Cà Kê Dê Ngỗng

Trung Quốc sẽ quản lý tôn giáo như thế nào?

Chiến dịch đàn áp Pháp Luân Công năm 1999 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh quốc tế của Trung Quốc. Các nhà hoạt động nhân quyền,

china-rel

Nguồn: Thomas DuBois, “How will China regulate religion”, East Asia Forum, 21/09/2016.

Biên dịch: Đặng Tấn Phước | Hiệu đính: Phạm Trang Nhung 

Chiến dịch đàn áp Pháp Luân Công năm 1999 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh quốc tế của Trung Quốc. Các nhà hoạt động nhân quyền, Phật tử và những bên khác trong cộng đồng quốc tế đều sửng sốt vì mức độ bạo lực khủng khiếp được sử dụng để đàn áp hội nhóm này. Quan hệ của Trung Quốc với Mỹ bị ảnh hưởng tức thì, một phần vì thời điểm vụ việc. Chiến dịch phản đối Pháp Luân Công xảy ra ngay sau khi ra đời Đạo Luật Tự do Tôn giáo Quốc tế 1998, đạo luật khiến cho việc bảo vệ tôn giáo trở thành một tiêu chí phải thực thi của ngành ngoại giao Mỹ.

Trong những năm gần đây, vai trò cản trở ngoại giao của tôn giáo đã dần trở nên bớt quan trọng. Bản thân Pháp Luân Công phần lớn đã không còn xuất hiện công khai, trong khi những vấn đề về tôn giáo và nhân quyền nói chung đã bị lu mờ trước những nhu cầu cấp thiết (của Mỹ) nhằm đảm bảo sự hợp tác của Trung Quốc trong các vấn đề kinh tế và an ninh khác. Nhưng những quan ngại về an ninh của Trung Quốc giờ đây cũng đi kèm với những mối lo ngại mới về tôn giáo, tiêu biểu là chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, và không chỉ có vậy.

Kể từ khi thành lập, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) đã ban hành nhiều đạo luật nhằm làm rõ vị trí của tôn giáo trong xã hội. Có lẽ trái với các dự đoán, và chắc hẳn trái ngược với kinh nghiệm của Liên Xô, về mặt nguyên tắc, Trung Quốc chưa bao giờ thể hiện sự đối kháng với tôn giáo nói chung. Thậm chí từ trước khi lên nắm quyền năm 1949, Mao Trạch Đông và các tướng tá dưới quyền đã xem xét kinh nghiệm từ cuộc đối đầu bạo lực giữa Liên Xô và Chính thống giáo Nga như một lời cảnh tỉnh, và chỉ thị lực lượng cán bộ địa phương không nên kích động sự phẫn nộ của nông dân bằng cách phá hủy các đền đài và tượng thần.

Hiến pháp năm 1954 của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã khẳng định lại cam kết của chính phủ về ‘tự do tín ngưỡng” và chính sách của họ đối với tín đồ Phật giáo, Công giáo và Hồi giáo đã cho thấy Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nhận ra sự nguy hiểm của việc tiếp cận vấn đề tôn giáo một cách hung hăng, bên cạnh những lý do về mặt văn hóa cần cho phép tôn giáo tồn tại dưới sự bảo trợ của chính phủ.

Vào ngày 8 tháng 9 năm 2016, Quốc vụ Viện đã trình dự thảo mới của “Quy định về các Vấn đề Tôn giáo”,  thật ra là một bản điều chỉnh lại văn bản cùng tên ban hành năm 2005.  Khi hai văn bản luật được đặt cạnh nhau,  người ta có thể nhanh chóng nhận ra những xu hướng cố định – và những hướng đi mới – trong chính sách tôn giáo của Trung Quốc.

So với năm 2005, đạo luật năm 2016 tăng cường việc kiểm soát những tài liệu tôn giáo được nhập khẩu, đặc biệt là từ các trang mạng thông tin tôn giáo, và bổ sung phần đề cập về các trường dòng, sẽ được luật điều chỉnh theo cùng một phương pháp như áp dụng với các tổ chức tôn giáo khác. Ngoài ra luật cũng chú ý tới các vấn đề tài chính, bao gồm việc cấm các tổ chức tôn giáo đã đăng ký không được tham gia vào các dạng hoạt động đầu tư và thương mại nhất định. Các tổ chức tôn giáo từ thiện và phi lợi nhuận – đã là đối tượng điều chỉnh của một nhóm các điều khoản mới được áp dụng đầu năm nay – cũng được nhắc đến lần đầu tiên trong văn bản luật năm 2016.

Đạo luật mới cũng đưa ra nhiều điều khoản chi tiết hơn về những kiểu gian lận tài chính, không thanh toán thuế, hay quyên góp bắt buộc, đặc biệt là những khoản nằm ngoài giới hạn chính thức của các địa điểm và nhân sự tôn giáo. Các khoản quyên góp từ nước ngoài đều bị xem xét kỹ lưỡng và phải được báo cáo cho Sở Quản lý Tôn giáo địa phương.

Không ngạc nhiên khi điều luật được sửa đổi thể hiện mối quan ngại lớn liên quan tới tôn giáo cực đoan và việc sử dụng tôn giáo như một công cụ cho chủ nghĩa ly khai sắc tộc. Điều khoản duy nhất đề cập cụ thể đến đạo Hồi là một điều khoản cho phép hajj– chuyến hành hương thường niên đến Mecca của người Hồi giáo – được điều hành bởi một tổ chức Hồi giáo nhà nước. Cũng có những lo ngại liên quan tới việc các hoạt động truyền đạo thâm nhập vào nền giáo dục quốc gia bởi nhiều hội nhóm.

Những nội dung không có sự thay đổi cũng gây ngạc nhiên không kém. Cũng giống những văn bản trước, dự thảo đạo luật 2016 bắt đầu bằng việc khẳng định quyền tự do theo – hoặc không theo – tôn giáo và quyền tham gia vào các hoạt động tôn giáo của công dân Trung Quốc (với những giới hạn được giám sát chặt chẽ). Theo chính dự luật này, nhà nước giám sát chủ yếu nhằm mục đích bảo vệ các hoạt động tôn giáo hợp pháp, trong khi đảm bảo rằng tôn giáo không rơi vào tay những phần tử ly khai sắc tộc hoặc trở thành mối nguy hại đối với sự thống nhất của dân tộc.

Tất nhiên, tất cả những khái niệm này đều rất linh hoạt và có thể bị thao túng, đơn giản như việc gán cho một tổ chức như Pháp Luân Công là một “giáo phái” hơn là một tôn giáo.  Nhưng hoàn toàn bác bỏ cách tiếp cận tôn giáo đặc thù của Trung Quốc cũng có rủi ro, đặc biệt là khi những quốc gia như Pháp và Anh đang phải đối đầu với chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan ở trong nước và chuẩn bị tiếp bước Mỹ để đưa tự do tôn giáo trở thành một khía cạnh thực thi bắt buộc về mặt pháp lý thông qua chính sách quốc tế.

Thomas DuBois là Phó Giáo sư và Nghiên cứu viên cao cấp về Nghiên cứu Trung Quốc tại Trường châu Á và Thái Bình Dương, Đại học Quốc gia Australia.


Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Trung Quốc sẽ quản lý tôn giáo như thế nào?

Chiến dịch đàn áp Pháp Luân Công năm 1999 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh quốc tế của Trung Quốc. Các nhà hoạt động nhân quyền,

china-rel

Nguồn: Thomas DuBois, “How will China regulate religion”, East Asia Forum, 21/09/2016.

Biên dịch: Đặng Tấn Phước | Hiệu đính: Phạm Trang Nhung 

Chiến dịch đàn áp Pháp Luân Công năm 1999 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh quốc tế của Trung Quốc. Các nhà hoạt động nhân quyền, Phật tử và những bên khác trong cộng đồng quốc tế đều sửng sốt vì mức độ bạo lực khủng khiếp được sử dụng để đàn áp hội nhóm này. Quan hệ của Trung Quốc với Mỹ bị ảnh hưởng tức thì, một phần vì thời điểm vụ việc. Chiến dịch phản đối Pháp Luân Công xảy ra ngay sau khi ra đời Đạo Luật Tự do Tôn giáo Quốc tế 1998, đạo luật khiến cho việc bảo vệ tôn giáo trở thành một tiêu chí phải thực thi của ngành ngoại giao Mỹ.

Trong những năm gần đây, vai trò cản trở ngoại giao của tôn giáo đã dần trở nên bớt quan trọng. Bản thân Pháp Luân Công phần lớn đã không còn xuất hiện công khai, trong khi những vấn đề về tôn giáo và nhân quyền nói chung đã bị lu mờ trước những nhu cầu cấp thiết (của Mỹ) nhằm đảm bảo sự hợp tác của Trung Quốc trong các vấn đề kinh tế và an ninh khác. Nhưng những quan ngại về an ninh của Trung Quốc giờ đây cũng đi kèm với những mối lo ngại mới về tôn giáo, tiêu biểu là chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, và không chỉ có vậy.

Kể từ khi thành lập, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) đã ban hành nhiều đạo luật nhằm làm rõ vị trí của tôn giáo trong xã hội. Có lẽ trái với các dự đoán, và chắc hẳn trái ngược với kinh nghiệm của Liên Xô, về mặt nguyên tắc, Trung Quốc chưa bao giờ thể hiện sự đối kháng với tôn giáo nói chung. Thậm chí từ trước khi lên nắm quyền năm 1949, Mao Trạch Đông và các tướng tá dưới quyền đã xem xét kinh nghiệm từ cuộc đối đầu bạo lực giữa Liên Xô và Chính thống giáo Nga như một lời cảnh tỉnh, và chỉ thị lực lượng cán bộ địa phương không nên kích động sự phẫn nộ của nông dân bằng cách phá hủy các đền đài và tượng thần.

Hiến pháp năm 1954 của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã khẳng định lại cam kết của chính phủ về ‘tự do tín ngưỡng” và chính sách của họ đối với tín đồ Phật giáo, Công giáo và Hồi giáo đã cho thấy Đảng Cộng sản Trung Quốc đã nhận ra sự nguy hiểm của việc tiếp cận vấn đề tôn giáo một cách hung hăng, bên cạnh những lý do về mặt văn hóa cần cho phép tôn giáo tồn tại dưới sự bảo trợ của chính phủ.

Vào ngày 8 tháng 9 năm 2016, Quốc vụ Viện đã trình dự thảo mới của “Quy định về các Vấn đề Tôn giáo”,  thật ra là một bản điều chỉnh lại văn bản cùng tên ban hành năm 2005.  Khi hai văn bản luật được đặt cạnh nhau,  người ta có thể nhanh chóng nhận ra những xu hướng cố định – và những hướng đi mới – trong chính sách tôn giáo của Trung Quốc.

So với năm 2005, đạo luật năm 2016 tăng cường việc kiểm soát những tài liệu tôn giáo được nhập khẩu, đặc biệt là từ các trang mạng thông tin tôn giáo, và bổ sung phần đề cập về các trường dòng, sẽ được luật điều chỉnh theo cùng một phương pháp như áp dụng với các tổ chức tôn giáo khác. Ngoài ra luật cũng chú ý tới các vấn đề tài chính, bao gồm việc cấm các tổ chức tôn giáo đã đăng ký không được tham gia vào các dạng hoạt động đầu tư và thương mại nhất định. Các tổ chức tôn giáo từ thiện và phi lợi nhuận – đã là đối tượng điều chỉnh của một nhóm các điều khoản mới được áp dụng đầu năm nay – cũng được nhắc đến lần đầu tiên trong văn bản luật năm 2016.

Đạo luật mới cũng đưa ra nhiều điều khoản chi tiết hơn về những kiểu gian lận tài chính, không thanh toán thuế, hay quyên góp bắt buộc, đặc biệt là những khoản nằm ngoài giới hạn chính thức của các địa điểm và nhân sự tôn giáo. Các khoản quyên góp từ nước ngoài đều bị xem xét kỹ lưỡng và phải được báo cáo cho Sở Quản lý Tôn giáo địa phương.

Không ngạc nhiên khi điều luật được sửa đổi thể hiện mối quan ngại lớn liên quan tới tôn giáo cực đoan và việc sử dụng tôn giáo như một công cụ cho chủ nghĩa ly khai sắc tộc. Điều khoản duy nhất đề cập cụ thể đến đạo Hồi là một điều khoản cho phép hajj– chuyến hành hương thường niên đến Mecca của người Hồi giáo – được điều hành bởi một tổ chức Hồi giáo nhà nước. Cũng có những lo ngại liên quan tới việc các hoạt động truyền đạo thâm nhập vào nền giáo dục quốc gia bởi nhiều hội nhóm.

Những nội dung không có sự thay đổi cũng gây ngạc nhiên không kém. Cũng giống những văn bản trước, dự thảo đạo luật 2016 bắt đầu bằng việc khẳng định quyền tự do theo – hoặc không theo – tôn giáo và quyền tham gia vào các hoạt động tôn giáo của công dân Trung Quốc (với những giới hạn được giám sát chặt chẽ). Theo chính dự luật này, nhà nước giám sát chủ yếu nhằm mục đích bảo vệ các hoạt động tôn giáo hợp pháp, trong khi đảm bảo rằng tôn giáo không rơi vào tay những phần tử ly khai sắc tộc hoặc trở thành mối nguy hại đối với sự thống nhất của dân tộc.

Tất nhiên, tất cả những khái niệm này đều rất linh hoạt và có thể bị thao túng, đơn giản như việc gán cho một tổ chức như Pháp Luân Công là một “giáo phái” hơn là một tôn giáo.  Nhưng hoàn toàn bác bỏ cách tiếp cận tôn giáo đặc thù của Trung Quốc cũng có rủi ro, đặc biệt là khi những quốc gia như Pháp và Anh đang phải đối đầu với chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan ở trong nước và chuẩn bị tiếp bước Mỹ để đưa tự do tôn giáo trở thành một khía cạnh thực thi bắt buộc về mặt pháp lý thông qua chính sách quốc tế.

Thomas DuBois là Phó Giáo sư và Nghiên cứu viên cao cấp về Nghiên cứu Trung Quốc tại Trường châu Á và Thái Bình Dương, Đại học Quốc gia Australia.


BẢN TIN MỚI NHẤT

Thắng /Thua ?

Tranh cãi với bất kỳ ai, bạn cũng sẽ bị thua lỗ thôi!

Xem Thêm

Tổng thống Trump cảm ơn Campuchia vì đã cho du thuyền MS Westerdam cập cảng - Hải Lam

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/2 gửi lời cảm ơn Campuchia vì đã cho du thuyền MS Westerdam cập cảng sau khi du thuyền này bị 5 nơi từ chối vì lo ngại dịch COVID-19.

Xem Thêm

ĐỂ DÀNH. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Ô hay em vẫn quan san Chưa nghe hơi thở anh than vãn buồn

Xem Thêm

Thần Dược Đây! Mại Dô, Mại Dô! – Chín Cầu Tre

Truyền hình nhà tôi không bao giờ tắt. Người ta xem truyền hình để mở rộng kiến thức, còn nhà tôi coi truyền hình để sưởi ấm cái phòng khách và làm từ thiện cho công ty điện SCE

Xem Thêm

Nhan sắc ngày ấy - bây giờ của 14 Hoa hậu chuyển giới Quốc tế

Người trở về cát bụi, kẻ lão hóa ngược, riêng Hương Giang là đỉnh của đỉnh

Xem Thêm

Mỹ đã viết về virus Vũ Hán từ 1981

Gần 40 năm trước, một tiểu thuyết Mỹ đã mô tả về loại virus Vũ Hán nằm trong chương trình vũ khí sinh học của Trung Quốc.

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Kìa quân tầu ô !!!!

"Kìa quân tầu ô !!!!" Nghe tựa đề bài này lại nhớ tói thời kỳ quân tầu phù được quân đồng minh điều vào giải giới vũ khí Nhật bản ! Hồi đó trẻ con chúng tôi thường hát: "Đoàn quân tầu ô đi, sao mà thối thế..." Đến giờ, bọn nó vẫn còn thối và càng ngày càng thối hơn !!!

Xem Thêm

Đề bài :Kìa quân tầu ô !!!!

"Kìa quân tầu ô !!!!" Nghe tựa đề bài này lại nhớ tói thời kỳ quân tầu phù được quân đồng minh điều vào giải giới vũ khí Nhật bản ! Hồi đó trẻ con chúng tôi thường hát: "Đoàn quân tầu ô đi, sao mà thối thế..." Đến giờ, bọn nó vẫn còn thối và càng ngày càng thối hơn !!!

Xem Thêm

Đề bài :Lần đầu tiên Không Quân Mỹ có tướng gốc Việt

Không Quân Mỹ đến bây giờ mới có Tướng gốc Việt, trước đây mấy chục năm Không Quân QLVNCH đã có mấy Tướng gốc Việt rồi, bỏ xa Không Quân Mỹ..

Xem Thêm

Đề bài :Ghê rợn!

Đoạn phim (video clip) ăn súp dơi không phải quay ở Vũ Hán mà là tại Palau, đảo quốc ở Thái Bình Dương. Nhân vật trong đó là blogger chuyên về du lịch Wang Mengyun (Vương Mộng Vân). Theo tờ South China Morning Post, cô Vương mới đây cho biết đoạn phim được quay vào năm 2016, đăng vào năm 2017, trong một chương trình giới thiệu các món ăn địa phương tại Palau, trong đó có món súp dơi.

Xem Thêm

Đề bài :Thêm một kẻ trở lưỡi theo giặc - Ông Bút ( Cập nhật )

Vào khoảng năm 1997 hay 98 gì đó,tôi vớ được 1 tờ báo chợ,tờ báo có nhiều trang và là 1 tờ báo mới xuất bản được vài số,tên tờ báo là Chính nghĩa do Há văn Sơn chủ trương.Đọc bài của HVS phê bình LM Phạm hữu Lễ về trường hợp của 1 cựu Đ/Uý làm ăng ten và đánh chết người bạn tù trong trại tù ngoài Bắc,tôi bèn chuyển cho người bạn cùng đang đứng nói chuyện xem và nói...Thằng nào viết báo mà lý luận ấu trĩ thế này mà dám đăng trên báo thì tôi phục nó thật...Quả thật,người bạn cũng đồng ý,từ văn viết cho đến lý luận chỉ đáng lớp 3 Tiểu học...vậy mà HVS dám làm báo.Đúng HVS xứng đáng danh liều mạng,điếc ko sợ súng.

Xem Thêm

Đề bài :MỘT LẦN XA BẾN - Mỹ Lệ

Một bài viết mang bao niềm thương mến sâu xa... Thật buồn ! Những kỷ niệm thân thương của "những ngày xưa thân ái" sẽ không bao giờ trở lại. Chân thành cảm ơn tác giả.

Xem Thêm

Đề bài :Nữ bác sĩ cơ bắp chữa khỏi nhiều ca nhiễm virus corona

Đọc bản tin này của Lão Phan,tôi nghi ngờ là 1 bút danh khác của tên TS chồng mụ Lê Phan...Cả 2 vợ chồng nhà này là công dân của Anh,gốc Việt,ko biết sao họ thù ghét Trump lộ liễu đến thế.Có thể họ đi theo khuynh hướng của Châu Âu,chống mọi thứ của Mỹ chăng ???

Xem Thêm

Đề bài :Cách Nhìn Trump của Nghệ Sĩ Da Đen Steve Harvey

Cho du Nancy va toan dang hoac ai do co thu ghet Mr.Trump toi co nao chang nua,cung nen nhin va xem xet thanh qua 03 nam ma ong va chinh phu da lam duoc cho dat nuoc nay( MY ).Nuoc My da lay lai duoc danh du-kham phuc cua moi quoc gia tren the gioi,cho du la ke thu nhu tau cong hien nay.Kinh te da tang truong,viec lam da tran day.Moi gian manh tro cap dang tu tu duoc cuu xet,tham dinh lai.Nghia la tien thue cua chung ta da it bi phung phi(ngoai tru con Lua)de xu dung sai cach va thiet hai cho chinh nguoi dong thue.Khong thich Trump ve tu cach:khong sao! khong thich Trump ve cach an noi : Khong sao! vi tat ca nhung cai khong thich,khong sao nay da vuc nuoc My dung day. Sau khi cu phai khom lung cui chao va xin loi lung tung ca.Su hen ha da qua,su ban thiu cua nha trang da qua va do moi la dieu chung ta THICH hay KHONG THICH TRUMP !

Xem Thêm

Đề bài :NHỮNG BÌNH LUẬN BÊN LỀ VỀ DIỄN VĂN LIEN BANG CỦA TT DONALD TRUMP

Toi nghiep ME DI va dong bon ,ngoi ngay nguoi nghe bon ho hoan ho va bi xi va khong kip vuot mat cho ca ban dan the gioi chiem nguong guong mat gian hung va dong bon. 03 nam tung hoanh ngang doc,mac suc ve rong ve ran du moi xau xa,ban thiu cho ke thu ( ? ) de gio day,ngoi tran minh don nhan moi phi nho da so nguoi.Chua het dau,con nhung oan hon cua cac bao thai nua,tieng keu cua chung da thau den troi cao.Bung lam da chiu !

Xem Thêm

Đề bài :Những Điều Ta Không Để Ý:

Hồi tâm ? Tác giả mấy tuổi ? Chệt Cộng và lũ Vịt Cộng khg bao giờ có 2 chữ “hồi tâm”..... Tội nghiệp tác giả quá !

Xem Thêm

TIN MỚI

Thắng /Thua ?

Tranh cãi với bất kỳ ai, bạn cũng sẽ bị thua lỗ thôi!

Xem Thêm

Tổng thống Trump cảm ơn Campuchia vì đã cho du thuyền MS Westerdam cập cảng - Hải Lam

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/2 gửi lời cảm ơn Campuchia vì đã cho du thuyền MS Westerdam cập cảng sau khi du thuyền này bị 5 nơi từ chối vì lo ngại dịch COVID-19.

Xem Thêm

ĐỂ DÀNH. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Ô hay em vẫn quan san Chưa nghe hơi thở anh than vãn buồn

Xem Thêm

Thần Dược Đây! Mại Dô, Mại Dô! – Chín Cầu Tre

Truyền hình nhà tôi không bao giờ tắt. Người ta xem truyền hình để mở rộng kiến thức, còn nhà tôi coi truyền hình để sưởi ấm cái phòng khách và làm từ thiện cho công ty điện SCE

Xem Thêm

Nhan sắc ngày ấy - bây giờ của 14 Hoa hậu chuyển giới Quốc tế

Người trở về cát bụi, kẻ lão hóa ngược, riêng Hương Giang là đỉnh của đỉnh

Xem Thêm

Mỹ đã viết về virus Vũ Hán từ 1981

Gần 40 năm trước, một tiểu thuyết Mỹ đã mô tả về loại virus Vũ Hán nằm trong chương trình vũ khí sinh học của Trung Quốc.

Xem Thêm

Thế giới hôm nay: 19/02/2020

Donald Trump tuyên bố ông đã giảm án tù cho Rod Blagojevich, cựu thống đốc bang Illinois, người bị kết án vì cố bán ghế trống do Barack Obama để lại ở Thượng viện

Xem Thêm

Virus Corona - Bao giờ thì Trung Cộng vỡ trận? Mai Tú Ân.

(HNPD) Gần 2000 người chết sau hai tháng phát dịch chưa phải là tai họa nhưng đó là cái giá phải trả và còn phải trả nữa cho cái cung cách hành chính mệnh lệnh, cách xử lý vụ việc không đặt mạng sống của người dân lên cao nhất.

Xem Thêm

Virus sư phụ Dacosavina - Nguyễn Bá Chổi

(Meo của Virus Corona trả lời Virus Dacosavina- NBC chuyển hộ)

Xem Thêm

Nước mắt, nước biển và Thuyền Nhân Việt.

Mời xem bài của tác giả Trần Mộng Tú theo đoàn về thăm các ngôi mộ Thuyền Nhân chết trên đường vượt biên

Xem Thêm