Israel và Hezbollah nhất trí thỏa thuận ngừng bắn

Theo một quan chức cấp cao Mỹ, lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ khoảng 16h địa phương ngày 19-6 (20h giờ Việt Nam) sau khi các nhà đàm phán Mỹ và Qatar, với sự hỗ trợ của Iran, đạt được thỏa thuận giữa hai bên. Hezbollah và Israel đều xác nhận thông tin này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã trao đổi với phía Israel và thúc giục nước này chấp nhận ngừng bắn. "Đôi khi bạn phải bình tĩnh lại và suy nghĩ thấu đáo", ông nói với Đài NBC News.

Trước đó, các cuộc đàm phán Mỹ - Iran dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ đã bị hoãn do tình hình an ninh tại Lebanon xấu đi. Việc chấm dứt giao tranh tại Lebanon được xem là một điều kiện quan trọng để tiến tới thỏa thuận rộng lớn hơn giữa Washington và Tehran, bao gồm việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Giao tranh ác liệt giữa Israel và Hezbollah trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực đã khiến ít nhất 47 người ở Lebanon thiệt mạng, đồng thời làm 4 binh sĩ Israel tử trận trong các cuộc không kích qua lại vào cùng ngày.

Mỹ chỉ trích các cải cách kinh tế mới của Cuba

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 19-6 đã chỉ trích các cải cách kinh tế mới được Cuba công bố, cho rằng đây chỉ là những động thái mang tính hình thức nhằm tạo cảm giác thay đổi mà không giải quyết các vấn đề cốt lõi.

Trong tuyên bố gửi Hãng tin AFP, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ mô tả các biện pháp này là "quá ít, quá muộn" và chỉ là những "tín hiệu bề nổi" từ chính quyền Cuba.

Washington cho rằng Havana đang lặp lại mô hình quen thuộc: công bố cải cách để xoa dịu dư luận, rồi nhanh chóng đảo ngược khi quyền kiểm soát của nhà nước bị đe dọa.

Trước đó một ngày, Quốc hội Cuba đã thông qua gần 200 biện pháp cải cách theo hướng thị trường nhằm vực dậy nền kinh tế đang khủng hoảng. Đây được xem là cuộc cải tổ lớn nhất đối với mô hình kinh tế của đảo quốc này kể từ khi theo con đường xã hội chủ nghĩa cách đây 60 năm.

Mỹ khẳng định Tổng thống Trump sẽ tiếp tục duy trì sức ép nhằm thúc đẩy các cải cách kinh tế và chính trị sâu rộng hơn.

Eo biển Hormuz nhộn nhịp trở lại sau thỏa thuận Mỹ - Iran

Lưu lượng tàu thương mại qua eo biển Hormuz đã tăng lên mức cao nhất trong hai tháng, sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột, mở đường cho việc khôi phục hoạt động vận tải tại một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Theo dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải AXSMarine, có 25 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trong ngày 19-6, mức cao nhất kể từ giữa tháng 4 và cao gấp hơn ba lần mức trung bình kể từ đầu tháng 3.

AXSMarine lưu ý số lượng tàu thực tế đi qua eo biển có thể còn cao hơn, do một số tàu đã tắt hoặc điều chỉnh tín hiệu nhận dạng tự động (AIS) để tránh bị theo dõi.

Ông Trump trình làng chuyên cơ tổng thống mới

Theo Hãng tin AFP ngày 19-6, Tổng thống Trump đã ra mắt chiếc chuyên cơ Air Force One mới do Qatar trao tặng tại căn cứ liên hợp Andrews, gần thủ đô Washington, và gọi đây là một "Nhà Trắng trên không".

Phát biểu trong nhà chứa máy bay, ông Trump ca ngợi đây là "máy bay sang trọng nhất thế giới", cảm ơn Qatar vì đã cung cấp chiếc phi cơ có giá trị ước tính lên tới hàng trăm triệu USD.

Ông nói chiếc máy bay đã được cải tạo với mức độ sang trọng "chưa từng thấy", từ chất lượng gỗ, vật liệu đến động cơ.

Theo ông Trump, chuyên cơ mới có thể bay xa hơn và nhanh hơn bất kỳ chiếc Air Force One nào trước đây, đồng thời nhiều khả năng sẽ tham gia màn bay biểu diễn nhân dịp kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập Mỹ vào ngày 4-7.

Máy bay này sẽ đóng vai trò giải pháp tạm thời trong lúc Mỹ chờ hai chuyên cơ Boeing 747-8 mới hoàn tất nâng cấp.

Mỹ điều tra chính sách giá thuốc của Đức, cảnh báo áp thuế

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã mở cuộc điều tra đối với chính sách định giá dược phẩm của Đức, cho rằng nước này đang trả mức giá quá thấp cho các loại thuốc sáng tạo của Mỹ. Động thái có thể dẫn đến các biện pháp thuế quan mới trong tương lai.

Cuộc điều tra do Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR) thực hiện theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, tập trung xem xét liệu chính sách giá thuốc của Đức có gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ hay không.

Washington cho rằng việc các nước như Đức chi trả ít hơn cho dược phẩm sáng tạo khiến Mỹ phải gánh phần lớn chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) toàn cầu. Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Tổng thống Trump không muốn bệnh nhân Mỹ tiếp tục chịu gánh nặng này.

Theo Hãng tin Reuters, buổi lễ diễn ra vào ngày 18-6 với sự tham dự của hàng nghìn người, nhiều cựu nguyên thủ quốc gia, các nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực văn hóa - giải trí và hầu hết các cựu tổng thống Mỹ còn sống. Đáng chú ý, Tổng thống đương nhiệm Donald Trump không tham dự sự kiện.

Lời kêu gọi bảo vệ dân chủ và tinh thần công dân

Phát biểu tại lễ khánh thành, cựu Tổng thống Barack Obama kêu gọi người dân Mỹ chống lại tâm lý hoài nghi chính trị và xu hướng chia rẽ đang ngày càng gia tăng trong xã hội.

Ông thừa nhận rằng trong bối cảnh tương lai nhiều bất định và niềm tin vào các thể chế dân chủ bị thử thách, những lời kêu gọi về trách nhiệm công dân hay sự tham gia vào đời sống chính trị có thể bị xem là lỗi thời hoặc ngây thơ.

Tuy nhiên theo cựu tổng thống, chính những giá trị nền tảng như bình đẳng, quyền tự quản và sự tham gia của công dân mới là yếu tố giúp nước Mỹ vượt qua khó khăn.

"Tôi hy vọng trung tâm này sẽ nhắc nhở mọi người rằng nền dân chủ của chúng ta quý giá đến mức nào, và chúng ta có thể đạt được những gì khi cùng thực hiện trách nhiệm công dân", ông nói.

Ông cũng cảnh báo nếu người dân từ bỏ vai trò công dân của mình, quyền lực có thể rơi vào tay những người sẵn sàng khai thác nỗi sợ hãi, sự thù địch và chia rẽ để phục vụ lợi ích riêng.

Trong bài phát biểu, ông Obama nhận được sự hưởng ứng lớn khi nhắc đến cụm từ "No Kings" (Không có vua), khẩu hiệu từng xuất hiện trong nhiều cuộc biểu tình phản đối Tổng thống Donald Trump.

Tuy vậy, cựu tổng thống nhấn mạnh ông vẫn tin rằng phần lớn người Mỹ mong muốn đất nước hàn gắn những rạn nứt hiện nay.

"Mọi người không tìm kiếm sự giận dữ và chia rẽ kéo dài. Họ muốn sự công bằng, lẽ phải và sự tôn trọng lẫn nhau", ông nói.

Trong khi đó, cựu Đệ nhất phu nhân Michelle Obama cũng dành những lời đầy cảm xúc để ca ngợi chồng mình.

Bà cho rằng di sản thực sự của một nhà lãnh đạo không nằm ở những công trình mang tên họ hay tài sản tích lũy được, mà ở những tác động tích cực mà họ tạo ra đối với cuộc sống của người khác.

"Với sự điềm tĩnh, đẳng cấp và phong thái riêng, anh đã khiến công việc khó khăn nhất thế giới trông như một cuộc dạo chơi trong công viên", bà nói, khiến ông Obama xúc động rơi nước mắt.

Công trình mang dấu ấn Obama

Lễ khánh thành cũng trở thành một trong số ít dịp các cựu tổng thống Mỹ cùng xuất hiện trước công chúng.

Tham gia sự kiện có các cựu Tổng thống Bill Clinton, George W. Bush và Joe Biden cùng gia đình họ.

Ngoài ra còn có cựu Phó tổng thống Kamala Harris, cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel, cựu Thủ tướng Canada Justin Trudeau.

Sự vắng mặt của ông Trump càng thu hút sự chú ý bởi ông vẫn thường xuyên công kích ông Obama, trái với truyền thống giữ thái độ tương đối hòa nhã giữa các cựu tổng thống Mỹ.

Tọa lạc tại khu South Side của Chicago - nơi gắn liền với những năm đầu hoạt động cộng đồng và sự nghiệp chính trị của ông Obama - trung tâm mới được xây dựng với kinh phí khoảng 850 triệu USD và sẽ chính thức mở cửa cho công chúng từ ngày 19-6.

Khu phức hợp rộng gần 8ha bao gồm bảo tàng, thư viện công cộng, không gian biểu diễn nghệ thuật, sân chơi, sân bóng rổ đạt chuẩn NBA cùng nhiều khu sinh hoạt cộng đồng. Điểm nhấn là tòa tháp đá granite cao 69m, nơi lưu giữ câu chuyện cuộc đời và hai nhiệm kỳ tổng thống của ông Obama từ năm 2009 - 2017.

Thiết kế táo bạo của công trình đã từng tạo ra nhiều ý kiến trái chiều. Một số người ví tòa tháp với phi thuyền trong loạt phim Star Wars, trong khi ông Trump từng chế giễu nó giống một thùng rác khổng lồ.

Dù vậy, những người ủng hộ cho rằng trung tâm này sẽ trở thành biểu tượng mới của Chicago và là nơi lưu giữ thông điệp quan trọng nhất mà ông Obama luôn theo đuổi trong sự nghiệp chính trị: niềm hy vọng vào khả năng thay đổi của nước Mỹ khi người dân cùng tham gia và chung tay hành động.

Theo các hãng tin CNN và Anadolu, quan chức trên không cung cấp thêm chi tiết của thỏa thuận. Một nhà ngoại giao Vùng Vịnh tiết lộ thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah đã được Qatar, Mỹ và Iran làm trung gian. 

Một nguồn tin của Israel xác nhận với các hãng truyền thông bằng tiếng Do Thái rằng thỏa thuận ngừng bắn đã có hiệu lực, đồng thời cho biết quân đội Israel sẽ tiếp tục hiện diện trong vùng đệm phía nam Lebanon và đe dọa sẽ đáp trả nếu Hezbollah tấn công.

Thỏa thuận ngừng bắn mới được đưa ra trong bối cảnh Israel khẳng định nước này không bị ràng buộc với bản ghi nhớ giữa Mỹ - Iran. Bản ghi nhớ giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Trump với Tehran không chỉ đề cập tới việc Mỹ và Iran ngừng các hành động thù địch, mà còn bao gồm tuyên bố ngừng bắn ở Lebanon. Đại sứ Israel tại Mỹ ngày 18/6 cho biết Tel Aviv cam kết thực hiện một thỏa thuận ngừng bắn riêng biệt với Beirut do Washington làm trung gian.

Tuy nhiên, Chuẩn tướng Effie Defrin, phát ngôn viên của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết quân đội Israel có “quyền tự do hành động hoàn toàn” để chống lại bất kỳ mối đe dọa nào ở miền nam Lebanon trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn với Hezbollah.

Tờ Times of Israel dẫn lời ông Defrin nói quân đội Israel sẽ tiếp tục hoạt động tại khu vực lâu đài Beaufort và sườn núi Ali Taher để phá hủy các hệ thống đường hầm lớn, đóng vai trò như “trung tâm chỉ huy” của  của Hezbollah.

Theo báo Guardian, trong cuộc trả lời phỏng vấn với đài truyền hình La7, Tổng thống Mỹ Trump phát biểu: “Bà Meloni đã năn nỉ tôi chụp ảnh cùng! Bà ấy rất muốn chụp ảnh với tôi. Tôi vốn không định chụp nhưng tôi thấy tội nghiệp bà ấy".

Nhà lãnh đạo Italia ngay lập tức phản hồi trên mạng xã hội bằng một đoạn video ngắn, đồng thời khẳng định: “Cả tôi lẫn Italia chưa bao giờ năn nỉ bất kỳ ai điều gì". Bà Meloni cho biết bản thân kinh ngạc trước những tuyên bố hoàn toàn sai sự thật của ông Trump. 

"Tôi không hiểu sao Tổng thống Mỹ lại cư xử như vậy với các đồng minh của mình. Đây không phải là lần đầu tiên. Tôi chỉ có thể nói thật đáng thất vọng khi ông ấy không thể hiện cùng mức độ cứng rắn đối với những kẻ thù của phương Tây và của Mỹ, trong khi lại đối xử với lãnh đạo của họ bằng cách khoan dung lớn hơn nhiều", bà Meloni nói.

Ngoại trưởng Italia Antonio Tajani đã hủy chuyến thăm Mỹ lên lịch từ trước để phản đối tuyên bố của ông Trump. Ông Tajani viết trên mạng xã hội X: “Những lời lẽ nghiêm trọng và xúc phạm của Tổng thống Trump nhằm vào Thủ tướng Giorgia Meloni là sự xúc phạm đối với toàn thể Italia. Vì lý do đó, tôi quyết định hủy chuyến thăm Mỹ dự kiến vào các ngày 21 - 22/6".

Bộ trưởng Quốc phòng Italia Guido Crosetto cũng có phản ứng đối với cuộc khủng hoảng khó tin trong quan hệ với Mỹ. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, ông Crosetto viết: "Tôi không thể tưởng tượng được bà Giorgia Meloni lại năn nỉ ai đó chụp ảnh cùng, kể cả khi bị đe dọa". Ông Crosetto cho rằng những phát biểu như của ông Trump “không có lợi cho bất kỳ ai, không phải cho nước Mỹ, không phải cho Italia cũng không có lợi cho liên minh xuyên Đại Tây Dương".

Theo Kyiv Independent, gói viện trợ trên được công bố ngày 18/6 tại cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng NATO và nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine (UDCG) tại Brussels, Bỉ. Tiền để mua số vũ khí trên được lấy từ khoản vay Tăng tốc Doanh thu Đặc biệt (ERA) trị giá 3 tỷ USD của Anh dành cho Ukraine, được bảo đảm bằng tiền thu từ tài sản bị đóng băng của Nga.

Gói viện trợ bao gồm máy bay không người lái (UAV) do Ukraine sản xuất, dự kiến ​​giao hàng vào cuối năm 2026, cũng như tên lửa đa năng hạng nhẹ (LMM) và hệ thống radar mặt đất nhằm tăng cường khả năng phòng không của Ukraine trước các cuộc tấn công liên tiếp bằng tên lửa và UAV của Nga.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh Dan Jarvis đã công bố gói viện trợ này sau cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelensky tại Brussels, bên lề cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng NATO và UDCG, nhóm quy tụ gần 50 quốc gia phối hợp hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Ông Jarvis nói: "Gói UAV, tên lửa phòng không và radar này sẽ giúp bảo vệ người dân Ukraine khỏi các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa của Nga".

Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết tăng cường hệ thống tên lửa Patriot và khả năng chống tên lửa đạn đạo nằm trong số những ưu tiên hàng đầu của Kiev tại cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng NATO trong bối cảnh Nga đang liên tục tấn công trên không quy mô lớn vào Ukraine.

Gói viện trợ quân sự trên được đưa ra sau khi London công bố một loạt biện pháp hồi đầu tuần, bao gồm 282 triệu USD hỗ trợ tài chính xuất khẩu cho ngành năng lượng hạt nhân của Ukraine và 70 lệnh trừng phạt mới nhắm vào hạm đội ngầm, các mạng lưới mua sắm quân sự và các kế hoạch tài chính của Nga.