TIN TỔNG HỢP - RFI

(AFP) – Châu Âu : 1.300 người chết do đợt nóng kỉ lục từ ngày 21/06, theo WHO. Hôm qua, 28/06/2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra sơ kết về hậu quả của đợt nắng nóng đang diễn ra, trong lúc khoảng 190 triệu dân châu Âu, chủ yếu ở khu vực Đông Âu, tiếp tục hứng chịu một ngày nóng mới, với nhiệt độ vượt quá 35°C. Nhà khí hậu học Pháp Jean Jouzel, phó chủ tịch Nhóm chuyên gia liên chính phủ về khí hậu của Liên Hiệp Quốc – GIEC, nhấn mạnh, « GIEC đã liên tục báo động về tình trạng này từ 50 năm qua », và tình hình nóng kỷ lục hiện nay buộc «mọi người phải chú ý đến những điều  đã được giới khoa học cảnh báo».

(AFP) – Động đất kép tại Venezuela: Cơ hội tìm thấy người sống sót ngày càng mong manh. Theo thống kê mới nhất hôm 29/06/2026, ít nhất 1450 người đã thiệt mạng trong vụ động đất cuối tuần vừa qua, hơn 50 000 người vẫn mất tích. Hai trận động đất (7,2 và 7,5 độ Richter) đã khiến 774 tòa nhà bị sụp đổ. Tổng thống Delcy Rodriguez, bị chỉ trích nhiều trong việc xử lý thiên tai, đã cảm ơn 24 quốc gia gửi lực lượng cứu hộ và hàng tấn thiết bị nhằm tìm kiếm những người sống sót. Hàng trăm binh lính của Không Quân Mỹ cũng được điều tới đây.  

(AFP) – Úc và Vanuatu ký hiệp ước cấm các căn cứ quân sự nước ngoài trên đảo, Trung Quốc phản đối. Thỏa thuận mang tên « Nakamal » đã được thủ tướng Úc Anthony Albanese và đồng cấp Vanuatu Jotham Napat ký kết hôm nay, 29/06/2026, tại Canberra. Theo lãnh đạo chính phủ Úc, thỏa thuận « cân bằng » bảo vệ an ninh chung giữa hai nước còn giúp bảo đảm cho Úc là sẽ không có một căn cứ quân sự nước ngoài trong khu vực. Hải quân Trung Quốc đã nhiều lần ghé cảng Vanuatu. Bắc Kinh đã tài trợ cho việc mở rộng một hải cảng ở Luganville, từng là căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Nam Thái Bình Dương, khiến Canberra và Washington lo ngại về tham vọng hải quân của Trung Quốc trong vùng. Bắc Kinh ngay lập tức đã có phản ứng, cảnh báo Úc không nên tham gia vào các « trò chơi địa chính trị ».

(Reuters) – Hàn Quốc thông báo kế hoạch đầu tư  500 tỷ đô la vào AI và chip điện tử. Kế hoạch được tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung công bố hôm nay, 29/06/2026, với sự hậu thuẫn từ Samsung Electronics và SK Hynix, thuộc những nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới. Kế hoạch này tập trung vào chất bán dẫn, AI và xây thêm các trung tâm dữ liệu, được trải dài trong nhiều năm.  Seoul tham vọng « nắm bắt được những yếu tố then chốt của AI nhanh hơn bất cứ quốc gia nào ». 

(AFP) – Nhà đối lập người Trung Quốc vượt biển sang Hàn Quốc và hiện đã đến Canada. Từng giữ chức cảnh sát, ông Đông Quảng Bình (Dong Guangping), nhà hoạt động nhân quyền người Trung Quốc, đã vượt biển đến Hàn Quốc bằng thuyền cách nay một tháng. Cuối tuần vừa qua, hôm 27/06/2026, báo New York Times cho biết ông đã đến Canada. Một người thân cận với Đông Quảng Bình cho biết ông đã bị tạm giam tại trung tâm giữ người nước ngoài nhưng không nêu rõ ông được ra khi nào và rời khỏi Hàn Quốc bằng cách nào. Đông Quảng Bình từng bị Bắc Kinh bắt giữ nhiều lần vì chỉ trích chế độ, ví dụ như về cuộc đàn áp ở Thiên An môn. Ông từng trốn sang Thái Lan và Việt Nam nhưng đều bị bắt trả về Trung Quốc.

(Channel News Asia) – Indonesia : Kêu gọi chấm dứt chương trình huấn luyện quân sự 45 ngày, do tổng thống khởi xướng, sau khi 5 học viên tử vong. Ủy ban Nhân quyền Indonesia cùng nhiều tổ chức khác đã kêu gọi đình chỉ dự án huấn luyện quân sự cho các hợp tác xã do tổng thống Prabowo Subianto khởi xướng, bắt đầu diễn ra từ ngày 14/06. Có 5 học viên đã tử vong chỉ sau 10 ngày huấn luyện, với các nguyên nhân như ngừng tim, sốc nhiệt, lao hay viêm phổi. Chương trình huấn luyện quân sự, do bộ Quốc Phòng tổ chức, là bắt buộc đối với gần 35.000 nhà quản lý hợp tác xã trong tương lai. Jakarta đặt mục tiêu lập 80.000 hợp tác xã trên cả nước nhằm tạo thêm việc làm và đáp ứng mục tiêu tăng trưởng 8% vào năm 2029.

(AFP) – Ankara kêu gọi Châu Âu « hội nhập » Thổ Nhĩ Kỳ vào cơ cấu quốc phòng châu Âu. Tại hội nghị Nghị Viện các nước NATO, tổ chức tại Istanbul hôm nay, 29/06/2026, tổng thống Recep Tayyip Erdoğan đặc biệt nhắm đến chương trình SAFE của Liên Hiệp Châu Âu, vốn cho phép Ủy Ban Châu Âu huy động và phân bổ ngân sách nhằm hỗ trợ năng lực công nghiệp và công nghệ quốc phòng của các quốc gia thành viên. Tuyên bố được đưa ra trước thềm hội nghị NATO tại Ankara vào ngày 7 và 8/7.

(AFP) – Tổng thống Belarus công du Bắc Kinh. Truyền thông của Nhà nước Trung Quốc CCTV cho biết hôm nay, 29/06/2026 là chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiếp tổng thống Alexandre Loukachenko, một đồng minh quan trọng của Nga. Ông Tập tuyên bố hai nước phải huy động mọi nguồn lực trong tất cả các lĩnh vực để thúc đẩy xây dựng Con đường Tơ lụa mới, nhấn mạnh đến sự hợp tác « thực dụng ». Chuyến thăm Bắc Kinh của Loukachenko diễn ra sau cuộc gặp với tổng thống Nga Vladimir Putin vào tuần trước.

Thủ tướng Anh Starmer quan tâm tới việc trở thành Tổng thư ký NATO

Iran bác tin đàm phán với Mỹ ở Qatar, họp với Oman để bàn về Hormuz