Trong bản tin thế giới mới nhất hôm nay 27/7, dư luận quốc tế đặc biệt quan tâm đến việc Iran tuyên bố sẽ ngừng các cuộc tấn công ở Trung Đông nếu Mỹ cũng chấm dứt hoạt động quân sự; Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng; Ấn Độ thay Bộ trưởng Giáo dục và đẩy mạnh cải cách hệ thống thi cử; Iran tuyên bố sẽ đáp trả Ukraine sau vụ tàu thương mại của nước này bị tấn công trên biển Caspi.

Iran nêu điều kiện ngừng loạt tấn công ở Trung Đông

Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao Iran cho biết Tehran sẽ dừng các cuộc tấn công ở Trung Đông nếu Mỹ cũng chấm dứt các hoạt động quân sự.

Theo nguồn tin, sau khi Mỹ tạm dừng chiến dịch không kích từ cuối ngày 24/7, cả Washington và Tehran đều không ghi nhận các đợt tấn công mới trong hai ngày tiếp theo. Iran khẳng định lập trường của mình vẫn là “tấn công đáp trả”, nghĩa là sẽ ngừng hành động nếu phía Mỹ cũng dừng các cuộc tấn công.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho biết Tổng thống Donald Trump quyết định tạm dừng chiến dịch để tạo thêm không gian cho các nỗ lực ngoại giao. Tuy nhiên, giới chức Iran vẫn hoài nghi đây chỉ là động thái mang tính chiến thuật và chưa kỳ vọng sẽ tạo ra thay đổi đáng kể trong lập trường của Washington.

Ông Trump sẽ tiếp Tổng thống Zelensky tại Nhà Trắng

Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng vào ngày 28/7.

Đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ sau Hội nghị Thượng đỉnh NATO đầu tháng này. Theo kế hoạch, hai bên sẽ trao đổi về tình hình chiến sự tại Ukraine, nhu cầu tăng cường năng lực phòng không và các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột.

Thông tin được công bố trong bối cảnh ông Zelensky tuyên bố đã chỉ đạo các cơ quan tình báo Ukraine chia sẻ với Mỹ những dữ liệu mà Kiev cho là liên quan đến việc Nga hỗ trợ Iran trong cuộc xung đột với Mỹ.

Nhà Trắng hiện chưa bình luận về các cáo buộc này.

Ấn Độ thay Bộ trưởng Giáo dục, thúc đẩy cải cách thi cử

Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu đã chấp thuận đơn từ chức của Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan và giao Bộ trưởng Pralhad Joshi kiêm phụ trách Bộ Giáo dục theo đề nghị của Thủ tướng Narendra Modi.

Ngay trong ngày làm việc đầu tiên, ông Pralhad Joshi đã chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ triển khai Chính sách Giáo dục Quốc gia, giáo dục số, nâng cao chất lượng giáo dục đại học và cải cách hệ thống thi tuyển.

Chính phủ Ấn Độ cũng thành lập một nhóm đặc trách cấp cao do chuyên gia công nghệ Nandan Nilekani đứng đầu nhằm xây dựng lộ trình cải cách toàn diện hệ thống khảo thí, sau hàng loạt vụ rò rỉ đề thi gây lo ngại trong thời gian qua.

Iran tuyên bố sẽ đáp trả Ukraine

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran sẽ có biện pháp đáp trả sau vụ tàu thương mại của Iran bị tấn công trên biển Caspi khiến một thủy thủ thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Ông Araghchi cáo buộc Ukraine đứng sau vụ tấn công, đồng thời cho rằng đây là hành động vi phạm Hiến chương Liên Hợp Quốc. Iran cũng đã trao đổi với Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov về vụ việc.

Trong khi đó, phía Ukraine trước đó cho biết đã tiến hành các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào các tàu bị cáo buộc vận chuyển hàng hóa quân sự liên quan đến Iran và Nga trên biển Caspi. Vụ việc tiếp tục làm gia tăng căng thẳng giữa Tehran và Kiev trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine có dấu hiệu lan rộng sang các khu vực mới.

Nền tảng của dự án Freya

Ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine vừa công bố tên lửa đánh chặn đạn đạo FP-7, được kỳ vọng sẽ trở thành thành phần chủ lực của hệ thống phòng thủ tên lửa Freya do Ukraine và các đối tác châu Âu cùng phát triển.

Dự án được xem là một trong những chương trình phòng thủ tên lửa tham vọng nhất tại châu Âu kể từ sau Chiến tranh Lạnh, xuất hiện trong bối cảnh nhiều quốc gia thuộc “Liên minh tự nguyện” (Coalition of the Willing) tuyên bố thành lập một liên minh mới, nhằm xây dựng mạng lưới phòng thủ trước các mối đe dọa tên lửa đạn đạo với chi phí hợp lý.

Điều đáng chú ý là FP-7 không phải thiết kế hoàn toàn mới. Theo phía Ukraine, tên lửa này được phát triển trên cơ sở 5V55 - loại đạn phòng không từng trang bị cho tổ hợp S-300P do Liên Xô phát triển từ thập niên 1970.

Trong thời Liên Xô, nhà máy Vizar tại Ukraine từng tham gia sản xuất dòng tên lửa 5V55, giúp nước này duy trì năng lực công nghiệp và kinh nghiệm đối với thiết kế gốc.

Theo đơn vị phát triển, FP-7 đã được nâng cấp đáng kể về động cơ, hệ thống dẫn đường và điều khiển, cho phép đạt tầm đánh chặn trên 150 km. Tên lửa cũng được cho là đã hoàn thành chuyến bay thử nghiệm có điều khiển đầu tiên.

Đặt cạnh Patriot và Arrow 3

Tên lửa 5V55 nguyên bản được phát triển cho hệ thống S-300P, sử dụng công nghệ phóng thẳng đứng kiểu “phóng nguội” (cold launch) - giải pháp sau này trở thành đặc trưng của nhiều hệ thống phòng không Nga.

Phiên bản cải tiến 5V55RM đạt tầm bắn khoảng 90 km và được tăng cường khả năng chống chế áp điện tử. Trong khi đó, FP-7 được cho là đã mở rộng đáng kể tầm hoạt động so với thiết kế ban đầu.

Dù vậy, các chuyên gia nhận định FP-7 vẫn còn khoảng cách khá xa so với những tên lửa đánh chặn hiện đại nhất của Nga. Chẳng hạn, tên lửa 40N6 thuộc tổ hợp S-400 có tốc độ tối đa khoảng Mach 14 và tầm đánh chặn tới 400 km, còn các tên lửa 77N6-N và 77N6-N1 của S-500 được thiết kế cho nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đạn đạo với tầm hoạt động khoảng 600 km.

Theo các nhà phân tích, việc châu Âu lựa chọn phát triển FP-7 phản ánh thực tế rằng khu vực này vẫn phụ thuộc đáng kể vào công nghệ phòng thủ tên lửa từ bên ngoài.

Hiện nay, nhiều quốc gia châu Âu vẫn sử dụng hoặc mua các hệ thống như Patriot của Mỹ, Arrow 3 của Israel hay David’s Sling. Một số nước Đông Âu cũng tiếp tục khai thác các tổ hợp phòng không có nguồn gốc Liên Xô.

Dự án đa quốc gia

Khác với các chương trình phát triển vũ khí do một doanh nghiệp đảm nhiệm, Freya được thiết kế theo mô hình hợp tác đa quốc gia.

Theo kế hoạch, công ty quốc phòng FirePoint của Ukraine sẽ chịu trách nhiệm phát triển tên lửa đánh chặn FP-7, trong khi các đối tác châu Âu đảm nhiệm radar, hệ thống chỉ huy - điều khiển, bệ phóng, mạng liên lạc và các thành phần hỗ trợ khác.

Các nguồn tin cho biết Đức, Pháp, Anh cùng một số quốc gia châu Âu khác đã tham gia sáng kiến này.

Nếu được triển khai thành công, Freya có thể trở thành một trong những dự án hợp tác phòng thủ tên lửa quy mô lớn nhất của châu Âu trong nhiều năm qua, đồng thời đánh dấu nỗ lực giảm phụ thuộc vào các hệ thống phòng thủ nhập khẩu từ Mỹ và Israel. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của FP-7 cũng như tiến độ hoàn thiện toàn bộ hệ thống vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.

Lê Hưng

Theo Hãng tin TASS ngày 27-7, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đã phản ứng trước tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky rằng Nga có kế hoạch tiếp nhận thêm khoảng 30.000 binh sĩ Triều Tiên để hỗ trợ chiến dịch quân sự tại Kiev.

"Tôi không thấy cần phải bình luận gì về điều này. Kế hoạch của chúng tôi không phải là chuyện của ông ấy", ông Peskov nói.

Trước đó, ông Zelensky cáo buộc Nga đã chuẩn bị từ tháng 6 để tiếp nhận lực lượng Triều Tiên tại vùng Voronezh, khu vực nằm gần tiền tuyến. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho rằng Bình Nhưỡng có kế hoạch chuyển thêm các bệ phóng tên lửa nhằm hỗ trợ chiến dịch quân sự của Matxcơva.

Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ là đợt điều quân quy mô lớn thứ hai của Triều Tiên kể từ cuối năm 2024. Khi đó, Bình Nhưỡng đã điều khoảng 14.000 binh sĩ cùng hàng nghìn kỹ sư quân sự tới vùng Kursk để hỗ trợ chiến dịch quân sự của Matxcơva và chính thức xác nhận việc triển khai vào tháng 4 năm ngoái.

Các ước tính hiện nay cho thấy số binh sĩ Triều Tiên đang tham chiến ở tiền tuyến vẫn duy trì mức tương đương.

Chia sẻ với báo South China Morning Post ngày 27-7, ông Oh Gyeong Seob, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Thống nhất quốc gia Hàn Quốc, cho rằng nếu Triều Tiên tiếp tục điều quân tới Nga, đây sẽ là thỏa thuận "đôi bên cùng có lợi".

Theo ông, sau hơn bốn năm chiến sự với Ukraine, Nga đang ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung lực lượng. Trong bối cảnh nguồn tình nguyện nhập ngũ suy giảm và việc phát động thêm một đợt tổng động viên có thể vấp phải phản ứng trong nước, lực lượng Triều Tiên được xem là giải pháp bổ sung tương đối ít tốn kém cho Matxcơva.

Về phía Bình Nhưỡng, nước này hiện duy trì một trong những quân đội thường trực lớn nhất thế giới với khoảng 1,2 triệu quân nhân tại ngũ.

Thỏa thuận điều thêm 30.000 binh sĩ sang Nga được đánh giá là đề xuất khá tốt cho phía Triều Tiên, khi vừa giúp nước này tích lũy kinh nghiệm chiến trường thực tế, vừa mang lại nguồn tài chính và công nghệ quân sự để Bình Nhưỡng duy trì năng lực quốc phòng trong khi vẫn theo đuổi các chương trình hạt nhân và tên lửa.

Quan điểm này cũng được giáo sư Lim Eul Chul từ Viện nghiên cứu Viễn Đông của Đại học Kyungnam chia sẻ.

Ông cho rằng Triều Tiên có thể đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa quân đội thông qua việc tiếp nhận công nghệ quân sự của Nga, từ tác chiến bằng máy bay không người lái, hệ thống tình báo chiến trường cho đến công nghệ vệ tinh.

Tuy nhiên, ông Lim cũng cảnh báo một lực lượng Triều Tiên được tôi luyện qua chiến trường Ukraine và tiếp cận công nghệ quân sự hiện đại của Nga sẽ tạo ra thách thức lớn hơn đối với an ninh Đông Bắc Á.

Theo giáo sư, việc Bình Nhưỡng tăng cường hợp tác với Matxcơva cũng gửi đi thông điệp tới Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản, rằng Nga có thể can dự nếu xảy ra khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên.

Iran khẳng định vẫn nắm quyền kiểm soát eo biển Hormuz và chưa muốn nối lại đàm phán với Mỹ, sau khi Washington chấm dứt chiến dịch không kích kéo dài hai tuần.