Lịch Sử, Quân Sử & Huyền Thoại

TẢ QUÂN LÊ VĂN DUYỆT và NHỮNG BI KỊCH.

Năm 1813, ông được Gia Long giao làm Tổng trấn Gia Định, quyền lực bao trùm lên cả đất Bình Thuận phía Bắc và xứ Hà Tiên ở phía Nam


Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi Gia Long hoàng đế (1802), Lê Văn Duyệt được phong Khâm sai Chưởng tả quân dinh Bình Tây tướng quân, thường gọi là Tả quân. Vâng lệnh Gia Long, ông đã cùng với Thống chế Lê Chất dẫn quân bình định và thu phục được đất Bắc Hà chỉ trong một thời gian rất ngắn.
Năm 1813, ông được Gia Long giao làm Tổng trấn Gia Định, quyền lực bao trùm lên cả đất Bình Thuận phía Bắc và xứ Hà Tiên ở phía Nam. Để củng cố sức mạnh, ông đã cho đắp thành Phiên An bằng đá ong với thành cao, hào sâu làm nơi trấn thủ, đến năm 1830 thì hoàn tất. Nhân dân kính trọng, gọi ông là "Ông lớn Thượng". Các nước lân bang cũng nể sợ, gán cho ông danh xưng "Cọp gấm Đồng Nai".

Danh xưng "Cọp gấm Đồng Nai" này gắn liền với lịch sử:

Sử chép rằng khi đạo quân của Vũ Văn Dũng vào đến Chung Xá, đóng lại ở đấy, đến đêm có con nai ở trong rừng chạy ra, có người trông thấy kêu to lên rằng: Con nai! Quân Tây Sơn nghe lầm là quân Đồng Nai! Mọi người luống cuống bỏ chạy. Các quân đội Tây Sơn tưởng là quân nhà Nguyễn đã vây đánh, đều vỡ tan cả. Quân nhà Nguyễn thừa thế đánh đuổi, thành ra quân Tây Sơn thua to. 

Hàng năm, vào dịp Tết Nguyên đán hoặc đại khánh vua nhà Nguyễn, vua nước Cao Miên phải đích thân sang thành Phiên An chúc tụng. Riêng dịp Tết, vua Cao Miên phải có mặt từ trước đêm 30 để đúng sáng mùng 1 Tết cùng Lê Văn Duyệt lên vọng cung hành lễ, bái tạ và chúc thọ vua nhà Nguyễn! Ở cương vị Tổng trấn Gia Định, cai quản một vùng đất rộng 30.000km2 phía Nam đất nước (Từ Bình Thuận đến Hà Tiên), Lê Văn Duyệt đã hết sức quan tâm chăm lo đến đời sống nhân dân.

Tại Gia Định, ông cho lập hai cơ sở từ thiện là Anh Hài và Giáo Dưỡng. Nơi thứ nhất là chốn dạy võ nghệ và nghề cung kiếm cho trẻ em. Nơi thứ hai, ông thu gom trẻ em mồ côi, quả phụ không nơi nương tựa về nuôi nấng, dạy chữ và dạy nghề thủ công, giúp họ mưu sinh. Thành Gia Định sau những tháng năm giặc giã đã nhanh chóng trở thành một đô thị sầm uất.

Năm 1822, một phái đoàn Anh do ông Crawfurd dẫn đầu đã đến Gia Định và xin yết kiến Tổng trấn Lê Văn Duyệt. Trong hồi ký của mình, Crawfurd đã không giấu nổi sự thán phục: "Tôi bất ngờ thấy rằng nó (thành Gia Định) không thua gì kinh đô nước Xiêm (...). Tôi có cảm giác rằng đây là một vương quốc lý tưởng".

Mô tả đời sống của nhân dân trong thành, vị khách Ăng-lê đã không tiếc lời ca tụng: "Tất cả đều được sống trong bầu không khí an lành. Trộm cướp không có. Người ăn xin rất hiếm. Tổng trấn rất nhân từ, tha cả bọn giặc, bọn phỉ, bọn trộm cướp ăn năn. Nhưng ông lại rất tàn bạo với bọn cố tình không chịu qui phục triều đình. Chưa ở đâu kỷ cương phép nước được tôn trọng như ở đây. Một vị quan nhỏ ra đường ghẹo gái cũng bị cách chức lưu đày. Một đứa con vô lễ chửi mẹ, Tổng trấn biết được cũng bị phạt rất nặng".
Phan Thanh Giản, một vị quan thanh liêm khác cũng hết lời ca ngợi đức độ và tấm lòng vì dân của Lê Văn Duyệt: "Gia Định này thật có phúc mới gặp được một Tổng trấn như đại quan. Tôi ở Kinh thành, ở Bắc thành vào Gia Định thấy như đi qua một nước khác (...). Tôi thật mừng".

Năm 1820, Minh Mạng lên ngôi. Là khai quốc công thần, Tả quân Lê Văn Duyệt từng được Gia Long cho hưởng nhiều đặc ân, trong đó có hai đặc ân "nhập triều bất bái" và "tiền trảm hậu tấu". Vì vậy sau này, ông dứt khoát không chịu lạy vua Minh Mạng. Nổi tiếng công tư nghiêm minh, quốc pháp bất vị thân, Lê Văn Duyệt còn cả gan giết cả Huỳnh Công Lý, cha đẻ một quý phi được Minh Mạng sủng ái vì ông này phạm tội tham nhũng.
Tuy hận nhưng không thể đường đột biếm chức hay hạch tội vị trọng thần của tiền triều, Minh Mạng thường tìm cớ quở trách, từng bước một cắt bớt quyền lực của Tả quân Lê Văn Duyệt - Tổng trấn Gia Định thành. Mặt khác, cách đánh giá của Minh Mạng đối với vai trò và vị trí phòng thủ của thành Gia Định, trong vị trí một đô thị trung tâm của cả khu vực Đông Nam Á cũng tỏ ra hạn hẹp và sai lầm.

Năm 1830, thấy Lê Văn Duyệt cho sửa sang gia cố thành Qui, khiến thành này trở nên "kiên cố và tráng lệ", Minh Mạng đã tỏ ra lo lắng, cho rằng Lê Văn Duyệt có âm mưu cát cứ. Ông chỉ dụ: "Đắp thành Phiên An, tiếm bằng kinh thành (Huế), hào thì đào sâu hơn. Nếu bảo thành cao hào sâu đề phòng giặc Xiêm, thì đường bể phải phòng ở Hà Tiên, đường bộ phải phòng ở Chân Lạp... Thế là rõ ràng phòng triều đình chứ không phải phòng ngoại họa!".
Năm 1831, phủ Gia Định bị Minh Mạng chia nhỏ thành 6 tỉnh là Biên Hòa, Gia Định, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên, thường gọi là "Nam kỳ lục tỉnh", cắt thêm người giữ các chức Tổng đốc cai trị từng tỉnh, không ngoài mục đích thu hẹp quyền lực của Lê Văn Duyệt.

Đến năm 1835, khi Lê văn Duyệt mất đã 3 năm, Minh Mạng đã cho san phẳng thành Qui, dỡ đá ong, gạch nung của thành cũ xây lại thành mới có qui mô nhỏ hơn, mang tên thành Phụng. Thành Gia Định bị hạ thấp qui mô một cách vô lý và không cần thiết.
Năm 1807, Lê Văn Duyệt nhận lệnh vua đi dẹp loạn Mọi Vách Đá. Thay vì thẳng tay đàn áp quân khởi nghĩa, ông lại ra lệnh chém đầu Chưởng cơ Lê Quốc Huy, tên đại thần tham nhũng, tàn ác, nguyên nhân chính gây ra bất mãn với triều đình và hình thành nên cuộc khởi nghĩa. Hành động thượng tôn luật pháp này của ông đã khiến loạn Mọi Vách Đá tan rã chỉ một năm sau đó.
Đến năm 1819, khi được đi kinh lược hai tỉnh Thanh Hóa - Nghệ An, ông lại thẳng tay trừng trị thêm nhiều tham quan ô lại khác, vỗ yên mầm bạo loạn ở hai vùng đất nổi tiếng kiêu binh qua mọi vương triều. Những kẻ tham gia bạo loạn ra hàng, ông đều tha tội chết và thu dung, lập thành ba đội lính hồi lương là An Thuận, Thanh Thuận và Bắc Thuận. Trong số này có Lê Văn Khôi, người gốc Cao Bằng, dấy loạn chống triều đình, bị truy nã nên phải trốn vào Thanh Hóa. Thấy Khôi là người có chí lớn và tài thao lược, Lê Văn Duyệt đã tha tội chết, lại nhận làm con nuôi, cho mang họ Lê và đưa theo về Gia Định hầu hạ dưới trướng.

Khi triều đình Minh Mạng cử Nguyễn Văn Quế và Bạch Xuân Nghiêm vào Nam nhậm chức Tổng đốc và Bố chính một tỉnh mới chia tách, Tổng trấn Lê Văn Duyệt đã dứt khoát từ chối, không chịu tiếp nhận vì lý do hai đại thần nói trên là hai kẻ tham quan ô lại, bức hại nhân dân. Trên ngôi báu, Minh Mạng thường nhắc lại những chuyện này để qui kết Lê Văn Duyệt có mưu đồ "kháng mệnh triều đình, tóm thâu quyền lực, nuôi mầm phản loạn, âm mưu cát cứ", liệt vào hàng cần đề phòng và nghiêm trị.
Ngay sau khi Lê Văn Duyệt mất vào đêm 30/7/1832, Nguyễn Văn Quế và Bạch Xuân Nghiêm đã được Minh Mạng đưa ngay vào Gia Định tiếp quản quyền lực. Bạch Xuân Nghiêm đón ý vua, tìm cách hặc tội những người thân tín của vị Tổng trấn mới qua đời. Biết khó lòng tránh được tai họa, Lê Văn Khôi đã tập hợp những kẻ từng mang tội với triều đình nhưng được Lê Văn Duyệt tha bổng và dung nạp dấy binh làm loạn. Ngày 18/5 năm Quí Tỵ (1833), Khôi cầm đầu 28 kẻ nổi loạn tràn vào dinh Bố chính giết chết Bạch Xuân Nghiêm. Tổng đốc Nguyễn Văn Quế đưa quân đến ứng cứu cũng bị quân khởi loạn giết chết.

Cuộc bạo loạn bị đàn áp đẫm máu nhưng chưa có hồi kết thì tháng 12/1833, Khôi mắc bệnh mà chết. Nhưng mãi đến năm 1835, quân thảo phạt mới chiếm được thành Phiên An. Con trai Lê Văn Khôi mới 6 tuổi cùng 5 người khác (có hai người Pháp) bị giải về kinh khép tội chủ mưu mà xử lăng trì. 1831 loạn quân bị giết sạch đem chôn chung một chỗ, gọi là "Mã Ngụy".

Lê Văn Duyệt, dù chết đã từ lâu vẫn không tránh được liên lụy, vẫn bị Minh Mạng trả thù. Vua ra chỉ dụ: "Tội Lê Văn Duyệt nhổ từng cái tóc mà kể cũng không hết, nói ra đau lòng, dù có bổ quan quách mà giết thây cũng là đáng tội. Song nghĩ hắn chết đã lâu, và đã truy đoạt quan tước, xương khô trong mả không bõ gia hình. Vậy cho Tổng đốc Gia Định đến chỗ mả hắn, san làm đất phẳng và khắc đá dựng bia ở trên viết cho những chữ "Quyền yểm Lê Văn Duyệt pháp xử", để chính tội danh cho kẻ đã chết mà tỏ phép nước về đời sau, làm gương cho kẻ quyền gian muôn đời".

Từ cách đây non 2 thế kỷ, Phan Thanh Giản đã từng phát biểu khi nói về Lê Văn Duyệt: "Mình làm quan thấy dân vui là mình vui. Làm quan chỉ biết vui phần mình thì thật đáng trách". Lê Văn Duyệt cùng với Phan Thanh Giản, người vì trung với triều Gia Long chống nhà Tây Sơn, người vì bất lực đành để đất nhiều tỉnh rơi vào tay giặc Pháp, đã có những lúc hàm oan bị lịch sử xem như những tội đồ, gây ra những cuộc tranh cãi học thuật hàng thập kỷ.
Nhưng lòng dân công tâm, đền thờ ông và đền thờ Phan Thanh Giản vẫn được dựng nhiều nơi. Lịch sử phức tạp có thể mang những định kiến chủ quan và sai lầm, nhưng lòng dân thì luôn sáng suốt và giản dị: ai thương dân, đó là người yêu nước. Những con người như thế vẫn luôn được nhân dân xem như những bậc anh hùng.

Nguồn Ảnh: Ấm Chè
Facebooh  

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

TẢ QUÂN LÊ VĂN DUYỆT và NHỮNG BI KỊCH.

Năm 1813, ông được Gia Long giao làm Tổng trấn Gia Định, quyền lực bao trùm lên cả đất Bình Thuận phía Bắc và xứ Hà Tiên ở phía Nam


Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi Gia Long hoàng đế (1802), Lê Văn Duyệt được phong Khâm sai Chưởng tả quân dinh Bình Tây tướng quân, thường gọi là Tả quân. Vâng lệnh Gia Long, ông đã cùng với Thống chế Lê Chất dẫn quân bình định và thu phục được đất Bắc Hà chỉ trong một thời gian rất ngắn.
Năm 1813, ông được Gia Long giao làm Tổng trấn Gia Định, quyền lực bao trùm lên cả đất Bình Thuận phía Bắc và xứ Hà Tiên ở phía Nam. Để củng cố sức mạnh, ông đã cho đắp thành Phiên An bằng đá ong với thành cao, hào sâu làm nơi trấn thủ, đến năm 1830 thì hoàn tất. Nhân dân kính trọng, gọi ông là "Ông lớn Thượng". Các nước lân bang cũng nể sợ, gán cho ông danh xưng "Cọp gấm Đồng Nai".

Danh xưng "Cọp gấm Đồng Nai" này gắn liền với lịch sử:

Sử chép rằng khi đạo quân của Vũ Văn Dũng vào đến Chung Xá, đóng lại ở đấy, đến đêm có con nai ở trong rừng chạy ra, có người trông thấy kêu to lên rằng: Con nai! Quân Tây Sơn nghe lầm là quân Đồng Nai! Mọi người luống cuống bỏ chạy. Các quân đội Tây Sơn tưởng là quân nhà Nguyễn đã vây đánh, đều vỡ tan cả. Quân nhà Nguyễn thừa thế đánh đuổi, thành ra quân Tây Sơn thua to. 

Hàng năm, vào dịp Tết Nguyên đán hoặc đại khánh vua nhà Nguyễn, vua nước Cao Miên phải đích thân sang thành Phiên An chúc tụng. Riêng dịp Tết, vua Cao Miên phải có mặt từ trước đêm 30 để đúng sáng mùng 1 Tết cùng Lê Văn Duyệt lên vọng cung hành lễ, bái tạ và chúc thọ vua nhà Nguyễn! Ở cương vị Tổng trấn Gia Định, cai quản một vùng đất rộng 30.000km2 phía Nam đất nước (Từ Bình Thuận đến Hà Tiên), Lê Văn Duyệt đã hết sức quan tâm chăm lo đến đời sống nhân dân.

Tại Gia Định, ông cho lập hai cơ sở từ thiện là Anh Hài và Giáo Dưỡng. Nơi thứ nhất là chốn dạy võ nghệ và nghề cung kiếm cho trẻ em. Nơi thứ hai, ông thu gom trẻ em mồ côi, quả phụ không nơi nương tựa về nuôi nấng, dạy chữ và dạy nghề thủ công, giúp họ mưu sinh. Thành Gia Định sau những tháng năm giặc giã đã nhanh chóng trở thành một đô thị sầm uất.

Năm 1822, một phái đoàn Anh do ông Crawfurd dẫn đầu đã đến Gia Định và xin yết kiến Tổng trấn Lê Văn Duyệt. Trong hồi ký của mình, Crawfurd đã không giấu nổi sự thán phục: "Tôi bất ngờ thấy rằng nó (thành Gia Định) không thua gì kinh đô nước Xiêm (...). Tôi có cảm giác rằng đây là một vương quốc lý tưởng".

Mô tả đời sống của nhân dân trong thành, vị khách Ăng-lê đã không tiếc lời ca tụng: "Tất cả đều được sống trong bầu không khí an lành. Trộm cướp không có. Người ăn xin rất hiếm. Tổng trấn rất nhân từ, tha cả bọn giặc, bọn phỉ, bọn trộm cướp ăn năn. Nhưng ông lại rất tàn bạo với bọn cố tình không chịu qui phục triều đình. Chưa ở đâu kỷ cương phép nước được tôn trọng như ở đây. Một vị quan nhỏ ra đường ghẹo gái cũng bị cách chức lưu đày. Một đứa con vô lễ chửi mẹ, Tổng trấn biết được cũng bị phạt rất nặng".
Phan Thanh Giản, một vị quan thanh liêm khác cũng hết lời ca ngợi đức độ và tấm lòng vì dân của Lê Văn Duyệt: "Gia Định này thật có phúc mới gặp được một Tổng trấn như đại quan. Tôi ở Kinh thành, ở Bắc thành vào Gia Định thấy như đi qua một nước khác (...). Tôi thật mừng".

Năm 1820, Minh Mạng lên ngôi. Là khai quốc công thần, Tả quân Lê Văn Duyệt từng được Gia Long cho hưởng nhiều đặc ân, trong đó có hai đặc ân "nhập triều bất bái" và "tiền trảm hậu tấu". Vì vậy sau này, ông dứt khoát không chịu lạy vua Minh Mạng. Nổi tiếng công tư nghiêm minh, quốc pháp bất vị thân, Lê Văn Duyệt còn cả gan giết cả Huỳnh Công Lý, cha đẻ một quý phi được Minh Mạng sủng ái vì ông này phạm tội tham nhũng.
Tuy hận nhưng không thể đường đột biếm chức hay hạch tội vị trọng thần của tiền triều, Minh Mạng thường tìm cớ quở trách, từng bước một cắt bớt quyền lực của Tả quân Lê Văn Duyệt - Tổng trấn Gia Định thành. Mặt khác, cách đánh giá của Minh Mạng đối với vai trò và vị trí phòng thủ của thành Gia Định, trong vị trí một đô thị trung tâm của cả khu vực Đông Nam Á cũng tỏ ra hạn hẹp và sai lầm.

Năm 1830, thấy Lê Văn Duyệt cho sửa sang gia cố thành Qui, khiến thành này trở nên "kiên cố và tráng lệ", Minh Mạng đã tỏ ra lo lắng, cho rằng Lê Văn Duyệt có âm mưu cát cứ. Ông chỉ dụ: "Đắp thành Phiên An, tiếm bằng kinh thành (Huế), hào thì đào sâu hơn. Nếu bảo thành cao hào sâu đề phòng giặc Xiêm, thì đường bể phải phòng ở Hà Tiên, đường bộ phải phòng ở Chân Lạp... Thế là rõ ràng phòng triều đình chứ không phải phòng ngoại họa!".
Năm 1831, phủ Gia Định bị Minh Mạng chia nhỏ thành 6 tỉnh là Biên Hòa, Gia Định, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên, thường gọi là "Nam kỳ lục tỉnh", cắt thêm người giữ các chức Tổng đốc cai trị từng tỉnh, không ngoài mục đích thu hẹp quyền lực của Lê Văn Duyệt.

Đến năm 1835, khi Lê văn Duyệt mất đã 3 năm, Minh Mạng đã cho san phẳng thành Qui, dỡ đá ong, gạch nung của thành cũ xây lại thành mới có qui mô nhỏ hơn, mang tên thành Phụng. Thành Gia Định bị hạ thấp qui mô một cách vô lý và không cần thiết.
Năm 1807, Lê Văn Duyệt nhận lệnh vua đi dẹp loạn Mọi Vách Đá. Thay vì thẳng tay đàn áp quân khởi nghĩa, ông lại ra lệnh chém đầu Chưởng cơ Lê Quốc Huy, tên đại thần tham nhũng, tàn ác, nguyên nhân chính gây ra bất mãn với triều đình và hình thành nên cuộc khởi nghĩa. Hành động thượng tôn luật pháp này của ông đã khiến loạn Mọi Vách Đá tan rã chỉ một năm sau đó.
Đến năm 1819, khi được đi kinh lược hai tỉnh Thanh Hóa - Nghệ An, ông lại thẳng tay trừng trị thêm nhiều tham quan ô lại khác, vỗ yên mầm bạo loạn ở hai vùng đất nổi tiếng kiêu binh qua mọi vương triều. Những kẻ tham gia bạo loạn ra hàng, ông đều tha tội chết và thu dung, lập thành ba đội lính hồi lương là An Thuận, Thanh Thuận và Bắc Thuận. Trong số này có Lê Văn Khôi, người gốc Cao Bằng, dấy loạn chống triều đình, bị truy nã nên phải trốn vào Thanh Hóa. Thấy Khôi là người có chí lớn và tài thao lược, Lê Văn Duyệt đã tha tội chết, lại nhận làm con nuôi, cho mang họ Lê và đưa theo về Gia Định hầu hạ dưới trướng.

Khi triều đình Minh Mạng cử Nguyễn Văn Quế và Bạch Xuân Nghiêm vào Nam nhậm chức Tổng đốc và Bố chính một tỉnh mới chia tách, Tổng trấn Lê Văn Duyệt đã dứt khoát từ chối, không chịu tiếp nhận vì lý do hai đại thần nói trên là hai kẻ tham quan ô lại, bức hại nhân dân. Trên ngôi báu, Minh Mạng thường nhắc lại những chuyện này để qui kết Lê Văn Duyệt có mưu đồ "kháng mệnh triều đình, tóm thâu quyền lực, nuôi mầm phản loạn, âm mưu cát cứ", liệt vào hàng cần đề phòng và nghiêm trị.
Ngay sau khi Lê Văn Duyệt mất vào đêm 30/7/1832, Nguyễn Văn Quế và Bạch Xuân Nghiêm đã được Minh Mạng đưa ngay vào Gia Định tiếp quản quyền lực. Bạch Xuân Nghiêm đón ý vua, tìm cách hặc tội những người thân tín của vị Tổng trấn mới qua đời. Biết khó lòng tránh được tai họa, Lê Văn Khôi đã tập hợp những kẻ từng mang tội với triều đình nhưng được Lê Văn Duyệt tha bổng và dung nạp dấy binh làm loạn. Ngày 18/5 năm Quí Tỵ (1833), Khôi cầm đầu 28 kẻ nổi loạn tràn vào dinh Bố chính giết chết Bạch Xuân Nghiêm. Tổng đốc Nguyễn Văn Quế đưa quân đến ứng cứu cũng bị quân khởi loạn giết chết.

Cuộc bạo loạn bị đàn áp đẫm máu nhưng chưa có hồi kết thì tháng 12/1833, Khôi mắc bệnh mà chết. Nhưng mãi đến năm 1835, quân thảo phạt mới chiếm được thành Phiên An. Con trai Lê Văn Khôi mới 6 tuổi cùng 5 người khác (có hai người Pháp) bị giải về kinh khép tội chủ mưu mà xử lăng trì. 1831 loạn quân bị giết sạch đem chôn chung một chỗ, gọi là "Mã Ngụy".

Lê Văn Duyệt, dù chết đã từ lâu vẫn không tránh được liên lụy, vẫn bị Minh Mạng trả thù. Vua ra chỉ dụ: "Tội Lê Văn Duyệt nhổ từng cái tóc mà kể cũng không hết, nói ra đau lòng, dù có bổ quan quách mà giết thây cũng là đáng tội. Song nghĩ hắn chết đã lâu, và đã truy đoạt quan tước, xương khô trong mả không bõ gia hình. Vậy cho Tổng đốc Gia Định đến chỗ mả hắn, san làm đất phẳng và khắc đá dựng bia ở trên viết cho những chữ "Quyền yểm Lê Văn Duyệt pháp xử", để chính tội danh cho kẻ đã chết mà tỏ phép nước về đời sau, làm gương cho kẻ quyền gian muôn đời".

Từ cách đây non 2 thế kỷ, Phan Thanh Giản đã từng phát biểu khi nói về Lê Văn Duyệt: "Mình làm quan thấy dân vui là mình vui. Làm quan chỉ biết vui phần mình thì thật đáng trách". Lê Văn Duyệt cùng với Phan Thanh Giản, người vì trung với triều Gia Long chống nhà Tây Sơn, người vì bất lực đành để đất nhiều tỉnh rơi vào tay giặc Pháp, đã có những lúc hàm oan bị lịch sử xem như những tội đồ, gây ra những cuộc tranh cãi học thuật hàng thập kỷ.
Nhưng lòng dân công tâm, đền thờ ông và đền thờ Phan Thanh Giản vẫn được dựng nhiều nơi. Lịch sử phức tạp có thể mang những định kiến chủ quan và sai lầm, nhưng lòng dân thì luôn sáng suốt và giản dị: ai thương dân, đó là người yêu nước. Những con người như thế vẫn luôn được nhân dân xem như những bậc anh hùng.

Nguồn Ảnh: Ấm Chè
Facebooh  

BẢN TIN MỚI NHẤT

Pháp: Áo Vàng biểu tình ở Paris lần thứ 5

Tổng thống Pháp kêu gọi tái lập « sinh hoạt bình thường »

Xem Thêm

Bộ tư pháp Hoa Kỳ truy tố hình sự công ty USPLabs

Bản cáo trạng nói rằng USPlabs LLC sử dụng chất kích thích tổng hợp sản xuất tại Trung Cộng để bào chế ra sản phẩm thuốc bổ dinh dưỡng mang nhãn hiệu Jack3d và OxyElite Pro

Xem Thêm

Cách trị rác thải đơn giản của Úc vừa hiệu quả vừa tiết kiệm

Cụ thể, vào mùa hè vừa qua, chính quyền thành phố Kwinana đã thử nghiệm lắp đặt một hệ thống lưới chặn rác ở các cống thoát nước...

Xem Thêm

Tin tức giả so với thực tế trong cuộc chiến trực tuyến cho sự thật

Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vũ khí hóa thuật ngữ "tin giả" trong chiến dịch bầu cử tổng thống năm 2016, cụm từ này đã trở nên lan truyền.

Xem Thêm

Hạ huyết áp 5 phút :

Bác sĩ dạy cách để hạ huyết áp nhanh chóng chỉ trong vòng 5 phút, ai cũng nên biết đề phòng gây biến chứng đột quỵ, tai biến.

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Không biết hổ thẹn, không phải là con người

Lủ đầuTrâu mặt chó Biển đảo biên thùy nước Việt Nam. Trao tay Tàu giặc Việt cọng làm. Vẩy đuôi làm chó bọn Trung Quốc. Oan khúc Tử Sỉ đảo Gạc Ma. *** Chóp bu Cọng Sản nước Việt Nam. Cùng nhau miệng lưởi thích tốt làm. Mất đi một nửa Tháp Bàn Giốc. Còn đâu Hòang Sa đảo Gạc Ma. *** Mặt người dạ thú miệng ba hoa. Liếm đít lòn trôn bọn Hoa Nga. Tay sai làm chó lủ Tàu đỏ. Chóp bu Cọng Sản thích tốt làm. Thích tốt làm nên cứ táp lồ. THẰNG TRÂU CHÓ Đầu trâu mặt lợn miệng tốt làm. Liếm đít lòn trôn bọn Tàu Nga. Vẩy đuôi làm chó Loài Cọng Sản. Xứng đáng ăn Cứt cả Quốc Gia.

Xem Thêm

Đề bài :Chống Cộng mà Ngu như...Con Cặc - Đồ Tồi

Đốt lò Nguyển Phú Trọng đốn lò là đó lồ Đốt lò không đốn lò? Trên nóng dưới lạnh người ơi. Quốc Hội Chủ Tịch khắp nơi chỉ đàm. Bản chất Cọng Sản tham lam, Lừa dân gạt nước của tham đầy mình, Chủ Tịch lầu đài rộng xinh. Dân đen áo rách nghèo rinh khổ nàn. Tham quan đầy rẩy nước làng. Đốt lò Phú Trọng rộn ràng nhóm phe. Trên nóng dưới lạnh màng the. Lột trần mới thấy bao che cả đò. Đốt lò rồi chơi đốn lò. nóng trên lạnh dưới ngủ khò như nhau. Chóp bu Việt Cọng tham giàu. Cúi đầu nhận giặc Cọng Tàu làm cha. Vinh danh cờ đỏ sao ma. Xã hội chủ nghỉa khổ đà dân đen. Quốc kỳ đỏ hỏn tự xem. Khác gì màu đỏ chị em đến ngày Vì rằng Cọng Sản đời nay. Chóp bu Việt Cọng thích ngay tốt làm. màu đỏ dính đầy cả hàm. khua môi miệng lưởi tốt làm ngày đêm. Tốt làm trên dưới đều êm. nghe đâu tiếng thét rỉ rên xa gần...... --------------------------------------------------------- 4 tốt làm của ĐCSVN. Thứ nhất hậu duệ quan to. Thứ nhì tiền tệ đốt lò dựng xây. Con đường quan lớn phây phây. Thứ ba quan hệ nọ nầy thênh thang. Mới ra chức tước cao sang. Thứ tư trí tuệ ngút ngàn đứng sau. Chóp bu Việt Cọng tham giàu. Cúi đầu nhận giặc Cọng Tàu làm cha. Vinh danh cờ đỏ sao ma. Xã hội chủ nghỉa khổ đà dân đen. Quốc kỳ đỏ hỏn tự xem. Khác gì màu đỏ chị em đến ngày Vì rằng Cọng Sản đời nay. Chóp bu Việt Cọng thích ngay tốt làm. màu đỏ dính đầy cả hàm. khua môi miệng lưởi tốt làm ngày đêm. Tốt làm trên dưới đều êm. nghe đâu tiếng thét rỉ rên xa gần...... Lủ đầuTrâu mặt chó Biển đảo biên thùy nước Việt Nam. Trao tay Tàu giặc Việt cọng làm. Vẩy đuôi làm chó bọn Trung Quốc. Oan khúc Tử Sỉ đảo Gạc Ma. *** Chóp bu Cọng Sản nước Việt Nam. Cùng nhau miệng lưởi thích tốt làm. Mất đi một nửa Tháp Bàn Giốc. Còn đâu Hòang Sa đảo Gạc Ma. *** Mặt người dạ thú miệng ba hoa. Liếm đít lòn trôn bọn Hoa Nga. Tay sai làm chó lủ Tàu đỏ. Chóp bu Cọng Sản thích tốt làm. Thích tốt làm nên cứ táp lồ. THẰNG TRÂU CHÓ Đầu trâu mặt lợn miệng tốt làm. Liếm đít lòn trôn bọn Tàu Nga. Vẩy đuôi làm chó Loài Cọng Sản. Xứng đáng ăn Cứt cả Quốc Gia.

Xem Thêm

Đề bài :Tướng Nguyễn Hữu Hạnh đang sống trong nghĩa trang !

Đây chính là Thiên đường mà hắn ước ao để sống mà.

Xem Thêm

Đề bài :Bài Post Cuối ngày : Một Lời Nói Dối.

Một câu chuyện vô cùng cảm động ! Đọc lại vẫn thấy hay.

Xem Thêm

Đề bài :Vẹm Đi Chùa Cúng Phật: Tởm Quá!

Nhin cai ban mat cua chung no,tu thang lon den thang tep riu,tay chap nhung con mat...nhin kia ! nao dau : giet,giet nua...Bon cho nay von coi phat bang vung,muon dua thang nao len lam thuong toa thi dua,dua thang ho len ban phat no con dam,xa gi chap tay vai vai,khom khom ?No cu nghi rang,buong dao do te thi thanh phat,Dau co giao ly nao ky khoi vay ? con nhan,con qua,con bao loi nguyen rua,bao mau,nuoc mat do tren dau,thanh phat nnu thang giac ho leo len chem che tren ban tho ngang hang phat,Nhan danh Phat,khoac ao nau khieng ban tho xuong duong,du tro he,tiec rang than phat chua den luc doi no.Mot bon cho ma,cho tu thang tren den thang duoi,loi nguyen rua cua dan chung VNCH,dan quan can chinh,cua dong bao tu nan tren duong vuot bien van con tran ngap va bao phu lay che do nay,bao phu bon nua nguoi,nua ngom nay. Nay thi nguoi tao ra tang ni phat tu,tao ra dai duc,thuong toa,tao ra ca ngan thang mua roi,nhung thu nguoi tao ra,chung se do nguoi thanh...SATAN !

Xem Thêm

Đề bài :Việt Nam, ‘bước ra đường là đụng quán nhậu’

Phải công nhận bọn VC làm quá giỏi trong việc biến giới trẻ Vn chỉ biết nhậu nhẹt ,gái gú,,,,,, khg còn minh mẫn và nhuệ khí đấu tranh....,,, thờ ơ đối về việc mất nước ......Sắp làm nô lệ cho Chệt mà vẫn “ khg say,khg làm nô lệ”.

Xem Thêm

Đề bài :Lewinsky thừa nhận, cố tình lộ quần lót để được Bill Clinton để ý

Dân Arkansas mà bác ......Chịch là nghề của Bill, 3 xạo và gian ác là của Hillmama ...Vậy mà dân Việt mê cặp vợ chồng nầy mới hết nói.

Xem Thêm

Đề bài :Cộng Sản VN đang thành lập "Hội Từ Thiện" xin tiền Hải Ngoại

Sao không nêu tên các hội từ hiện ma ra..?? sợ bị kiện sao....??? Còn nói chung chung thì dân hải ngoại vẫn bị mắc lỡm như thường...?? Khi làm từ thiện, hội đoàn chỉ đưa những ảnh đau thương ở trong nước để đánh động lương tâm đ̀ồng bào..chứ ít ai hỏi ông nào..?? bà nào..?? chủ trương để điều tra xem có phải VC không...? Đánh VC phải có thông tin huỵt toẹt để bà con nghiên cưu đề phòng ...may ra mới thắng....Thông tin thật thì sợ gì...mà phải nói he hé...??/

Xem Thêm

TIN MỚI

Pháp: Áo Vàng biểu tình ở Paris lần thứ 5

Tổng thống Pháp kêu gọi tái lập « sinh hoạt bình thường »

Xem Thêm

Bộ tư pháp Hoa Kỳ truy tố hình sự công ty USPLabs

Bản cáo trạng nói rằng USPlabs LLC sử dụng chất kích thích tổng hợp sản xuất tại Trung Cộng để bào chế ra sản phẩm thuốc bổ dinh dưỡng mang nhãn hiệu Jack3d và OxyElite Pro

Xem Thêm

Cách trị rác thải đơn giản của Úc vừa hiệu quả vừa tiết kiệm

Cụ thể, vào mùa hè vừa qua, chính quyền thành phố Kwinana đã thử nghiệm lắp đặt một hệ thống lưới chặn rác ở các cống thoát nước...

Xem Thêm

Tin tức giả so với thực tế trong cuộc chiến trực tuyến cho sự thật

Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vũ khí hóa thuật ngữ "tin giả" trong chiến dịch bầu cử tổng thống năm 2016, cụm từ này đã trở nên lan truyền.

Xem Thêm

Hạ huyết áp 5 phút :

Bác sĩ dạy cách để hạ huyết áp nhanh chóng chỉ trong vòng 5 phút, ai cũng nên biết đề phòng gây biến chứng đột quỵ, tai biến.

Xem Thêm

CHUYẾN VƯỢT BIỂN HÃI HÙNG-Hoàng Định-

Chúng tôi rời quê hương tháng 2 năm 1990, thời tiết êm dịu, mọi việc kể như trót lọt

Xem Thêm

5 LÝ DO TẠI SAO DU KHÁCH CHINA LẠI QUÁ THÔ LỖ

Nhiều người trên thế giới có ấn tượng xấu về du khách Trung Quốc do cách họ cư xử khi ra nước ngoài.

Xem Thêm

Quyền con người! - Việt Nhân

(HNPĐ) Nhân lúc thiên hạ đang kỷ niệm 70 năm ngày Quốc tế Nhân quyền

Xem Thêm

Thẩm phán liên bang ở Texas hôm thứ Sáu đã ra phán quyết về Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng, thường được gọi là Obamacare, là vi hiến

Một thẩm phán liên bang ở Texas hôm thứ Sáu đã ra phán quyết về Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng, thường được gọi là Obamacare, là vi hiến

Xem Thêm