TIN TỔNG HỢP - RFI

(AFP) – Chiến tranh Ukraina : Liên Hiệp Châu Âu đề xuất thêm trừng phạt đối với Nga. Hôm qua, 06/02/2026, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula Von der Leyen cho biết các gói trừng phạt mới nhắm vào lĩnh vực ngân hàng, năng lượng, và cả các lệnh cấm cung cấp dịch vụ hàng hải đối với các tàu chở dầu của Nga. Gói trừng phạt này sẽ « giảm doanh thu từ năng lượng của Nga, và khiến Matxcơva càng khó khăn hơn trong việc tìm kiếm bên mua dầu ». Ủy Ban Châu Âu cho rằng để các biện pháp này có hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải biển, cần có sự phối hợp quốc tế, đặc biệt là của nhóm G7. Khoảng 43 tàu bị nghi ngờ thuộc « hạm đội tàu chở dầu ma » của Nga đã được thêm vào danh sách các tàu bị trừng phạt. Danh sách này hiện bao gồm 640 tàu. Đề xuất này cần 27 quốc gia thành viên phê duyệt. Ủy Ban Châu Âu hy vọng loạt trừng phạt được thông qua trước ngày 24/02/2026, dịp tròn 4 năm Nga xâm lược Ukraina.

(Reuters) - Hoa Kỳ tuyên bố sẽ thanh toán hàng tỷ đô la cho Liên Hiệp Quốc, sau khi bị lên án không đóng đủ phí thường niên. Đại sứ Mike Waltz của Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc cho biết hôm qua, 06/02/2026, là Hoa Kỳ sẽ thanh toán trước một khoản phí thường niên cho định chế này. Con số cuối cùng đã được quyết định và sẽ được công bố trong những tuần tới. Liên Hiệp Quốc cho biết hơn 95 % khoản phí thường niên không được đóng đầy đủ của Liên Hiệp Quốc là đến từ Hoa Kỳ, lên đến 2,19 tỷ đô la. Thông báo này được đưa ra sau khi tổng thư ký Antonio Guterres cảnh báo rằng tổ chức gồm 193 quốc gia này đang có nguy cơ « sụp đổ tài chính cận kề » do các khoản phí chưa thanh toán. Chính quyền Hoa Kỳ dưới thời Trump đang rút lui khỏi nhiều định chế, vốn do Washington đóng vai trò cốt lõi.

 (AFP) - Hoa Kỳ cho phép tiếp tục đánh cá ở « các vùng biển được bảo vệ » ở Đại Tây Dương. Hôm qua, 06/02/2026, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã chính thức cho phép nối lại hoạt động đánh bắt cá thương mại tại vùng biển được bảo vệ ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương của Mỹ, một khu vực rộng lớn, khoảng 13 000 km², nổi tiếng có sự đa dạng sinh học phong phú. Khu bảo tồn « Northeast Canyons và Seamounts » được thành lập năm 2016 bởi cựu tổng thống Barack Obama, để đối phó với những mối đe dọa do đánh bắt cá quá mức và biến đổi khí hậu gây ra. Trong nhiệm kỳ đầu, Donald Trump đã cho phép hoạt động đánh bắt cá trở lại khu vực này, nhưng sau đó cựu tổng thống đảng Dân Chủ Joe Biden đã đảo ngược quyết định này. Để biện minh, lần này Donald Trump giải thích rằng các loài thực và động vật được đề cập đã được bảo vệ bởi các luật hiện hành, khiến lệnh cấm đánh bắt cá thương mại trở nên không cần thiết.

(AFP) – Mỹ : Lầu Năm Góc cắt liên hệ với Đại học Harvard. Bộ Chiến Tranh Mỹ ngày 06/02/2026 thông báo chấm dứt toàn bộ hợp tác học thuật với Đại học Harvard từ năm học 2026-2027, bao gồm các chương trình đào tạo quân sự và học bổng. Quyết định này là một phần trong chiến dịch của chính quyền Trump chống lại các trường đại học lớn bị cáo buộc cổ vũ « tư tưởng tiến bộ cực đoan ». Các quân nhân đang học tại Harvard được phép hoàn thành khóa đào tạo hiện tại. Đồng thời, Lầu Năm Góc cũng sẽ xem xét lại hợp tác với toàn bộ các trường thuộc nhóm Ivy League (nhóm 8 trường đại học hàng đầu ở miền Đông Bắc Hoa Kỳ). Chính quyền Trump nhiều lần chỉ trích Harvard và các trường đại học khác vì thúc đẩy tư tưởng cấp tiến và không bảo vệ đủ quyền lợi sinh viên người Israel.

(RFI) - Syria: Hơn 15 triệu người cần được hỗ trợ nhân đạo. Các vụ bạo lực gần đây ở khu vực đông bắc Syria đã khiến hơn 100.000 người phải di dời, theo các tổ chức phi chính phủ quốc tế có mặt tại nước này. “Cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Syria không thể bị phương Tây lãng quên,” một tổ chức trong số đó, Hội Đồng Tị Nạn Đan Mạch (Danish Refugee Council), nhấn mạnh. Tổng thư ký của tổ chức, bà Charlotte Slente, đã có mặt tại Syria trong tuần này, khẳng định hiện nay ở Syria có hơn 15 triệu người, tương đương gần 70% dân số, đang cần được hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp. Bà cảnh báo về tình hình của những người bị di dời và những người tị nạn trở về nước vẫn chưa có nhiều cải thiện, hơn một năm sau khi chế độ cũ sụp đổ.

(AFP) - Pakistan: Tấn công liều chết tại Islamabad khiến ít nhất 31 người thiệt mạng. Nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) đã nhận trách nhiệm vụ đánh bom liều chết hôm thứ Sáu 06/02 tại một nhà thờ Hồi giáo dòng Shiite ở Islamabad, làm ít nhất 31 người chết và gần 170 người bị thương, trở thành vụ tấn công đẫm máu nhất ở thủ đô Pakistan kể từ 2008. Vụ nổ xảy ra tại khu Tarlai khi các tín đồ đang tham gia cầu nguyện hàng tuần.

(AFP) - Ba Lan phát lệnh bắt cựu bộ trưởng Tư pháp đang lẩn trốn tại Hungary. Viện công tố Ba Lan vừa phát lệnh truy nã toàn quốc đối với Zbigniew Ziobro, 55 tuổi, cựu bộ trưởng Tư pháp bị cáo buộc tham nhũng, hiện đang tị nạn chính trị tại Hungary. Trước đó, tòa án Vacxava đã ra quyết định tạm giam đối với ông Ziobro. Những động thái này có thể dẫn tới việc Ba Lan yêu cầu phát lệnh truy nã châu Âu đối với cựu bộ trưởng này.

 (AFP) - Tổng thống Mỹ dỡ bỏ mức tăng thuế 25% với Ấn Độ. Donald Trump hôm thứ Sáu, 06/02/2026,  đã quyết định dỡ bỏ mức thuế quan bổ sung 25% đối với hàng hóa Ấn Độ mà ông áp đặt trước đó, liên quan đến việc New Delhi mua dầu từ Nga, sau khi hai nước đạt thỏa thuận thương mại. Lý do là Ấn Độ « đã cam kết ngừng nhập khẩu trực tiếp hoặc gián tiếp dầu mỏ » từ Nga. Ấn Độ cũng tuyên bố sẽ mua các sản phẩm năng lượng của Mỹ và « gần đây đã tham gia một thỏa thuận khung với Hoa Kỳ nhằm tăng cường hợp tác quốc phòng trong mười năm tới », theo sắc lệnh của tổng thống Mỹ. Quyết định này được đưa ra vài ngày sau khi ông Trump thông báo đạt thỏa thuận thương mại với Ấn Độ, chấm dứt nhiều tháng căng thẳng. Hôm thứ Hai, ông Trump đã cho biết thuế quan đối với hàng hóa Ấn Độ sẽ giảm xuống 18% so với mức « đối ứng » 25% hiện tại. Mức thuế 18% này mang lại cho các nhà xuất khẩu Ấn Độ một lợi thế nhẹ trên thị trường Mỹ so với các đối thủ trong khu vực, vốn đang phải chịu mức thuế bổ sung khoảng 19–20%, theo nhận định của bà Wendy Cutler từ Viện Chính sách Asia Society.

(Reuters) – Trung Quốc tuần tra hải quân và không quân trên Biển Đông. Bộ Tư Lệnh Chiến Khu Miền Nam Trung Quốc cho biết, trong một tuyên bố hôm nay, 07/02/2026, Trung Quốc đã tiến hành tuần tra hải quân và không quân ở Biển Đông (mà Trung Quốc gọi là Nam Hải) từ thứ Hai đến thứ Sáu. Theo Bắc Kinh, phía Philippines đã lôi kéo các nước ngoài khu vực vào cuộc và tiến hành hoạt động « tuần tra không quân song phương », làm suy yếu hòa bình và ổn định trong khu vực ». 

Ông Zelensky ‘thay máu’ Không quân Ukraine, Mỹ bán linh kiện vũ khí cho Kiev

Đánh bom ở thủ đô Pakistan, hơn 200 người thương vong

Ngoại trưởng Nga phơi bày ý đồ đằng sau vụ ám sát hụt tướng Alekseev

Đường sắt ở Italy bị phá hoại trong kỳ Olympic Mùa đông

Các đoạn đường sắt ở miền bắc Italy bị phá hoại, dẫn đến tình trạng gián đoạn gây ảnh hưởng hàng nghìn hành khách khi Olympic Mùa đông đang diễn ra.

Cảnh sát Italy đang điều tra ba vụ phá hoại xảy ra trên các tuyến đường sắt quanh thành phố Bologna, miền bắc Italy và không loại trừ khả năng liên quan đến Thế vận hội Milan-Cortina, truyền thông hôm nay đưa tin.

Một phát ngôn viên cảnh sát xác nhận xảy ra hỏa hoạn tại thiết bị chuyển mạch trên tuyến đường sắt Bologna-Venice, nhiều khả năng là hành vi phóng hỏa.

Olympic Mùa đông khai mạc tối 6/2 tại thành phố Milan ở miền bắc. Các nội dung thi đấu thể thao đang diễn ra tại thành phố này cũng như trên khắp các khu vực miền núi ở miền bắc Italy.

"Những vụ phá hoại nghiêm trọng xảy ra sáng nay gần ga tàu Bologna và ở thị trấn Pesaro gây ra tình trạng gián đoạn đáng kể đối với hàng nghìn hành khách. Điều này rất đáng lo ngại", Bộ trưởng Giao thông Vận tải Italy Matteo Salvini ngày 7/2 cho hay.

Ông Salvini, lãnh đạo đảng Liên minh cực hữu và là thành viên chính phủ liên minh của Thủ tướng Giorgia Meloni, cho biết đang "theo dõi sát sao tình hình".

Trả lời báo chí, ông Salvini đề cập vụ phá hoại đường sắt làm tê liệt mạng lưới tàu cao tốc của Pháp chỉ vài giờ trước lễ khai mạc Thế vận hội vào tháng 7/2024.

Khi được hỏi liệu ông có thông tin cụ thể nào về mối liên hệ với Thế vận hội Milan-Cortina hay không, người phát ngôn của Bộ trưởng Giao thông Vận tải trả lời rằng "có những điểm tương đồng về cách thức hành động và thời điểm" với sự việc ở Pháp. Các cơ quan chấp pháp Italy đang xử lý vấn đề này.

Phát ngôn viên công ty đường sắt nhà nước Ferrovie dello Stato không bình luận về sự việc, nhưng nói rằng tình trạng chậm trễ không phải do lỗi kỹ thuật, đồng thời nhấn mạnh các tuyến đường sắt không bị tê liệt.

Huyền Lê (Theo AFP)

Trung Quốc hủy án tử hình với một công dân Canada

Trung Quốc hủy án tử hình đối với công dân Canada Schellenberg, người bị kết tội buôn bán ma túy, sau khi mối quan hệ hai nước được cải thiện.

Quan chức Canada ngày 6/2 cho biết Robert Lloyd Schellenberg, người bị Trung Quốc kết án tử hình hồi năm 2019 vì tội buôn bán ma túy, đã được xóa mức án cao nhất. Luật sư của Schellenberg, Zhang Dongshuo, hôm nay xác nhận Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã công bố quyết định này.

Schellenberg, bị giam tại thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, đông bắc Trung Quốc từ năm 2014, sẽ được Tòa án Nhân dân cấp cao Liêu Ninh xét xử lại, luật sư Zhang cho biết. Thời gian xử lại chưa được ấn định.

Ông Zhang đã gặp Schellenberg tại Đại Liên hôm 6/2. Ông mô tả tinh thần của Schellenberg ổn định.

Schellenberg bị bắt vì tội danh liên quan ma túy vào năm 2014, trước khi mối quan hệ Ottawa - Bắc Kinh xấu đi vào năm 2018 do giới chức Canada bắt bà Mạnh Vãn Chu, con gái người sáng lập Huawei, theo yêu cầu của Mỹ. Trung Quốc trả đũa bằng cách bắt hai công dân Canada với cáo buộc gián điệp.

Cũng trong năm 2018, tòa án trung cấp thành phố Đại Liên tuyên Schellenberg 15 năm tù và 23.000 USD tiền phạt cùng lệnh trục xuất sau khi thi hành bản án. Công dân Canada kháng cáo lên Tòa án Cấp cao Liêu Ninh và tòa này yêu cầu tòa án thành phố Đại Liên xử lại, sau khi công tố viên cho rằng bản án sơ thẩm quá nhẹ.

Tháng 1/2019, tòa án ở Đại Liên tuyên Schellenberg, 36 tuổi, án tử hình, cho rằng bản án 15 năm tù vì tội buôn bán ma túy là quá nhẹ. Theo tòa án, Schellenberg đóng vai trò chủ chốt trong đường dây vận chuyển ma túy đến Australia. Schellenberg phủ nhận hành vi sai phạm.

Quyết định mới của Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ hai nước được cải thiện, sau chuyến thăm Bắc Kinh của Thủ tướng Canada Mark Carney tháng trước.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục cung cấp các dịch vụ lãnh sự cho Schellenberg và gia đình ông. Canada đã vận động xin khoan hồng trong trường hợp này, như chúng tôi vẫn làm đối với tất cả những công dân Canada bị kết án tử hình", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Canada cho hay.

Cơ quan này không bình luận liệu các hoạt động ngoại giao trong chuyến thăm của ông Carney có tác động đến phán quyết của tòa án hay không, với lý do "đảm bảo quyền riêng tư".

Huyền Lê (Theo Guardian, SCMP, AFP)