Tham Khảo

Làng Tây Hồ: xuất xứ nón bài thơ xứ Huế

Nằm bên dòng sông Như Ý, làng Tây Hồ (xã Phú Hồ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) từ lâu đã nổi tiếng với nghề chằm nón lá truyền thống.
Nằm bên dòng sông Như Ý, làng Tây Hồ (xã Phú Hồ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) từ lâu đã nổi tiếng với nghề chằm nón lá truyền thống. Nghề chằm nón lá đã hình thành cách đây hàng trăm năm và nón bài thơ – một nét đặc trưng của Huế cũng xuất phát từ làng nón Tây Hồ (vùng đất đã từng nổi danh có nhiều cô gái xinh đẹp, làm say đắm biết bao chàng trai trong vùng).

“Sao anh không về thăm quê em
Ngắm em chằm nón buổi đầu tiên
Bàn tay xây lá, tay xuyên nón
Mười sáu vành, mười sáu trăng lên”

nonbaitho 2
Người dân Tây Hồ luôn tự hào vì quê mình là nơi xuất xứ của nón bài thơ xứ Huế. 

Chiếc nón bài thơ ra đời ở Tây Hồ như một sự tình cờ: Đó là vào khoảng năm 1959 - 1960, ông Bùi Quang Bặc - một nghệ nhân chằm nón lá, cũng là một người yêu thơ phú trong làng đã có sáng kiến làm nên nón bài thơ bằng cách, ép những câu thơ vào giữa hai lớp lá, tôn vinh thêm vẻ đẹp của chiếc nón (lúc đó, nón lá ở Huế chủ yếu được bán vào thị trường của các tỉnh phía nam).

Hai câu thơ đầu tiên được ông Bặc ép vào chiếc nón là: 
“Ai ra xứ Huế mộng mơ 
Mua về chiếc nón bài thơ làm quà”.

nonbaitho 3
Con gái làng Tây Hồ chừng mười tuổi thì đã tự học chằm nón và có người suốt đời chỉ theo nghề chằm nón. Còn đàn ông, ngoài việc đồng áng, họ cũng phụ giúp phụ nữ làm công việc ủi lá hay chẻ tre để làm vành nón. 

nonbaitho 4
Với cây mác sắc, họ chuốt từng sợi tre thành 16 nan vành một cách công phu; sau đó uốn thành vòng thật tròn trịa và bóng bẩy. Người phụ nữ thì nức vành và ủi lá. Để có được lá đẹp, người thợ thường chọn lá nón vẫn giữ được màu xanh nhẹ, ủi lá nhiều lần cho phẳng và láng. 

Khi xây và lợp lá, người thợ phải khéo léo sao cho khi chêm lá không bị chồng lên nhau nhiều lớp để nón có thể thanh và mỏng. Khâu (chằm) nón là công đoạn quyết định đến sự hình thành và vẻ đẹp của cả chiếc nón. Người thợ sẽ khâu từ trên xuống đến vành 15, cứ 1 cm 3 mũi cước trong suốt. Vành cuối cùng khâu cước trắng, 2 mũi kim cách nhau 2 cm. Đường chằm phải mềm mại, thanh nhẹ, dịu dàng. 
Khi nón chằm hoàn tất, người ta đính thêm vào chóp nón một cái “xoài” được làm bằng chỉ bóng láng để làm duyên, sau đó mới phủ dầu nhiều lần, phơi đủ nắng để nón vừa đẹp vừa bền. Điều làm nên nét đặc biệt nhất của nón lá Tây Hồ so với sản phẩm cùng loại của nhiều làng nón khác ở xứ Huế chính là dáng thanh mảnh, độ mỏng, màu nón nhã nhặn và đặc biệt nhất là những bài thơ chất chứa tâm hồn xứ Huế được cài trong chiếc nón. 

nonbaitho 5

Ban đầu, nón bài thơ được người dân Tây Hồ làm để tặng người thân, không ngờ lại được mọi người yêu thích. Từ đó, những người làm nón ở Tây Hồ bắt đầu làm nón bài thơ hàng loạt, đưa ra bán ở thị trường. Những câu thơ được ép vào nón cũng đa dạng và phong phú hơn, thường là những câu thơ về Huế. 

nonbaitho 6

Ngoài ra để làm đẹp thêm cho chiếc nón người ta còn ép vào đấy những bức tranh về sông Hương, núi Ngự cạnh bài thơ. Trải qua một thời gian khá dài, chiếc nón bài thơ là sản phẩm độc quyền của làng nón Tây Hồ. Rồi theo lẽ thường tình, những cô gái làng Tây Hồ đi lấy chồng về các miền quê khác, họ mang theo nghề nón lá truyền thống của mình và nghề làm nón bài thơ được lan truyền rộng rãi khắp các miền quê. 

nonbaitho 7

Từ Tây Hồ, những chiếc nón bài thơ toả đi khắp nẻo đường và trở nên gần gũi, thân quen trong cuộc sống thường nhật của mỗi phụ nữ Huế. Chỉ với nguyên liệu đơn giản của lá dừa, lá gồi, những chiếc nón bài thơ vẫn trở thành vật “trang sức” của biết bao thiếu nữ. 
Với nhiều người, lựa nón, lựa quai cũng là một thú vui nên không ít người đã kỳ công đến tận nơi làm nón để đặt cho riêng mình với dòng thơ yêu thích. Buổi tan trường, các con đường bên sông Hương như dịu lại trong cái nắng hè oi ả bởi những dáng mảnh mai với áo dài trắng, nón trắng và tóc thề. 

Những gương mặt trẻ trung ẩn hiện sau vành nón sáng lấp loá đã trở thành một ấn tượng rất Huế, rất Việt Nam.

Theo Website Du lịch Huế ​

Hoang Pham chuyen

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Làng Tây Hồ: xuất xứ nón bài thơ xứ Huế

Nằm bên dòng sông Như Ý, làng Tây Hồ (xã Phú Hồ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) từ lâu đã nổi tiếng với nghề chằm nón lá truyền thống.
Nằm bên dòng sông Như Ý, làng Tây Hồ (xã Phú Hồ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) từ lâu đã nổi tiếng với nghề chằm nón lá truyền thống. Nghề chằm nón lá đã hình thành cách đây hàng trăm năm và nón bài thơ – một nét đặc trưng của Huế cũng xuất phát từ làng nón Tây Hồ (vùng đất đã từng nổi danh có nhiều cô gái xinh đẹp, làm say đắm biết bao chàng trai trong vùng).

“Sao anh không về thăm quê em
Ngắm em chằm nón buổi đầu tiên
Bàn tay xây lá, tay xuyên nón
Mười sáu vành, mười sáu trăng lên”

nonbaitho 2
Người dân Tây Hồ luôn tự hào vì quê mình là nơi xuất xứ của nón bài thơ xứ Huế. 

Chiếc nón bài thơ ra đời ở Tây Hồ như một sự tình cờ: Đó là vào khoảng năm 1959 - 1960, ông Bùi Quang Bặc - một nghệ nhân chằm nón lá, cũng là một người yêu thơ phú trong làng đã có sáng kiến làm nên nón bài thơ bằng cách, ép những câu thơ vào giữa hai lớp lá, tôn vinh thêm vẻ đẹp của chiếc nón (lúc đó, nón lá ở Huế chủ yếu được bán vào thị trường của các tỉnh phía nam).

Hai câu thơ đầu tiên được ông Bặc ép vào chiếc nón là: 
“Ai ra xứ Huế mộng mơ 
Mua về chiếc nón bài thơ làm quà”.

nonbaitho 3
Con gái làng Tây Hồ chừng mười tuổi thì đã tự học chằm nón và có người suốt đời chỉ theo nghề chằm nón. Còn đàn ông, ngoài việc đồng áng, họ cũng phụ giúp phụ nữ làm công việc ủi lá hay chẻ tre để làm vành nón. 

nonbaitho 4
Với cây mác sắc, họ chuốt từng sợi tre thành 16 nan vành một cách công phu; sau đó uốn thành vòng thật tròn trịa và bóng bẩy. Người phụ nữ thì nức vành và ủi lá. Để có được lá đẹp, người thợ thường chọn lá nón vẫn giữ được màu xanh nhẹ, ủi lá nhiều lần cho phẳng và láng. 

Khi xây và lợp lá, người thợ phải khéo léo sao cho khi chêm lá không bị chồng lên nhau nhiều lớp để nón có thể thanh và mỏng. Khâu (chằm) nón là công đoạn quyết định đến sự hình thành và vẻ đẹp của cả chiếc nón. Người thợ sẽ khâu từ trên xuống đến vành 15, cứ 1 cm 3 mũi cước trong suốt. Vành cuối cùng khâu cước trắng, 2 mũi kim cách nhau 2 cm. Đường chằm phải mềm mại, thanh nhẹ, dịu dàng. 
Khi nón chằm hoàn tất, người ta đính thêm vào chóp nón một cái “xoài” được làm bằng chỉ bóng láng để làm duyên, sau đó mới phủ dầu nhiều lần, phơi đủ nắng để nón vừa đẹp vừa bền. Điều làm nên nét đặc biệt nhất của nón lá Tây Hồ so với sản phẩm cùng loại của nhiều làng nón khác ở xứ Huế chính là dáng thanh mảnh, độ mỏng, màu nón nhã nhặn và đặc biệt nhất là những bài thơ chất chứa tâm hồn xứ Huế được cài trong chiếc nón. 

nonbaitho 5

Ban đầu, nón bài thơ được người dân Tây Hồ làm để tặng người thân, không ngờ lại được mọi người yêu thích. Từ đó, những người làm nón ở Tây Hồ bắt đầu làm nón bài thơ hàng loạt, đưa ra bán ở thị trường. Những câu thơ được ép vào nón cũng đa dạng và phong phú hơn, thường là những câu thơ về Huế. 

nonbaitho 6

Ngoài ra để làm đẹp thêm cho chiếc nón người ta còn ép vào đấy những bức tranh về sông Hương, núi Ngự cạnh bài thơ. Trải qua một thời gian khá dài, chiếc nón bài thơ là sản phẩm độc quyền của làng nón Tây Hồ. Rồi theo lẽ thường tình, những cô gái làng Tây Hồ đi lấy chồng về các miền quê khác, họ mang theo nghề nón lá truyền thống của mình và nghề làm nón bài thơ được lan truyền rộng rãi khắp các miền quê. 

nonbaitho 7

Từ Tây Hồ, những chiếc nón bài thơ toả đi khắp nẻo đường và trở nên gần gũi, thân quen trong cuộc sống thường nhật của mỗi phụ nữ Huế. Chỉ với nguyên liệu đơn giản của lá dừa, lá gồi, những chiếc nón bài thơ vẫn trở thành vật “trang sức” của biết bao thiếu nữ. 
Với nhiều người, lựa nón, lựa quai cũng là một thú vui nên không ít người đã kỳ công đến tận nơi làm nón để đặt cho riêng mình với dòng thơ yêu thích. Buổi tan trường, các con đường bên sông Hương như dịu lại trong cái nắng hè oi ả bởi những dáng mảnh mai với áo dài trắng, nón trắng và tóc thề. 

Những gương mặt trẻ trung ẩn hiện sau vành nón sáng lấp loá đã trở thành một ấn tượng rất Huế, rất Việt Nam.

Theo Website Du lịch Huế ​

Hoang Pham chuyen

BẢN TIN MỚI NHẤT

BUỒN LẮM CHỨ - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Buồn lắm chứ, mùa xuân Người bước vào trăm năm Vội quay lưng đi thẳng Tiếng chân xa văng vẳng Về nơi không hẹn hò

Xem Thêm

So sánh cái chết của Việt Phủ Thành Chương với cái chết của Chùa Liên Trì - Mai Tú Ân

( HNPD ) Ông họa sĩ Thành Chương đang ở trong một cơn bĩ cực bậc nhất cuộc đời

Xem Thêm

Tấm hình mới nhất của vị cựu Tư Lệnh Hải Quân Việt Nam Đề Đốc TRẦN VĂN CHƠN

Năm nay Tư Lệnh không còn khoẻ như 2 năm trước, tóc ông đã hớt ngắn và gầy đi, chân yếu không còn đứng được phải ngồi xe lăn, tuy vậy đầu óc ông vẫn còn sáng suốt nếu so với người đã sấp sỉ bách niên.

Xem Thêm

Nực cười với những khoảnh khắc gục ngã vì buồn ngủ

Người trong ảnh chắc không bao giờ muốn nhìn lại

Xem Thêm

THỦ TƯỚNG CANADA JUSTIN TRUDEAU

Ấn tượng “ngoại giao” tất của Thủ tướng Canada tại hội nghị ASEAN

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Tướng Nguyễn Hữu Hạnh đang sống trong nghĩa trang !

Đây chính là Thiên đường mà hắn ước ao để sống mà.

Xem Thêm

Đề bài :Bài Post Cuối ngày : Một Lời Nói Dối.

Một câu chuyện vô cùng cảm động ! Đọc lại vẫn thấy hay.

Xem Thêm

Đề bài :Vẹm Đi Chùa Cúng Phật: Tởm Quá!

Nhin cai ban mat cua chung no,tu thang lon den thang tep riu,tay chap nhung con mat...nhin kia ! nao dau : giet,giet nua...Bon cho nay von coi phat bang vung,muon dua thang nao len lam thuong toa thi dua,dua thang ho len ban phat no con dam,xa gi chap tay vai vai,khom khom ?No cu nghi rang,buong dao do te thi thanh phat,Dau co giao ly nao ky khoi vay ? con nhan,con qua,con bao loi nguyen rua,bao mau,nuoc mat do tren dau,thanh phat nnu thang giac ho leo len chem che tren ban tho ngang hang phat,Nhan danh Phat,khoac ao nau khieng ban tho xuong duong,du tro he,tiec rang than phat chua den luc doi no.Mot bon cho ma,cho tu thang tren den thang duoi,loi nguyen rua cua dan chung VNCH,dan quan can chinh,cua dong bao tu nan tren duong vuot bien van con tran ngap va bao phu lay che do nay,bao phu bon nua nguoi,nua ngom nay. Nay thi nguoi tao ra tang ni phat tu,tao ra dai duc,thuong toa,tao ra ca ngan thang mua roi,nhung thu nguoi tao ra,chung se do nguoi thanh...SATAN !

Xem Thêm

Đề bài :Việt Nam, ‘bước ra đường là đụng quán nhậu’

Phải công nhận bọn VC làm quá giỏi trong việc biến giới trẻ Vn chỉ biết nhậu nhẹt ,gái gú,,,,,, khg còn minh mẫn và nhuệ khí đấu tranh....,,, thờ ơ đối về việc mất nước ......Sắp làm nô lệ cho Chệt mà vẫn “ khg say,khg làm nô lệ”.

Xem Thêm

Đề bài :Lewinsky thừa nhận, cố tình lộ quần lót để được Bill Clinton để ý

Dân Arkansas mà bác ......Chịch là nghề của Bill, 3 xạo và gian ác là của Hillmama ...Vậy mà dân Việt mê cặp vợ chồng nầy mới hết nói.

Xem Thêm

Đề bài :Cộng Sản VN đang thành lập "Hội Từ Thiện" xin tiền Hải Ngoại

Sao không nêu tên các hội từ hiện ma ra..?? sợ bị kiện sao....??? Còn nói chung chung thì dân hải ngoại vẫn bị mắc lỡm như thường...?? Khi làm từ thiện, hội đoàn chỉ đưa những ảnh đau thương ở trong nước để đánh động lương tâm đ̀ồng bào..chứ ít ai hỏi ông nào..?? bà nào..?? chủ trương để điều tra xem có phải VC không...? Đánh VC phải có thông tin huỵt toẹt để bà con nghiên cưu đề phòng ...may ra mới thắng....Thông tin thật thì sợ gì...mà phải nói he hé...??/

Xem Thêm

Đề bài :Cộng Sản VN đang thành lập "Hội Từ Thiện" xin tiền Hải Ngoại

VN bay gio co nhieu nguoi giau sang hon dan My. An thit bo Kobe $200 kilo, cua vua chua $100 kilo, di xe hon $100 ngan moi chiec. VN nen phat dong chien dich danh tu san hay lap tuan le vang nhu HCM lam nam 1945 de quyen tien lam tu thien. VK ben My di cay 2-3 jobs kiem tien goi ve de cho con chau CS an choi goi con di du hoc tai cac truong voi hoc phi $50 ngan USD ma dan trung luu My khong du tien cho con ho di hoc.

Xem Thêm

Đề bài :Tin Buồn : Cựu tổng thống Mỹ Bush 'cha' qua đời ở tuổi 94

Khac voi cac lanh tu CSVN chi biet lam chuyen tan ac khong de phuoc duc cho nhan dan VN, TT HW Bush chung to su nhan dao va dao duc cua nuoc My. Nam 1991, Nga So va khoi CS Dong Au sap do, quan linh Dong Au buong sung, Nga xo khong con tien tra luong quan doi va cong chuc. Nhung TT Bush khong loi dung su sap do cua Nga ma dem quan mo chien dich tong tan cong Nga So nhu CSVN loi dung My ngung vien tro de tan cong mien Nam nam 1975. Di nhien la neu TT Bush tong tan cong Nga So, hang trieu nguoi se chet, nhung My se chien thang tren su ton that tan pha cua hai ben. Nhung TT Bush vi quy trong sinh mang cua hai ben, khong lam nhu vay. Phia Cong san VN thi phao kich vao dan di tan Cao Nguyen va bai bien mien Trung khong cho di tan, quan doi VNCH khong dam phan phao lai vi so chet dan. Thanh ra HQ VNCH phai bo roi cac don vi de tranh phao kich thay vi phan phao. TT Bush cung co co hoi de dua quan My vao giai phong TC khi dan chung va sinh vien chiem dong Thien An Mon, khi quan doi TC khong dam ban vao dan. Nhung TT Bush khong chap nhan chien thang TC trong canh hang trieu nguoi chet. TT Bush 41 de lai phuoc duc cho dan My trong khi lanh tu CS VN giet hang trieu nguoi de chien thang tao ra nghiep bao cho dan VN. Neu TC xam chiem do ho boc lot VN, thi do chi la nghiep bao dan VN phai tra cho nhung dieu ac ma lanh tu CS da bat dan VN cam sung giet nguoi.

Xem Thêm

Đề bài :Nhọc nhằn đi tìm giấc mơ Mỹ

Cung dang thuong cho dan ti nan. Nhung nhung nhoc nhan cua dan di den My khong bang nhung canh dau thuong cua dan VN tren Dai Lo Kinh Hoang Quang Tri 1972 va Lien Tinh Lo 7 rut quan khoi cao nguyen 1975 bi CS phao kich don dap, tren xa lan di tan mien Trung bi cuop boc ham hiep va doi khat, tren nhung chuyen tau vuot bien bi hai tac tan cong chat dau ham hiep, hay bi giam cam danh dap ham hiep trong cac trai tu bien gioi Thailan. Lanh tu quan doi VNCH giao van mang quoc gia cho My de cho My cat vien tro giet chet mien Nam, du da duoc canh cao ve cuoc tam mau sap xay ra tai Dong Duong. Cac tuong lanh dao VNCH khong chiu som thuong thuyet thong nhat trong hoa binh nhu Hong Kong va Nam Han nen nhan dan VN ganh chiu canh bi tan sat.

Xem Thêm

TIN MỚI

BUỒN LẮM CHỨ - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Buồn lắm chứ, mùa xuân Người bước vào trăm năm Vội quay lưng đi thẳng Tiếng chân xa văng vẳng Về nơi không hẹn hò

Xem Thêm

So sánh cái chết của Việt Phủ Thành Chương với cái chết của Chùa Liên Trì - Mai Tú Ân

( HNPD ) Ông họa sĩ Thành Chương đang ở trong một cơn bĩ cực bậc nhất cuộc đời

Xem Thêm

Nực cười với những khoảnh khắc gục ngã vì buồn ngủ

Người trong ảnh chắc không bao giờ muốn nhìn lại

Xem Thêm

Tấm hình mới nhất của vị cựu Tư Lệnh Hải Quân Việt Nam Đề Đốc TRẦN VĂN CHƠN

Năm nay Tư Lệnh không còn khoẻ như 2 năm trước, tóc ông đã hớt ngắn và gầy đi, chân yếu không còn đứng được phải ngồi xe lăn, tuy vậy đầu óc ông vẫn còn sáng suốt nếu so với người đã sấp sỉ bách niên.

Xem Thêm

THỦ TƯỚNG CANADA JUSTIN TRUDEAU

Ấn tượng “ngoại giao” tất của Thủ tướng Canada tại hội nghị ASEAN

Xem Thêm

Tổng thống Trump và ‘Vạn lý Trường thành chống Trung’

Việc Canada bắt giữ Giám đốc tài chính của Huawei Technologies Co. thay mặt cho Hoa Kỳ được xem là một bước tiến mới nhất của ông Trump...

Xem Thêm

MỘT CÁNH CHUỒN CHUỒN - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) May quá, cụ tiên chỉ làng nôm kể cho tôi nghe một tràng lý lẽ từ thời rất xưa, cụ ở thôn kia, không xa làng ông nội tôi mấy. Rằng...

Xem Thêm

Không biết hổ thẹn, không phải là con người

Ai đã tham nhũng? Các thế lực thù địch của đảng chăng?

Xem Thêm

TẢN MẠN: TÂM TÌNH TÁC GIẢ TẬP HỒI KÝ NGƯỜI NHÀ QUÊ ẤP BÀ BÀI - CHÂU ĐỐC

(HNPD) Mưu sinh qua nhiều nghề nghiệp lao động tay chân và kế tiếp, cái nghề dính chặt với đời tôi từ trong Quân Đội - Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975 là "đánh giặc miệng" và viết lách - phát thanh và báo chí

Xem Thêm