Theo kênh CBS News, Thủ tướng Netanyahu ngày 10/5 đã có cuộc phỏng vấn với chương trình "60 phút". Tại đây, nhà lãnh đạo Israel đã đề cập tới quan hệ với Mỹ, tình hình xung đột Iran và ảnh hưởng của mạng xã hội với cuộc khủng hoảng Trung Đông.

"Tôi nghĩ đã đến lúc Israel cần tự đứng trên đôi chân của mình mà không cần viện trợ quốc phòng từ Mỹ. Tôi đã nói điều này với Tổng thống Mỹ Donald Trump và người dân Israel, tất nhiên là mọi người đều tỏ ra vô cùng ngạc nhiên. Quá trình này cần bắt đầu ngay bây giờ và hoàn tất trong 10 năm tới", ông Netanyahu cho biết.

Ở thời điểm hiện tại, Israel là quốc gia nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ tính từ sau Thế chiến II, với tổng giá trị hỗ trợ kinh tế và quân sự vượt mốc 300 tỷ USD kể từ năm 1948. Theo thỏa thuận được ký năm 2016, Mỹ cam kết cung cấp cho Israel 38 tỷ USD viện trợ quân sự đến năm 2028, bao gồm khoảng 5 tỷ USD dành cho hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm Sắt". Tổng hỗ trợ từ Mỹ hiện chiếm khoảng 16% ngân sách quân sự của Tel Aviv.

Về cuộc xung đột với Iran, ông Netanyahu cho rằng các bên liên quan "vẫn còn nhiều việc phải làm", đồng thời nhấn mạnh Tổng thống Trump đồng tình với ông về tầm quan trọng của việc loại bỏ kho dự trữ uranium đã làm giàu của Tehran.

"Còn nhiều vấn đề phải thảo luận. Hiện Iran vẫn chưa từ bỏ lượng uranium đã làm giàu, chưa phá dỡ các cơ sở hạt nhân, chưa chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực cũng như chưa chấp nhận giới hạn chương trình tên lửa đạn đạo. Theo ý kiến của tôi, Mỹ có thể thực hiện một chiến dịch trên bộ để thu hồi uranium của Tehran", ông Netanyahu nói.

Cũng theo Thủ tướng Israel, lệnh ngừng bắn với Iran nên được tách biệt khỏi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah được Tehran hậu thuẫn tại Lebanon.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Netanyahu cũng thừa nhận mức độ ủng hộ dành cho Israel của công chúng Mỹ đã sụt giảm nghiêm trọng. Tuy vậy, nhà lãnh đạo Israel bác bỏ quan điểm cho rằng cuộc xung đột ở Dải Gaza là nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này, thay vào đó quy trách nhiệm cho mạng xã hội.

"Rõ ràng chúng tôi đã làm không tốt trên mặt trận truyền thông. Có một số quốc gia đang sử dụng mạng lưới tài khoản mạng xã hội giả để định hướng thông tin, qua đó làm suy giảm sự đồng cảm của người dân Mỹ với Israel", ông Netanayahu lập luận.

Theo đài RT, ông Trump lần đầu tiên công bố kế hoạch rút quân khỏi Đức vào đầu tháng này. Thông báo được đưa ra ngay sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố Washington "rõ ràng không có chiến lược" trong cuộc xung đột ở Iran và "Mỹ đang bị giới lãnh đạo Iran làm nhục". Ông Trump sau đó cảnh báo Lầu Năm Góc sẽ cắt giảm nhiều hơn 5.000 binh sĩ trong số khoảng 36.000 quân Mỹ đang đồn trú ở Đức. 

Phát biểu trước các nhà báo hồi cuối tuần trước, người đứng đầu nước Mỹ nói: "Ba Lan sẽ thích điều đó. Chúng tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Ba Lan. Tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Tổng thống Ba Lan... Tôi rất quý ông ấy vì vậy điều đó là có thể". 

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki trước đó cho biết nước này sẵn sàng tiếp nhận quân Mỹ và ông sẽ đích thân vận động Tổng thống Trump tái bố trí họ về phía đông. Tuy nhiên, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo Warsaw không nên “cướp” quân từ các đồng minh.

Lầu Năm Góc cho hay việc rút quân khỏi Đức dự kiến ​​sẽ diễn ra trong vòng 6 - 12 tháng tới. Việc giảm quân số sẽ đưa số lượng binh sĩ Mỹ tại châu Âu trở lại mức trước năm 2022, khi Tổng thống Mỹ thời điểm đó là Joe Biden tăng cường triển khai quân để đáp trả chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine.

Đức là nơi có nhiều lính Mỹ đóng quân nhất tại châu Âu, với khoảng 36.000 người. Bộ Quốc phòng Đức hồi cuối tháng 4 đã công bố kế hoạch tăng cường lực lượng vũ trang trong vài năm tới để trở thành đội quân mạnh nhất châu Âu. 

Hôm nay, 11/05, Trung Quốc mới chính thức thông báo chuyến công du của tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh từ ngày 13 đến 15 tháng 5. Được dự trù vào tháng 3 nhưng do cuộc chiến tranh với Iran nên chuyến thăm phải lùi lại. Giờ đây, Iran lại trở thành một trọng tâm của cuộc gặp thượng đỉnh Donald Trump - Tập Cận Bình.

Iran là đồng minh quan trọng của Trung Quốc tại Trung Đông. Trước chiến tranh, Trung Quốc tiêu thụ tới 80% lượng dầu xuất khẩu của nước này, giúp cho chính quyền Iran duy trì nguồn sống kinh tế bất chấp các lệnh trừng phạt phương Tây. Kể từ khi chiến dịch quân sự Mỹ - Israel nhằm vào Iran bùng phát cuối tháng 2, Bắc Kinh liên tục lên án các đợt không kích và kêu gọi giải pháp ngoại giao.

Khác với những chuyến công du của Donald Trump trước đây vốn chủ yếu để phô diễn sức mạnh nước Mỹ, chuyến đi lần này diễn ra khi Washington chưa thể kiểm soát được tình hình tại Trung Đông. Chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, vốn được ông Trump kỳ vọng nhanh chóng kết thúc trong vài tuần, đang biến thành cuộc khủng hoảng hao tổn cả về quân sự lẫn hình ảnh chính trị cá nhân ông.

Theo chuyên gia Edgard Kagan, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Iran hiện là hồ sơ “cực kỳ quan trọng” đối với Mỹ và Bắc Kinh hiểu rất rõ điều đó. Thách thức lớn nhất đối với ông Trump là Trung Quốc đang nắm trong tay nhiều quân bài chiến lược. Là khách hàng tiêu thụ phần lớn dầu mỏ Iran, Bắc Kinh có khả năng tác động đáng kể tới nền kinh tế Teheran cũng như năng lực duy trì xung đột của Iran. Điều này khiến Washington khó có thể bỏ qua vai trò của Trung Quốc nếu muốn tìm kiếm một lối thoát ngoại giao.

Patricia Kim, chuyên gia của Viện Brookings tại Washington, nhận định trên trang tin lapresse.ca rằng ông Trump đang rất cần một chiến thắng chính trị sau nhiều tuần đối mặt với bế tắc tại Iran. Theo bà, Trung Quốc hiểu rõ nhu cầu đó và có thể tận dụng để yêu cầu nhượng bộ trong các hồ sơ nhạy cảm hơn, đặc biệt là thương mại và Đài Loan. Việc ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tới Bắc Kinh ngay trước chuyến thăm của ông Trump cho thấy Trung Quốc đang chủ động định vị mình như một trung gian quyền lực trong cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

Giới phân tích cho rằng chủ tịch Tập Cận Bình có thể tận dụng thời điểm này để củng cố ưu thế ngoại giao. Trong khi Hoa Kỳ bị cuốn vào chiến sự Trung Đông, Trung Quốc có cơ hội xuất hiện như một cường quốc có trách nhiệm với ổn định quốc tế.

Một kết quả thực tế có thể đạt được là việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh mà hai bên đạt được trước đó. Tuy nhiên, Trung Quốc giờ khó chấp nhận nhượng bộ lớn. Bắc Kinh đã chứng minh lập trường cứng rắn khi mới đây bác bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhắm vào các công ty tham gia mua dầu Iran.

Các tập đoàn lớn của Mỹ như Apple, ExxonMobil, NVIDIA hay Boeing được cho là đã được mời tham gia đoàn tháp tùng tổng thống. Những hợp đồng thương mại lớn, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không và năng lượng, có thể được công bố nhằm tạo ra hình ảnh hợp tác song phương tích cực, nhưng  khó che lấp thực tế cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung vẫn ngày càng sâu sắc.

Một thách thức khác với ông Trump là vấn đề Đài Loan. Giới phân tích dự đoán Bắc Kinh sẽ gây sức ép yêu cầu Washington hạn chế bán vũ khí cho hòn đảo này. Đây là chủ đề đặc biệt nhạy cảm bởi Trung Quốc xem Đài Loan là phần lãnh thổ “không thể tách rời”, trong khi Mỹ dù khoogn công nhận Đài Loan những vẫn là đối tác an ninh quan trọng nhất của Đài Bắc. Không giống nhiều tổng thống Mỹ trước đây vốn rất thận trọng với hồ sơ Đài Loan, ông Trump thường sử dụng các vấn đề địa chính trị như công cụ thương lượng. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng Bắc Kinh có thể tìm kiếm những nhượng bộ từ Washington.

Cuộc gặp thượng đỉnh Trump – Tập đang được cả thế giới chú ý  bởi nó phản ánh sự dịch chuyển tương quan quyền lực trong bối cảnh Mỹ bị phân tán bởi chiến sự Trung Đông, còn Trung Quốc tìm cách tận dụng khủng hoảng để mở rộng ảnh hưởng toàn cầu. Nếu ông Trump cần một thắng lợi ngoại giao để củng cố hình ảnh lãnh đạo cường quốc thế giới, thì ông Tập cũng nhìn thấy cơ hội khẳng định Trung Quốc như trung tâm không thể thiếu trong giải quyết các cuộc khủng hoảng quốc tế hiện nay.