Tham Khảo

Tại sao các nước giàu lại dân chủ?

Quốc hội Hoa Kỳ có 100 thượng nghị sĩ với 40 trợ lý cho mỗi người, và 435 dân biểu với 25 trợ lý cho mỗi người. Họ được tổ chức thành 42 ủy ban và 182 tiểu ban, có nghĩa là có 224 cuộc đàm thoại song song diễn ra cùng lúc.


Tại sao các nước giàu lại dân chủ?

228416-u-s-congress

Nguồn: Ricardo Hausmann, “Why Are Rich Countries Democratic?” Project Syndicate,.

Biên dịch: Nguyễn Huy Hoàng | Hiệu đính: Lê Hồng Hiệp

Khi 22 tuổi, Adam Smith đưa ra một tuyên bố nổi tiếng, “Điều kiện tiên quyết để đưa một quốc gia từ mức độ man rợ thấp nhất đến phồn thịnh cao nhất là không gì khác ngoài hòa bình, thuế khóa vừa phải, và một chính quyền tôn trọng công lý: mọi điều còn lại là do quá trình tự nhiên của sự vật đem tới.”[1] Ngày nay, gần 260 năm sau, chúng ta biết điều đó là hoàn toàn sai lầm.

Việc chiếc máy bay mang số hiệu MH370 của hãng hàng không Malaysia Airlines biến mất đã chứng tỏ Smith sai lầm ra sao khi nó làm nổi bật sự tương tác phức tạp giữa nhà nước và nền sản xuất hiện đại.

Để đảm bảo đi lại bằng hàng không khả thi và an toàn, nhà nước đảm bảo phi công biết cách lái máy bay và chiếc máy bay đó phải vượt qua các bài kiểm tra nghiêm ngặt. Họ xây dựng sân bay và cung cấp hệ thống ra-đa và vệ tinh để theo dõi các máy bay, kiểm soát không lưu để giữ chúng bay cách xa nhau, và các dịch vụ an ninh để ngăn chặn những kẻ khủng bố. Và, khi có sự cố, người ta không cần đến sự hỗ trợ từ hòa bình, thuế khóa hợp lý, và công lý; mà cần đến các cơ quan chính phủ chuyên nghiệp, có nguồn lực dồi dào.

Mọi nền kinh tế tiên tiến hiện nay có vẻ cần nhiều hơn những gì Smith dự đoán hồi ông còn trẻ. Các chính phủ không chỉ lớn và phức tạp, bao gồm hàng ngàn cơ quan chịu trách nhiệm quản lý hàng triệu trang quy tắc và quy định; họ còn dân chủ – và không chỉ bởi họ tổ chức bầu cử thường xuyên. Tại sao?

Khi xuất bản cuốn The Wealth of Nations[2] ở tuổi 43, Smith trở thành nhà khoa học về sự phức tạp (complexity scientist) đầu tiên. Ông hiểu rằng nền kinh tế là một hệ thống phức tạp cần phối hợp công việc của hàng ngàn người chỉ để tạo nên những thứ đơn giản như một bữa ăn hay một bộ đồ.

Nhưng Smith cũng hiểu rằng trong khi nền kinh tế quá phức tạp để một người có thể tổ chức được thì nó lại có khả năng tự tổ chức. Nó sở hữu một “bàn tay vô hình,” thứ hoạt động thông qua giá cả thị trường để cung cấp một hệ thống thông tin có thể dùng để tính toán rằng liệu việc sử dụng những nguồn lực cho một mục đích nhất định là có đáng hay không – tức là có lợi nhuận hay không.

Lợi nhuận là một hệ thống động lực khiến các doanh nghiệp và cá nhân đáp ứng lại các thông tin mà giá cả cung cấp. Và thị trường vốn chính là một hệ thống huy động nguồn lực, nó cung cấp tiền bạc cho các công ty và các dự án được mong đợi sẽ đem lại lợi nhuận – tức những dự án phản ứng hiệu quả với giá thị trường.

Thế nhưng sản xuất hiện đại lại đòi hỏi nhiều yếu tố đầu vào mà thị trường không thể cung cấp. Và như trong trường hợp của các hãng hàng không, các yếu tố đầu vào này – quy định, tiêu chuẩn, chứng nhận, cơ sở hạ tầng, trường học và trung tâm đào tạo, phòng thí nghiệm khoa học, các dịch vụ an ninh, và nhiều thứ khác khác – được kết hợp với những yếu tố có thể mua được từ thị trường. Chúng tương tác với các hoạt động mà thị trường tổ chức theo những cách thức phức tạp nhất.

Vậy vấn đề ở đây là: Ai kiểm soát việc cung cấp các yếu tố đầu vào cho công chúng? Thủ tướng? Cơ quan lập pháp? Thẩm phán hàng đầu đất nước nào đã đọc hàng triệu trang các quy định pháp luật hoặc xem xét chúng bổ sung hay mâu thuẫn lẫn nhau thế nào, chưa nói đến việc áp dụng chúng vào vô số hoạt động khác nhau bao gồm nền kinh tế? Ngay cả một tổng thống hành pháp (presidential executive)[3] cũng không thể nắm rõ những thứ được hay không được thực hiện bởi hàng ngàn cơ quan chính phủ và cách chúng ảnh hưởng đến từng phần của xã hội như thế nào.

Đây là một vấn đề cần nhiều thông tin, và cũng như các thách thức về mặt phối hợp xã hội mà thị trường giải quyết, nó không cho phép điều khiển theo hướng tập trung hóa. Điều cần thiết là một cơ chế tương tự bàn tay vô hình của thị trường: một cơ chế tự tổ chức. Bầu cử rõ ràng là không đủ, bởi chúng thường diễn ra hai hay bốn năm một lần và thu thập rất ít thông tin từ mỗi cử tri.

Thay vào đó, một hệ thống chính trị thành công phải tạo nên được một bàn tay vô hình thay thế – một hệ thống phi tập trung hóa quyền lực để có thể xác định được vấn đề, đề xuất giải pháp, và giám sát hiệu quả thực hiện, để các quyết định được đưa ra dựa trên nhiều thông tin hơn.

Để lấy một ví dụ, chính phủ liên bang Hoa Kỳ chỉ chiếm 537 ghế trong khoảng 500.000 vị trí dân cử của nước này. Rõ ràng, còn nhiều điều diễn ra ở những nơi khác.

Quốc hội Hoa Kỳ có 100 thượng nghị sĩ với 40 trợ lý cho mỗi người, và 435 dân biểu với 25 trợ lý cho mỗi người. Họ được tổ chức thành 42 ủy ban và 182 tiểu ban, có nghĩa là có 224 cuộc đàm thoại song song diễn ra cùng lúc. Nhưng nhóm gồm hơn 15.000 người này không tồn tại đơn lẻ. Đối mặt với họ là khoảng 22.000 chuyên gia vận động hành lang, mà một trong những nhiệm vụ của họ là cùng ngồi xuống với những nhà lập pháp để dự thảo các đạo luật.

Điều này, cùng với một nền báo chí tự do, là một phần của cái cấu trúc vốn giúp đọc hàng triệu trang luật và giám sát những gì các cơ quan chính phủ thực hiện hay không thực hiện. Nó tạo ra các thông tin và các động cơ để phản hồi lại nó. Nó ảnh hưởng đến việc phân bổ ngân sách. Nó là một hệ thống mở mà trong đó ai cũng có thể tạo ra tin tức hoặc tìm một chuyên gia vận động hành lang để được trợ giúp, cho dù đó là bảo vệ cá voi hay là ăn thịt chúng.

Nếu không có một cơ chế như vậy, hệ thống chính trị không thể cung cấp kiểu môi trường mà nền kinh tế hiện đại cần. Đó là lí do tại sao tất cả các nước giàu lại dân chủ, và tại sao một số nước, như của người viết bài này (Venezuela), đang trở nên nghèo hơn. Cho dù một số các nước này có tổ chức bầu cử, họ có xu hướng vấp ngã tại ngay cả những vấn đề phối hợp đơn giản nhất. Xếp hàng để bỏ phiếu không đảm bảo rằng người dân sẽ không còn phải xếp hàng để mua giấy vệ sinh.

Ricardo Hausmann là cựu Bộ trưởng Kế hoạch của Venezuela và cựu Kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ, giáo sư ngành Thực hành phát triển kinh tế tại Đại học Harvard, nơi ông giữ chức Giám đốc Trung tâm Phát triển Quốc tế.

———————-

[1] Xem Adam Smith. The Theory Of Moral Sentiments (Lý thuyết về cảm tính đạo đức), Quyển II Phần II Chương III – ND.

[2] Tên đầy đủ là Tìm hiểu về bản chất và nguồn gốc của cải của các quốc gia, bản tiếng Việt hiện nay dịch là Bàn về của cải quốc gia, hay Quốc phú luận – ND.

[3] Hình thức chính thể tổng thống chế, trong đó tổng thống có quyền lực mạnh, chẳng hạn như ở Hoa Kỳ. Ngược lại là hệ thống tổng thống hình thức (figurehead presidents), nghị viện có quyền lực mạnh, chẳng hạn như ở các nước Cộng hòa đại nghị – ND.

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Tại sao các nước giàu lại dân chủ?

Quốc hội Hoa Kỳ có 100 thượng nghị sĩ với 40 trợ lý cho mỗi người, và 435 dân biểu với 25 trợ lý cho mỗi người. Họ được tổ chức thành 42 ủy ban và 182 tiểu ban, có nghĩa là có 224 cuộc đàm thoại song song diễn ra cùng lúc.


Tại sao các nước giàu lại dân chủ?

228416-u-s-congress

Nguồn: Ricardo Hausmann, “Why Are Rich Countries Democratic?” Project Syndicate,.

Biên dịch: Nguyễn Huy Hoàng | Hiệu đính: Lê Hồng Hiệp

Khi 22 tuổi, Adam Smith đưa ra một tuyên bố nổi tiếng, “Điều kiện tiên quyết để đưa một quốc gia từ mức độ man rợ thấp nhất đến phồn thịnh cao nhất là không gì khác ngoài hòa bình, thuế khóa vừa phải, và một chính quyền tôn trọng công lý: mọi điều còn lại là do quá trình tự nhiên của sự vật đem tới.”[1] Ngày nay, gần 260 năm sau, chúng ta biết điều đó là hoàn toàn sai lầm.

Việc chiếc máy bay mang số hiệu MH370 của hãng hàng không Malaysia Airlines biến mất đã chứng tỏ Smith sai lầm ra sao khi nó làm nổi bật sự tương tác phức tạp giữa nhà nước và nền sản xuất hiện đại.

Để đảm bảo đi lại bằng hàng không khả thi và an toàn, nhà nước đảm bảo phi công biết cách lái máy bay và chiếc máy bay đó phải vượt qua các bài kiểm tra nghiêm ngặt. Họ xây dựng sân bay và cung cấp hệ thống ra-đa và vệ tinh để theo dõi các máy bay, kiểm soát không lưu để giữ chúng bay cách xa nhau, và các dịch vụ an ninh để ngăn chặn những kẻ khủng bố. Và, khi có sự cố, người ta không cần đến sự hỗ trợ từ hòa bình, thuế khóa hợp lý, và công lý; mà cần đến các cơ quan chính phủ chuyên nghiệp, có nguồn lực dồi dào.

Mọi nền kinh tế tiên tiến hiện nay có vẻ cần nhiều hơn những gì Smith dự đoán hồi ông còn trẻ. Các chính phủ không chỉ lớn và phức tạp, bao gồm hàng ngàn cơ quan chịu trách nhiệm quản lý hàng triệu trang quy tắc và quy định; họ còn dân chủ – và không chỉ bởi họ tổ chức bầu cử thường xuyên. Tại sao?

Khi xuất bản cuốn The Wealth of Nations[2] ở tuổi 43, Smith trở thành nhà khoa học về sự phức tạp (complexity scientist) đầu tiên. Ông hiểu rằng nền kinh tế là một hệ thống phức tạp cần phối hợp công việc của hàng ngàn người chỉ để tạo nên những thứ đơn giản như một bữa ăn hay một bộ đồ.

Nhưng Smith cũng hiểu rằng trong khi nền kinh tế quá phức tạp để một người có thể tổ chức được thì nó lại có khả năng tự tổ chức. Nó sở hữu một “bàn tay vô hình,” thứ hoạt động thông qua giá cả thị trường để cung cấp một hệ thống thông tin có thể dùng để tính toán rằng liệu việc sử dụng những nguồn lực cho một mục đích nhất định là có đáng hay không – tức là có lợi nhuận hay không.

Lợi nhuận là một hệ thống động lực khiến các doanh nghiệp và cá nhân đáp ứng lại các thông tin mà giá cả cung cấp. Và thị trường vốn chính là một hệ thống huy động nguồn lực, nó cung cấp tiền bạc cho các công ty và các dự án được mong đợi sẽ đem lại lợi nhuận – tức những dự án phản ứng hiệu quả với giá thị trường.

Thế nhưng sản xuất hiện đại lại đòi hỏi nhiều yếu tố đầu vào mà thị trường không thể cung cấp. Và như trong trường hợp của các hãng hàng không, các yếu tố đầu vào này – quy định, tiêu chuẩn, chứng nhận, cơ sở hạ tầng, trường học và trung tâm đào tạo, phòng thí nghiệm khoa học, các dịch vụ an ninh, và nhiều thứ khác khác – được kết hợp với những yếu tố có thể mua được từ thị trường. Chúng tương tác với các hoạt động mà thị trường tổ chức theo những cách thức phức tạp nhất.

Vậy vấn đề ở đây là: Ai kiểm soát việc cung cấp các yếu tố đầu vào cho công chúng? Thủ tướng? Cơ quan lập pháp? Thẩm phán hàng đầu đất nước nào đã đọc hàng triệu trang các quy định pháp luật hoặc xem xét chúng bổ sung hay mâu thuẫn lẫn nhau thế nào, chưa nói đến việc áp dụng chúng vào vô số hoạt động khác nhau bao gồm nền kinh tế? Ngay cả một tổng thống hành pháp (presidential executive)[3] cũng không thể nắm rõ những thứ được hay không được thực hiện bởi hàng ngàn cơ quan chính phủ và cách chúng ảnh hưởng đến từng phần của xã hội như thế nào.

Đây là một vấn đề cần nhiều thông tin, và cũng như các thách thức về mặt phối hợp xã hội mà thị trường giải quyết, nó không cho phép điều khiển theo hướng tập trung hóa. Điều cần thiết là một cơ chế tương tự bàn tay vô hình của thị trường: một cơ chế tự tổ chức. Bầu cử rõ ràng là không đủ, bởi chúng thường diễn ra hai hay bốn năm một lần và thu thập rất ít thông tin từ mỗi cử tri.

Thay vào đó, một hệ thống chính trị thành công phải tạo nên được một bàn tay vô hình thay thế – một hệ thống phi tập trung hóa quyền lực để có thể xác định được vấn đề, đề xuất giải pháp, và giám sát hiệu quả thực hiện, để các quyết định được đưa ra dựa trên nhiều thông tin hơn.

Để lấy một ví dụ, chính phủ liên bang Hoa Kỳ chỉ chiếm 537 ghế trong khoảng 500.000 vị trí dân cử của nước này. Rõ ràng, còn nhiều điều diễn ra ở những nơi khác.

Quốc hội Hoa Kỳ có 100 thượng nghị sĩ với 40 trợ lý cho mỗi người, và 435 dân biểu với 25 trợ lý cho mỗi người. Họ được tổ chức thành 42 ủy ban và 182 tiểu ban, có nghĩa là có 224 cuộc đàm thoại song song diễn ra cùng lúc. Nhưng nhóm gồm hơn 15.000 người này không tồn tại đơn lẻ. Đối mặt với họ là khoảng 22.000 chuyên gia vận động hành lang, mà một trong những nhiệm vụ của họ là cùng ngồi xuống với những nhà lập pháp để dự thảo các đạo luật.

Điều này, cùng với một nền báo chí tự do, là một phần của cái cấu trúc vốn giúp đọc hàng triệu trang luật và giám sát những gì các cơ quan chính phủ thực hiện hay không thực hiện. Nó tạo ra các thông tin và các động cơ để phản hồi lại nó. Nó ảnh hưởng đến việc phân bổ ngân sách. Nó là một hệ thống mở mà trong đó ai cũng có thể tạo ra tin tức hoặc tìm một chuyên gia vận động hành lang để được trợ giúp, cho dù đó là bảo vệ cá voi hay là ăn thịt chúng.

Nếu không có một cơ chế như vậy, hệ thống chính trị không thể cung cấp kiểu môi trường mà nền kinh tế hiện đại cần. Đó là lí do tại sao tất cả các nước giàu lại dân chủ, và tại sao một số nước, như của người viết bài này (Venezuela), đang trở nên nghèo hơn. Cho dù một số các nước này có tổ chức bầu cử, họ có xu hướng vấp ngã tại ngay cả những vấn đề phối hợp đơn giản nhất. Xếp hàng để bỏ phiếu không đảm bảo rằng người dân sẽ không còn phải xếp hàng để mua giấy vệ sinh.

Ricardo Hausmann là cựu Bộ trưởng Kế hoạch của Venezuela và cựu Kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ, giáo sư ngành Thực hành phát triển kinh tế tại Đại học Harvard, nơi ông giữ chức Giám đốc Trung tâm Phát triển Quốc tế.

———————-

[1] Xem Adam Smith. The Theory Of Moral Sentiments (Lý thuyết về cảm tính đạo đức), Quyển II Phần II Chương III – ND.

[2] Tên đầy đủ là Tìm hiểu về bản chất và nguồn gốc của cải của các quốc gia, bản tiếng Việt hiện nay dịch là Bàn về của cải quốc gia, hay Quốc phú luận – ND.

[3] Hình thức chính thể tổng thống chế, trong đó tổng thống có quyền lực mạnh, chẳng hạn như ở Hoa Kỳ. Ngược lại là hệ thống tổng thống hình thức (figurehead presidents), nghị viện có quyền lực mạnh, chẳng hạn như ở các nước Cộng hòa đại nghị – ND.

BẢN TIN MỚI NHẤT

THU NHỚ - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Đợi anh ủ mộng thu vàng Mau về đốt lửa cho tàn mê si

Xem Thêm

Cám ơn những tấm chân tình

Những đoá hoa yêu thương của đồng bào Houston

Xem Thêm

Tình yêu có thể mang đến những phép màu

Cuộc đời luôn tồn tại những phép nhiệm màu, chỉ cần chúng ta có tình yêu thương thì tất cả khoảng cách....

Xem Thêm

Ông Trump đáng cười hay đáng khen?

“Với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, tôi sẽ luôn luôn đặt nước Mỹ lên trên hết, cũng giống như quý vị, là lãnh đạo của đất nước các vị, sẽ luôn luôn và nên luôn luôn đặt ưu tiên quốc gia của quý vị lên trên hết”

Xem Thêm

“Người việt nam hèn hạ”

Một đoản văn làm sôi mạng xã hội

Xem Thêm

Phận mại dâm và chế độ

Nhưng sao cái đất nước khốn nạn của chúng ta lại có nhiều phụ nữ sa chân vào bùn nhơ như vậy.

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Những cảm nhận về Mẹ Nấm khi cô cùng gia đình đi Mỹ -Mai Tú Ân

La linh ngay xua, toi cam thay xau ho khi khong du kha nang de bao ve lanh tho mien nam va du khi khai de o lai VN tranh dau cho tu do, nhung phu nu nhu Me Nam lai can dam dung len tranh dau cho tu do. Nhung ong Tuong ta het ra lua thoi 1963-1964 tham gia dao chanh tranh gianh chuc vu lanh dao cung khong chiu o lai khang chien cho tu do. Neu nhung ong Tuong ta nay chiu tiep tuc khang chien o quan khu 4 them vai thang nua de giup do quan can chinh di tan trong vong trat tu thi nhieu nguoi vn da duoc cuu thay vi chet tren bien dong. Me nam da nhieu lan tu choi di My chi vi muon o lai Vn tiep tuc tranh dau cho tu do, mai den hom nay moi chiu ra di.

Xem Thêm

Đề bài :Ở Hải Ngoại không ai lạnh nhạt với Con đâu, Quỳnh ạ - Đồ Ngu

Dung vay bac Do a ! chung ta van con cu ngu, khong phai may ong ba noi tieng nay,ke ca may co cau ca soi cung the,bi loi dung toi da ma van hien ngang chiu dam,chiu ngu moi la kho hieu.Da DAI NGU de mat nuoc,sang den day da mo mat lai cung con ga mo.Nhung co le,cung may ra con duoc an ui,bon nguoi nay khong phai la dan boat people-walk people hau het la odp con lai-doan tu...Nghia la sau hon 40 nam song chung voi CS,GAN MUC THI DEN no da den roi,Bac Do vao moi dip cuoi tuan,le lay,bac cu ta ta mot vong dao qua may phong tra,may hoi doan truoc lam viec nghia sau la nhay son-do-mi,bac con thay chanh long hon nua.Uoc gi T.T Trump ra tay check-up lai tat ca,luc do so thue boi thu lien,nhat la check-up may nguoi cu di di ve ve VN ma an tro cap...Noi ra lai dau long va mang tieng ca dam.

Xem Thêm

Đề bài :Những cảm nhận về Mẹ Nấm khi cô cùng gia đình đi Mỹ -Mai Tú Ân

Bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh xuất hiện trong "Bầu trời tranh đấu chống Cộng Sản tại Việt Nam" như sự ra đời của Tôn Ngộ Không trong chuyện Tây Du Ký.Trái với Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn văn Hải,Tạ Phong Tần,... Người ta chỉ biết đơn thuần , bà là một phụ nữ , viết blog phản đối Ngụy quyền Cộng Sản. Bà đi tù 2 năm 7 tháng đươc Hoa Kỳ can thiệp, toàn gia đình đi Mỹ tỵ nạn-Cái giá quá rẻ nếu so với các Quân-Cán-Chính VNCH. Không thấy nhắc đên Thân phụ,và nhất là chồng.Thân phụ làm gì? Chồng làm gi? Bản thân bà làm gi? Đó là những câu hỏi cần được giải đáp.

Xem Thêm

Đề bài :Những cảm nhận về Mẹ Nấm khi cô cùng gia đình đi Mỹ -Mai Tú Ân

Bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh xuất hiện trong "Bầu trời tranh đấu chống Cộng Sản tại Việt Nam" như sự ra đời của Tôn Ngộ Không trong chuyện Tây Du Ký.Trái với Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn văn Hải,Tạ Phong Tần,... Người ta chỉ biết đơn thuần , bà là một phụ nữ , viết blog phản đối Ngụy quyền Cộng Sản. Bà đi tù 2 năm 7 tháng đươc Hoa Kỳ can thiệp, toàn gia đình đi Mỹ tỵ nạn-Cái giá quá rẻ nếu so với các Quân-Cán-Chính VNCH. Không thấy nhắc đên Thân phụ,và nhất là chồng.Thân phụ làm gì? Chồng làm gi? Bản thân bà làm gi? Đó là những câu hỏi cần được giải đáp.

Xem Thêm

Đề bài :Những cảm nhận về Mẹ Nấm khi cô cùng gia đình đi Mỹ -Mai Tú Ân

Khac voi cac tuong lanh bo quan chay nam 1975, Me Nam tu choi di sang My nhieu lan, o lai VN tranh dau cho den khi o tu hon 2 nam, mang benh ma CS khong cho thuoc chua. Ba Melania Trump can thiep cho Me Nam nhung CS khong chiu tra tu do, ba Melania huy bo chuyen di hoi nghi voi TT Trump o Vn. That dang cam phuc. Ba Obama luc Obama lam Tt khong he xin cho Menam. Ong cuu PTT Al Gore ho hao bao ve moi truong cung khong can thiep cho Me Nam. Chi co ba Melania Trump tung song trong che do CS biet ro CS nen can thiep. Dan ba phai di cu qua My mot than mot minh lai phai dem theo gia dinh rat la kho khan, xa hoi My rat tan tien van minh, nen cong dong vn phai giup do Me Nam tan tinh trong buoc dau tu bao hiem y te den install Internet connection, roi huu bong 401k, nhung cai rac roi nay dan Vn hoan toan khong biet.

Xem Thêm

Đề bài :Ở Hải Ngoại không ai lạnh nhạt với Con đâu, Quỳnh ạ - Đồ Ngu

Dao duc cua dan song o cac nuoc cong san rat thap. Khac voi ngay xua vo nuoi con va chong cai tao cho den ngay ve, ngay nay chong hay vo o tu thi nguoi kia khong di tham nuoi nua. Co the ong chong bi cong an khung bo bat ly di? Thoi cai cach ruong dat, vo con bi can bo bat phai dau to chong. Ben TRung Cong va Bac Han vo phai dung ra to cao chong phan dong de duoc song nuoi con. Song voi cong san gap nhieu canh dau long. Vay ma tri thuc khoa bang mien Nam ngu dot luc nao cung mong cho Cong San danh My cuu nuoc hay dau hang. Ong Patrick Henry noi “give me death, or give me freedom”. Tu do quy hon tinh mang.

Xem Thêm

Đề bài :Ở Hải Ngoại không ai lạnh nhạt với Con đâu, Quỳnh ạ - Đồ Ngu

Chắc Ông Đồ biết rành gia thế của bà QUỲNH,Ngày bà đi Mỹ, thân mẫu bà đã dẫn các con bà chờ sẵn tai Sân bay nhưng có điều,không nghe nói gì về người cha của hai cháu bé. Ông ấy là ai? Ở đâu và làm gì?Thời gian bà ở tù cũng không thấy nói đến nhân vật này, kể cũng lạ...

Xem Thêm

Đề bài :Ở Hải Ngoại không ai lạnh nhạt với Con đâu, Quỳnh ạ - Đồ Ngu

Chắc Ông Đồ biết rành gia thế của bà QUỲNH,Ngày bà đi Mỹ, thân mẫu bà đã dẫn các con bà chờ sẵn tai Sân bay nhưng có điều,không nghe nói gì về người cha của hai cháu bé. Ông ấy là ai? Ở đâu và làm gì?Thời gian bà ở tù cũng không thấy nói đến nhân vật này, kể cũng lạ...

Xem Thêm

Đề bài :Hoà Thượng Thích Quảng Độ bị đuổi khỏi Thanh Minh Thiền Viện

Tien su bo chung no dam duoi nguoi tu hanh ra khoi chua. Bon nay thuoc loai ma quy hien hon chu khong phai con nguoi

Xem Thêm

Đề bài :TT TRUMP VÀ TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI

Bao chi truyen thong thien ta lien tuc da kich TT Trump khong ngung nghi se co cai hau qua Tang Sam Giet Nguoi, dan chung My bi tay nao dau doc giong nhu cong san da lam. Trump co the bi hau qua Tang Sam giet nguoi. Dung nhu Trump noi, bao chi truyen thong la ke thu cua quan chung. CS chiem duoc mien Nam cung nho bao chi truyen hinh thien ta.

Xem Thêm

TIN MỚI

Cám ơn những tấm chân tình

Những đoá hoa yêu thương của đồng bào Houston

Xem Thêm

Tình yêu có thể mang đến những phép màu

Cuộc đời luôn tồn tại những phép nhiệm màu, chỉ cần chúng ta có tình yêu thương thì tất cả khoảng cách....

Xem Thêm

“Người việt nam hèn hạ”

Một đoản văn làm sôi mạng xã hội

Xem Thêm

Ông Trump đáng cười hay đáng khen?

“Với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, tôi sẽ luôn luôn đặt nước Mỹ lên trên hết, cũng giống như quý vị, là lãnh đạo của đất nước các vị, sẽ luôn luôn và nên luôn luôn đặt ưu tiên quốc gia của quý vị lên trên hết”

Xem Thêm

Phận mại dâm và chế độ

Nhưng sao cái đất nước khốn nạn của chúng ta lại có nhiều phụ nữ sa chân vào bùn nhơ như vậy.

Xem Thêm

CHIẾC LÁ PHONG - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Một cánh lá phong rơi, vàng võ cả không gian, nhân gian đều đón đợi thu về, sao phải buồn thế chứ.

Xem Thêm

MÙA THU ANH - CAO MỴ NHÂN

(HNPD_ Nắng vàng đang đổ xuống Nhớ anh đong đầy trời

Xem Thêm

Các nhóm thờ Satan xúm lại ếm bùa thẩm phán Kavanaugh vào ngày 20 tháng 10.

Các nhóm thờ Satan xúm lại ếm bùa thẩm phán Kavanaugh vào ngày 20 tháng 10. Người Công Giáo nên làm gì?

Xem Thêm

“hành tung bí ẩn” của con gái Tập Cận Bình

Âm thầm đến Đại học Harvard và âm thầm trở về

Xem Thêm

Nếu loài người không xuất hiện thế giới động vật sẽ ra sao?

Nếu không có sự tàn phá thiên nhiên của loài người, Trái đất hẳn sẽ khác xa so với bây giờ.

Xem Thêm