Bất chấp các biện pháp trừng phạt, châu Âu chưa thể nào khóa được vòi khí đốt Nga. Trong một báo cáo công bố hồi đầu tháng 7/2026, Cơ quan Hợp tác Điều tiết Năng lượng EU (ACER) của Liên Hiệp Châu Âu ghi nhận : « Từ tháng 01-05/2026, nhập khẩu khí đốt qua đường ống tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi nhập khẩu khí ga hóa lỏng LNG tăng 11% ».

Các dữ liệu từ công ty phân tích Kpler, được nhật báo tài chính Anh Financial Times dẫn lại, xác nhận xu hướng trên, theo đó, trong vòng sáu tháng đầu năm, Liên Âu mua gần như toàn bộ sản lượng của dự án Yamal LNG tại Siberia, do công ty tư nhân Novatek của Nga kiểm soát, đạt mức 9,89 triệu tấn, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025. Các nước Pháp, Bỉ và Tây Ban Nha là những nhà nhập khẩu khí đốt Nga nhiều nhất, để rồi từ đó tái xuất một phần sang các nước khác trong khu vực. Cũng theo Kpler, châu Âu dường như đã trả hơn sáu tỷ euro cho Nga.

Xung đột Trung Đông : Khí đốt Nga được lợi ?

Theo ACER, việc Liên Âu tăng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga là do các nước và doanh nghiệp tranh thủ nhập hàng trước khi các lệnh hạn chế mới có hiệu lực, cùng với những điều chỉnh trong hợp đồng và việc giữ lại một phần LNG vốn trước đây được trung chuyển sang nơi khác. Kênh truyền hình tư nhân Pháp BFMTV, nhắc lại, trung tuần tháng 3/2026, Liên Âu đã cam kết ngưng hoàn toàn mua khí đốt Nga từ đây đến tháng 11/2027. Các quy định của EU hiện nay cấm mua khí ga hóa lỏng Nga theo hợp đồng ngắn hạn. Và kể từ ngày 01/01/2027, lệnh cấm của EU đối với các hợp đồng dài hạn sẽ có hiệu lực.

Ngoài ra, xung đột ở Trung Đông cũng làm giảm nguồn cung LNG từ Qatar, đặc biệt sau các rủi ro liên quan đến eo biển Hormuz. Vì vậy, trong giai đoạn châu Âu tích trữ khí đốt cho mùa đông, Nga tiếp tục trở thành một nguồn cung quan trọng. Về điểm này, chuyên gia Philippe Chalmin, giáo sư tại đại học Paris Dauphine, chuyên gia về thị trường nguyên nhiên liệu, trả lời kênh truyền hình tư nhân Pháp LCI, nhìn nhận, một phần nguyên nhân còn do việc khí ga tự nhiên hóa lỏng của Nga chưa bị trừng phạt, và mặt khác, đó còn là một thực tế khác khá mỉa mai : Châu Âu cần khí hóa lỏng Nga để có thể nhập khẩu ít hơn từ Mỹ.

« Điều này diễn ra trong bối cảnh toàn cầu rất căng thẳng; hầu như không có LNG nào rời khỏi vùng Vịnh Ba Tư. Gần đây người ta đã chứng kiến ​​một vụ tấn công, gây ra mối lo ngại đáng kể, vào một cảng dầu ở Damietta, Ai Cập, mà cho đến hiện tại người ta vẫn chưa xác định được hoàn toàn nguồn gốc.

Rõ ràng là thế giới hiện đang trải qua một thời kỳ căng thẳng liên quan đến khí tự nhiên hóa lỏng. Giá khí đốt lúc này không xa mức 20 đô la Mỹ/triệu BTU (đơn vị nhiệt Anh), và điều đó tương đương với giá ở châu Âu gần 60 euro/megawatt-giờ, vì vậy chúng ta đang ở trong một tình huống tương đối khó khăn.

Có một điểm quan trọng cuối cùng cần nhấn mạnh là trước đây, khi thời tiết tốt hơn, mùa cao điểm tiêu thụ khí đốt tự nhiên là mùa đông. Hiện nay, với những đợt nắng nóng, sau điều được gọi là "mùa sưởi ấm", chúng ta có mùa hè, "mùa làm mát", hay mùa của máy điều hòa. Điều này có nghĩa là lượng tiêu thụ điện tăng lên và do đó, tỷ lệ tiêu thụ khí đốt tự nhiên cũng tăng theo. »

Lệnh trừng phạt và những mâu thuẫn của Liên Âu

Theo Cơ quan Hợp tác Điều tiết Năng lượng EU, hiện nay khí đốt Nga vẫn chiếm 12% nhu cầu của khối. Tại hai nước Đông Âu là Hungary và Slovakia, khí đốt Nga chiếm từ 70 – 80% lượng tiêu thụ, được sử dụng chủ yếu cho sưởi ấm nhà và ngành công nghiệp. Từ góc độ này, chuyên gia về nguyên nhiên liệu Philippe Chalmin, giải thích vì sao châu Âu vẫn chưa sẵn sàng từ bỏ khí đốt Nga vào lúc lệnh cấm đối với LNG Nga sắp có hiệu lực vào đầu năm 2027.

« Nếu chúng ta muốn tuân theo logic của các lệnh trừng phạt, chúng ta thực sự sẽ phải từ bỏ LNG của Nga. Vấn đề là, chúng ta sẽ thay thế LNG của Nga bằng cái gì ? Về cơ bản là đối với châu Âu là bằng LNG của Mỹ. Nhưng như vậy, chúng ta có nguy cơ phải trả giá cao hơn cho LNG của Mỹ. Bởi vì, khi một tàu chở LNG rời vịnh châu Mỹ, như ông Trump nói, hoặc Vịnh Mexico, như cách gọi trước đây, thì có hai khả năng : Đi đến châu Âu, là lựa chọn gần nhất, hoặc đi đến châu Á. Hiện tại, sự chênh lệch giá cả khiến chúng nghiêng về phía châu Á nhiều hơn. Điều đó có nghĩa là có một cuộc đấu về giá cả giữa châu Á và châu Âu. »

Một nghịch lý khác cho thấy rõ sự phụ thuộc của EU đối với khí đốt Nga : Ngày 23/07/2026, để có thể đạt được gói trừng phạt thứ 21 nhắm vào Matxcơva, EU đã chấp nhận một ngoại lệ theo yêu cầu của Hy Lạp. Theo đó, nước này được phép tiếp tục vận chuyển LNG của Nga đến các nước thứ ba trong một số điều kiện nhất định, trái ngược hoàn toàn với quyết định được Liên Âu đưa ra vào trung tuần tháng Ba năm nay.

Thời báo Le Temps của Thụy Sĩ nhận định, quyết định này đã làm nổi rõ sự khó khăn ngày càng lớn của châu Âu trong việc thống nhất áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Matxcơva. Quyết tâm chính trị chung ngày càng vấp phải những thực tế thương mại và lợi ích quốc gia riêng. Việc cho phép các trường hợp ngoại lệ đồng nghĩa với việc tạo ra những kẽ hở và làm suy yếu một trong những công cụ gây sức ép quan trọng nhất của khối.

Đội tầu ma của Nga

Trong khoảng thời gian này Nga cũng đang điều chỉnh và thích nghi với tình hình, khi không ngừng mở rộng « hạm đội ma » nhằm tìm cách lách các lệnh trừng phạt bằng nhiều biện pháp như đổi cờ hiệu đăng ký, vô hiệu hóa hoặc gây nhiễu hệ thống định vị, cũng như sử dụng các công ty bình phong để che giấu hoạt động. Theo tiết lộ của Financial Times, « hạm đội ma » của Nga giờ có đến 25 tầu, bao gồm tám chiếc mua lại.

Mặc dù Liên Âu ngày càng siết chặt các biện pháp nhắm vào mạng lưới này, nhưng Matxcơva dường như vẫn luôn đi trước một bước. Gói trừng phạt mới nhất của EU lần đầu tiên nhắm vào các tầu và các nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba hỗ trợ trực tiếp về hậu cần hoặc vận hành cho đội tầu bí mật. Tuy nhiên hiệu quả của các biện pháp đó vẫn còn hạn chế. Trên kênh truyền hình LCI, nhà sử học quân sự, Benoist Bihan, chuyên gia về các vấn đề chiến lược giải thích :

« Việc này sẽ trở nên khó khăn hơn bởi vì việc chuyển trở lại trực tiếp một số tầu dưới quốc kỳ Nga có thể cho phép Nga chẳng hạn như triển khai lực lượng bảo vệ có vũ trang trên tàu, hay nói cách khác là "quốc hữu hóa hạm đội ma" của mình. Điều đó sẽ khiến việc kiểm tra, chặn bắt hoặc khám xét các tàu này trên biển trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Bởi vì, việc kiểm soát một tầu mang cờ hiệu của nước thứ ba hoàn toàn khác với cách xử lý một con tàu treo quốc kỳ Nga và được hưởng sự bảo hộ trực tiếp của Nhà nước Nga.

Do đó, Nga cũng đang thích nghi với các biện pháp mà các nước châu Âu, trong đó có Pháp, đã áp dụng trong những tháng gần đây nhằm cản trở hoạt động của các tàu này. Nga vẫn có khả năng bố trí các tàu hộ tống đi kèm, điều này có thể buộc các nước phương Tây phải vượt qua những ngưỡng đối đầu nghiêm trọng hơn nếu muốn ngăn chặn tuyến vận tải này. Vì vậy, đây hoàn toàn không phải là một vấn đề đơn giản.

Tôi cũng muốn nói thêm rằng Tuyến Hàng hải Phương Bắc (Northern Sea Route), chạy dọc phía bắc nước Nga và kết nối đến châu Á, hiện đang ngày càng được khai thác nhiều hơn. Khi khí hậu ấm lên, tuyến đường này không bị băng bao phủ lâu như trước và có thể hoạt động trong thời gian dài hơn trong năm.

Điều đó tạo ra những hành lang vận tải mới vì lượng băng ngày càng ít đi. Đồng thời, các tuyến đường này đặc biệt có lợi cho Nga vì chúng nằm trong những khu vực mà hải quân NATO khó tiếp cận hoặc khó triển khai hoạt động quân sự, qua đó giúp Nga duy trì và phát triển các tuyến vận chuyển năng lượng sang thị trường châu Á. »

Song song với đội tầu ma, Nga hiện nay dường như cũng đang tự sản xuất các tầu chở khí tự nhiên hóa lỏng, qua đó từng bước giảm sự phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng và công nghệ phương Tây. Trong bối cảnh này, trang Le Temps đặt câu hỏi : châu Âu đã thực sự sẵn sàng đi xa đến mức nào để cắt đứt nguồn khí đốt Nga, nguồn thu góp phần tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraina ?

Một chính sách trừng phạt liên tục kèm theo các trường hợp ngoại lệ cuối cùng lại có thể gởi đi thông điệp ngược với mục tiêu ban đầu : Matxcơva vẫn có thể dựa vào những bất đồng và chia rẽ trong nội bộ Liên Âu, tờ báo kết luận.

Iran nói mình vẫn kiểm soát eo biển Hormuz sau tuyên bố của ông Trump 

Ngày 13-8, một quan chức cấp cao Iran khẳng định eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Cộng hòa Hồi giáo Iran, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này, theo Hãng tin AFP.

"Hôm nay các bạn có thể thấy eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự quản lý và kiểm soát của Cộng hòa Hồi giáo Iran. Đất nước chúng ta vẫn tiếp tục con đường của mình trong điều kiện an ninh tuyệt đối" - ông Hossein Taeb, người đứng đầu lực lượng bán quân sự Basij trực thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), phát biểu trên truyền hình Iran.

Những phát biểu này được đưa ra một ngày sau khi ông Trump tuyên bố Mỹ đang kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump bình luận thêm: "Lệnh phong tỏa hải quân của chúng tôi đang được mọi người gọi là bức tường thép và Iran không thể làm gì được về điều đó".

Hôm nay Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho rằng Mỹ đang có những tính toán sai lầm liên quan đến tuyến đường thủy này. Cùng ngày, nghị sĩ Iran kiêm thành viên Ủy ban An ninh quốc gia Behnam Saeedi tuyên bố eo biển này hiện đóng đối với các tàu Mỹ và Israel.

Truyền thông Iran chế giễu ông Trump vụ đổi máy bay

Ngày 13-8, Hãng tin Reuters tường thuật: Truyền thông Iran vừa chế giễu Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi xuất hiện thông tin mới về việc ông bí mật đổi máy bay tại Thổ Nhĩ Kỳ, nói rằng sự việc cho thấy ông Trump lo ngại đến mức nào trước sức mạnh của Iran.

"Một lần nữa, với bê bối mới, ông Trump lại trở thành chủ đề hàng đầu trên truyền thông Mỹ những ngày qua. Đây là một bê bối bắt nguồn từ nỗi sợ hãi trước sức mạnh quân sự của Iran, sức mạnh đã khiến ông Trump phải bí mật đổi máy bay khi trở về từ Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng trước" - một người dẫn chương trình truyền hình quốc gia Iran nói.

Một nguồn thạo tin cho biết trước nguy cơ máy bay Air Force One có thể bị tấn công bằng tên lửa vác vai, mật vụ Mỹ đã bí mật đưa ông Trump lên một máy bay chính phủ nhỏ hơn.

Nguồn tin nói rằng mối đe dọa xuất hiện vào ngày cuối cùng trong chuyến thăm Ankara của ông Trump để dự Hội nghị thượng đỉnh NATO, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng.

Mật vụ Mỹ đánh giá mối đe dọa là đáng tin cậy và có tính cấp bách, từ đó tiến hành một chiến dịch đặc biệt nhằm che giấu hành trình di chuyển của Tổng thống Trump.

Báo New York Times cho biết các quan chức Mỹ đã lo ngại khi phát hiện người Iran biết nơi ông Trump lưu trú tại Ankara, thậm chí biết chính xác tầng của khách sạn nơi ông ở.

Quan chức Lebanon: Beirut chưa nhất trí danh sách các nước có thể xác minh việc giải giáp Hezbollah

Hôm nay một quan chức Lebanon bác bỏ thông tin của Reuters, sau khi rộ tin Beirut đã nhất trí với Israel về danh sách rút gọn các quốc gia có thể cử binh sĩ tới Lebanon để xác minh việc giải giáp nhóm vũ trang Hezbollah.

Thỏa thuận do Mỹ làm trung gian hôm 26-6 gắn việc Israel từng bước rút quân khỏi miền nam Lebanon với việc Chính phủ Lebanon "giải giáp có kiểm chứng" tất cả nhóm vũ trang phi nhà nước. Hezbollah - vốn không phải một bên tham gia thỏa thuận - đã từ chối giải giáp.

Tuần trước, Reuters đưa tin Lebanon và Israel đã nhất trí về một danh sách rút gọn. Hôm 12-8, Reuters dẫn ba nguồn tin cho biết danh sách này gồm Anh, Ý, Thụy Sĩ và Indonesia, những nước có thể tham gia cơ chế xác minh.

Ngày 13-8, một quan chức Lebanon cho biết không có thỏa thuận nào như vậy và Beirut vẫn đang thảo luận vấn đề với Mỹ.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ thông tin vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Lebanon và Israel tại Rome tuần trước đã thảo luận về việc "bên thứ ba xác minh" và "các hoạt động dọn dẹp" của quân đội Lebanon, nhưng không đề cập đến danh sách rút gọn hay các quốc gia liên quan.

Hôm nay Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố Israel sẽ không rút quân khỏi miền nam Lebanon cho đến khi Hezbollah bị giải giáp.

Mỹ đang muốn làm gì ở Trung Đông?

Theo Đài Al Jazeera ngày 13-8, ông Michael Stephens - chuyên gia tại Viện Nghiên cứu quốc phòng và an ninh Hoàng gia Anh (RUSI) - cho rằng Mỹ đang mở rộng các phương án cho tương lai trong bối cảnh cuộc xung đột với Iran rơi vào thế bế tắc.

"Có một vài người tôi trao đổi hôm qua cho biết người thân của họ đã được Không quân Mỹ điều động tới khu vực. Họ đang tăng số lượng nhân sự trong khu vực, và điều này rõ ràng là dấu hiệu cho thấy đang có một động thái tăng cường nào đó" - ông Stephens nói và cho rằng hiện vẫn chưa rõ mục đích của việc mở rộng.

"Đánh giá của tôi vẫn là: hiện Mỹ không thể tiến hành tấn công vào Iran và hy vọng giành được bất kỳ hình thức chiến thắng nào" - ông nói.

Nhà nghiên cứu này nhấn mạnh tình trạng bế tắc hiện nay "khó khăn với cả hai bên". Ông bình luận: "Tôi không nghĩ hiện tại bên nào đang giành chiến thắng. Chúng ta hoàn toàn bế tắc".