Khoa Học Thực Nghiệm & Tâm Linh

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định "ánh sáng xanh gây mù lòa"

Trong những năm gần đây, nhu cầu bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh tăng cao.


Đeo kính lên để nhìn thẳng vào vấn đề mà nhìn nhận, ta mới thấy rõ chân tướng sự việc.

Rất nhiều người trong chúng ta nhìn vào màn hình máy tính, thiết bị di động hàng ngày.

Bản thân ánh sáng đã gây ra tổn hại trong một số trường hợp nhất định, và vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng phần dễ gây ra tổn thương nhất của những phổ ánh sáng nhìn thấy được là ánh sáng xanh. Đáng buồn thay, những thiết bị điện tử lại phát ra thứ ánh sáng xanh này khi hoạt động.

Vì lý do đó, nhiều công ty sản xuất kính mắt và màn hình điện thoại đang tung ra thị trường những sản phẩm, những thiết bị được thiết kế để chặn đứng ánh sáng xanh. Nhưng khi đeo kính lên để nhìn rõ vào sự thật, thì ta mới thấy giải pháp này không thực sự có ích như lời quảng cáo ta vẫn nghe. Quả thực, trăm nghe không bằng một thấy.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 1.

Nhu cầu được bảo vệ tăng cao

Trong những năm gần đây, nhu cầu bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh tăng cao. Những công ty kính mắt vốn đã bán sản phẩm bảo vệ mắt cho người sử dụng máy tính từ rất lâu rồi, nay đẩy mạnh quảng cáo về sản phẩm bảo vệ mắt hơn nữa. Tạp chí nổi tiếng The New York Times đã đưa ra nghi vấn liệu thứ kính này có thể giúp người sử dụng không, và tạp chí người tiêu dùng Consumer Reports đã tự tay thử nghiệm mức độ hiệu quả của kính.

Người ta quảng cáo tập trung vào 3 yếu tố, 3 lợi thế bán hàng. Một, kính sẽ giúp người dùng đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn. Thứ hai, kính sẽ giảm tình trạng mỏi mắt gây ra bởi đồ điện tử. Thứ ba, đáng chú ý nhất NẾU như những gì các công ty kính mắt nói là thật, kính chặn ánh sáng xanh để ngăn chặn những tổn thương có thể có. Có một điểm đáng lưu ý: kính mắt không nằm trong danh sách thiết bị y tế, nên những lợi ích sức khỏe mà các công ty bán sản phẩm tuyên bố sẽ không bị FDA – Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ kiểm duyệt.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 2.

Trong tháng Tám này, nhiều đầu báo rộ lên nghiên cứu ánh sáng xanh gây mù lòa. Tuy nhiên, người ta đã hiểu sai kết quả của thí nghiệm nói trên. Các nhà khoa học đã dùng ánh sáng bắn vào tế bào mắt đặt trong đĩa thí nghiệm để xem cách ánh sáng có thể gây tổn tại như thế nào. Họ không hề dùng ánh sáng xanh của thiết bị điện tử bắn vào mắt để kiểm tra.

Thế nhưng thí nghiệm có chứng minh được rằng ánh sáng, hay cụ thể trong trường hợp này là ánh sáng xanh, vô hại. Nhưng hiện tại, KHÔNG một nghiên cứu nào chỉ ra rằng những thiết bị phát ánh sáng xanh phóng ra đủ ánh sáng để mà gây hại cho con người. Các bác sĩ có lời giải thích tại sao mắt ta mỏi mệt, căng thẳng khi nhìn lâu vào màn hình, nhưng những lời giải thích của họ không nhất thiết có kèm cả "ánh sáng xanh" trong đó.

"Mọi người lo sợ rằng ta đang nhìn vào màn hình thiết bị điện tử quá nhiều", bác sĩ Rahul Khurana, phát ngôn viên của Viện Khoa mắt Hoa Kỳ nói. "Ai cũng lo lắng các thiết bị gây hại cho mắt và đúng, đó là mối lo hợp lý, nhưng chẳng có bằng chứng cho thấy nó gây ra những tổn hại không thể phục hồi".

Chúng gây tổn tại tới động vật và tế bào, nhưng không gây hại cho người

Các nghiên cứu mà mọi công ty kính mắt sử dụng để chứng minh sự hiệu quả của sản phẩm có thể chia thành 3 khía cạnh: nghiên cứu trên động vật, thử nghiệm võng mạc mắt trước ánh sáng trong điều kiện phòng thí nghiệm, nghiên cứu người tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Hai khía cạnh đầu có thể khiến ta đặt dấu hỏi lên độ an toàn của cái màn hình thiết bị điện tử, tuy nhiên chúng không cho thấy ánh sáng làm mắt tổn thương nghiêm trọng. Nghiên cứu về ánh sáng tự nhiên dù là hay ho thật, nhưng điều kiện ngoài trời và điều kiện ngồi trước màn hình máy tính TRONG PHÒNG LÀM VIỆC là hai môi trường hoàn toàn khác nhau.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 3.

Những vật thể phát sáng, cụ thể là ánh sáng xanh, có gây tổn hại lên mắt động vật, nhưng những thử nghiệm ánh sáng trong phòng thí nghiệm khác hẳn với việc ta cầm điện thoại di động lên sử dụng. Hơn nữa, mắt của chuột thí nghiệm hay thậm chí là khỉ cũng đều yếu hơn con người.

Cùng với những điều kiện thử như trên, chiếu ánh sáng vào tế bào mắt người sẽ gây tổn hại. Nhưng điều kiện phòng thí nghiệm khác xa với việc ta tiếp xúc với ánh sáng xanh ngoài đời thực.

"Tôi nghĩ rằng người ta đã cường điệu hóa sản phẩm, chứ không dựa trên khoa học", giáo sư Richard Rosen, giám đốc mảng võng mạc tại Bệnh viện Mắt và Tai Núi Sinai New Yorkm giám đốc nghiên cứu khoa mắt tại Trường Dược Icahn, nói. "Họ muốn bán hàng, họ hiểu rằng người ta cảm thấy khó chịu khi cả ngày phải ngồi trước màn hình sáng, vì thế họ nói rằng ánh sáng xanh đã gây tổn tại".

Ông kết luận: "Tôi không nghĩ rằng đã có bất kì ai cho thấy màn hình gây ra tổn thương cho mắt".

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 4.

Dữ liệu nghiên cứu cho ta biết gì về thoái hóa điểm vàng – macular degeneration

Thoái hóa điểm vàng là bệnh về mắt mà khi mắc, việc quan sát sẽ khó khăn do mọi thứ mờ đi hoặc mất hẳn thị lực tại vùng trung tâm của tầm nhìn.

David Roger, đồng sáng lập và CEO của công ty kính mắt Felix Gray, một trong những công ty làm kính chặn ánh sáng xanh, nói với Business Insider rằng "ngày một nhiều nghiên cứu chỉ ra hiệu ứng của ánh sáng xanh với bệnh thoái hóa điểm vàng".

Nhưng có một vấn đề thế này: những nghiên cứu chỉ ra hiệu ứng của ánh sáng Mặt Trời, chứ không chỉ ra rằng máy tính, điện thoại đang phát ra một lượng ánh sáng nhiều tới mức nguy hiểm.


Đúng là tỉ lệ thoái hóa điểm vàng đang gia tăng, theo thông số từ Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ NEI, nhưng họ nêu lên lý do rằng dân số đang ngày một già hơn, hiển nhiên là tỉ lệ mắc bệnh khi về già sẽ tăng lên. Trong danh sách chính thức về những yếu tố gây thoái hóa điểm vàng, NEI vẫn liệt kê hút thuốc, ảnh hưởng từ những loài người khác nhau, lịch sử bệnh lý của gia đình và gen, chế độ ăn. Trong số đó không hề có việc sử dụng thiết bị điện tử.

Không phải không có những bác sĩ trong ngành đồng ý rằng ánh sáng xanh đáng lo ngại. Có những vị vẫn đeo kính ngăn ánh sáng xanh để phòng trừ, mặc dù họ công nhận rằng rất khó để xác định được máy tính đã gây ra hại gì so với cái thời "trước khi có máy tính". Bởi một lẽ là chẳng có (hoặc chưa có) nghiên cứu nào như thế cả.

Họ biết rằng ánh sáng, kể cả ánh sáng tự nhiên và bao gồm cả ánh sáng xanh, đều tăng tỉ lệ mắc chứng thoái hóa điểm vàng. Họ "phòng bệnh hơn chữa bệnh" bằng cách cứ đeo kính ngăn ánh sáng xanh cho chắc. Đó cũng chính là suy nghĩ của các công ty bán kính mắt.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 6.

NHƯNG, có những vị bác sĩ khác không đồng ý với việc phòng hơn chữa này, nhất là khi ta đâu có biết nó có hại hay không? Mới chỉ có nghiên cứu cho thấy ánh sáng xanh thì khó ngủ thôi. Một bước tiến, một bước phòng tránh tưởng như chắc ăn có thể sẽ gây hại chứ không hiệu quả gì.

Bác sĩ Rahul Khurana nói rằng chẳng có lý do gì để đưa ra những cách chữa trị, những biện pháp phòng tránh, mua những sản phẩm ngăn ngừa "bệnh" khi không có bằng chứng cho thấy bệnh để mà chữa mà tránh. Nghiên cứu có cho thấy ánh sáng Mặt Trời, và cụ thể là ánh sáng xanh trong ánh sáng Mặt Trời, tăng khả năng thoái hóa điểm vàng, nhưng ta không thể so chúng với ánh sáng từ màn hình máy tính.

Rất nhiều nghiên cứu về vấn đề này sử dụng chủ thể là nhân công làm việc tại cảng biển, nhiều tiếng đồng hồ đứng ngoài trời nắng mà không có công cụ bảo hộ. Còn xét tới nguồn sáng, Mặt Trời là nguồn sáng nhất con người từng biết tới, khác với ánh sáng trong phòng làm việc.

Ta mỏi mắt vì một lý do: căng thẳng tới từ đồ dùng điện tử - digital eyestrain

Cuối một ngày nhìn vào màn hình máy tính liên tục, mắt ta sẽ khó chịu, khô và rõ ràng là "có gì đó sai sai".

Tuy nhiên, cả Khurana và Rosen nói rằng hai lý do chính khiến ta mỏi mắt là ít chớp và bản thân khu vực làm việc được bố trí sai. Khi ánh sáng từ màn hình tương đương với nguồn sáng xung quanh, mắt bạn sẽ đỡ mỏi hơn. Nguồn sáng sáng hơn môi trường xung quanh sẽ khiến mắt mỏi. Nên điều chỉnh sao cho phù hợp.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 7.

Điểm quan trọng nhất: ta quá ít chớp mắt khi tập trung lâu vào màn hình máy tính (hoặc tương tự, khi đọc sách). Thay vì chớp trung bình 15 lần/phút, bạn sẽ chỉ chớp 10-12 lần/phút. Từng đó đã đủ khiến mắt khô và khó tập trung trở lại.

"Suốt một ngày hoạt động, nếu tế bào giác mạc khô hết đến một điểm quá mức, nó sẽ không phục hồi lại nữa", giám đốc Rosen nói. "Phải qua đêm để chúng xuất hiện lại, bạn mới thấy thoải mái hơn".

Bác sĩ Khurana cũng khuyên bạn nên dùng thuốc nhỏ mắt. Bên cạnh đó áp dụng luật 20-20-20: cứ 20 phút, thì nhìn về phía xa 20 feet (6 mét) trong khoảng 20 giây. Có vẻ là khi ngồi học, ta cũng thường xuyên áp dụng 20-20-20 theo một cách khác: cứ sau 20 giây đọc tài liệu, ta sẽ nhìn xa 20 cm (vào điện thoại, máy tính) trong 20 phút. Đùa thôi.

Nhưng kết luận lại, mỏi mắt, khô mắt khiến ta khó chịu chứ không gây ra tổn hại vĩnh viễn lên mắt.

Mối liên hệ giữa các thứ màn hình, một buổi tối ngủ đủ giấc và chất melatonin

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 8.

Việc ngăn ánh sáng xanh vào mắt ta là để nó không ngăn cản việc mắt tiết ra melatonin, nghe có lý lắm, nhưng không nhất thiết phải dùng tới kính mắt ngăn ánh sáng xanh. Một tấm lọc, một ứng dụng chỉnh sáng có thể làm được việc đó.

Ánh sáng (mà cụ thể là ánh sáng xanh) là thứ ảnh hưởng đến bộ máy sinh học của ta, báo cho con người biết rằng Mặt Trời đã mọc. Chính điều đó khiến bộ não ta bối rối khi gặp ánh sáng xanh vào lúc giữa đêm. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc nhìn thấy ánh sáng xanh trước lúc đi ngủ sẽ khiến não chậm sản xuất melatonin, chất điều tiết nhịp sinh học và giúp ta ngủ mỗi đêm.

Đây không chỉ là nghiên cứu cho ta hiểu hơn, mà nó còn đưa ra cho ta yêu cầu rằng hãy sử dụng thiết bị điện tử có chừng mực. Trong 1 giờ trước khi bạn đi ngủ, hãy đừng khiến não bộ mình nghĩ rằng nó đang thấy Mặt Trời, để nó nghỉ ngơi và sản xuất melatonin.

Trong trường hợp này, "phòng còn hơn tránh" thì lợi hay hại?

Chủ động đề phòng thường là điều tốt. Nhưng trong trường hợp này thì khác. Con người cần ánh sáng, cụ thể là ánh sáng xanh.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 9.

Trong một ngày hoạt động, ánh sáng xanh kích thích ta hoạt động, giúp ta thức dậy, kích hoạt quá trình trao đổi chất của cơ thể. Con người cần ánh sáng xanh để hoạt động. Như đã nói ở trên, nó điều khiển nhịp sinh học và hormone của ta. Chặn ánh sáng xanh lúc nửa đêm thì hợp lý lắm, nhưng lại là vô lý suốt buổi sáng – khoảng thời gian mà ta cần não ngừng sản xuất melatonin. Điều này là thuận theo tự nhiên.

Nghiên cứu chỉ ra rằng tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời nhiều thì sẽ sinh bệnh, đó là lý do tại sao bác sĩ lại khuyên ta nên đeo kính râm. Nhưng khi mà ta không có bằng chứng cho thấy tiếp xúc với ánh sáng từ màn hình là có hại, ta nên xem xét liệu việc dùng kính mắt chặn ánh sáng xanh là đúng hay sai.

Nhìn chung, nhìn thêm nhiều loại ánh sáng khác nhau cũng không hẳn có hại. Bệnh cận thị đang ngày một nhiều, nhất là trong nhóm những đứa trẻ hay ở trong nhà (giả định rằng chúng ở trong nhà, ngồi trước thiết bị điện tử quá nhiều). Nhưng để ngăn tình trạng này diễn ra, lũ trẻ nên hoạt động ngoài trời nhiều, nhìn vào nhiều sự vật ở những khoảng cách khác nhau, tiếp xúc với nhiều loại ánh sáng hơn nữa chứ đừng ngồi lì trong nhà ôm iPad.

Chốt lại: ta cần bằng chứng là có bệnh tồn tại trước khi cố gắng phòng tránh

Vẫn có khả năng những nghiên cứu tương lai cho ta biết thêm điều gì đó mới. Nhưng hiện tại, ta đang không có nghiên cứu thực sự nào chỉ ra rằng ánh sáng xanh gây hại cho thị lực, dù cho các công ty kính mắt có nói gì chăng nữa. Nhiều nghiên cứu cho thấy tác hại của ánh sáng xanh lại đến từ chính những công ty này.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 10.

Ví dụ cụ thể: nghiên cứu được nhắc đến trên trang web Harvard Health được tài trợ bởi công ty sản xuất mặt kính điện thoại chặn được ánh sáng xanh. Và mặc dù trong nghiên cứu trên, ánh sáng xanh bị gọi là nguồn căn của "đại dịch mù toàn cầu", nó vẫn dựa nhiều trên chuột, trên nghiên cứu tế bào đơn lẻ, chứ chưa thấy dấu hiệu tổn thương trên con người.

Điều này không có nghĩa là nghiên cứu vô nghĩa. Nhưng khi mà nghiên cứu về "tác hại của X" do chính "công ty sản xuất Y để chống X" công bố, thì ta nên xem xét kĩ càng chút.

Công nghệ đang tiến hóa theo từng ngày, với mỗi đột phá sẽ đi kèm với những mối nguy, những thử thách và lợi ích mới. Màn hình ngày đang một hiệu quả hơn, khiến mắt đỡ mỏi hơn chẳng hạn. Ta vẫn đang cố gắng nghiên cứu, nếu như có điều gì bất lợi cho nhân loại xuất hiện, ta sẽ biết ngay nó là cái gì để mà điều chỉnh. Sự tồn vong của giống loài dựa trên những nghiên cứu ấy.

Tham khảo Business Insider, The Verge, Wikipedia

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định "ánh sáng xanh gây mù lòa"

Trong những năm gần đây, nhu cầu bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh tăng cao.


Đeo kính lên để nhìn thẳng vào vấn đề mà nhìn nhận, ta mới thấy rõ chân tướng sự việc.

Rất nhiều người trong chúng ta nhìn vào màn hình máy tính, thiết bị di động hàng ngày.

Bản thân ánh sáng đã gây ra tổn hại trong một số trường hợp nhất định, và vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng phần dễ gây ra tổn thương nhất của những phổ ánh sáng nhìn thấy được là ánh sáng xanh. Đáng buồn thay, những thiết bị điện tử lại phát ra thứ ánh sáng xanh này khi hoạt động.

Vì lý do đó, nhiều công ty sản xuất kính mắt và màn hình điện thoại đang tung ra thị trường những sản phẩm, những thiết bị được thiết kế để chặn đứng ánh sáng xanh. Nhưng khi đeo kính lên để nhìn rõ vào sự thật, thì ta mới thấy giải pháp này không thực sự có ích như lời quảng cáo ta vẫn nghe. Quả thực, trăm nghe không bằng một thấy.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 1.

Nhu cầu được bảo vệ tăng cao

Trong những năm gần đây, nhu cầu bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh tăng cao. Những công ty kính mắt vốn đã bán sản phẩm bảo vệ mắt cho người sử dụng máy tính từ rất lâu rồi, nay đẩy mạnh quảng cáo về sản phẩm bảo vệ mắt hơn nữa. Tạp chí nổi tiếng The New York Times đã đưa ra nghi vấn liệu thứ kính này có thể giúp người sử dụng không, và tạp chí người tiêu dùng Consumer Reports đã tự tay thử nghiệm mức độ hiệu quả của kính.

Người ta quảng cáo tập trung vào 3 yếu tố, 3 lợi thế bán hàng. Một, kính sẽ giúp người dùng đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn. Thứ hai, kính sẽ giảm tình trạng mỏi mắt gây ra bởi đồ điện tử. Thứ ba, đáng chú ý nhất NẾU như những gì các công ty kính mắt nói là thật, kính chặn ánh sáng xanh để ngăn chặn những tổn thương có thể có. Có một điểm đáng lưu ý: kính mắt không nằm trong danh sách thiết bị y tế, nên những lợi ích sức khỏe mà các công ty bán sản phẩm tuyên bố sẽ không bị FDA – Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ kiểm duyệt.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 2.

Trong tháng Tám này, nhiều đầu báo rộ lên nghiên cứu ánh sáng xanh gây mù lòa. Tuy nhiên, người ta đã hiểu sai kết quả của thí nghiệm nói trên. Các nhà khoa học đã dùng ánh sáng bắn vào tế bào mắt đặt trong đĩa thí nghiệm để xem cách ánh sáng có thể gây tổn tại như thế nào. Họ không hề dùng ánh sáng xanh của thiết bị điện tử bắn vào mắt để kiểm tra.

Thế nhưng thí nghiệm có chứng minh được rằng ánh sáng, hay cụ thể trong trường hợp này là ánh sáng xanh, vô hại. Nhưng hiện tại, KHÔNG một nghiên cứu nào chỉ ra rằng những thiết bị phát ánh sáng xanh phóng ra đủ ánh sáng để mà gây hại cho con người. Các bác sĩ có lời giải thích tại sao mắt ta mỏi mệt, căng thẳng khi nhìn lâu vào màn hình, nhưng những lời giải thích của họ không nhất thiết có kèm cả "ánh sáng xanh" trong đó.

"Mọi người lo sợ rằng ta đang nhìn vào màn hình thiết bị điện tử quá nhiều", bác sĩ Rahul Khurana, phát ngôn viên của Viện Khoa mắt Hoa Kỳ nói. "Ai cũng lo lắng các thiết bị gây hại cho mắt và đúng, đó là mối lo hợp lý, nhưng chẳng có bằng chứng cho thấy nó gây ra những tổn hại không thể phục hồi".

Chúng gây tổn tại tới động vật và tế bào, nhưng không gây hại cho người

Các nghiên cứu mà mọi công ty kính mắt sử dụng để chứng minh sự hiệu quả của sản phẩm có thể chia thành 3 khía cạnh: nghiên cứu trên động vật, thử nghiệm võng mạc mắt trước ánh sáng trong điều kiện phòng thí nghiệm, nghiên cứu người tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Hai khía cạnh đầu có thể khiến ta đặt dấu hỏi lên độ an toàn của cái màn hình thiết bị điện tử, tuy nhiên chúng không cho thấy ánh sáng làm mắt tổn thương nghiêm trọng. Nghiên cứu về ánh sáng tự nhiên dù là hay ho thật, nhưng điều kiện ngoài trời và điều kiện ngồi trước màn hình máy tính TRONG PHÒNG LÀM VIỆC là hai môi trường hoàn toàn khác nhau.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 3.

Những vật thể phát sáng, cụ thể là ánh sáng xanh, có gây tổn hại lên mắt động vật, nhưng những thử nghiệm ánh sáng trong phòng thí nghiệm khác hẳn với việc ta cầm điện thoại di động lên sử dụng. Hơn nữa, mắt của chuột thí nghiệm hay thậm chí là khỉ cũng đều yếu hơn con người.

Cùng với những điều kiện thử như trên, chiếu ánh sáng vào tế bào mắt người sẽ gây tổn hại. Nhưng điều kiện phòng thí nghiệm khác xa với việc ta tiếp xúc với ánh sáng xanh ngoài đời thực.

"Tôi nghĩ rằng người ta đã cường điệu hóa sản phẩm, chứ không dựa trên khoa học", giáo sư Richard Rosen, giám đốc mảng võng mạc tại Bệnh viện Mắt và Tai Núi Sinai New Yorkm giám đốc nghiên cứu khoa mắt tại Trường Dược Icahn, nói. "Họ muốn bán hàng, họ hiểu rằng người ta cảm thấy khó chịu khi cả ngày phải ngồi trước màn hình sáng, vì thế họ nói rằng ánh sáng xanh đã gây tổn tại".

Ông kết luận: "Tôi không nghĩ rằng đã có bất kì ai cho thấy màn hình gây ra tổn thương cho mắt".

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 4.

Dữ liệu nghiên cứu cho ta biết gì về thoái hóa điểm vàng – macular degeneration

Thoái hóa điểm vàng là bệnh về mắt mà khi mắc, việc quan sát sẽ khó khăn do mọi thứ mờ đi hoặc mất hẳn thị lực tại vùng trung tâm của tầm nhìn.

David Roger, đồng sáng lập và CEO của công ty kính mắt Felix Gray, một trong những công ty làm kính chặn ánh sáng xanh, nói với Business Insider rằng "ngày một nhiều nghiên cứu chỉ ra hiệu ứng của ánh sáng xanh với bệnh thoái hóa điểm vàng".

Nhưng có một vấn đề thế này: những nghiên cứu chỉ ra hiệu ứng của ánh sáng Mặt Trời, chứ không chỉ ra rằng máy tính, điện thoại đang phát ra một lượng ánh sáng nhiều tới mức nguy hiểm.


Đúng là tỉ lệ thoái hóa điểm vàng đang gia tăng, theo thông số từ Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ NEI, nhưng họ nêu lên lý do rằng dân số đang ngày một già hơn, hiển nhiên là tỉ lệ mắc bệnh khi về già sẽ tăng lên. Trong danh sách chính thức về những yếu tố gây thoái hóa điểm vàng, NEI vẫn liệt kê hút thuốc, ảnh hưởng từ những loài người khác nhau, lịch sử bệnh lý của gia đình và gen, chế độ ăn. Trong số đó không hề có việc sử dụng thiết bị điện tử.

Không phải không có những bác sĩ trong ngành đồng ý rằng ánh sáng xanh đáng lo ngại. Có những vị vẫn đeo kính ngăn ánh sáng xanh để phòng trừ, mặc dù họ công nhận rằng rất khó để xác định được máy tính đã gây ra hại gì so với cái thời "trước khi có máy tính". Bởi một lẽ là chẳng có (hoặc chưa có) nghiên cứu nào như thế cả.

Họ biết rằng ánh sáng, kể cả ánh sáng tự nhiên và bao gồm cả ánh sáng xanh, đều tăng tỉ lệ mắc chứng thoái hóa điểm vàng. Họ "phòng bệnh hơn chữa bệnh" bằng cách cứ đeo kính ngăn ánh sáng xanh cho chắc. Đó cũng chính là suy nghĩ của các công ty bán kính mắt.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 6.

NHƯNG, có những vị bác sĩ khác không đồng ý với việc phòng hơn chữa này, nhất là khi ta đâu có biết nó có hại hay không? Mới chỉ có nghiên cứu cho thấy ánh sáng xanh thì khó ngủ thôi. Một bước tiến, một bước phòng tránh tưởng như chắc ăn có thể sẽ gây hại chứ không hiệu quả gì.

Bác sĩ Rahul Khurana nói rằng chẳng có lý do gì để đưa ra những cách chữa trị, những biện pháp phòng tránh, mua những sản phẩm ngăn ngừa "bệnh" khi không có bằng chứng cho thấy bệnh để mà chữa mà tránh. Nghiên cứu có cho thấy ánh sáng Mặt Trời, và cụ thể là ánh sáng xanh trong ánh sáng Mặt Trời, tăng khả năng thoái hóa điểm vàng, nhưng ta không thể so chúng với ánh sáng từ màn hình máy tính.

Rất nhiều nghiên cứu về vấn đề này sử dụng chủ thể là nhân công làm việc tại cảng biển, nhiều tiếng đồng hồ đứng ngoài trời nắng mà không có công cụ bảo hộ. Còn xét tới nguồn sáng, Mặt Trời là nguồn sáng nhất con người từng biết tới, khác với ánh sáng trong phòng làm việc.

Ta mỏi mắt vì một lý do: căng thẳng tới từ đồ dùng điện tử - digital eyestrain

Cuối một ngày nhìn vào màn hình máy tính liên tục, mắt ta sẽ khó chịu, khô và rõ ràng là "có gì đó sai sai".

Tuy nhiên, cả Khurana và Rosen nói rằng hai lý do chính khiến ta mỏi mắt là ít chớp và bản thân khu vực làm việc được bố trí sai. Khi ánh sáng từ màn hình tương đương với nguồn sáng xung quanh, mắt bạn sẽ đỡ mỏi hơn. Nguồn sáng sáng hơn môi trường xung quanh sẽ khiến mắt mỏi. Nên điều chỉnh sao cho phù hợp.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 7.

Điểm quan trọng nhất: ta quá ít chớp mắt khi tập trung lâu vào màn hình máy tính (hoặc tương tự, khi đọc sách). Thay vì chớp trung bình 15 lần/phút, bạn sẽ chỉ chớp 10-12 lần/phút. Từng đó đã đủ khiến mắt khô và khó tập trung trở lại.

"Suốt một ngày hoạt động, nếu tế bào giác mạc khô hết đến một điểm quá mức, nó sẽ không phục hồi lại nữa", giám đốc Rosen nói. "Phải qua đêm để chúng xuất hiện lại, bạn mới thấy thoải mái hơn".

Bác sĩ Khurana cũng khuyên bạn nên dùng thuốc nhỏ mắt. Bên cạnh đó áp dụng luật 20-20-20: cứ 20 phút, thì nhìn về phía xa 20 feet (6 mét) trong khoảng 20 giây. Có vẻ là khi ngồi học, ta cũng thường xuyên áp dụng 20-20-20 theo một cách khác: cứ sau 20 giây đọc tài liệu, ta sẽ nhìn xa 20 cm (vào điện thoại, máy tính) trong 20 phút. Đùa thôi.

Nhưng kết luận lại, mỏi mắt, khô mắt khiến ta khó chịu chứ không gây ra tổn hại vĩnh viễn lên mắt.

Mối liên hệ giữa các thứ màn hình, một buổi tối ngủ đủ giấc và chất melatonin

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 8.

Việc ngăn ánh sáng xanh vào mắt ta là để nó không ngăn cản việc mắt tiết ra melatonin, nghe có lý lắm, nhưng không nhất thiết phải dùng tới kính mắt ngăn ánh sáng xanh. Một tấm lọc, một ứng dụng chỉnh sáng có thể làm được việc đó.

Ánh sáng (mà cụ thể là ánh sáng xanh) là thứ ảnh hưởng đến bộ máy sinh học của ta, báo cho con người biết rằng Mặt Trời đã mọc. Chính điều đó khiến bộ não ta bối rối khi gặp ánh sáng xanh vào lúc giữa đêm. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc nhìn thấy ánh sáng xanh trước lúc đi ngủ sẽ khiến não chậm sản xuất melatonin, chất điều tiết nhịp sinh học và giúp ta ngủ mỗi đêm.

Đây không chỉ là nghiên cứu cho ta hiểu hơn, mà nó còn đưa ra cho ta yêu cầu rằng hãy sử dụng thiết bị điện tử có chừng mực. Trong 1 giờ trước khi bạn đi ngủ, hãy đừng khiến não bộ mình nghĩ rằng nó đang thấy Mặt Trời, để nó nghỉ ngơi và sản xuất melatonin.

Trong trường hợp này, "phòng còn hơn tránh" thì lợi hay hại?

Chủ động đề phòng thường là điều tốt. Nhưng trong trường hợp này thì khác. Con người cần ánh sáng, cụ thể là ánh sáng xanh.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 9.

Trong một ngày hoạt động, ánh sáng xanh kích thích ta hoạt động, giúp ta thức dậy, kích hoạt quá trình trao đổi chất của cơ thể. Con người cần ánh sáng xanh để hoạt động. Như đã nói ở trên, nó điều khiển nhịp sinh học và hormone của ta. Chặn ánh sáng xanh lúc nửa đêm thì hợp lý lắm, nhưng lại là vô lý suốt buổi sáng – khoảng thời gian mà ta cần não ngừng sản xuất melatonin. Điều này là thuận theo tự nhiên.

Nghiên cứu chỉ ra rằng tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời nhiều thì sẽ sinh bệnh, đó là lý do tại sao bác sĩ lại khuyên ta nên đeo kính râm. Nhưng khi mà ta không có bằng chứng cho thấy tiếp xúc với ánh sáng từ màn hình là có hại, ta nên xem xét liệu việc dùng kính mắt chặn ánh sáng xanh là đúng hay sai.

Nhìn chung, nhìn thêm nhiều loại ánh sáng khác nhau cũng không hẳn có hại. Bệnh cận thị đang ngày một nhiều, nhất là trong nhóm những đứa trẻ hay ở trong nhà (giả định rằng chúng ở trong nhà, ngồi trước thiết bị điện tử quá nhiều). Nhưng để ngăn tình trạng này diễn ra, lũ trẻ nên hoạt động ngoài trời nhiều, nhìn vào nhiều sự vật ở những khoảng cách khác nhau, tiếp xúc với nhiều loại ánh sáng hơn nữa chứ đừng ngồi lì trong nhà ôm iPad.

Chốt lại: ta cần bằng chứng là có bệnh tồn tại trước khi cố gắng phòng tránh

Vẫn có khả năng những nghiên cứu tương lai cho ta biết thêm điều gì đó mới. Nhưng hiện tại, ta đang không có nghiên cứu thực sự nào chỉ ra rằng ánh sáng xanh gây hại cho thị lực, dù cho các công ty kính mắt có nói gì chăng nữa. Nhiều nghiên cứu cho thấy tác hại của ánh sáng xanh lại đến từ chính những công ty này.

Sự thật đằng sau những bài viết khẳng định ánh sáng xanh gây mù lòa - Ảnh 10.

Ví dụ cụ thể: nghiên cứu được nhắc đến trên trang web Harvard Health được tài trợ bởi công ty sản xuất mặt kính điện thoại chặn được ánh sáng xanh. Và mặc dù trong nghiên cứu trên, ánh sáng xanh bị gọi là nguồn căn của "đại dịch mù toàn cầu", nó vẫn dựa nhiều trên chuột, trên nghiên cứu tế bào đơn lẻ, chứ chưa thấy dấu hiệu tổn thương trên con người.

Điều này không có nghĩa là nghiên cứu vô nghĩa. Nhưng khi mà nghiên cứu về "tác hại của X" do chính "công ty sản xuất Y để chống X" công bố, thì ta nên xem xét kĩ càng chút.

Công nghệ đang tiến hóa theo từng ngày, với mỗi đột phá sẽ đi kèm với những mối nguy, những thử thách và lợi ích mới. Màn hình ngày đang một hiệu quả hơn, khiến mắt đỡ mỏi hơn chẳng hạn. Ta vẫn đang cố gắng nghiên cứu, nếu như có điều gì bất lợi cho nhân loại xuất hiện, ta sẽ biết ngay nó là cái gì để mà điều chỉnh. Sự tồn vong của giống loài dựa trên những nghiên cứu ấy.

Tham khảo Business Insider, The Verge, Wikipedia

BẢN TIN MỚI NHẤT

Cáo Phó

Đau buồn kính thông báo cùng quý niên trưởng, quý chiến hữu,CỰU HẢI QUÂN THIẾU TÁ NGUYỄN HỮU HÙNG Khóa 12 HQNT đã từ trần ngày 5/ 11/2018 tại Nam Cali..

Xem Thêm

Vụ án ông Vương Văn Thả và những người tù liên hệ ít ai biết.

Ông Vương Văn Thả có 2 người con : một trai một gái. Khi ông Thả bị kết án 12 năm tù và người con trai Thuận là 7 năm tù thì người con gái của ông vì....

Xem Thêm

CHIỀU BUỒN - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Mắt sầu bâng khuâng, vời vợi Tình ơi, dấu lệ âm thầm

Xem Thêm

QUYỀN LỰC KINH HOÀNG CỦA "TRUMP ĐẠI ĐẾ" QUA CUỘC BẦU CỬ GIỮA KỲ

Có lẽ đây là món quà dành cho các bạn yêu mến Trump qua cú sốc bầu cử sáng nay. Tôi không chờ tới mai mà phải ngay lập tức phục vụ các bạn.

Xem Thêm

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Chiến thắng của đảng Cộng Hòa là hiếm hoi trong 105 năm qua

Giành được Hạ Viện, mặc dù vậy, Đảng Dân Chủ đã bị thiệt hại nặng nề trong cuộc đua vào Thượng Viện ở Texas....

Xem Thêm

Có nên buồn khi Cộng Hòa mất hạ viện?

CÁC LÃNH ĐẠO DỰ KIẾN HẠ VIỆN MỸ ĐỀU RẤT CỨNG RẮN VỚI NHÂN QUYỀN, TRUNG CỘNG VÀ BIỂN ĐÔNG

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :BLOGGER HUỲNH THỤC VY VỪA BỊ BẮT

Tôi xin chia buôn cùng gia-dinh và gia-quyến bà Hùynh-Thuc-Vy(noi riêng và dân-tôc VN noi chung) Tôi xin ung-hô bà.

Xem Thêm

Đề bài :BLOGGER HUỲNH THỤC VY VỪA BỊ BẮT

Một vé đi Mỹ đã sẵn sàng chỉ còn chờ điền vào ngày giờ là xong.

Xem Thêm

Đề bài :Người đời sau tìm hiểu lịch sử: Từ Lee Harvey Oswald đến Nguyễn Nhung - Ông Bút

Hong Kong nho thuong thuyet sap nhap vao TC ma tranh canh chinh chien va giu duoc tu do. Nguoi My sai lam khi chong lai viec ong Diem thuong thuyet cham dut chientranh voi HCM. Ong Diem khong co duoc nhung thuoc ha trung thanh.Ong co dan la "khi toi chet,tra thu cho toi", nhung den nay da hon 50 mam ma van khong co ai dam tra thu, chuoi boi khong co ket qua. Neu khi Nguyen Khanh chinh ly bat duoc Duong Van Minh phe ong Diem len giet di thi khong ai ra lenh dau hang vo dieu kien. Neu Nguyen Khanh cach chuc dai ta Nguyen van Thieu thi nam 1975 da khong co ai dien khung ra lenh di tam triet thoai cao nguyen va quan khu I ma khong chuan bi ky luong. Du thieu sung dan, quan VNCH co the di tan toan bo ra bien ti nan nhu cac tuong lanh nha Ly dan quan di sang Dai Han lanh nan nha Tran. Van nuoc VN suy doi dan VN xui xeo nen khien lanh dao o My thieu suy nghi ngan can thuong thuyet thong nhat nhu Hong Kong.

Xem Thêm

Đề bài :Vụ ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng và chế độ CA trị trong Quốc Hội Việt Nam - Mai Tú Ân

Sự việc đã rõ, còn gì mà nghi với ngờ... ---Quốc hội là Đảng hội.. ---Chế độ là chế độ CA trị.... ---Câu tâm niệm của ĐB đảng hội là ý Đảng Lòng CA... Bây giờ ai mà còn phân tích, phê bình với ngôn từ:Có nhẽ..?? ph̉ải chăng? là chưa nhìn rõ chế độ CSVN biến chất này...

Xem Thêm

Đề bài :Truyền thông Đức: Việt Nam và Đức đàm phán trả Trịnh Xuân Thanh về Đức

Thằng cướp tìm bắt thằng trộm....Thằng côn đồ bắt cóc thằng tham nhũng....Thằng ĐẦU THÚ bắt cóc thằng xin đầu thú.......Thật là một lũ đầu thú

Xem Thêm

Đề bài :Truyền thông Đức: Việt Nam và Đức đàm phán trả Trịnh Xuân Thanh về Đức

Trinh xuân Thanh không là cái gì quan trọng với Đức.Điều quan trọng là NHÀ HỌ BỊ ĐỘT NHẬP . Họ tóm được thằng trộm , NÓ CHỐI ,NÓ TỐ NGƯỢC RẰNG "CHỦ NHÀ GIAN DỐI VU CÁO , XÚC PHẠM TRẦM TRỌNG DANH DỰ NGƯỜI LƯƠNG THIỆN....Bắt buộc Đức phải minh oan ,phải làm rõ trắng đen,rõ kẻ gian người ngay..Trịnh xuân Thanh là gì,không quan trọng

Xem Thêm

Đề bài :Ngô Đình Diệm – Người Việt Nam tốt nhất đã trở nên thánh thần…- Mai Tú Ân

Chinh dai ta CS Bui Tin co noi ong ND Diem yeu nuoc hon ong Ho C Minh. Hon 50 nam sau dang CS VN van con so hai voi cai xac chet cua ong Diem va bat phai doi mo ma ve noi heo lanh, ngan can dan chung vieng tham, khong cho de ten tren mo bia. Ke ma dang CS so nhat la NDD chu khong phai TT Johnson hay Nixon. Chinh Vo Van Kiet cung thu nhan dang vien CSVN bi che do NDD lung bat tren bao An Ninh The Gioi. O VN hien co hai cai xac chet. Mot cai xac chon o Ha Noi pho phuong dong dao trong mot dinh thu nguy nga nhung nha nuoc phai cho banh mi thit de dan chung den tham. Mot cai xac chet khac khong co ten, phai chon noi heo lanh, cong an ngan can khong cho vieng tham, nhung nhieu nguoi tren the gioi bo tien mua ve may bay ve VN tham va dan chung dia phuong phai di xe bang dong vuot suoi moi tham duoc. Thanh ra Cong San VN co cai ly do de so hai cai xac chet vo danh nay. Khi lam tien, ong Diem co nhan nhu khi ong chet thuoc ha phai tra thu cho ong. Nhung da hon 50 mam ma khong thay ai chiu tra thu cho ong. Thuoc ha cua ong Diem sau khi ong chet thi quay ra phuc vu nhung ke giet ong Diem. Neu thuoc ha cua NDD nhu Nguyen Khanh va Cao Van Vien bat duoc Duong Van Minh sau chinh ly giet di thi co le VNCH du thua tran cung khong phai dau hang nhuc nha. Neu ong Diem con song thuong thuyet thong nhat voi ong Ho theo kieu Hong Kong thi VN da tranh duoc canh chinh chien dieu linh va dan mien Nam tiep tuc song trong tu do thinh vuong. Day la cai va^.n nuo+'c cua mien Nam den thoi suy ma.t nen moi khien My va cac tuong dao chanh tung hoanh.

Xem Thêm

Đề bài :CỬ TRI GỐC VIỆT CÓ TIẾNG NÓI LỚN?

California ngay nay tro thanh mot quoc gia XaHoi Chu Nghia. Dai Hoc UC Berkeley la thanh tri cua sinh vien thien ta va cong san. Nguoi VN nan nhan cua CS nen tranh cho con chau di hoc UC Berkerley va chong lai ngan sach tai tro dai hoc nay tai quoc hoi California.

Xem Thêm

Đề bài :Hàng trăm người công khai làm lễ giỗ TT Ngô Đình Diệm ở Lái Thiêu Nhật Bình/Người Việt

Ca'i xa'c che^'t cua anh em TT NDD da hon 55 nam ro^`i ma van con lam da?ng Cong San VN run so+. pha?i ngan can le tuong niem va cam de^? te^n tren mo^. bia. Tho+`i Tam Quo^'c, Tu Ma~ Y' nhi`n thay cai xac chet cua Kho^?ng Minh la` da^~n qua^n cha.y su't qua^`n. Nay Co^.ng sa?n vao mien Nam tha^'y cai mo^. cua hai anh em NDD la so+. ha~i kho^ng da'm cho cho^n o+? Saigon va kho^ng de^? te^n bia da'. Trong chien tranh VN, nguoi lam cho CS so+. ha~i nha^'t kho^ng phai TT Johnson, Nixon, hay cac lanh tu de nhi CH ma la.i la NDD. Cai xac chet HCM o thu do Ha Noi dong duc CS phai cho dan chung banh mi moi co vai nguoi den tham. Cai xac chet cua TT NDD noi xa xoi heo lanh bi cong an ngan cam va van co hang ngan nguoi tu cac noi tren the gioi bo tien ra di tham. Dung nhu loi Dai Ta CS Bui Tin noi HCM thua xa NDD.

Xem Thêm

Đề bài :Diễn Tiến Cuộc Đảo Chánh Lật Đổ Ông Ngô Đình Diệm - PHAN ĐỨC MINH

Nguoi My va cac tuong ta dao chanh luc cam quyen thi hong hach voi quan dan VNCH, nhung khi doi dau voi CS thi nhun nhuong ha minh nang bi. Tai ban hoi nghi Paris Kissinger miet thi phai doan VNCH nhun nhuong voi Le Duc Tho va de cho phia cong san viet ban van hiep uoc ngung ban. Duong Van Minh ha lenh ban bo anh em NDD, Dai Ta Le Q Tung, Ho Tan Quyen, va Cao Van Vien suyt chet, nhung khi cong san vao Dinh Doc Lap thi nhun nhuong ha minh (thua ong Trung Ta) voi bo doi va mot Trung Ta CS. Roi sau do DVM hon ho di bau cu cho che do CS va tuyen bo voi bao Times la ong ta hanh dien lam cong dan cua mot nuoc VN doc lap. That la hen nhat. Nhung roi du duoc CS uu dai cho mua them ngo khoai san, DVM va Vu Van Mau cung khong so^'ng no^?i voi cai do^'ng pha^n hoa giai hoa hop dau hang do chinh minh tao ra, xin di Phap roi DVM len lut sang My, khong chiu o lai lam cong dan cua nuoc VN doc lap nhu minh da ca tung. Phan dong cac tuong lanh VNCH dao chanh cung hen nhu Duong Van Minh va nguoi My nen khi CS tong tan cong thi chi 2 thang ho bo chay hoac dau hang, giao nop 2 tan vang lam cua hoi lo de duoc CS tha khong bat giam trong tu`.

Xem Thêm

TIN MỚI

Cáo Phó

Đau buồn kính thông báo cùng quý niên trưởng, quý chiến hữu,CỰU HẢI QUÂN THIẾU TÁ NGUYỄN HỮU HÙNG Khóa 12 HQNT đã từ trần ngày 5/ 11/2018 tại Nam Cali..

Xem Thêm

Vụ án ông Vương Văn Thả và những người tù liên hệ ít ai biết.

Ông Vương Văn Thả có 2 người con : một trai một gái. Khi ông Thả bị kết án 12 năm tù và người con trai Thuận là 7 năm tù thì người con gái của ông vì....

Xem Thêm

CHIỀU BUỒN - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Mắt sầu bâng khuâng, vời vợi Tình ơi, dấu lệ âm thầm

Xem Thêm

QUYỀN LỰC KINH HOÀNG CỦA "TRUMP ĐẠI ĐẾ" QUA CUỘC BẦU CỬ GIỮA KỲ

Có lẽ đây là món quà dành cho các bạn yêu mến Trump qua cú sốc bầu cử sáng nay. Tôi không chờ tới mai mà phải ngay lập tức phục vụ các bạn.

Xem Thêm

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Chiến thắng của đảng Cộng Hòa là hiếm hoi trong 105 năm qua

Giành được Hạ Viện, mặc dù vậy, Đảng Dân Chủ đã bị thiệt hại nặng nề trong cuộc đua vào Thượng Viện ở Texas....

Xem Thêm

Có nên buồn khi Cộng Hòa mất hạ viện?

CÁC LÃNH ĐẠO DỰ KIẾN HẠ VIỆN MỸ ĐỀU RẤT CỨNG RẮN VỚI NHÂN QUYỀN, TRUNG CỘNG VÀ BIỂN ĐÔNG

Xem Thêm

Con rồng giấy sa lầy trong vũng bùn kinh tế - Nguyễn Vĩnh Long Hồ

Sau thời gian Hội nghị Bắc Đới Hà. Có thông tin ám chỉ rằng, có thể các nguyên lão sẽ thảo luận về việc thay đổi “phong cách lãnh đạo”, nổi bật là vấn đề “lãnh đạo tập thể”.

Xem Thêm

TIẾNG MÕ TRONG ĐÊM - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Tôi không mất ngủ hay khó ngủ, thảnh thơi trong âm điệu vi diệu, tôi đã ngủ bên tiếng mõ, và cũng thức bên tiếng mõ .

Xem Thêm

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Toàn bộ phiếu tạm ở Fulton đều không hợp lệ

Giới quan sát cho rằng có lẽ những lá phiếu tạm thời đang được đảng Dân chủ sử dụng như một cách để đảo ngược tình thế của cuộc bầu cử giữa kỳ 2018.

Xem Thêm

Hoàng Sa với Thủy Quân Lục Chiến Việt Nam - MX. Cổ Tấn Tinh Châu

(HNPD) Hoàng Sa cực Ðông xa xôi này. Nơi chúng tôi ở chỉ là chấm nhỏ trên tấm bản đồ. Nhưng là hồn dân tộc, nơi hàng triệu con người gửi gắm niềm tin…

Xem Thêm