Văn Học & Nghệ Thuật

‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’ hay lịch sử bị chối bỏ?

Quyển sách ‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’ ra đời như một công trình nghiên cứu có bề dày hơn 50 năm của tác giả, học giả Nguyễn Đình Đầu.

Hình ông Petrus Ký trên bìa sách 'Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ', tác giả Nguyễn Đình Đầu.
Hình ông Petrus Ký trên bìa sách ‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’, tác giả Nguyễn Đình Đầu.

Giới học thuật, trí thức Việt Nam trong những ngày qua xôn xao về chuyện việc ra mắt cuốn sách nghiên cứu về nhân vật Trương Vĩnh Ký bị “lệnh miệng” đình lại.

Bị cấm ra mắt

Quyển sách ‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’ ra đời như một công trình nghiên cứu có bề dày hơn 50 năm của tác giả, học giả Nguyễn Đình Đầu. Ông cho biết sách đã được Cục Xuất Bản chấp thuận và cấp phép lưu chiểu trong mấy tháng qua.

Thế nhưng, theo tin từ trang vanviet.info và sau đó được cộng đồng mạng chia sẽ rất nhiều, ngày 4/1/2017, một “lệnh miệng” được ban xuống yêu cầu hủy bỏ buổi ra mắt sách.

Chính học giả Nguyễn Đình Đầu cũng hoàn toàn không được biết trước

“Tôi mới được tin ngày hôm qua. Công ty Nhã Nam và NXB Tri Thức cũng không có văn bản, chỉ có chỉ thị bằng lời nói. Chính tôi cũng không biết là vì sao?”

Theo tôi được biết thì tác giả, cụ Nguyễn Đình Đầu, không đồng ý sửa chữa bất cứ nội dung nào đã viết trong sách. Cụ là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, cẩn trọng và có bản lĩnh.
- Giáo sư Chu Hảo

Khi được hỏi về khả năng những ấn bản đang được phát hành mấy tháng qua có bị thu hồi hết và buộc phải sửa chữa nội dung gốc theo yêu cầu của Cục Xuất Bản hay không, Giáo sư Chu Hảo, giám đốc NXB Tri Thức cho biết:

“Theo tôi được biết thì tác giả, cụ Nguyễn Đình Đầu, không đồng ý sửa chữa bất cứ nội dung nào đã viết trong sách. Cụ là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, cẩn trọng và có bản lĩnh. Xung quanh câu chuyện đánh giá một cách khoa học, khách quan về cuộc đời và sự nghiệp của Trương Vĩnh Ký vấn còn có ý kiến khác nhau. Thậm chí, mặc dầu nhà nước đã chính thức thừa nhận công lao của Trương Vĩnh Ký bằng việc lấy tên của ông đặt cho các đường phố và trừơng học, mà vẫn có người chửi bới ông ấy như là một ” học giả Việt gian” cơ mà. Vì vậy tiếp tục trao đổi, tranh luận công khai những quan điểm của tác giả cuốn sách là cần thiết. Và giá cứ để cuộc giới thiệu sách diễn ra như đã định và tiếp tục phát hành bình thường thì có hay hơn chăng?”

Nhiều ý kiến cho rằng phải chăng do tên gọi của quyển sách là “Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ” mà tác phẩm này đã không được ra mắt như đã định?

Tác giả quyển sách cho biết công trình của ông khảo cứu tất cả những người nói về Trương Vĩnh Ký, phê bình Trương Vĩnh Ký khi còn sống và sau khi qua đời.

“Trong tất cả giai đoạn thăng trầm lịch sử của Việt Nam, có những người khen Trương Vĩnh Ký, có người chê Trương Vĩnh Ký nhưng đều không dựa vào tài liệu chính thức. Vì thế tôi thấy muốn hoà hợp dân tộc, đại đoàn kết dân tộc, thì tôi nghĩ đối với nhân vật lịch sử đặc biệt như Trương Vĩnh Ký, thì nên làm một hồ sơ về Trương Vĩnh Ký.”

Như thế, nếu chỉ là “Hồ sơ Trương Vĩnh Ký” thì sao? Giáo sư Chu Hảo cho biết:

“Đúng, có lẽ cái tựa sách ấy đã làm cho một số người kiên trì bài bác đến mức thóa mạ Trương Vĩnh ký phật ý và phản ứng mạnh mẽ. Phản ứng ấy khi được công bố công khai rộng rãi cũng mang lại it nhiều bổ ích cho nền học thuật nước nhà.”

Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã thì nhận định rằng “nếu nói về nỗi oan, thì có thể dưới một góc độ về chính trị, thì cho ông Trương Vĩnh Ký là người thân Pháp hay gì đó thì không đúng vì một người học thuật như ông thì ở bất cứ ở đâu và thời gian nào họ cũng thể hiện tính cách và công trình của họ có giá trị muôn đời.

Một công trình hơn 50 năm

truognpetrusky-1972.jpg
Trường Trung học Petrus Ký ở Saigon chụp năm 1972. Sau 1975 bị đổi tên thành trường Lê Hồng Phong. Photo by Caroline Thanh Huong

Ngay từ bài mở đầu của cuốn sách, Giáo sư Phan Huy Lê đã gọi đây là “một công trình như một hồ sơ Trương Vĩnh Ký mang tên “Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ.”

“Tôi coi đây là một công trình tổng hợp có giá trị về Trương Vĩnh Ký, cung cấp một hệ thống tư liệu khá đầy đủ và khách quan với nhiều góc nhìn khác nhau, cho tất cả các nhà khoa học trên mọi lĩnh vực muốn nghiên cứu sâu về nhà bác học Trương Vĩnh Ký.”

Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, người đã nhận được thư mời đến buổi ra mắt sách (nhưng đã không xảy ra) dùng hai từ “đặc biệt” để nói về Trương Vĩnh Ký, một người ông rất kính trọng.

“Theo tôi, một nhân vật như Trương Vĩnh Ký là một nhân vật rất đặc biệt, mà tôi vẫn cho là tiêu biểu cho thân phận của người Việt Nam. Ông sống ở thời kỳ Pháp thuộc, nơi đó lại là Nam kỳ, thuộc Pháp. Mà khi mình sống thời kỳ Pháp thuộc, mình sống như thế nào trong giới học thuật đó, mà để mãi với thời gian thì đó là một vấn đề rất quan trọng. Ông Trương Vĩnh Ký đã làm được điều đó. Những công trình nghiên cứu và con người, nhân cách của ông là muôn đời.”

Để gọi là một công trình như cách nói của Giáo sư  Phan Huy Lê và Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, nhà nghiên cứu, học giả Nguyễn Đình Đầu đã bỏ ra hơn 50 năm để sưu tầm những tài liệu có giá trị thực tiễn, bắt đầu từ năm 1960, khi ông là hội viên hội nghiên cứu Đông Dương.

Petrus Ký cũng trải qua nhiều sóng gió của khen – chê, tôn vinh – phê phán, nhưng cuối cùng xu thế khách quan, trung thực vẫn chi phối.
- Giáo sư Phan Huy Lê

“Lúc đầu tôi chỉ chú ý đến tờ báo Gia Định báo thời Trương Vĩnh Ký làm chủ bút. Tôi đọc những bài Trương Vĩnh Ký viết về chương trình học của trường Thông Ngôn. Tôi thấy rất đặc biệt vì trường Thông Ngôn vừa dạy cho người Pháp vừa dạy cho người Việt (bằng chữ Hán). Sau đó tôi tình cờ thấy trong thư viện có 1 hồ sơ để ở chỗ khá đặc biệt, của Đại tá Hải quân Pháp coi cái đạo quân chiếm đóng Sài Gòn 1960. Trong hồ sơ đó, tôi thấy có hai cái thư của vị đại tá gửi cho thống đốc nói về Trương Vĩnh Ký. Ông thống đốc muốn kiếm 1 người thông ngôn, nói rõ người đó là Petrus Ký.”

Từ đó, ông đã tìm những sách mà Trương Vĩnh Ký viết về Gia Định ngày xưa, về Nam Bộ hoặc những bài mà Trương Vĩnh Ký sưu tầm lại về Gia Định cổ, Gia Định thất thủ, Gia Định mới, lịch sử Nam Bộ, địa lý Nam Bộ bằng tiếng Pháp…và xem như đây là “một khám giá mới về sự hợp tác của Trương Vĩnh Ký với Pháp, sự nghiệp văn hoá của ông dựa trên tinh thần dân tộc chứ không phải theo thực dân.”

“Đến 1991, tôi có dịp đi Pháp tôi nghiên cứu về Trương Vĩnh Ký, những tài liệu mà ở Pháp có mà nơi khác không có.”

Tại đây ông cho biết đã tìm được những tài liệu về thân thế của Trương Vĩnh Ký và cả những thơ văn của Trương Vĩnh Ký viết bằng tay nói về tình hình  Sài Gòn những năm 1860. Ông cất công tìm gặp cả người thầy của Trương Vĩnh Ký từ năm 1849, 1850 là ông Cố Long, vừa là một linh mục, vừa là nhà bác học.

Từ chối lịch sử

054_ne020434-400.jpg
Một chiếc xe kéo chở khách trên một con đường ở Hải Phòng thời Pháp, khoảng năm 1900. AFP photo

Nhà ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo khi còn tại thế từng thốt lên rằng “Cho đến bây giờ chưa ai vượt được Trương Vĩnh Ký về pháp ngữ tiếng Việt viết bằng tiếng Pháp.”

Theo học giả Nguyễn Đình Đầu, các tài liệu của Trương Vĩnh Ký bằng tiếng Việt hoặc tiếng Pháp đều căn cứ trên di sản văn hoá chính thức của Việt Nam.

“Trương Vĩnh Ký luôn chủ trương người Việt phải dùng chữ Việt. Người Việt Nam phải dùng tiếng Việt để nói tiếng Việt; và muốn được sâu sát nữa về phương diện triết học, sử học và di sản văn hoá dân tộc thì phải biết chữ Hán nữa.”

“Tuy hợp tác với Pháp nhưng vẫn là giữ tinh thần quốc gia, tức tinh thần yêu nước, lúc đó là trung thân với ái quốc. Vì thấm nhuần tinh thần Thiên chúa giáo và tây phương nên thấm nhuần tinh thần dân chủ, nhưng vẫn giữ được các cốt cách của Việt Nam.”

Những phẩm chất, tinh thần văn hóa dân tộc của Trương Vĩnh Ký được học giả Nguyễn Đình Đầu và sự cộng tác của nhiều dịch giả khác đặt trọn trong Công trình “Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ”, như lời giới thiệu của giáo sư Phan Huy Lê:

Theo tôi, một nhân vật như Trương Vĩnh Ký là một nhân vật rất đặc biệt, mà tôi vẫn cho là tiêu biểu cho thân phận của người Việt Nam.
- Tiến sĩ Nguyễn Nhã

“Trong lịch sử Việt Nam, việc bình luận, đánh giá không ít nhân vật lịch sử thường bị chi phối bởi bối cảnh lịch sử như vậy. Nhưng xu hướng chung vẫn là sự thắng thế của kết quả nghiên cứu khoa học nghiêm túc, khách quan và thái độ công minh trước lịch sử. Petrus Ký cũng trải qua nhiều sóng gió của khen – chê, tôn vinh – phê phán, nhưng cuối cùng xu thế khách quan, trung thực vẫn chi phối.”

Thế nhưng, xu thế khách quan, trung thực về một nhân vật của lịch sử đã không được phép giới thiệu đến hậu thế, như luật sư Lê Luân đã viết trên trang nhà của mình:

“Nhưng nhân vật ấy cho đến lúc này, khi vừa mới có cơ hội được trở lại với lịch sử thì cũng ngay lập tức đã bị ngăn trở lại một cách dứt khoát và quyết liệt đến ngỡ ngàng trước những sự phẫn nộ của nhiều người dân mà đã biết sự thật về Ông.”

Có một ngôi trường từng được mang tên Petrus Ký.

Nhưng sau 1975 bị đổi tên. Cũng sau năm đó, bức tượng của ông được dựng gần Bưu điện Sài Gòn từ năm 1927 bị bứng đi mất.

Theo RFA


Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’ hay lịch sử bị chối bỏ?

Quyển sách ‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’ ra đời như một công trình nghiên cứu có bề dày hơn 50 năm của tác giả, học giả Nguyễn Đình Đầu.

Hình ông Petrus Ký trên bìa sách 'Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ', tác giả Nguyễn Đình Đầu.
Hình ông Petrus Ký trên bìa sách ‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’, tác giả Nguyễn Đình Đầu.

Giới học thuật, trí thức Việt Nam trong những ngày qua xôn xao về chuyện việc ra mắt cuốn sách nghiên cứu về nhân vật Trương Vĩnh Ký bị “lệnh miệng” đình lại.

Bị cấm ra mắt

Quyển sách ‘Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ’ ra đời như một công trình nghiên cứu có bề dày hơn 50 năm của tác giả, học giả Nguyễn Đình Đầu. Ông cho biết sách đã được Cục Xuất Bản chấp thuận và cấp phép lưu chiểu trong mấy tháng qua.

Thế nhưng, theo tin từ trang vanviet.info và sau đó được cộng đồng mạng chia sẽ rất nhiều, ngày 4/1/2017, một “lệnh miệng” được ban xuống yêu cầu hủy bỏ buổi ra mắt sách.

Chính học giả Nguyễn Đình Đầu cũng hoàn toàn không được biết trước

“Tôi mới được tin ngày hôm qua. Công ty Nhã Nam và NXB Tri Thức cũng không có văn bản, chỉ có chỉ thị bằng lời nói. Chính tôi cũng không biết là vì sao?”

Theo tôi được biết thì tác giả, cụ Nguyễn Đình Đầu, không đồng ý sửa chữa bất cứ nội dung nào đã viết trong sách. Cụ là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, cẩn trọng và có bản lĩnh.
- Giáo sư Chu Hảo

Khi được hỏi về khả năng những ấn bản đang được phát hành mấy tháng qua có bị thu hồi hết và buộc phải sửa chữa nội dung gốc theo yêu cầu của Cục Xuất Bản hay không, Giáo sư Chu Hảo, giám đốc NXB Tri Thức cho biết:

“Theo tôi được biết thì tác giả, cụ Nguyễn Đình Đầu, không đồng ý sửa chữa bất cứ nội dung nào đã viết trong sách. Cụ là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, cẩn trọng và có bản lĩnh. Xung quanh câu chuyện đánh giá một cách khoa học, khách quan về cuộc đời và sự nghiệp của Trương Vĩnh Ký vấn còn có ý kiến khác nhau. Thậm chí, mặc dầu nhà nước đã chính thức thừa nhận công lao của Trương Vĩnh Ký bằng việc lấy tên của ông đặt cho các đường phố và trừơng học, mà vẫn có người chửi bới ông ấy như là một ” học giả Việt gian” cơ mà. Vì vậy tiếp tục trao đổi, tranh luận công khai những quan điểm của tác giả cuốn sách là cần thiết. Và giá cứ để cuộc giới thiệu sách diễn ra như đã định và tiếp tục phát hành bình thường thì có hay hơn chăng?”

Nhiều ý kiến cho rằng phải chăng do tên gọi của quyển sách là “Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ” mà tác phẩm này đã không được ra mắt như đã định?

Tác giả quyển sách cho biết công trình của ông khảo cứu tất cả những người nói về Trương Vĩnh Ký, phê bình Trương Vĩnh Ký khi còn sống và sau khi qua đời.

“Trong tất cả giai đoạn thăng trầm lịch sử của Việt Nam, có những người khen Trương Vĩnh Ký, có người chê Trương Vĩnh Ký nhưng đều không dựa vào tài liệu chính thức. Vì thế tôi thấy muốn hoà hợp dân tộc, đại đoàn kết dân tộc, thì tôi nghĩ đối với nhân vật lịch sử đặc biệt như Trương Vĩnh Ký, thì nên làm một hồ sơ về Trương Vĩnh Ký.”

Như thế, nếu chỉ là “Hồ sơ Trương Vĩnh Ký” thì sao? Giáo sư Chu Hảo cho biết:

“Đúng, có lẽ cái tựa sách ấy đã làm cho một số người kiên trì bài bác đến mức thóa mạ Trương Vĩnh ký phật ý và phản ứng mạnh mẽ. Phản ứng ấy khi được công bố công khai rộng rãi cũng mang lại it nhiều bổ ích cho nền học thuật nước nhà.”

Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã thì nhận định rằng “nếu nói về nỗi oan, thì có thể dưới một góc độ về chính trị, thì cho ông Trương Vĩnh Ký là người thân Pháp hay gì đó thì không đúng vì một người học thuật như ông thì ở bất cứ ở đâu và thời gian nào họ cũng thể hiện tính cách và công trình của họ có giá trị muôn đời.

Một công trình hơn 50 năm

truognpetrusky-1972.jpg
Trường Trung học Petrus Ký ở Saigon chụp năm 1972. Sau 1975 bị đổi tên thành trường Lê Hồng Phong. Photo by Caroline Thanh Huong

Ngay từ bài mở đầu của cuốn sách, Giáo sư Phan Huy Lê đã gọi đây là “một công trình như một hồ sơ Trương Vĩnh Ký mang tên “Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ.”

“Tôi coi đây là một công trình tổng hợp có giá trị về Trương Vĩnh Ký, cung cấp một hệ thống tư liệu khá đầy đủ và khách quan với nhiều góc nhìn khác nhau, cho tất cả các nhà khoa học trên mọi lĩnh vực muốn nghiên cứu sâu về nhà bác học Trương Vĩnh Ký.”

Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, người đã nhận được thư mời đến buổi ra mắt sách (nhưng đã không xảy ra) dùng hai từ “đặc biệt” để nói về Trương Vĩnh Ký, một người ông rất kính trọng.

“Theo tôi, một nhân vật như Trương Vĩnh Ký là một nhân vật rất đặc biệt, mà tôi vẫn cho là tiêu biểu cho thân phận của người Việt Nam. Ông sống ở thời kỳ Pháp thuộc, nơi đó lại là Nam kỳ, thuộc Pháp. Mà khi mình sống thời kỳ Pháp thuộc, mình sống như thế nào trong giới học thuật đó, mà để mãi với thời gian thì đó là một vấn đề rất quan trọng. Ông Trương Vĩnh Ký đã làm được điều đó. Những công trình nghiên cứu và con người, nhân cách của ông là muôn đời.”

Để gọi là một công trình như cách nói của Giáo sư  Phan Huy Lê và Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, nhà nghiên cứu, học giả Nguyễn Đình Đầu đã bỏ ra hơn 50 năm để sưu tầm những tài liệu có giá trị thực tiễn, bắt đầu từ năm 1960, khi ông là hội viên hội nghiên cứu Đông Dương.

Petrus Ký cũng trải qua nhiều sóng gió của khen – chê, tôn vinh – phê phán, nhưng cuối cùng xu thế khách quan, trung thực vẫn chi phối.
- Giáo sư Phan Huy Lê

“Lúc đầu tôi chỉ chú ý đến tờ báo Gia Định báo thời Trương Vĩnh Ký làm chủ bút. Tôi đọc những bài Trương Vĩnh Ký viết về chương trình học của trường Thông Ngôn. Tôi thấy rất đặc biệt vì trường Thông Ngôn vừa dạy cho người Pháp vừa dạy cho người Việt (bằng chữ Hán). Sau đó tôi tình cờ thấy trong thư viện có 1 hồ sơ để ở chỗ khá đặc biệt, của Đại tá Hải quân Pháp coi cái đạo quân chiếm đóng Sài Gòn 1960. Trong hồ sơ đó, tôi thấy có hai cái thư của vị đại tá gửi cho thống đốc nói về Trương Vĩnh Ký. Ông thống đốc muốn kiếm 1 người thông ngôn, nói rõ người đó là Petrus Ký.”

Từ đó, ông đã tìm những sách mà Trương Vĩnh Ký viết về Gia Định ngày xưa, về Nam Bộ hoặc những bài mà Trương Vĩnh Ký sưu tầm lại về Gia Định cổ, Gia Định thất thủ, Gia Định mới, lịch sử Nam Bộ, địa lý Nam Bộ bằng tiếng Pháp…và xem như đây là “một khám giá mới về sự hợp tác của Trương Vĩnh Ký với Pháp, sự nghiệp văn hoá của ông dựa trên tinh thần dân tộc chứ không phải theo thực dân.”

“Đến 1991, tôi có dịp đi Pháp tôi nghiên cứu về Trương Vĩnh Ký, những tài liệu mà ở Pháp có mà nơi khác không có.”

Tại đây ông cho biết đã tìm được những tài liệu về thân thế của Trương Vĩnh Ký và cả những thơ văn của Trương Vĩnh Ký viết bằng tay nói về tình hình  Sài Gòn những năm 1860. Ông cất công tìm gặp cả người thầy của Trương Vĩnh Ký từ năm 1849, 1850 là ông Cố Long, vừa là một linh mục, vừa là nhà bác học.

Từ chối lịch sử

054_ne020434-400.jpg
Một chiếc xe kéo chở khách trên một con đường ở Hải Phòng thời Pháp, khoảng năm 1900. AFP photo

Nhà ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo khi còn tại thế từng thốt lên rằng “Cho đến bây giờ chưa ai vượt được Trương Vĩnh Ký về pháp ngữ tiếng Việt viết bằng tiếng Pháp.”

Theo học giả Nguyễn Đình Đầu, các tài liệu của Trương Vĩnh Ký bằng tiếng Việt hoặc tiếng Pháp đều căn cứ trên di sản văn hoá chính thức của Việt Nam.

“Trương Vĩnh Ký luôn chủ trương người Việt phải dùng chữ Việt. Người Việt Nam phải dùng tiếng Việt để nói tiếng Việt; và muốn được sâu sát nữa về phương diện triết học, sử học và di sản văn hoá dân tộc thì phải biết chữ Hán nữa.”

“Tuy hợp tác với Pháp nhưng vẫn là giữ tinh thần quốc gia, tức tinh thần yêu nước, lúc đó là trung thân với ái quốc. Vì thấm nhuần tinh thần Thiên chúa giáo và tây phương nên thấm nhuần tinh thần dân chủ, nhưng vẫn giữ được các cốt cách của Việt Nam.”

Những phẩm chất, tinh thần văn hóa dân tộc của Trương Vĩnh Ký được học giả Nguyễn Đình Đầu và sự cộng tác của nhiều dịch giả khác đặt trọn trong Công trình “Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ”, như lời giới thiệu của giáo sư Phan Huy Lê:

Theo tôi, một nhân vật như Trương Vĩnh Ký là một nhân vật rất đặc biệt, mà tôi vẫn cho là tiêu biểu cho thân phận của người Việt Nam.
- Tiến sĩ Nguyễn Nhã

“Trong lịch sử Việt Nam, việc bình luận, đánh giá không ít nhân vật lịch sử thường bị chi phối bởi bối cảnh lịch sử như vậy. Nhưng xu hướng chung vẫn là sự thắng thế của kết quả nghiên cứu khoa học nghiêm túc, khách quan và thái độ công minh trước lịch sử. Petrus Ký cũng trải qua nhiều sóng gió của khen – chê, tôn vinh – phê phán, nhưng cuối cùng xu thế khách quan, trung thực vẫn chi phối.”

Thế nhưng, xu thế khách quan, trung thực về một nhân vật của lịch sử đã không được phép giới thiệu đến hậu thế, như luật sư Lê Luân đã viết trên trang nhà của mình:

“Nhưng nhân vật ấy cho đến lúc này, khi vừa mới có cơ hội được trở lại với lịch sử thì cũng ngay lập tức đã bị ngăn trở lại một cách dứt khoát và quyết liệt đến ngỡ ngàng trước những sự phẫn nộ của nhiều người dân mà đã biết sự thật về Ông.”

Có một ngôi trường từng được mang tên Petrus Ký.

Nhưng sau 1975 bị đổi tên. Cũng sau năm đó, bức tượng của ông được dựng gần Bưu điện Sài Gòn từ năm 1927 bị bứng đi mất.

Theo RFA


BẢN TIN MỚI NHẤT

Có âm mưu nhắm vào Thủ tướng CS Phúc?

Gương mặt tươi rói của ông Nguyễn Xuân Phúc khi nhận bó hoa chuyển giao quyền lực từ tay Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vào đầu năm 2016, nay đã chuyển sang vẻ âu lo mệt mỏi. (Ảnh minh họa)

Xem Thêm

Việt Nam trên bờ vực sụp đổ

Việt Nam đang ở trong một trạng thái hiểm nghèo chưa từng có, và đây có lẽ là một trong những lần hiếm hoi Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ sụp đổ từ kinh tế lan sang chính trị.

Xem Thêm

MƯA ĐÓN TẾT - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Tránh mưa ở Mỹ với đầy đủ phương tiện thế này, mà còn buồn vời vợi, thì chờ mưa dứt hạt ở VN, còn buồn đến đâu nữa ...

Xem Thêm

“Chiều cuối năm nhớ… Mận!” Đoàn xuân thu

Thân tui bây giờ, Tết nhứt gần kề, mà vẫn: “Lạc loài cách bến xa sông/ Gió thu hiu hắt chạnh lòng cố hương!”

Xem Thêm

Táo Nhật mỗi trái nặng gần 1kg giá nửa triệu đồng hút khách Sài Gòn

Mai mốt kít Tập Cầm Bìu một pound, một triệu cũng sơi.

Xem Thêm

55 nămngày cưới của ca sĩ Duy Trác

Xin chúc mừng Hạnh-phúc của gia-đình ông bà Duy-Trác...để bù lại 10 năm tù-đày khổ aỉ

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Trung Quốc sẽ nhận vai trò lãnh đạo thế giới nếu cần ( Mẹ cha thằng CS nói phét )

Dung roi va chac chan la dung 100% la Trung quoc se lanh dao the gioi Dieu nay khoi can ban cai,ai co y kien la PHAN DONG,nay nhe:Quoc gia nao noi tieng la an cap-hang gia hang nhai nhat the gioi?Nuoc nao co mot cai lo mieng ma co hang tram cai luoi?Nuoc nao chuyen dung cac chat doc hoa hoc pha tron cho thuoc men-sua-thuc pham tom-ca...?Nuoc nao co dan chung di du lich den dau cung bi chan ghet,tay chay? va con rat nhieu dieu nhat the gioi khac nua,Vay Trung Quoc khong la lanh dao toan the gioi thi ai lanh dao day? Nhung la lanh dao the gioi o cai mat ma khong mot nuoc nao muon lam lanh dao,va nhu vay,chi co mot minh mot the gioi thi khong co ai ngoai minh.Vay thi minh lanh dao minh.OK!

Xem Thêm

Đề bài :Mỹ sẽ ngăn Trung Quốc chiếm lãnh thổ ở hải phận quốc tế ( quá đã ! )

Nhớ đọc kỹ :"Hoa kỳ sẽ bảo đảm bảo vệ các lợi ích CỦA MINH ở đây" hết trích. Nhớ kỹ nhé ,,,,, lợi ích của thèng Mẽo.

Xem Thêm

Đề bài :Trọng Lú không chịu rút giữa kỳ

VƯỢT BIÊN QUÁ HẢI * Bắt cóc bỏ đĩa cóc Cock nhảy lóc cóc Bắt cọp úp lồng cọp Copy cọp lông tồng tình phộc Dĩ độc công độc độc càng thêm độc Nguyễn Tất Thành Lộc lộc càng Trấn Thành Lộc * Ba Đình xuất khẩu lương tâm tù nhân chính trị Tô Lâm Phạm Văn Đồng Nội gian ngoại gián chổng mông Xì Trump xịt thối đại đồng MaoTrạch Đông Hai năm không tám song cóng ba cua bảy cáy Beo Hồng điện báo đen * Dân đen Tất Tồ Hữu tắt đèn Win bảy Đỗ Mười Win chẳng quen Web Sex Sex Tour Tòng Thị Phóng Phòng không chống chàng chống cài then * Hai mang Điệp chẳng bõ bèn T.Lan của Bác Cặc Bần Trần Dân Tiên Vượt biên quá hải kiếm tiền Over-Sea lớn địa liền Thuỷ tóc Tiên No Hair rải dứa rửa tiền kim thiền thoát xác trường miên Nguyễn Tất Thành * TÂM THANH

Xem Thêm

Đề bài :Trang Xe Cán Chó hết chỗ: Điểm mặt những người tình của Mai Khôi

LƯỠNG BẠI ĐIỆP VỤ * Mềm nắn rắn buông buồn dân chủ Tự do chưa đủ chục Đỗ Mười Dân đen như tối ba mươi Võ Tòng bắt cọp thả lười khỉ tháng tư * Quy Ba tám bước thiềm thừ ba mươi sáu chước đười ươi cười dể ngươi Lăng ba vi bộ thịt tươi Nội Y ngoại khố rận bươi rệp Beo Hồng Mộ Dung Phục hoạt đại đồng cầu tiêu mao xí úp lồng Mao Trạch Đông * Ba không không tánh Phạm Văn Đồng Đống Đa Tố Hữu Tôn Ngộ Không Auto sở hữu người một chiếc Hữu quyền hữu hạng cứt lợn bông * Đơn thân gái mẹ không chồng phòng không đơn lẻ chán chồng của người dưng Đơn Hùng Tín dụng luật rừng Bá Thanh Trình Giaỏ Kim đừng Trấn La Thành La Thông tảo bắc tàu nhanh soi gương Kỹ Nữ Trấn Thành Hari Won * TÂM THANH

Xem Thêm

Đề bài :Trang Xe Cán Chó hết chỗ: Điểm mặt những người tình của Mai Khôi

Đúng là con "xướng ca vô loài"!! Đượi hơn bất cứ con đượi nào!! Bọn Việt Kiều thân cọng bên Mỹ mời con này qua thấm chưa??

Xem Thêm

Đề bài :TUYÊN BỐ KHẨN CẤP VỀ VIỆC BÀ TRẦN THỊ NGA BỊ BẮT GIAM

THUÝ ĐẢ NGỌC TRINH * Cô gái đồ long lắc bầu cua Lucky Luke ba con gà mái Kim Tiến tiền Trọng lú dùa Ngân P hóng vua Doan chủ chùa * Từng người yêu nước lạc đua Hoả Lò Khám Chí Hoà Tour áo Đầm Đùn Bình Hưng Hoà Đàm Vĩnh Hưng Xẻo chim xẻo bướm lẫy lừng Hoài Linh vong Trấn Thành tiếp huyết Hari Won Big sâu trông đợi mỏi mòn Mút Cu Ba * Bú buồi Minh béo đéo Gạc Ma Formosa ngã đẹo cha già Cát Bà kẹ đeo lưng ba bị Ba mươi ôn Ké đẻo Hoàng Sa * Ba Đình Tố Hữu Đống Đa tặc Cầu Ông Lãnh Đai Ca Thay giặc cà Cống Bà Xếp xó Trường Sa Quận tư Khánh Hội điêu ngoa Cây Da Xà Hoàng Kiều Thanh Bạch Thuý Nga Diễm Xưa kĩ nữ lưỡng Case Ngọc Trinh mồi * TÂM THANH

Xem Thêm

Đề bài :Đề nghị mời Thủ Tướng Phúc làm tư lệnh đề án "Dạy Tiếng Việt Cho Việt Kiều"

Đúng rồi phải ghi rõ là TIẾNG VIỆT CỘNG ( TVC .đọc là TỜ VỜ CỜ là đúng trình độ )

Xem Thêm

Đề bài :Đề nghị mời Thủ Tướng Phúc làm tư lệnh đề án "Dạy Tiếng Việt Cho Việt Kiều"

Tác giả đã viết thiếu xót ở tựa bài viết. Phải viết là : tiếng Việt (Cộng), viết như thế bọn Việt (gốc VC) sẽ không "bức xúc", bài viết sẽ tăng thêm "quành chán" về ý tưởng của nó.

Xem Thêm

Đề bài :Chấp nhận lưu thông tiền Nhân Dân Tệ, là TQ mua đứt VN.

Đã mua từ lâu rồi. Mua từ lúc : " ta quánh đây là quánh cho thèng Chệt ". Bây giờ mới biết sao ? Đáng buồn cho sự thờ ơ và vô TRI nầy !

Xem Thêm

Đề bài :CHUYỆN KHÔNG LẠ! - Việt Nhân

Dong y voi ong Viet Nhan,bay gio,cho du ban thich hay khong thich, ban dang song o My,va so nguoi bau cho ong ta nhieu hon Hillary,va ban hay lam nhu nguoi My:doan ket lai va xay dung dat nuoc da bao dung voi ban va voi moi nguoi VN,dung dai dot chong doi,Cuoc bau cu voi che do dai nghi,hay tuan phuc so dong,ong ta da thang.Mat khac,bay gio cung da tu tu lo ro nhung tro khong sang sua lam voi cuu TT Obama va Hill.Va chang,hay cho ho mot co hoi,dung vi nhung loi ich nho nhen ma minh duoc huong,ma quen di dai cuoc.Thoi gian qua,co nhung nguoi NONG CAN da len net,len TV-Radio...tuyen bo bao mieng: Neu Trump dac cu,ho se ve VN,sang Canada...Bay gio ho da di chua vay?Neu ho chua di nhu loi ho da tuyen bo,toi du ngheo cung rang co gang phu giup voi ho phan nao tien ve may bay mot chieu.Ho,nhung nguoi vo on.Toi hy vong,mot ngay nao do,ho se khong phai tra loi cau hoi:Ho so xin nhap quoc tich,khong duoc o lai VN,vi bi cong san lam...Toi khong la dang vien Cong san,de duoc nhap tich,loi gian doi voi giay trang muc den,se bi tuoc doat va tong co ve noi minh da o truoc kia,hoac gia nhung nguoi an tro cap dai han chua dong thue mot dong nao,da thu huong long thuong hai-tro giup cua xa hoi ma cu di di ve ve noi minh da chay tron: Tien dau qui vi di di ve ve?hay chung minh ai cho ho tien?Chung ta,nhung nguoi VN thuong co niem tin tat yeu ve NHAN va QUA,DOI NAY-DOI SAU,ho nghi gi nhi???

Xem Thêm

TIN MỚI

Tại sao tôi từ bỏ cờ đỏ để đi với cờ vàng - Đặng Xương Hùng

Nhưng có một thực tế đáng mừng là người dân trong nước khước từ thẳng thừng cờ đỏ ngày càng nhiều

Xem Thêm

Nhân quyền sát Tết 2017: Vừa thả vừa siết ( bài này có nhiều ý không thích hợp )

Có một trùng hợp nhỏ giữa hai thời điểm cận tết Nguyên đán năm 2017 với dịp Tết năm 2014: Bộ Công an thả tù nhân lương tâm.

Xem Thêm

Trung Quốc sẽ nhận vai trò lãnh đạo thế giới nếu cần ( Mẹ cha thằng CS nói phét )

Trung Quốc không muốn làm lãnh đạo thế giới nhưng có thể buộc phải đóng vai trò đó nếu các nước khác không đảm nhiệm, một nhà ngoại giao cao cấp của Trung Quốc tuyên bố ngày 23/1.

Xem Thêm

Ai là người ‘đau đầu’ nhất năm Bính Thân 2016? ( Lãnh đạo Vẹm không bao giờ đau đầu, chúng luôn đói bụng )

Năm Đinh Dậu đến gần, ông Táo như thường lệ phải về chầu trời để báo cáo cho Ngọc Hoàng về chuyện trần thế. Tôi nghĩ năm Bính Thân 2016 là một năm bận rộn cho gia đình nhà Táo

Xem Thêm

Việt Nam bắt người bất đồng để thử phản ứng Mỹ? ( VN là chó gì, có ai để ý đến đâu mà thử? )

Xoay quanh thời điểm ông Donald Trump nhậm chức tổng thống Mỹ, Việt Nam đã bắt hai nhà bất đồng chính kiến. Một số người ngờ rằng đó có thể là động thái

Xem Thêm

Người hưu trí Trung Quốc "xâm chiếm" thế giới

Cũng như nhiều người Trung Quốc hay du lịch, Sun đã tìm thấy thứ ông muốn ở nước ngoài - đặc biệt là ở Irvine, bang California, một thành phố cách Los Angeles (Hoa Kỳ) 40 dặm về phía đông nam.

Xem Thêm

Bắt bớ bắt đầu và sẽ tràn lan trong năm 2017 - Mai Tú Ân

( HNPĐ ) Chẳng cần phải tài giỏi gì cũng có thể nhìn thấy những điều đáng buồn, đáng thất vọng của bức tranh đấu tranh dân chủ của năm mới 2017.

Xem Thêm

Hoàng Dũng 'xin đi tù thay bà Trần Thị Nga'

Ông Hoàng Dũng, một người tự nhận là đại diện cho phong trào Con đường Việt Nam, vừa đề nghị xin đi tù thay cho bà Trần Thị Nga, tức Thúy Nga, người bị công an tỉnh Hà Nam

Xem Thêm

Cái chết bất ngờ của chiêm tinh gia Huỳnh Liên - Trúc Giang MN *

Gọi là bất ngờ vì ông ra đi trong tình trạng sức khỏe còn sung mãn, không có một đe dọa nào về tánh mạng cả.

Xem Thêm

Tài liệu lịch sữ bằng hình ảnh

Mọi gia-đình VN cần lưu giữ đễ tham khão khi cần

Xem Thêm