Sân bay Nha Trang sau khi chấm dứt hoạt động dân dụng, chuyển qua sân bay Cam Ranh, thì diện tích đất hàng trăm hecta ở đây do trường Sĩ quan Không quân quản lý. Sau đó, 62 hecta đất thuộc sân bay này đã được Bộ Quốc phòng giao cho tỉnh Khánh Hòa, để Ủy ban tỉnh giao lại cho doanh nghiệp đầu tư khu đô thị.

Tập đoàn Phúc Sơn, chủ tịch là Hậu pháo chắc mọi người đều biết, Hậu bị bắt cùng thời gian với anh Thưởng từ chức chủ tịch nước và góp phần đưa vào lò nhiều quan chức các tỉnh Quảng Ngãi, Vĩnh Phúc, Khánh Hòa và hai vị tướng quân đội. Từ đợt đó, Hậu pháo mới dậy sóng giang hồ, chứ trước đó có mấy người biết đâu.

Phúc Sơn xin đầu tư ba dự án BT cho tỉnh Khánh Hòa đổi lại được giao quỹ đất sân bay Nha Trang cũ, để thực hiện dự án Khu đô thị Thương mại - Dịch vụ - Tài chính - Du lịch Nha Trang (gọi là Khu đô thị mới).

Các dự án này, gồm cả dự án BT lẫn dự án Khu đô thị mới đều được triển khai suôn sẻ cho đến khi Hậu bị bắt vì lý do khiến các nhà đầu tư đã trả tiền cho Hậu đều ngã ngửa. Hóa ra họ bị cơ quan điều tra và tòa án sơ thẩm (của quân đội) cho là nạn nhân của một vụ lừa đảo ! Nếu Hậu không bị bắt thì có khi lại chả có vụ lừa đảo nào cả.

Cả 683 “bị hại” đã ký 983 hợp đồng với Tập đoàn Phúc Sơn và nộp cho tập đoàn này hơn 7.000 tỉ đồng (phần lớn đều tới 95 % giá trị hợp đồng) để mua đất. Các nhà đầu tư này tin tưởng vào toàn bộ hồ sơ pháp lý của dự án, vì thấy nó chả thiếu thứ gì, không hề là dự án ma, trên giấy.

Năm 2016, Dự án Khu đô thị Thương mại - Dịch vụ - Tài chính - Du lịch Nha Trang của Phúc Sơn còn được quảng cáo trên bản tin thời sự buổi tối của VTV1 (xem video).

Một số buổi mở bán của Phúc Sơn tổ chức tại Khánh Hòa và Hà Nội đều có sự có mặt của lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa thời bấy giờ. Ảnh và video đính kèm ghi lại cảnh ông Đào Công Thiên (phó chủ tịch tỉnh) phát biểu động viên người dân mua dự án và hứa là tỉnh sẽ hỗ trợ về mặt pháp lý vào tháng 3/2017 tại khách sạn Diamond Nha Trang Center. Vì tin vào pháp lý dự án đầy đủ cũng như cam kết của lãnh đạo tỉnh nên người dân mới xuống tiền mua đất tại dự án.

Như vậy, dự án rõ ràng là có thật. Đây là đất quốc phòng chuyển đổi, có sự thống nhất của Bộ Quốc phòng và tỉnh Khánh Hòa. Làm sao một doanh nghiệp có thể ngang nhiên vào thi công hạ tầng mấy trăm hecta mà không bị tuýt còi ? Khi đó các cơ quan quản lý đã ở đâu ? 

Sai phạm của dự án, mà không nhà đầu tư (là dân thường) nào có thể thấy, là đất chưa được thủ tướng chính thức chấp thuận cho chuyển đổi (nhưng đã được đồng ý sơ qua về mặt chủ trương). Trong khi các thủ tục pháp lý quan trọng sau đó như : Chấp thuận chủ trương đầu tư, Quy hoạch 1/500, Quyết định giao đất, Bàn giao đất trên thực địa… đều đã cơ bản được hoàn chỉnh. Nên người dân cho rằng dự án này có pháp lý rõ ràng nên chấp nhận xuống tiền.

Tòa án quân sự xử sơ thẩm cho rằng Hậu đã lừa đảo chiếm đoạt hơn 7.000 tỉ đồng của nhà đầu tư và họ bị tòa “gán cho là” nạn nhân của Hậu. Tòa cho là đây là một vụ lừa đảo nên nguy cơ “hợp đồng tiến trình” giữa các nhà đầu tư và Phúc Sơn là vô hiệu và Phúc Sơn sẽ hoàn lại tiền cho người dân. Đây mới là vấn đề dẫn tới vụ “biểu tình” của người dân đã diễn ra mấy ngày trước.

Đó là vì khi bị biến thành bị hại và hợp đồng có thể vô hiệu (nguy cơ phải hủy), thì người dân mới thực sự trở thành bị hại. Bởi vì họ trả tiền cho Phúc Sơn hơn 10 năm nay, có người mua lại sang tay từ người khác, phải chênh tiền. Nay giá đất tăng vài lần, nhưng lại chỉ nhận được số tiền trên hợp đồng gốc, còn chẳng có tiền lãi, mất trắng tiền mua chênh, số tiền mua chênh thực tế là rất lớn. Thì rõ ràng họ chịu thiệt đơn thiệt kép. Trong khi tòa thì cho rằng đã bảo vệ quyền lợi cho bị hại !

Còn ông Hậu pháo, trước đó đã lĩnh án 30 năm tù, liên quan đến đủ loại quan chức mấy tỉnh, nay dính thêm 11 năm nữa, cũng như không. Bởi vì mức án tù chỉ tính tối đa 30 năm là kịch khung, nếu không phải là chung thân. Hóa ra tòa xử khiến cho “bị hại” thiệt hại thêm còn “hung thủ” thì lại chả sao, còn được lợi khủng.

Vì nếu dự án vẫn được tiếp tục triển khai mà Phúc Sơn được hủy hợp đồng, đền tiền gốc, thì Hậu ăn ra một mớ, do không mất chi phí lãi vay, lại bán đất tiếp (đã xong hạ tầng, xem ảnh đính kèm) với giá trị hiện tại đã tăng gấp nhiều lần cho người khác.

Cần biết thêm là Phúc Sơn thu hơn 7.000 tỉ của dân rồi lấy gần 3.800 tỉ trong đó để :

* Thi công 3 dự án BT cho tỉnh Khánh Hòa (trong đó có dự án Nút giao thông Ngọc Hội - xem ảnh kèm theo).

Ba dự án BT này đã hoàn thiện được phần lớn, đã được nghiệm thu bàn giao cho chính quyền quản lý, người dân địa phương được thụ hưởng, sử dụng đi lại hàng ngày (Phần nhỏ còn lại do địa phương chậm trễ trong việc bồi thường giải phóng mặt bằng, không giao được mặt bằng sạch cho Phúc Sơn thi công tiếp).

* Hạ tầng các dự án thành phần nằm trong khu vực sân bay Nha Trang đã thi công gồm :

+ Hạ tầng dự án của Phúc Sơn ;

+ Hạ tầng dự án khu tái định cư, đã bàn giao cho UBND thành phố Nha Trang làm quỹ đất tái định cư cho các dự án trọng điểm của Thành phố. UBND thành phố Nha Trang đã bàn giao cho các hộ dân xây nhà, sinh sống ổn định từ 2017 tới nay.

+ Kho bạc nhà nước tỉnh Khánh Hòa, đã đưa vào sử dụng từ 2019.

Trong khi người dân là người bỏ tiền ra để đầu tư các dự án nêu trên thì lại có nguy cơ mất trắng quyền nhận đất (nếu hợp đồng bị hủy).

Như vậy, tòa sơ thẩm tiếng là bảo vệ quyền lợi của bị hại, lại xử thành ra “gây hại” thêm cho nhà đầu tư, trong khi kẻ gây hại coi như không bị tù thêm mà lại ăn ra đống tiền. Ông Hậu pháo, bằng một cách tài tình nào đó, đi tù rồi mà vẫn có thể kiếm thêm nhiều ngàn tỉ thông qua bản án sơ thẩm !

Người dân đã chống án và tòa phúc thẩm sắp xử tiếp. Kiểu xử án mà tòa tuyên hủy hợp đồng, chủ đầu tư trả lại tiền gốc hiện khá phổ biến mà đây là vụ thứ hai mà mình biết rõ, vài người khác đang nhắn tin nhờ tư vấn.

Rõ ràng điều này gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhà đầu tư và bênh vực kẻ có nhiều tiền hơn là chủ đầu tư, nhưng dường như ngày càng trở nên phổ biến ? Ai sẽ bảo vệ người dân trong các vụ việc tương tự ?

Liệu có điều gì uẩn khúc sau phiên tòa, và ai là kẻ đạo diễn cho « thắng lợi » pháp lý của Hậu pháo ?

DƯƠNG QUỐC CHÍNH