TIN TỔNG HỢP - RFI

(AFP) – Động đất mạnh ở miền nam Philippines, hơn 41 người chết. Các số liệu do Cơ quan Quản lý Thảm họa cung cấp hôm nay, 09/06/2026, cho biết thêm trận động đất mạnh 7,8 độ Richter, xảy ra hôm qua, ở ngoài khơi gần đảo Mindanao, còn làm 450 người khác bị thương. Công tác cứu hộ hiện gặp khó khăn do các dư chấn vẫn kéo dài. Tại nhiều nơi ở tỉnh Sarangani, khu vực đặc biệt bị ảnh hưởng nặng, lực lượng cứu hộ chỉ có thể tiếp cận bằng trực thăng.

(AFP) – Ấn Độ hoàn tất xây dựng đường hầm chiến lược gần biên giới Trung Quốc. Ngày 09/06/2026, Ấn Độ chính thức hoàn thành đường hầm Zojila, được đào dưới dãy núi Himalaya, dài hơn 13 km có tổng trị giá công trình lên đến 712 triệu đô la. Đoạn đường hầm chiến lược này cho phép nối liền vùng lãnh thổ Kashmir có tranh chấp với vùng Ladakh, giáp biên giới với Trung Quốc. Năm 2020, một vụ đụng độ dữ dội đã xảy ra giữa các lực lượng biên phòng hai nước, làm thiệt mạng 20 binh sĩ Ấn và 4 lính Trung Quốc. Theo dự kiến, đoạn đường hầm sẽ được mở cho lưu thông vào năm 2028.

(Reuters) – Điện Kremlin : Chưa có kế hoạch cho cuộc gọi giữa Putin và Trump. Phát ngôn viên điện Kremlin, Dmitri Peskov, ngày 09/06/2026, cho biết thêm chưa có ngày giờ cụ thể cho chuyến thăm Nga của các đặc sứ Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner. Tuy nhiên, ông khẳng định cả hai đặc sứ vẫn tiếp tục duy trì liên lạc với cả Nga và Ukraina. Liên quan đến nỗ lực hòa giải tiềm năng của châu Âu, ông Peskov tuyên bố Nga coi sự can thiệp này là « không thể chấp nhận ». Về phần mình, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky khẳng định là ông đã có cuộc trao đổi « tích cực » với hai đặc sứ Mỹ.

(Reuters) – Xuất khẩu Trung Quốc tiếp tục tăng bất chấp khủng hoảng ở Trung Đông. Theo số liệu được công bố ngày 09/06/2026 xuất khẩu của Trung Quốc vào tháng Năm đã tăng 19,4 % so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa dự báo 15,0 %. Theo giới chuyên gia, lý do là các đơn hàng từ khách nước ngoài, nhằm đón đầu giá vận chuyển tăng cao do chi phí năng lượng tăng, và cũng được hưởng lợi từ nhu ngày càng gia tăng đối với các thiết bị liên quan đến Trí tuệ nhân tạo. 

(Reuters) – Thái Lan cấp phép làm việc cho người tị nạn Miến Điện, hình mẫu tại Đông Nam Á. Kể từ năm 2025, Thái Lan cho khép khoảng 80 000 người Miến Điện được phép làm việc tại nước này. Chính sách này đã cho phép hơn 5500 người tị nạn sống phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo trong nhiều thập kỷ tại các trại tị nạn dọc theo biên giới chung giữa hai nước có thể tìm được việc làm tại nước này. Theo Ủy viên của Cao Ủy người tị nạn Liên Hiệp Quốc Raouf Mazou, trong bài đăng trên Reuters sáng nay, 09/06/2026, « nỗ lực của Thái Lan » có thể trở thành hình mẫu co các quốc gia Đông Nam Á khác, như Bangladesh và Malaysia, hiện đang tiếp nhận số lượng lớn người tị nạn.

(Washington Post) – Tên của tổng thống Trump bị xóa khỏi logo và phần mô tả của Kennedy Center. Hôm 08/06/2026, Kennedy Center đã thi hành phán quyết cách nay một tuần của một thẩm phán liên bang, cho rằng quyết định đổi tên của trung tâm này là bất hợp pháp và ra lệnh khôi phục tên gọi ban đầu, đầy đủ là Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy. Tuy nhiên dòng chữ lớn trên mặt tiền tòa nhà vẫn ghi « Donald J. Trump ». Nhưng cố vấn pháp lý của Trung tâm Kennedy cho biết họ có thời hạn đến ngày 12/06 để gỡ bỏ dòng chữ này nhằm tuân thủ lệnh của thẩm phán. 

(Reuters) – Việt Nam đẩy nhanh tiến độ hợp đồng hàng không với Mỹ. Trong chỉ thị được bộ Xây Dựng Việt Nam ban hành ngày 05/06/2026 theo yêu cầu từ bộ Công Thương mà Reuters tham khảo được ngày 09/06, các hãng hàng không lớn của Việt Nam được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các thỏa thuận trị giá hàng tỷ đô la đã ký với các tập đoàn Boeing và Pratt & Whitney, đồng thời tìm các thỏa thuận nhập khẩu mới với các công ty Mỹ. Vietnam Airlines và Vietjet Air cùng ký kết mua 250 máy bay Boeing 737 MAX ; Sun Phu Quoc Airways (thuộc tập đoàn Sun Group) ký hợp đồng mua riêng 40 máy bay thân rộng Boeing 787-9 Dreamliner. Chỉ thị được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ tiến hành ba cuộc điều tra riêng biệt liên quan đến thâm hụt thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ và sử dụng hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

(Apple) – Apple biến Siri thành trợ lý thông minh với sự hỗ trợ của Google. Trong thông cáo ngày 08/06/2026, Craig Federighi, phó chủ tịch cấp cao về kỹ thuật phần mềm của Apple, cho biết từ giờ Siri trở thành Siri AI, « trợ lý mạnh, có khả năng trò chuyện hơn, được thiết kế để giúp người dùng tìm thấy thông tin họ cần » mà vẫn bảo vệ được dữ liệu cá nhân. Phiên bản Siri mới dựa vào trí tuệ nhân tạo của Apple để xem xét bối cảnh cá nhân, giúp người sử dụng nhanh chóng tìm thấy những gì họ cần trong tin nhắn, email, ảnh và các mục khác, ví dụ tìm một nhà hàng được bạn bè gửi qua tin nhắn, số xác nhận đặt phòng khách sạn từ một email cũ hoặc ảnh từ chuyến đi gần đây...

(AFP) - Bolt, Stelantis và Pony.ai thử nghiệm taxi tự lái ở Luxembourg. Chương trình thử nghiệm được khởi động ngày 08/06/2026 và sẽ kéo dài một năm với 5 xe tự hành ở thành phố Bissen và sẽ dần được mở rộng đến thủ đô Luxembourg với khoảng 30 xe taxi tự động. Theo ứng dụng thuê xe Bolt, mục đích là thử nghiệm những xe này trong một « phòng thí nghiệm sống », có nghĩa là trong giao thông đô thị, chứ không phải theo lộ trình khép kín, và để kiểm tra « khả năng thích ứng với châu Âu ». tập đoàn Pony.ai của Trung Quốc cũng thử nghiệm với ứng dụng gọi xe Uber tại châu Âu. Xe taxi tự động đã được triển khai khá rộng rãi tại Mỹ và Trung Quốc.

Ông Trump nói Mỹ và Iran có thể đạt thỏa thuận trong 2 - 3 ngày tới

Mỹ dùng xuồng không người lái giải cứu phi công trực thăng rơi gần Hormuz

Hai phi công trực thăng AH-64 Apache của Mỹ đã được một xuồng không người lái của hải quân giải cứu sau khi phương tiện rơi gần eo biển Hormuz.

"Vào lúc 19h33 ngày 8/6 giờ miền đông (6h33 ngày 9/6 giờ Hà Nội), hai phi công trực thăng AH-64 Apache của lục quân Mỹ đã được giải cứu bởi các lực lượng Mỹ, sau khi trực thăng rơi gần bờ biển Oman khi đang tuần tra vùng biển khu vực", Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ hôm nay thông báo.

Cả hai người đều trong tình trạng ổn định và sự cố đang được điều tra.

CENTCOM cho biết các quân nhân này được giải cứu sau khi trực thăng rơi khoảng hai tiếng. Chiến dịch được dẫn đầu bởi Bộ chỉ huy Hải quân Trung tâm và Sư đoàn dù số 82, phối hợp cùng các đơn vị hải quân và không quân ở khu vực, trong đó có Đội đặc nhiệm số 59 của Hạm đội 5.

Đội đặc nhiệm số 59 là đơn vị chuyên vận hành các hệ thống không người lái của hải quân Mỹ. Một quan chức Mỹ tiết lộ với ABC rằng hai phi công được giải cứu bằng một tàu mặt nước không người lái, có thiết kế tương tự xuồng cao tốc. Phương tiện này được triển khai tiếp cận vị trí các quân nhân gặp nạn, đón và đưa họ vào bờ an toàn.

Hiện chưa rõ chiếc Apache bị hỏa lực Iran bắn hạ, gặp sự cố kỹ thuật hay gặp vấn đề khác. Sự cố diễn ra gần eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược kết nối vịnh Ba Tư với biển Arab và là điểm nóng đối đầu giữa Mỹ với Iran.

Trực thăng AH-64 Apache là một trong những khí tài quan trọng của quân đội Mỹ trong các hoạt động tại khu vực như thực thi lệnh phong tỏa cảng Iran, hộ tống tàu qua eo biển và đảm bảo an ninh hàng hải.

Phi đội Apache gần đây hoạt động ngày càng sát lãnh thổ Iran, trong đó có các đảo do Tehran kiểm soát ở eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư. Apache cũng từng được Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) sử dụng để đánh chặn máy bay không người lái của Iran.

Tính đến đầu năm 2025, lục quân Mỹ sở hữu tổng cộng 750 trực thăng Apache, gồm 160 chiếc AH-64D và 590 phi cơ AH-64E tối tân. Mỗi trực thăng AH-64D có giá 31-35 triệu USD, trong khi AH-64E thường có chi phí xuất xưởng 35 triệu USD. Nếu tính cả chi phí linh kiện, hỗ trợ kỹ thuật, vũ khí và huấn luyện vận hành, mỗi trực thăng AH-64D/E sẽ có giá lên tới 50-65 triệu USD.

Quân đội Mỹ đã mất không dưới 40 máy bay các loại trong 6 tuần xung đột với Iran, trong đó có những phi cơ quan trọng như "mắt thần" E-3G Sentry và loạt tiêm kích đa năng F-15E. Tuy nhiên, sự việc ngày 8/6 đánh dấu lần đầu trực thăng Apache bị rơi kể từ khi triển khai đến Trung Đông cuối tháng 3 để tuần tra eo biển Hormuz.

Thanh Danh (Theo ABC, AP)

Tin tức Thế giới 9/6: Trung Quốc ủng hộ Triều Tiên bất chấp biến động quốc tế