TIN TỔNG HỢP - RFI

(CNN) - Tình báo Mỹ nghi Trung Quốc chuẩn bị chuyển hệ thống phòng không mới cho Iran trong vài tuần tới. Theo hai trong số ba nguồn tin tình báo Mỹ nắm rõ hồ sơ, được CNN trích dẫn ngày 11/04/2026, có dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang tìm cách vận chuyển các hệ thống tên lửa phòng không vác vai MANPAD thông qua các nước thứ ba để che giấu nguồn gốc thực sự của chúng. Loại vũ khí này từng gây ra mối đe dọa cho máy bay quân sự Mỹ hoạt động ở tầm thấp trong suốt 5 tuần giao tranh. Một người phát ngôn của Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington khẳng định “thông tin được đề cập là không đúng sự thật”. Tình báo Mỹ cũng cho rằng Iran có thể đang lợi dụng thỏa thuận ngừng bắn để bổ sung một số hệ thống vũ khí với sự hỗ trợ của các đối tác nước ngoài quan trọng.

(NHK) – Liên Hiệp Quốc cảnh báo : Thiếu đồng thuận, Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) chỉ còn là « những lời nói suông trên giấy ». Bà Nakamitsu Izumi, phó Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc kiêm đại diện cấp cao về vấn đề giải trừ quân bị, tổ chức họp báo về vấn đề này, hôm 10/04/2026, tại Tokyo, để nhấn mạnh đến tầm quan trọng lớn của Hội nghị các bên tham gia Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), sẽ diễn ra từ ngày 27/04 đến 22/05 tại New York. Bà Nakamitsu lưu ý thế giới đứng trước bờ vực của một cuộc chạy đua vũ khí nhân mới. Hai hội nghị về NPT trước đó (2015 và 2022) đều không đúc kết được văn kiện cuối cùng. Phó Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cảnh báo, nếu hội nghị lần này thất bại, Hiệp định chống phổ biến vũ khí hạt nhân NPT sẽ mất hết ý nghĩa, và chỉ còn là « những lời nói suông trên giấy ».

(AFP) - Mỹ : Lạm phát gia tăng trong tháng Ba vì chiến tranh Trung Đông. Theo số liệu được công bố ngày 10/04/2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 3,3% trong tháng Ba so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi chỉ số này tăng 2,4% trong tháng Hai. Yếu tố chính dẫn đến sự tăng tốc này là giá xăng dầu tăng vọt giữa tháng Hai và tháng Ba (+21,2%) và đây là hậu quả trực tiếp của cuộc xung đột ở Trung Đông. Cục Thống kê Hoa Kỳ (BLS) chỉ ra rằng mức tăng hàng tháng như vậy chưa từng được ghi nhận, kể từ khi chỉ số giá xăng được lập ra vào năm 1967.

(Reuters) - Mỹ siết chặt du lịch sinh con. Trong một email nội bộ được gửi ngày 09/04/2026 và Reuters tham khảo được, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) đã ra lệnh cho các nhân viên điều tra trên cả nước tập trung vào “Sáng kiến ​​Du lịch Sinh con”. Chiến dịch này sẽ tìm cách triệt phá các mạng lưới giúp phụ nữ nước ngoài mang thai đến Mỹ sinh con để con của họ có thể được cấp quốc tịch. Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly từng phát biểu : “Du lịch sinh con không kiểm soát gây ra chi phí khổng lồ cho người đóng thuế và đe dọa an ninh quốc gia”. Bà cũng nhấn mạnh hầu hết các quốc gia không cấp quốc tịch tự động khi sinh. Bộ An ninh Nội địa Mỹ từ chối bình luận về bất kỳ cuộc điều tra nào đang diễn ra, nhưng cho biết nắm bắt tình hình về một số mạng lưới tạo điều kiện cho việc đến Mỹ để du lịch sinh con.

(AFP) - Matxcơva thêm đại học Stanford của Mỹ vào danh sách các tổ chức « không được hoan nghênh » tại Nga. Thông báo của Matxcơva được đưa ra hôm 10/04/2026. Điều này có nghĩa là người Nga sẽ không được theo học tại đại học Stanford, nếu không sẽ có nguy cơ bị khởi tố. Các tổ chức « không được hoan nghênh » bị cấm hoạt động tại Nga, và bất kỳ ai có liên hệ bằng bất kỳ cách nào, bao gồm việc trả học phí hoặc chia sẻ một bài đăng trên mạng xã hội, đều có thể phải đối mặt với cơ quan tư pháp. Danh sách này của Nga bao gồm nhiều cơ quan truyền thông của phương Tây, các trường đại học danh tiếng thế giới khác như Yale và Berkeley, cùng nhiều tổ chức phi chính phủ như Greenpeace, Human Rights Watch và Transparency International.

(AFP) - Nga: một nhà báo của cơ quan truyền thông độc lập Novaïa Gazeta bị tạm giam. Nhà báo Oleg Roldouguine của Novaya Gazeta bị 1 tòa án ở Matxcơva hôm 10/04/2026 ra lệnh tạm giam 1 tháng. Ông bị bắt hôm trước đó trong các cuộc khám xét tại nhà riêng và tại tòa soạn, với cáo buộc thu thập và phát tán bất hợp pháp thông tin tin học chứa dữ liệu cá nhân. Oleg Roldouguine từng điều tra nạn tham nhũng trong các tầng lớp quyền lực cao nhất ở Nga, đặc biệt về cựu tổng thống Dmitry Medvedev và lãnh đạo Chechnya, Ramzan Kadyrov. Được thành lập năm 1993, báo Novaya Gazeta thường xuyên nằm trong tầm ngắm của chính quyền vì các điều tra về vi phạm nhân quyền và tham nhũng, và một số nhà báo của tờ báo này đã bị sát hại.

(AFP) - Giảm lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch : Chính phủ Pháp tăng gấp đôi tài trợ điện khí hóa các hoạt động. Thông báo của thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu được đưa ra hôm 10/04/2026. Đến năm 2030, tài trợ được tăng từ 5,5 tỷ euro lên 10 tỷ euro mỗi năm. Nguồn tiền tài trợ sẽ là từ cắt giảm chi tiêu năng lượng và tái phân bổ các khoản trợ cấp công sang điện khí hóa đất nước. Ví dụ, việc lắp đặt hệ thống sưởi bằng khí đốt sẽ bị cấm « vào cuối năm nay » đối với các công trình xây dựng mới, bao gồm cả các tòa nhà chung cư, và 2 triệu nhà xã hội sẽ loại bỏ việc sưởi ấm bằng khí đốt từ nay đến năm 2050.

(Yonhap) - Chính phủ Nhật Bản muốn tăng mạnh lệ phí xin giấy phép cư trú cho người nước ngoài. Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh đã đệ trình các mức phí mới tại cuộc họp của Ủy ban Tư pháp Hạ viện hôm 10/04/2026. Tokyo dự kiến chẳng hạn tăng gấp đôi phí thị thực thường trú từ 10.000 yen lên khoảng 200.000 yen, tương đương khoảng 1.250 đô la Mỹ. Nhiều quốc gia khác trên thế giới đã thực hiện các biện pháp tương tự.

(Bloomberg) - Ukraina và Nga tiến gần hơn đến một thỏa thuận hòa bình. Trả lời hãng phỏng vấn Bloomberg ngày 04/04/2026, Kyrylo Budanov, trợ lý cấp cao của tổng thống Volodymyr Zelenskiy, cho biết “chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra” nhưng “họ (Nga) đều hiểu chiến tranh cần phải kết thúc. Đó là lý do tại sao họ đang đàm phán”. Nga và Ukraina đình chiến 32 tiếng từ chiều thứ Bẩy 11/04 đến nửa đêm Chủ nhật 12/04 nhân lễ Phục sinh Chính thống giáo. Trước khi lệnh có hiệu lực, nhiều cuộc giao tranh và tấn công bằng drone giữa hai bên vẫn diễn ra, khiến ít nhất 3 người thiệt mạng ở Odessa và Nikopol của Ukraina. Hai bên cũng trao đổi 350 tù nhân chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

Mỹ - Iran bắt đầu đàm phán, ông Trump nói 'đang dọn dẹp' eo biển Hormuz

Ukraine nói sắp đạt thỏa thuận hòa bình với Nga để chấm dứt xung đột

Anh hoãn trao trả quần đảo Chagos vì Mỹ phản đối

Chính phủ Anh hoãn kế hoạch trả quần đảo Chagos cho Mauritius vì không nhận được ủng hộ từ Mỹ, đồng minh đang cùng vận hành căn cứ tại đây.

Chính phủ Anh ngày 11/4 thông báo hoãn kế hoạch trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius, theo thỏa thuận được ký giữa hai nước hồi tháng 5/2025. Dự luật để thực thi thỏa thuận trả đảo không được đưa vào chương trình làm việc của quốc hội Anh vì nhiều khả năng không kịp thông qua trước khi kỳ họp kết thúc.

Dự luật cũng thiếu thư ủng hộ chính thức từ Washington, điều kiện pháp lý cần thiết để triển khai hiệp định với Mauritius. "Chúng tôi luôn nói rằng thỏa thuận chỉ có thể tiếp tục nếu được Mỹ ủng hộ", người phát ngôn chính phủ Anh nói với BBC.

Theo kế hoạch ban đầu, sau khi trao trả chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius, Anh sẽ thuê lại đảo Diego Garcia với thời hạn 99 năm kèm tùy chọn gia hạn. Diego Garcia là nơi đặt căn cứ quân sự chung Anh - Mỹ, đồng thời là tiền đồn quan trọng của cả hai nước tại Ấn Độ Dương.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích kế hoạch trả đảo của Anh. Trong các phát biểu hồi đầu năm, ông gọi đây là hành động "ngu ngốc" và "yếu kém", cho rằng việc trao trả Chagos cho Mauritius có thể bị các đối thủ chiến lược của Mỹ khai thác.

Chính phủ Anh nói vẫn chưa từ bỏ hoàn toàn kế hoạch trả đảo cho Mauritius, cho rằng đây là phương án phù hợp nhất cho các bên.

"Diego Garcia là tài sản quân sự chiến lược then chốt của cả Anh và Mỹ. Việc đảm bảo an ninh hoạt động dài hạn cho căn cứ đang và sẽ là ưu tiên của chúng tôi. Đây cũng là lý do chúng tôi ký kết thỏa thuận. Chúng tôi sẽ tiếp tục tiếp xúc với Mỹ và Mauritius", người phát ngôn chính phủ Anh cho biết.

Quần đảo Chagos, nằm trong Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh, gồm khoảng 60 hòn đảo và đã nằm dưới sự kiểm soát của London từ thế kỷ 19. Diego Garcia là đảo lớn nhất trong quần đảo với diện tích 30 km2.

Anh duy trì kiểm soát quần đảo này sau khi Mauritius giành độc lập vào thập niên 1960. Trong quá khứ, hàng nghìn cư dân Chagos đã bị buộc rời khỏi nơi sinh sống, dẫn tới nhiều vụ kiện đòi bồi thường tại tòa án Anh.

Năm 2019, Tòa án Công lý Quốc tế khuyến nghị Anh trao trả quần đảo cho Mauritius. Chính phủ Anh sau đó cho rằng chỉ có một thỏa thuận với Mauritius mới đảm bảo tương lai lâu dài của căn cứ Diego Garcia.

Thanh Danh (Theo BBC, Reuters, AFP)