có mt đim  đen; chhình đen phng ra là chhình trng thót li, ngược li chhình trng phng ra là chhình đen thót li. Như vy đdin cái ý :" âm thnh ln thì dương suy ln, ngược li dương thnh ln thì âm cũng suy ln. Khi âm cc thnh đã có mt  mm dương (đim trng) xut hin ri, khi dương cc thnh đã có mt mm đen (đim đen) xut hin ri".

Vy chng nhng âm dương xon ly nhau mà trong âm còn có dương, trong dương còn có âm na!

 

Thành ri hy

 

Lut trong dương có âm, trong âm có dương có nghĩa là hin tượng nào cũng cha sn  mm thy ca nó. Trong sthnh có mm ca ssuy, trong strcó mm ca slon,  trong ssng có mm ca schết. Cho nên có người bo mt đa trsinh ra là bt đu  tiến ti schết, mà chết là bt đu sng li mt cuc sng khác, là tái sinh dưới hình thc này hay hình thc khác. Không thcó dương mà không có âm, có sng mà không có chết, có thnh mà không có suy, có trmà không có lon. Phi có đchai thì mi thành mt hin tượng được, mi thành vũ trụ được, cũng như bt kvt nào cũng có mt phi và mt trái, xã hi nào cũng có thin và ác.

Mi sbiến trong vũ trchlà mt tiến trình thành ri hy, hy ri thành.

Sthành ca dương là shy ca âm và ngược li, sthành ca âm là shy ca dương.

Tóm li âm dương tuy tính cht tương phn nhưng cũng tương ng, tương cu (tìm nhau), tương giao (gp nhau) có tương giao mi tương thôi (xô đy nhau), tương ma (cxát

nhau), tương th(thay thế, btúc nhau) đtương thành (giúp nhau thoàn thành: có cái này thì mi có cái kia, có cái này thì cái kia mi làm tròn được nhim vca nó trong vũ tr).

Quan trng nht là stương giao: ging đc ging cái, ctri đt na (vì tri đt cũng ch là âm dương) có giao cm vi nhau ri mi có vn vt, vn vt mi sinh nbiến hóa được.

- Âm dương đu đng: Mun giao nhau thì cdương ln âm đu phi đng.

- Ri biến hóa: Âm dương có đng thì mi giao nhau, mi biến mà sinh sinh hóa hóa.

 

Chdch ở đây là biến dch, tc đo biến hóa trongvũ tr. Mi sbiến hóa đu tCàn  Khôn mà ra; không còn Càn Khôn tc âm dương thì không còn sbiến hóa.

Mà nếu không có sbiến hóa, nghĩa là nếu âm dương không tác đng ln nhau, không gp nhau, thì “cô dương” không thsinh, “đc âm” không ththành; trong trường hp đó âm dương sbtiêu dit.

Tóm li, Dch cho rng có smng, nhưng con người vn có thsa đi smng được phn nào!

 

(còn tiếp)

 

Nguyên Lc                                                                         

....................

Tham Kho: Nguyn Hiến Lê, Ngô Tt T, Wu Wei, Richard Wilhelm, Kiu Xuân Dũng, Đông A Sáng, Internet, Facebook...

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Quẻ Dịch Cách Lập Và Giải Đoán - Nguyên Lạc

(HNPD) Bói Dịch không phải là mê tín, nó là khoa học. Có thể gọi là khoa học huyền bí.


Nguyên Lc

QuDch

Cách Lp Và Gii Đoán

 

(Bài 1)

 

Cẩn báo:  Cụ Nguyễn Hiến Lê có nói:  "Muốn học điều gì thì hãy viết về điều đó". Theo tinh thần đó, chúng tôi đang học về Kinh Dịch, nên xin viết ra đây những gì mình đã học được từ người xưa, từ các bậc tiền bối... Xin hiểu cho, đây chỉ là những ghi chép vụn vặt trong quá trình học hỏi, nên chắc nó sẽ có rất nhiều thiếu sót, mong các bậc cao minh bỏ quá cho! Nếu các bạn tìm thấy có ít nhiều điều hữu ích thì tốt, còn nếu không, coi như " Mua vui cũng được một vài trống can

Ở đời muôn sự của chung

Hơn nhau ở chỗ biết dùng hay không! 

     

Dẫn nhập: Bói Dịch không phải là mê tín, nó là khoa học. Có thể gọi là khoa học huyền bí. Vì vậy,  Tiến sĩ Phân tâm học C.G. Jung  ( ông cùng với S. Freud là một trong những thủy tổ của khoa Phân Tâm Học, nghiên cứu về tiềm thức của loài người) năm 1949 đã dùng bói Dịch để biết việc quảng bá và giới thiệu Dịch (I Ching) từ tiếng Đức sang tiếng Anh có đuoc thuận lợi hay không?. Bói được rất tốt, ông tiến hành và Dịch đã trở thành kinh điển cho các học giả và các trường đại học Tây Phương học hỏi!

Có 2 lý do để tôi viết bài này:

1/ Chúng ta chỉ sợ những gì mình không hiểu. Thí dụ như sợ Ma, vì chúng ta không biết rõ Ma là gì?. Nếu  biết thì sẽ không sợ. Cũng vậy, chúng ta sợ chết, vì không biết chết ra sao, sau khi chết như thế nào?. Nếu chúng ta biết rõ thì chắc chúng ta cũng sẽ không sợ. Đó  là lý do Phật giáo khuyên chúng ta nên tìm hiểu về sự chết (Tử)

Tôi viết bài này mong độc giả tìm hiểu rõ về Bói Dịch, không sợ nó nữa, để các ông thầy Bói toán, Phong thủy (giả), vì tư lợi, không còn "hù" ta được nữa. Bói Dịch mà vì tư lợi sẽ không bao gi linh ứng

2/ Kinh Dịch là 1 trong 5 Kinh chính của triết lý Đông Phương. Các nhà trí thức (nho gia) xưa phải lào thông nó mới có thể đi thi. Điều đó chứng tỏ nó rất quan trọng. Bói Dịch rất khó hiểu đối với các người trẻ, người mới bắt đầu. Ngay cả sách được cho là kinh điển của cụ Ngô Tất Tố, phần giải thích về bói cũng rất khó hiểu. Tôi mong làm nó đơn giản, dễ hiểu hơn, giúp cho các bạn trẻ , ai muốn tìm hiểu, sẽ dễ dàng hơn, hầu mong giữ gìn những quý giá của ông cha không bị mai một!

Lại nữa, ý của Dịch cho rằng con người tự mình vẫn có thể sửa đổi được số mạng của mình một phần nào. Thế thì tại sao chúng ta không tự tìm hiểu, tự bói quẻ tìm phương thức đối ứng, mà phải nhờ người khác làm cho mình? Có biết chắc họ thật sự là bậc Thức giả không? Ở đời, biết đâu hư biết đâu thực, biết đâu chân biết đâu gi!  (Nguyên Lạc)

                                                                                                                                                 

NHẬP MÔN KINH DỊCH

ĐI CƯƠNG VQUDCH

 

Kinh Dch

 

Kinh Dch là mt trong ba bkinh cnht ca Trung quc, sau Kinh Thi và Kinh Thư, nhưng ngun gc ca nó (tc bát quái) thì có thsm hơn, vào cui đi Ân, khong 1.200 năm trước Tây Lch.

Nó không do mt người viết, mà do nhiu người góp sc trong mt ngàn năm, tVăn Vương nhà Chu mãi đến đu đi Tây Hán.

Điu kdnht của Dch là nó chdng trên thuyết âm dương, trên mt vch lin ____   tượng trưng cho dương, mt vch đt __   __ tượng trưng cho âm. Hai vch đó chng lên nhau, đi ln cho nhau nhiu ln thành ra tám hình bát quái, ri tám hình bát quái này li chng ln lên nhau thành sáu mươi bn hình mi: Lc thp tquái.

Dùng sáu mươi bn hình này, người ta din được tt ccác quan nim vvũ tr, nhân sinh. Tnhng hin tượng trên tri dưới đt, nhng lut thiên nhiên cho ti nhng công vic thường ngày như trnước, ra quân, trnhà, cưới hi, ăn ung, xthế...

-- Mi đu chlưỡng nghi: dương (vch lin:  ___ ) và âm (vch đt:  _  _ )

-- Bên dương, nếu ly dương chng lên dương, ri ly âm chng lên dương, chúng ta sđược hai hình tượng:

- (vch dương/ vch dương): thái dương

- (vch âm/ vch dương): thiếu dương

Bên âm cũng vy, nếu ly âm chng lên âm, ri ly dương chng lên âm, chúng ta sẽ được hai hình tượng na:

- (vch âm/ vch âm): thái âm

- (vch dương/ vch âm): thiếu âm

Như vy được bn hình tượng, gi là ttượng.

Ttượng có tên:  Thái dương, thiếu dương, thái âm, thiếu âm

-- Sau cùng, ly dương ln lượt chng lên cbn hình trên, chúng ta sẽ được 4 hình:

Ly (Li) , Càn (Kin) , Tn , Cn.

Ri ly âm ln lượt chng lên cũng cbn hình đó, chúng ta sẽ được thêm 4 hình na:

Chn , Ðoài (Đoái) , Khm , Khôn.

                   


 

Hình 1: Sự hình thành bát quái

 

Như vy được hết thy 8 hình gi là bát quái (tám qu). Mi qucó 3 vch (gi là 3 hào), xut hin ln ln tdưới lên trên. Cho nên khi gi tên hào, khi đóan qu, phi đếm và xét tdưới lên trên: Hào dưới (cũng là hào 1), ri lên hào 2, hào 3...

 

 Bát quái:  Ý nghĩa  ca Bát quái...   :  Sca Bát quái - Hành

 

☰ : Càn (hay Kiền) vi thiên là trời có đức cứng mạnh, là đàn ông: 1 - Kim

 

☷ : Khôn vi địa là đất, có đức nhu thuận, là đàn bà : 8 - Th

 

☲ : Ly vi hỏa là lửa, sáng: 3 - Ho

 

☵ : Khảm vi thủy là nước, hiểm trở: 6 - Thuỷ

 

☶ : Cấn vi sơn là núi, yên tĩnh: 7 - Th

 

☱ : Đoái (hay Đoài) vi trạch là chầm (đầm), vui vẻ: 2 - Kim

 

☴ : Tốn vi phong là gió, vào: 5 - Mộc

 

☳ : Chấn vi lôi là sấm, động: 4 - Mộc

 

Các bn phi thuc rõ 8 hình trên, trông thy hình nào, thì phi gi được tên ca nó. Ngược li hnghe thy nói tên qunào, thì phi vngay được hình nó.

 

Bn có ththeo cách này:

 

Trước hết chúng ta bqua quCàn và quKhôn đi, vì ai cũng cũng nhngay ri, còn li 6 qu:

- 3 qucó 1 hào âm (mt vch đt): quLy, quẻ Đòai, quTn.

- 3 qucòn li Khm, Cn, Chn đu có mt hào dương (mt vch lin).

Chúng ta chcn nhvtrí ba vch đt trong 3 qucó 1 hào âm thôi:

- QuLy là la thì vch đt gia: Như hình ming lò.

- Quẻ Đòai là chm (đm) thì vch đt trên cùng: Như chtrũng trên mt đt.

- QuTn là gió thì vch đt tt phi dưới cùng: Vch đt (âm) đó tượng trưng smm  mi, du dàng ca gió.

 

Nhnhư vy ri thì vẽ được ba quẻ đó, vì hai hào kia ca mi qulà vch lin (dương).

Vẽ được 3 quẻ đó ri thì vẽ được ba qutrái vi chúng vý nghĩa cũng như vcác vch:

- Khm (nước) trái vi Ly (la), thì gm mt vch lin (dương) gia còn li hai vch kia đt

- Cn (núi) trái vi Đòai (đm): núi ni lên trên mt đt, đm trũng xung, thì gm mt vch lin (dương) trên cùng, còn li hai vch kia đt (âm).

- Chn (sm): trái vi Tn (gió): Chn (sm) đng mnh, còn Tn (gió) thi nh thì gm vch lin (dương) dưới cùng, còn li hai vch kia đt (âm).

 

Trùng quái:

 

Chúng ta biết lưỡng nghi chng lên nhau mt ln thành ttượng, chng lên mt ln na là bát quái. Chcó 8 quvi 24 hào thì không thdin được nhiu hin tượng, svic... nên li phi chng lên thêm mt ln na. Ln này không ly 1 vch âm haydương như ln thnhì, mà ly trn mt quchng lên tt c8 qu. Chng hn, ly quCàn chng lên Càn và 7 qukia, ly quLy chng lên Ly và c7 qukia. Như vy mi quthành ra 8 qumi, tám quthành 64 qumi. Mi qumi gm 6 hào, cng là 64 x 6: 384 hào, tm đủ để din được khá nhiu hin tượng, svic ri.

Sáu mươi bn qumi này gi là trùng quái (qutrùng) đphân bit vi tám qunguyên  thy gi là đơn quái (quẻ đơn).

 

Chu Dch (Dch nhà Chu) hòan tòan xây dng trên quan nim âm dương. Sáu mươi bn  quchdo hai vch âm và dương (đt và lin) chng lên nhau, thay đi cho nhau mà thành.

 

Nghĩa hai chữ dương và âm

 

Theo mt snhà ngnguyên hc Trung Hoa thì mi đu hai chdương, âm có hình thc  như sau:

Chdương (陽) gm hai phn: bên trái là sườn núi hoc bc tường; bên phi, trên có mt tri lên khi chân tri, dưới là nhng tia sáng mt tri chiếu xung.

Do đó, dương trphía có ánh sáng, phía sáng.

Châm (陰) gm hai phn: bên trái cũng là sườn núi, bên phi, trên có nóc nhà, dưới có đám mây.Do đó, âm trphía mt tri bche khut,không có ánh nng, phía ti.

Phía có ánh nng thì m áp, cây ci tươi tt, phía không có ánh nng thì lnh lo, cây ci không phát trin. Do đó âm dương tcái nghĩa ti/ sáng chuyn qua nghĩa lnh/ nóng, đêm/ ngày, mùa đông/ mùa hè, mt trăng/ mt tri, chết/ sng, yếu/mnh, ging cái/ ging đc, suy/thnh, xu/tt, hư/thc, tiu nhân/ quân t, đóng/ m, đc/ trong...

Trong âm có dương, trong dương có âm. Âm thnh thì dương suy, dương thnh thì âm suy.

Kinh Dch tượng trưng âm dương bng hai vch: Vch lin (dương):  ___  và vch đt (âm):  _  _ . Lin thì gi là thc (đc), đt gi là hư (rng).

 

Thái cc

Tkhi có quan nim Thái cc, người Trung Hoa tượng trưng âm dương bng hình đen và hình trng, vì mi đu, âm có nghĩa là phía không có ánh mt tri, trong bóng ti, dương có nghĩa là phía có ánh mt tri, sáng sa.

 

                                       

                                                   

                                          Hình 2: Thái cc

 

Chúng ta nhn thy vòng tròn Thái cc gm hai hình âm dương đó, và hai hình này tuy cách bit hn nhau, đi lp nhau, mà li ôm ly nhau, xon ly nhau.

Li thêm chhình đen phng ra có mt đim trng, chhình trng phng ra có mt đim  đen; chhình đen phng ra là chhình trng thót li, ngược li chhình trng phng ra là chhình đen thót li. Như vy đdin cái ý :" âm thnh ln thì dương suy ln, ngược li dương thnh ln thì âm cũng suy ln. Khi âm cc thnh đã có mt  mm dương (đim trng) xut hin ri, khi dương cc thnh đã có mt mm đen (đim đen) xut hin ri".

Vy chng nhng âm dương xon ly nhau mà trong âm còn có dương, trong dương còn có âm na!

 

Thành ri hy

 

Lut trong dương có âm, trong âm có dương có nghĩa là hin tượng nào cũng cha sn  mm thy ca nó. Trong sthnh có mm ca ssuy, trong strcó mm ca slon,  trong ssng có mm ca schết. Cho nên có người bo mt đa trsinh ra là bt đu  tiến ti schết, mà chết là bt đu sng li mt cuc sng khác, là tái sinh dưới hình thc này hay hình thc khác. Không thcó dương mà không có âm, có sng mà không có chết, có thnh mà không có suy, có trmà không có lon. Phi có đchai thì mi thành mt hin tượng được, mi thành vũ trụ được, cũng như bt kvt nào cũng có mt phi và mt trái, xã hi nào cũng có thin và ác.

Mi sbiến trong vũ trchlà mt tiến trình thành ri hy, hy ri thành.

Sthành ca dương là shy ca âm và ngược li, sthành ca âm là shy ca dương.

Tóm li âm dương tuy tính cht tương phn nhưng cũng tương ng, tương cu (tìm nhau), tương giao (gp nhau) có tương giao mi tương thôi (xô đy nhau), tương ma (cxát

nhau), tương th(thay thế, btúc nhau) đtương thành (giúp nhau thoàn thành: có cái này thì mi có cái kia, có cái này thì cái kia mi làm tròn được nhim vca nó trong vũ tr).

Quan trng nht là stương giao: ging đc ging cái, ctri đt na (vì tri đt cũng ch là âm dương) có giao cm vi nhau ri mi có vn vt, vn vt mi sinh nbiến hóa được.

- Âm dương đu đng: Mun giao nhau thì cdương ln âm đu phi đng.

- Ri biến hóa: Âm dương có đng thì mi giao nhau, mi biến mà sinh sinh hóa hóa.

 

Chdch ở đây là biến dch, tc đo biến hóa trongvũ tr. Mi sbiến hóa đu tCàn  Khôn mà ra; không còn Càn Khôn tc âm dương thì không còn sbiến hóa.

Mà nếu không có sbiến hóa, nghĩa là nếu âm dương không tác đng ln nhau, không gp nhau, thì “cô dương” không thsinh, “đc âm” không ththành; trong trường hp đó âm dương sbtiêu dit.

Tóm li, Dch cho rng có smng, nhưng con người vn có thsa đi smng được phn nào!

 

(còn tiếp)

 

Nguyên Lc                                                                         

....................

Tham Kho: Nguyn Hiến Lê, Ngô Tt T, Wu Wei, Richard Wilhelm, Kiu Xuân Dũng, Đông A Sáng, Internet, Facebook...

BẢN TIN MỚI NHẤT

Mỹ điều tàu tuần duyên đến Biển Đông đối phó với lực lượng dân quân biển Trung Quốc

Chuyến đi của tàu Tuần duyên Mỹ tới khu vực được cho biết là lần đầu tiên sau 7 năm qua.

Xem Thêm

Cần trừng trị tập đoàn Huawei cố tình xuyên tạc tiếng Việt là của Trung Quốc

Tập đoàn Huawei của Trung Quốc bán điện thoại sang Philipines. Tại đây họ có ghi rằng tiếng Việt là của Trung Quốc trên sản phẩm của mình. Đây là một hành động cố tình rất ác ý

Xem Thêm

MÙA NÀY. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Lá chưa vàng bao la Rơi trên đường đưa tiễn

Xem Thêm

“Tự sướng”… bằng tay hay bằng gậy?

Khoảng hơn 20 năm về trước, sẽ là điều phạm đến “thuần phong mỹ tục” và cũng là “không tưởng” khi ai đó đặt câu hỏi: “Tự sướng”… bằng tay hay bằng gậy?”.

Xem Thêm

Chính sách đưa sĩ quan an ninh vào vai trụ trì chùa

Chú sư nổi xung thiên, tóm ngay một cây gậy dài dựng trước cửa phòng, rượt ông Từ già chạy vòng quanh sân, mồm tụng tiếp: “ĐM, tao đập chết mẹ mày!”

Xem Thêm

Điểm Tin Chủ Nhật 16/6/2019

Quán bún Sài Gòn nổi tiếng ‘cấm khựa’, ‘không bán nước’ bị cưỡng chế

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Trận Long Tranh Hổ Đấu : Giang hồ và Công An

Hết thuốc chữa...!!. Một đất nước vô k̉ỷ luật..!!.Đây cũng là hậu qủa mà CA chơi với Giang Hồ, dùng họ làm lực lượng trừ bị để đàm ãp dân...Đến khi chúng phản là buà hết thiêng....Lần này mới là cảnh cáo sơ sơ....!!!!

Xem Thêm

Đề bài :Trận Phước Long 1975: Qua Hồi Ký… Nguyễn Quang Duy

Da 44 nam troi qua,nhung moi lan nghe nhac den,doc duoc nhung but ky,hoi ky,nhung tran danh bao ve dat nuoc,bao ve tu do cho VNCH,tuong chung nhu van con dau day mui thuoc sung,mui tu khi bao trum va long nguoi cuu linh van hung huc lua dau thuong uat han.Den nay,toc da bac,rang da rung nhieu,tri nho khong con minh man nhung moi tran danh,moi thuoc dat van tran day trong long nguoi linh VNCH.

Xem Thêm

Đề bài :Thông Báo

Cam on ong : Trinh van Toan,da rat can dam khi duong cao thong bao nay cho bon bo vang,bo xanh,It ra,phai vay,phai co nguoi can dam dam do cao khau hieu,dam thach do cong san,de lam dung hien phap ma bon no ve ra.Biet rang rat nguy hiem va mat mang nhu choi,vao tu nhu an chuoi,nhung tu nhung buoc khoi dau,tu nhung kho khan de thuc duc long nguoi yeu nuoc, dan toc moi bung sang va dung len.Xin on tren phu ho va anh linh giong noi LAC VIET luon bao ve ong.Than Kinh !

Xem Thêm

Đề bài :33 tấm hình mà Triều Tiên không bao giờ muốn thế giới trông thấy

Doi voi chung ta,nhung nguoi viet song trong long xa nghia cua mien bac VN (VNDCCH) va mien nam VN(VNCH)bi xam lang va chiem doat,chung ta khong la lung gi nhung hinh anh nay,va no van am anh kinh hoanh vao tam tri cua moi nguoi chung ta.Nhung doi voi nhung nuoc tu do chua he biet den Cong san,ho khong the tin rang,co nhung noi nhu the nay,noi con nguoi khong co nhan pham,noi khong co mot luat phap nao ro rang cho bang luat cua nguoi CS,Luat rung,no muon noi luat,thi da la luat.va vi khong the tin va biet ve xa hoi man ro nay,nen ho rat ngay tho va vo tinh tro thanh nguoi ung ho va tin tuong ve dep thien duong cua cs,VIEN THUOC DOC , BOC DUONG,nhin thi dep,khong rac ruoi,ban thiu,nhung ho co biet dau,dan chung khong co rac de ma xa,khong co dan dum,khong tham vieng than nhan,ban be vi di dau cung bi dom ngo va luon luon o trang thai DOI AN thi lay gi ma di tham?

Xem Thêm

Đề bài :Thiếu Tướng Nguyễn Ngọc Loan và Huế trong Mậu Thân 1968

Cai sai lam lon nhat trong chien tranh chong ngoai xam cua VNCH : * Qua yeu kem ve Tam Ly chien - Tuyen truyen - Thong tin dai chung. * Qua tin tuong vao vai tro cua cac thong tin vien - Ky gia - ngoai quoc Rut duoc kinh Nghiem cay dang cua VNCH,thua tran tai Thu do D.C,ong Bush bo da khong cho mot ky gia ,mot thong tin vien nao duoc phep thap tung doan quan va duoc phep buoc vao phong hoi hop hanh quan.Vi vay,quan da tien,da danh thang moi cho ky gia,thong tin vien biet tin tuc.Nho vay,moi bi mat hanh quan...Duoc giu kin va bao mat toi da.

Xem Thêm

Đề bài :Thương chiến Mỹ Trung: VN lợi trước mắt chứ không lâu dài

Vietnam hay nhin xa hon,rong rai hon la cu suy nghi cai kieu nho nhen " mat mat luc nao hay luc do " My ho da tuyen bo,ho dep CNXH va ho da danh thang vao cai dau cua cs,Bac han ke la da xong,Cuba cung da dong lai nhung nguon loi khong dang duoc huong.va VN,cu de cho tau no tuon may moc,cac hang xuong...va khi da chin mui,lai giong nhu bac han va cuba ma thoi.So phan nghiet nga cua nhung dua ngu muoi cam dau dat nuoc,khong co van hoa,u li thay tau lam sao,bat chuoc y lam vay.Dan chung bi kiem kep riet,cung dam ra u li chai san.Biet la nguy nhung khong phai viec cua minh,do viec cua ai do.va ho cho doi phep la tu tren troi roi xuong,nhu thang luoi nam cho sung rung.Chi biet keu gao,nhung khong he biet dung day.HAY DUNG DAY,roi nguoi ta moi phu giup nang do.Hay la chieu tro van con 19 ty ngoai hoi,ong coc so ! Ngu vua vua thoi,khong thay rang My da canh cao khi danh vao cong nghe nail? cong nghe ket hon ? va tau tan tai san,an tro cap khong co tai san ma cu di di,ve ve vay thi chi co cach la duong su da vao nha bank an trom ma thoi.Ho da bat dau hanh dong,lieu than hon nhung dua an gian noi doi.My no ngu,no ngu ma no lai dung dau the gioi?Minh gioi lai phai lam cu-li cho no ! Hay nhin tau cong-Nhat ban-Anh quoc khi don T.T My nhu the nao,hay nho lai khi ho ghe tham VN,da don ho nhu the nao.Nguoi khon lai trai tham don ke ngu,vay moi tai.

Xem Thêm

Đề bài :Nước Pháp ăn năn - Hà Thượng Thủ

Bay ! Bay ! Bay het suc,toan la nhung luan dieu cua bon phan dong,that xung dang mang ra toa an dau to.Sach vo+dang cong san+nhan chung...deu khang dinh chac nhu dinh dong cot rang thi la :'nguoi bon ba ra nuoc ngoai de tim duong cuu nuoc" The cac ong kiem dau ra duoc cai hinh nay hay the nhi ? Vay ra la chung to noi sai a ? con cai nao hay hay nua mang ra trinh lang,trinh xa cho rong duong xu an !

Xem Thêm

Đề bài : KHU NGƯỜI VIỆT CỘNG RỬA TIỀN THAM NHŨNG TẠI TEXAS

Doc xong,buon te tai nhu ong T.T nao da tuyen bo:" Tien My lai tro ve MY nao tu do-nao dan chu-nao tu ban-nao cong san....va Nao made in china...nao bon con rong a chau ….Than phan nhuoc tieu, go chieu nao,phat theo chieu do,phat nguoc go nhu T.T VNCH Ngo d DIEM,nhu Kennedy buom nhi ? Bon antichrist sap hop hanh nua day,.....

Xem Thêm

Đề bài :Hiệu ứng Domino với Huawei

Trom cap-lua gat-hang gia-hang nhai-thuoc dai bo thai nhi...etc... Deu la kiet tac cua cac che do cong san.Khong chiu lam an luong thien,chi lam le trom cap cac nuoc,lay cua ho lam phat minh cua minh,cho day la sang tao theo kieu lenin-stalinin-kar mark-cua ho...Tom lai,the luc cua MA QUI-cua SATAN-cua SU DU va noi chon cua chung la ho lua am phu lua chang he tat.

Xem Thêm

TIN MỚI

Mỹ điều tàu tuần duyên đến Biển Đông đối phó với lực lượng dân quân biển Trung Quốc

Chuyến đi của tàu Tuần duyên Mỹ tới khu vực được cho biết là lần đầu tiên sau 7 năm qua.

Xem Thêm

Cần trừng trị tập đoàn Huawei cố tình xuyên tạc tiếng Việt là của Trung Quốc

Tập đoàn Huawei của Trung Quốc bán điện thoại sang Philipines. Tại đây họ có ghi rằng tiếng Việt là của Trung Quốc trên sản phẩm của mình. Đây là một hành động cố tình rất ác ý

Xem Thêm

MÙA NÀY. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Lá chưa vàng bao la Rơi trên đường đưa tiễn

Xem Thêm

“Tự sướng”… bằng tay hay bằng gậy?

Khoảng hơn 20 năm về trước, sẽ là điều phạm đến “thuần phong mỹ tục” và cũng là “không tưởng” khi ai đó đặt câu hỏi: “Tự sướng”… bằng tay hay bằng gậy?”.

Xem Thêm

Chính sách đưa sĩ quan an ninh vào vai trụ trì chùa

Chú sư nổi xung thiên, tóm ngay một cây gậy dài dựng trước cửa phòng, rượt ông Từ già chạy vòng quanh sân, mồm tụng tiếp: “ĐM, tao đập chết mẹ mày!”

Xem Thêm

Điểm Tin Chủ Nhật 16/6/2019

Quán bún Sài Gòn nổi tiếng ‘cấm khựa’, ‘không bán nước’ bị cưỡng chế

Xem Thêm

Chuyện quê nhà - Việt Nhân

(HNPĐ) Xứ xã nghĩa chuyện thâu tóm bất động sản, cùng đất đai hôm nay

Xem Thêm

Tại Sao Cấm Chó?

Một thắc mắc rất nên … đọc cho vui! Bài đọc thêm sau tạp văn của Cánh Cò, “Người TQ không còn xấu xí”.

Xem Thêm

SẦU BINH LỬA - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Bao nhiêu dấu tích nơi biên ải Giữ mãi trong tim, gửi bốn phương

Xem Thêm

Trung Cộng ‘dán mác’ Made-in-Vietnam lên hàng hóa để tránh thuế Mỹ

Các quan chức Việt Nam nói rằng Trung Cộng cố tình dán mác “Made in Vietnam” lên hàng hóa của họ để tránh bị áp thuế quan của Mỹ

Xem Thêm